Bài 20. Hô hấp và các cơ quan hô hấp

Khái niệm hô hấp.Quá trình biến đổi chất dinh dưỡng thành năng lượng gọi là qúa trình oxi hóa các chÝ nghĩa: Biến đổi chấất dinh t dưỡng thành năng lư Khí ôxi ợng Nhờ đâu cơ thể lấy được

I Khái niệm hô hấp.

Quá trình biến đổi chất dinh dưỡng thành năng lượng gọi là qúa trình oxi hóa các chÝ nghĩa: Biến đổi chấất dinh t

dưỡng thành năng lư Khí ôxi ợng

Nhờ đâu cơ thể lấy được khí O2 và thải ra ngoài

khí CO2

Nhờ sự thở ra và hít vào

(Hô hấp)

Vậy: Hô h ấ p là gì?

Hãy xem và cho biết ý nghĩa của sơ đồ?

Muốn quá trình ôxi hóa xảy

ra cần có yếu tố nào?

• Hô h ấ p là quá trình không

ng ừ ng cung c ấ p O 2 cho các t ế bào

c ủ a cơ th ể và th ả i khí CO 2 ra

ngoài

I Khái niệm hô hấp.

- Hô h ấ p là quá trình không ng ừ ng cung c ấ p

O 2 cho các t ế bào và th ả i khí CO 2 ra ngoài

Quan sát tranh trả lời câu hỏi:

a/ Các giai đo ạ n ch ủ y ế u c ủ a quá trình hô

h ấ p?

b/ Hô h ấ p có liên quan gì đ ế n các ho ạ t

đ ộ ng s ố ng c ủ a t ế bào và cơ th ể ? c/ S ự th ở có ý ngh ĩ a gì v ớ i hô h ấ p?

a Hô h ấ p g ồ m 3 giai đo ạ n: S ự th ở , trao đ ổ i khí ở ph ổ i, trao đ ổ i khí ở t ế bào

b Cung c ấ p O 2 cho t ế bào, t ạ o năng lư ợ ng cho m ọ i ho ạ t đ ộ ng s ố ng, th ả i khí CO 2 ra ngoài

c Giúp thông khí ở ph ổ i, t ạ o đi ề u ki ệ n cho TĐK ở t ế bào di ễ n ra liên t ụ c

- Ý nghĩa: Cung cấp O 2 cho t ế bào,

t ạ o năng lư ợ ng cho ho ạ t đ ộ ng s ố ng

c ủ a t ế bào và cơ th ể đ ồ ng th ờ i th ả i

khí CO 2 ngoài

- Hô h ấ p g ồ m 3 giai đo ạ n:

+Sự th ở

+Trao đ ổ i khí ở ph ổ i

+Trao đ ổ i khí ở t ế bào

TẾ BÀO

PHỔI

TIM

Giai đọan 1: SỰ THỞ

TẾ BÀO

CO2 CO2 CO2

PHỔI

Giai đọan 2: SỰ TRAO ĐỔI KHÍ Ở PHỔI

TẾ BÀO

O2 O2 O2

CO2 CO2

CO2

PHỔI

Giai đọan 3: SỰ TRAO ĐỔI KHÍ Ở TẾ BÀO

TẾ BÀO

O2 O2 O2

CO2 CO2

CO2

CO2 CO2 CO2

PHỔI

SƠ ĐỒ HÔ HẤP

I Khái niệm hô hấp.

• Hô hấp là quá trình không ngừng

cung cấp O2 cho các tế bào củacơ

thể và thải khí CO2 ra ngoài

• Quá trình hô hấp gồm 3 giai

đoạn chủ yếu:

- Sự thở

- Sự trao đổi khí ở phổi

- Sự trao đổi khí ở tế bào

II Các cơ quan trong hệ hô hấp của

người và chức năng của chúng

? Hệ hô hấp của người gồm những

cơ quan nào và chức năng của các cơ quan đó như thế nào?

• Ý nghĩa: Cung cấp O2 cho tế bào,

tạo năng lượng cho hoạt động của tế

bào và cơ thể đồng thời thải khí CO2

ra ngoài

I Khái niệm hô hấp.

- Hô h ấ p là quá trình không ng ừ ng cung

c ấ p O 2 cho các t ế bào c ủ a cơ th ể và th ả i

khí CO 2 ra ngoài

- Hô h ấ p g ồ m 3 giai đo ạ n: S ự th ở , TĐK ở

ph ổ i, TĐK ở t ế bào

II Các cơ quan trong h ệ hô h ấ p c ủ a

ngư ờ i và ch ứ c năng c ủ a chúng

Quan sát tranh:

H ệ hô h ấ p g ồ m nh ữ ng cơ quan nào? C ấ u

t ạ o c ủ a các cơ quan đó?

+ Đư ờ ng d ẫ n khí: M ũ i, h ọ ng, thanh qu ả n,

khí qu ả n và ph ế qu ả n

+ Hai lá ph ổ i: ph ổ i ph ả i 3 thùy, trái 2 thùy

Chức năng của mỗi phần là gì?

• Đư ờ ng d ẫ n khí: d ẫ n khí vào và ra, ngăn b ụ i, làm ấ m,

làm ẩ m không khí đi vào ph ổ i và di ệ t vi khu ẩ n

• Ph ổ i: th ự c hi ệ n trao đ ổ i khí gi ữ a cơ th ể và

môi trư ờ ng ngoài

- Ý nghĩa: cung c ấ p O 2 cho t ế bào, t ạ o năng

lư ợ ng cho ho ạ t đ ộ ng s ố ng c ủ a t ế bào và cơ

th ể đ ồ ng th ờ i th ả i khí CO 2 ra ngoài

Cơ quan hô h ấ p g ồ m:

• Đ ặ c đi ể m c ấ u t ạ o nào giúp không khí đi vào ph ổ i đư ợ c làm ấ m, làm ẩ m ?

