- Các yêu cầu về kĩ năng: “Biết thu thập thông tin, làm việc cá nhân, làm việc theo nhóm, sưu tần tư liệu, làm các báo cáo nhỏ,...”, “nhận dạng, đặt ra và giải quyết vấn đề gặp phải tron
Trang 110/30/14
THCS S p C p - S n La ố ộ ơ
TRƯỜNG THCS SỐP CỘP
GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG TRONG MÔN SINH HỌC
Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
Trang 210/30/14
THCS S p C p - S n La ố ộ ơ
Các bước thực hiện 1 bài GDKNS
Các bước Mục đích Mô tả quá trình thực hiện Vai trò của GV/HS, gợi ý một số KTDH
1
Khá
m phá
- K.thích HS tự tìm hiểu xem các em đã biết
gì về k/niệm,
KN, k/thức
Sẽ được học.
- Giúp GV đánh giá/ xác
trạng (KT, KN ) của HS trước khi giới thiệu vấn đề mới
-GV (cùng HS) thiết kế h/động (có tính chất trãi nghiệm).
- GV (cùng HS) đặt câu hỏi nhằm gợi lại những hiểu biết
đã có liên quan đến bài học mới.
- GV giúp HS xử lí/
phân tích các hiểu biết or trãi nghiệm của HS, tổ chức và phân loại chúng.
-GV đóng vai trò lập
kế hoạch, khởi động, đặt câu hỏi, nêu vấn
đề, ghi chép
- HS cần chia sẻ, trao đổi, phản hồi, xử lý thông tin, ghi chép
- Một số KTDH chính: Động não, phân loại/ xác định chùm vấn đề, thảo luận, trò chơi tương tác, đặt câu hỏi,
Trang 310/30/14
THCS S p C p - S n La ố ộ ơ
Các bước thực hiện 1 bài GDKNS
Các bước Mục đích Mô tả quá trình thực hiện Vai trò của GV/HS, gợi ý một số KTDH
2
Kết nối
Giới thiệu thông tin, k/thức, KN mới thông qua việc tạo “cầu nối” liên kết giữa cái “đã biết” và “chưa biết”> Cầu nối này sẽ kết nối kinh nghiệm hiện có của HS với bài học mới
-- GV giới thiệu mục tiêu bài học và kết nối chúng với các vấn đề đã chia
sẻ ở bước 1.
- GV giới thiệu Kthức và KN mới.
- Kiểm tra xem Kthức và KN mới
đã được cung cấp toàn diện và chính xác chưa.
- Nêu ví dục khi cần thiết.
- GV nên đóng vai trò của người hướng dẫn; HS là người phản hồi, trình bày quan điểm/ ý kiến, đặt câu hỏi/ trả lời.
- Một số KTDH: Chia nhóm thảo luận; người học trình bày, khách mời, đóng vài,
sử dụng phương tiện dạy học đa chức năng (chiếu phim, băng, đài, đĩa )
Trang 410/30/14
THCS S p C p - S n La ố ộ ơ
Các bước thực hiện 1 bài GDKNS
Các bước Mục đích Mô tả quá trình thực hiện Vai trò của GV/HS, gợi ý một số KTDH
3
Thực hành/
luyện tập
-Tạo cơ hội cho người học thực hành vận dụng
KT và KN mới vào một bối
- Điều chỉnh những biểu hiện
và KN còn sai lệch.
- GV thiết kế/chuẩn bị hoạt động mà theo đó yêu cầu HS phải sử dụng KT và KN mới.
- HS làm việc theo nhóm, cặp or cá nhân
để hoàn thành nhiệm vụ.
- GV giám sát mọi hoạt động và điều chỉnh khi cần thiết.
- GV khuyến khích
HS thực hiện những điều các em mới suy nghĩ or mới lính hội được.
- GV nên đóng vai trò của người hướng dẫn; người hỗ trợ.
- HS đóng vai trò người thực hiện, người khám phám.
- Một số KTDH: Đóng kịch ngắn, viết luận, mô phỏng, hỏi- đáp, trò chơi, thảo luận nhóm, tranh luận.
Trang 510/30/14
THCS S p C p - S n La ố ộ ơ
Các bước thực hiện 1 bài GDKNS
Các bước Mục đích Mô tả quá trình thực hiện Vai trò của GV/HS, gợi ý một số KTDH
4
Vận dụng
Tạo cơ hội cho HS tích hợp, mở rộng
và vận dụng kiến thức và
kỹ năng có được và các tình huống/
bối cảnh mới.
- GV (cùng HS) lập kế hoạch các hoạt động đối với nhiều môn học/
lĩnh vực học tập đòi hỏi
HS vận dụng KT và
KN mới.
- HS làm việc theo nhóm, cặp or cá nhân
để hoàn thành nhiệm vụ.
- GV và HS cùng tham gia hỏi và trả lời trong suốt quá trình tổ chức hoạt động.
- GV có thể đánh giá kết quả học tập của HS tại bước này.
- GV đóng vai trò người hướng dẫn và người đánh giá.
- HS đóng vai trò người lập kế hoạch, người sáng lập, thành viên nhóm, người giải quyết vấn đề, người trình bày
và người đánh giá.
- Một số KTDH: Dạy học hợp tác, làm việc nhóm, trình bày cá nhân, dạy học dự án.
Trang 610/30/14
THCS S p C p - S n La ố ộ ơ
MÔN SINH HỌC THCS
KNS thường gắn với một bối cảnh để người ta có thể hiểu
và thực hành một cách cụ thể Nó gắn với nội dung giáo dục nhất định, vì thế các môn học trong nhà trường phổ thông đều ít nhiều
có khả năng thực hiện GDKNS.
Môn sinh học THCS giúp HS nhận thức được đặc điểm hình thái, cấu tạo của cơ thể sinh vật thông qua các đại diện nhóm vi sinh vật, nấm thực vật, động vật và cơ thể người trong mối quan hệ với môi trường sống.
Trong XH hiện đại, khi môi trường sống của con người đang chịu đựng những tác động xấu do chính con người gây ra thì môn Sinh học ngày càng đóng góp vai trò đáng kể vào sự hiểu biết tổng hợp và toàn diện những vấn đề bức xúc đó Môn Sinh học cung cấp cho HS những phương pháp và cách thức tư duy giúp các em hiểu biết, nhận thức; hình thành kĩ năng hành động giải quyết mối quan hệ giữa người-môi trường và có thái độ đúng đắn trước những vấn đề của môi trường
Trang 7- Các yêu cầu về kĩ năng: “Biết thu thập thông tin, làm việc cá nhân, làm việc theo nhóm, sưu tần tư liệu, làm các báo cáo nhỏ, ”, “nhận dạng, đặt ra và giải quyết vấn đề gặp phải trong học tập và trong cuộc sống”, “biết vệ sinh cá nhân, bảo vệ cơ thể, phòng chống bệnh tật, ”; yêu cầu về thái độ như: “xây dựng ý thức tự giác, thói quen bảo vệ thiên nhiên, bảo vệ môi trường sống, có thái độ hành vi đúng với các vấn đề dân số, sức khỏe sinh sản, ”.
- Cung cấp cho HS những hiểu biết về cơ thể sinh vật, để
có hành vi đúng trong việc bảo vệ các sinh vật và bảo vệ bản thân, trong đó có cơ thể người.
Trang 8- Nguyên tắc đảm bảo thực tiễn, gắn nội dung môn học với thực tiễn đã tạo điều kiện cho HS tiếp cận với các tình huống trong cuộc sống, giúp các em có khả năng thích ứng với cuộc sống ngay tại quê hương mình.
- Giúp HS suy nghĩ tích cực, tự tin, dần hình thành kĩ năng ra quyết định và lựa chọn đúng đắn
Trang 9vào việc GDKNS, tập trung các kĩ năng chủ yếu sau:
- Kĩ năng suy nghĩ sáng tạo: Thu thập và xử lý thông tin qua việc quan sát hình ảnh, hình vẽ, mô hình, thí nghiệm, thực hành, đọc SGK, ; các phương tiện thông tin đại chúng như internet, Tivi, sách báo để từ đó có được kĩ
Trang 10diện vấn đề một chách linh hoạt, sáng tạo.