• Đ ặ c đi ể m nào tham gia b ả o v ệ ph ổ i tránh kh ỏ i các tác nhân có h ạ i?

• Đ ặ c đi ể m c ấ u t ạ o nào giúp ph ổ i tăng di ệ n tích b ề m ặ t trao đ ổ i khí ?

• Cấu t ạ o giúp không khí

đi vào ph ổ i ấ m và ẩ m :

Nh ờ l ớ p niêm m ạ c ti ế t ch ấ t nhày và l ớ p mao m ạ ch

dày đ ặ c

• Y ế u t ố giúp tham

gia b ả o v ệ ph ổ i:

Lông m ũ i ch ặ n b ụ i l ớ n, các ch ấ t nhày do niêm m ạ c ti ế t

ra có th ể gi ữ b ụ i nh ỏ , l ớ p lông rung quét chúng ra kh ỏ i khí qu ả n  Khí qu ả n đư ợ c b ả o v ệ N ắ p thanh qu ả n đ ậ y kín đư ờ ng hô h ấ p T ế bào lymphô ti ế t ra kháng th ể vô

hi ệ u hóa các tác nhân gây nhiễm

• Đặc đi ể m c ấ u t ạ o gúp ph ổ i tăng

di ệ n tích b ề m ặ t trao đ ổ i khí :

S.L ph ế nang l ớ n (700 – 800 tr) và gi ữ a 2 l ớ p màng là l ớ p d ị ch m ỏ ng ph ổ i n ở r ộ ng và x ố p

I Khái niệm hô hấp.

• Hô h ấ p là quá trình không ng ừ ng cung c ấ p

O 2 cho các t ế bào c ủ a cơ th ể và th ả i khi CO 2

ra ngoài

• Hô h ấ p g ồ m 3 giai đo ạ n: s ự th ở , TĐK ở

ph ổ i, TĐK ở t ế bào

• Ý nghĩa: cung c ấ p O 2 cho t ế bào, t ạ o năng

lư ợ ng cho ho ạ t đ ộ ng s ố ng c ủ a t ế bào và cơ

th ể đ ồ ng th ờ i th ả i khí CO 2 ra ngoài

II Các cơ quan trong h ệ hô h ấ p c ủ a ngư ờ i

và ch ứ c năng c ủ a chúng

1 C ấ u t ạ o: Cơ quan hô h ấ p g ồ m :

+ Đường dẫn khí: Mũi, họng, thanh quản, khí

quản và phế quản

+ Hai lá ph ổ i trái và ph ả i

- Đư ờ ng d ẫ n khí: D ẫ n khí vào và ra, ngăn b ụ i làm ấ m, làm ẩ m

không khí đi vào ph ổ i và di ệ t vi khu ẩ n

- Hai lá ph ổ i: Th ự c hi ệ n trao đ ổ i khí gi ữ a cơ th ể và môi

trư ờ ng ngoài

Vậy chúng ta nên thở như

thế nào?

Chúng ta nên th ở b ằ ng m ũ i, không nên th ở b ằ ng mi ệ ng

I Khỏi niệm hụ hấp.

• Hụ hõp là quỏ trỡnh khụng ng ừ ng cung

c ấ p O 2 cho cỏc t ế bào và cơ th ể đ ồ ng th ờ i

th ả i khớ CO 2 ra ngoài

• í ngh ĩ a: cung cấp O 2 cho t ế bào, t ạ o

năng lư ợ ng cho ho ạ t đ ộ ng s ố ng c ủ a t ế

bào và cơ th ể đồng thời thải CO 2

II Cỏc cơ quan trong h ệ hụ h ấ p c ủ a

ngư ờ i và ch ứ c năng c ủ a chỳng

• Đư ờ ng d ẫ n khớ : M ũ i, h ọ ng, thanh qu ả n,

khớ qu ả n và ph ế qu ả n

• Hai lỏ ph ổ i trỏi và ph ả i

• Đư ờ ng d ẫ n khớ: D ẫ n khớ vào và ra, ngăn b ụ i, làm ấ m, làm ẩ m khụng khớ đi vào ph ổ i và di ệ t vi khu ẩ n

• Hai lỏ ph ổ i: th ự c hi ệ n trao đ ổ i khớ gi ữ a cơ th ể và mụi trư ờ ng

- Thể tích phổi chỉ đạt tới 5 –

6 lít, nhưng tổng diện tích bề mặt trao đổi khí ở phổi có thể

đạt tới 70 – 80 m2, gấp khoảng 40 5 0 lần tổng diện –

tích bề mặt của cơ thể.

- Ngoài chức năng hô hấp,

thanh quản còn có chức năng phát âm.

•Hụ h ấ p gồm 3 giai đo ạ n: s ự th ở , TĐK ở

ph ổ i, TĐK ở t ế bào

1 C ấ u t ạ o: Cơ quan hụ h ấ p g ồ m :

2.Ch ứ c năng

1 Cơ quan hô hấp có vai trò quan trọng như thế

nào với cơ thể ?

a/ Cung cấp oxi cho tế bào hoạt động

b/ Giúp khí lưu thông trong phổi

c/ Loại thải CO2 ra khỏi cơ thể

d/ Cả a; b và c đều đúng

2 Hoạt động hô hấp có vai trò?

d Cả a và b

Về học bài trả lời câu hỏi SGK trang 67.

Chuẩn bị trước bài 21: Hoạt động hô hấp.