- Kĩ năng vận dụng kiến thức đã học để tìm hiểu thực tiễn, áp dụng vào thực tiễn.
- Việc học tập theo hoạt động nhóm, tự lực, cùng nhau thu thập thông tin rồi xử lý thông tin đã giúp hình thành các kĩ năng giao tiếp, ứng xử hòa nhã với bạn bè, lắng nghe tích cực, thái độ tự tin, tích cực trong giờ học, có trách nhiệm và có kĩ năng quản lý thời gian kĩ năng tự khẳng định bản thân, nhận biết giá trị bản thân, rèn luyện
kĩ năng thuyết minh trước đám đông,
Trang 1110/30/14
THCS S p C p - S n La ố ộ ơ
II MỤC TIÊU GDKNS TRONG MÔN SINH HỌC THCS
- Kĩ năng ra quyết định: sau khi thu thập và
xử lý thông tin, HS lựa chọn các giả thuyết khác nhau và ra quyết định nội dung kiến thức cần
chiếm lĩnh.
- Kĩ năng phòng tránh thiên tai và các nguy
cơ tiềm ẩn trong môi trường sống xung quanh các em.
chương trình Sinh học THCS cũng góp phần vào việc GDKNS cho HS ở những mức độ khác nhau
Trang 12Các PP/KT dạy học học tích cực có thể sử dụng
Bài 1:
Đặc điểm của cơ thể sống
- Kĩ năng tìm kiếm và xử lý thông tin để nhận dạng được vật sống và vật không sống
- Kĩ năng phản hồi, lắng nghe tích cực trong quá trình thảo luận.
- Kĩ năng thể hiện sự tự tin trong trình bày ý kiến cá nhân
- Chúng ta biết 3
- Dạy học nhóm.
- Vấn đáp – tìm tòi
LỚP 6
Trang 13Các PP/KT dạy học học tích cực có thể sử dụng
Bài 29:
Các loại hoa
- Kĩ năng tìm kiếm và xử lý thông tin để xác định bộ phận sinh sản chủ yếu của hoa và cách xếp hoa trên cây là những đặc điểm chủ yếu để phân chia các nhóm hoa.
- Kĩ năng tự tin đặt câu hỏi, trả lời câu hỏi.
- Kĩ năng lắng nghe tích cực.
- Dạy học nhóm.
- Hỏi và trả lời câu hỏi.
- Trực quan.
LỚP 6
Trang 14Các PP/KT dạy học học tích cực có thể sử dụng
Bài 46:
thực vật góp
phần điều hòa khí hậu
- Kĩ năng đề xuất và giải quyết vấn đề để tìm ra giải pháp làm giảm ÔNMT bằng cách trồng nhiều cây xanh.
- Kĩ năng trình bày suy nghĩ/ý tưởng để bảo vệ cây xanh, bảo vệ môi trường.
- Kĩ năng hợp tác lắng nghe tích cực.
- Kĩ năng tìm kiếm và xử lý thông tin, tìm hiểu vai trò của thực vật trong việc góp phần điều hòa khí hậu.
- Giải quyết vấn đề.
- Biểu đạt sáng tạo.
- Dạy học nhóm.
- Vấn đáp – tìm tòi.
- Hỏi chuyên gia.
LỚP 6
Trang 15Các PP/KT dạy học học tích cực có thể sử dụng
Bài 50:
Vi khuẩn
- Kĩ năng phân tích để đánh giá mặt lợi
và mặt hại của VK trong đời sống.
- Kĩ năng hợp tác, ứng xử/giao tiếp trong thảo luận.
- Kĩ năng tìm kiếm và xử lý thông tin khi tìm hiểu về khái niệm, đặc điểm cấu tạo, phân bố, số lương và vai trò của VK trong thiên nhiện, trong nông–công nghiệp và đời sống
- Dạy học nhóm.
- Vấn đáp – tìm tòi.
- Khăn trải bàn.
- Trình bày 1 phút.
LỚP 6
Trang 16Các PP/KT dạy học học tích cực có thể sử dụng
Bài 12:
Một số giun dẹp khác và đặc điểm chung của Ngành Giun dẹp.
- Kĩ năng tự bảo vệ bản thân, phòng tránh các bệnh do giun dẹp gây nên.
- Kĩ năng tìm kiếm và xử lý thông tin khi đọc SGK, quan sát tranh ảnh để rút ra những đặc điểm chung về ngành Giun dẹp.
- Kĩ năng so sánh, phân tích, đối chiếu, khái quát đặc điểm cấu tạo của một số loài giun dẹp để rút ra đặc điểm cấu tạo chung của ngành Giun dẹp.
- Kĩ năng hợp tác, ứng xử/giao tiếp trong thảo luận nhóm về cách phòng tránh bệnh do giun dẹp gây nên.
- Thảo luận nhóm
- Trình bày
1 phút.
- Vấn đáp – tìm tòi.
- Trực quan – tìm tòi.
LỚP 7
Trang 17Các PP/KT dạy học học tích cực có thể sử dụng
Bài 27:
Đa dạng và đặc
điểm chung của lớp Sâu bọ
- Kĩ năng tìm kiếm và xử lý thông tin khi đọc SGK, quan sát tranh ảnh dể tìm hiểu sự đa dạng và đặc điểm chung của lớp Sâu bọ và vai trò thực tiễn của lớp Sâu bọ trong thiên nhiên và đời sống con người.
- Kĩ năng lắng nghe tích cực.
- Kĩ năng ứng xử/giao tiếp.
- Dạy học nhóm.
- Khăn trải bàn.
- Bản đồ tư duy.
- Vấn đáp – tìm tòi.
- Trực quan – tìm tòi.
LỚP 7
Trang 18Các PP/KT dạy học học tích cực có thể sử dụng
Bài 32:
Thực hành:
- Thực hành, thí nghiệm.
- Trực quan.
- Trình bày
1 phút.
LỚP 7
Trang 19Các PP/KT dạy học học tích cực có thể sử dụng
Bài 58:
Đa dạng sinh học (tt)
- Kĩ năng hợp tác trong nhóm để thực hiện bài tập nhóm.
- KN tư duy phê phán những hành vi làm suy giảm đa dạng sinh học.
- Kĩ năng hợp tác, lắng nghe tích cực.
- Kĩ năng tìm kiếm và xử lý thông tin khi đọc SGK để tìm hiểu sự đa dạng sinh học động vật ở môi trường nhiệt đới gió mùa, những lợi ích của đa dạng sinh học; về nguy cơ suy giảm và nhiệm vụ bảo vệ sự
đa dạng sinh học là của toàn dân.
- Thỏa luận nhóm.
- Hỏi chuyên gia.
- Sắm vai.
- Vấn đáp - tìm tòi.
- Viết tích cực.
- Trực quan.
LỚP 7
Trang 20Các PP/KT dạy học học tích cực có thể sử dụng
Bài 8:
Cấu tạo
và tính chất của xương
- Kĩ năng giải thích những vấn đề thực tế như: Vì sao người ta thường cho trẻ sơ sinh
ra tắm nắng? Vì sao người ta thường nắn chân cho trẻ sơ sinh?
- Hỏi chuyên
gia.
- Thảo luận nhóm nhỏ.
- Động não.
- Trình bày 1 phút.
- Vấn đáp – tìm tòi.
- Trực quan.
LỚP 8
Trang 21Các PP/KT dạy học học tích cực có thể sử dụng
- Động não.
- Giải quyết vấn đề.
- Hỏi chuyên gia.
- Khăn trải bàn.
- Trình bày 1 phút.
LỚP 8
Trang 22Các PP/KT dạy học học tích cực có thể sử dụng
Bài 58:
Tuyến sinh dục
- Kĩ năng tự nhận thức: tự tin, thoải mái chia sẻ về những thay đổi và vướng mắc của bản thân khi đến tuổi dậy thì.
- Kĩ năng thu thập và xử lý thông tin khi đọc SGK, quan sát hình ảnh để tìm hiểu đặc điểm cấu tạo và chức năng của tuyến sinh dục.
- KN ứng xử/giao tiếp trong khi thảo luận.
- Kĩ năng tự tin khi phát biểu ý kiến trước tổ, nhóm, lớp.
- Dạy học nhóm.
- Trình bày 1 phút.
- Vấn đáp – tìm tòi.
- Trực quan.
LỚP 8
Trang 23Các PP/KT dạy học học tích cực có thể sử dụng
Bài 64:
Các bệnh lây truyền qua
đường tình dục
- Kĩ năng đặc mục tiêu: không để lây nhiễm các bệnh lây truyền qua đường tình dục.
- KN từ chối: từ chối những lời rũ rê quan hệ tình dục sớm và tình dục không an toàn.
- Kĩ năng thu thập và xử lý thông tin khi đọc SGK, các tài liệu khác để tìm hiểu về các bệnh lây truyền qua đường tình dục.
- Kĩ năng ứng phó với những tình huống ép buộc, dụ dỗ, lừa gạt quan hệ tình dục.
- Kĩ năng quản lý thời gian
- Kĩ năng trình bày sáng tạo
- Động não.
- Vấn đáp – tìm tòi.
- Đóng vai LỚP 8
Trang 24Các PP/KT dạy học học tích cực có thể sử dụng
Bài 4:
Lai hai cặp tính trạng
- Kĩ năng tự tin khi phát biểu ý kiến trước
tổ, nhóm, lớp.
- KN lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ/ý tưởng, hợp tác trong hoạt động nhóm.
- Kĩ năng tìm kiếm và xử lý thông tin khi đọc SGK, quan sát tranh vẽ để tìm hiểu phép lai 2 cặp tính trạng.
- KN phân tích, suy đoán kết quả thí nghiệm lai hai cặp tính trạng, dùng sơ đồ lai để giải thích phép lai.
- Động não.
- Trực quan.
- Dạy học nhóm.
- Vấn đáp – tìm tòi.
- Giải quyết vấn đề.
LỚP 9
Trang 25Các PP/KT dạy học học tích cực có thể sử dụng
Bài 51,52:
Thực hành:
Hệ sinh thái.
- Kĩ năng tìm kiếm và xử lý thông tin khi đọc SGK để tìm hiểu phương pháp thực hành, xây dựng kế hoạch tìm ra mối quan hệ giữa sinh vật với sinh vật trong hệ sinh thái.
- Kĩ năng hợp tác trong nhóm và kĩ năng giao tiếp.
- Kĩ năng quản lý thời gian và đảm nhận trách nhiệm được phân công.
- Khảo sát thực địa.
- Hoàn tất một nhiệm vụ.
-Thí nghiệm thực hành.
- Trực quan.
- Trình bày 1 phút.
- Giải quyết vấn đề.
LỚP 9
Trang 26Các PP/KT dạy học học tích cực có thể sử dụng
Bài 53:
Tác động của con người đối với môi
trường.
- Kĩ năng tìm kiếm và xử lý thông tin khi đọc SGK để tìm hiểu về tác động của con người tới môi trường sống và vai trò của con người trong việc bảo
vệ và cải tạo môi trường tự nhiên.
- Kĩ năng kiên định, phản đối với mọi hành vi phá hoại môi trường.
- Kĩ năng hợp tác, lắng nghe tích cực.
-Dạy học nhóm.
-- Hỏi chuyên gia.
-- Tranh luận.
-- Viết tích cực.
-- Trực quan.
LỚP 9
Trang 27Các PP/KT dạy học học tích cực có thể sử dụng
Bài 61
Luật bảo vệ môi
trường
- Kĩ năng tìm kiếm và xử lý thông tin
để tìm hiểu một số nội dung cơ bản của Luật BVMT
- Vấn đáp tìm tòi.
- Hỏi chuyên gia LỚP 9
Trang 2810/30/14
THCS S p C p - S n La ố ộ ơ
Trân trọng cảm ơn