* Mục tiêu cần đạt• - Cảm nhận được tâm trạng bỡ ngỡ, những cảm giác mới lạ của nhân vật "tôi" ở lần tựu trường đầu tiên trong đời.. trên ngọn núi và nêu câu hỏi: Tâm trạng của nhân vậ
Trang 1Thanh T nh ị
Trang 2TễI ĐI HỌC THANH TỊNH
I/ TÁC GIẢ,TÁC PHẨM:
:
1 Tác giả
- Sinh ra ở ngoại ô thành phố Huế Lớn lên đi học rồi làm ở các sở tư, về sau dạy học, làm thơ, viết văn - thành công nhất là truyện ngắn.
- Các truyện của ông toát lên tình cảm
êm dịu, trong trẻo Văn nhẹ nhàng mà thấm sâu, man mác buồn thương mà ngọt ngào lưu luyến.
Trang 3* Mục tiêu cần đạt
• - Cảm nhận được tâm trạng bỡ ngỡ, những cảm giác mới lạ của nhân vật "tôi" ở lần tựu trường
đầu tiên trong đời.
• - Thấy được ngòi bút văn xuôi giàu chất thơ,
gợi dư vị trữ tình man mác của Thanh Tịnh.
Trang 4BỐ CỤC: Chia 3 phần:
Từ đầu “Hôm nay tôi đi học” Phần 2:Tiếp đến “cảnh lạ”
Phần 3: Còn lại
Trang 5• nhân vật chính trong truyện ngắn này là ai?
Tâm trạng của nhân vật chính ấy được thể hiện qua những tình huống truyện (thời gian, thời
điểm) nào ?
• ( từ đầu đến trên ngọn núi) và nêu câu hỏi:
Tâm trạng của nhân vật "tôi" trên con đường cùng mẹ đến trường?
Trang 6II Phân tích
1 Tâm trạng nhân vật "tôi" trong ngày đầu đi học.
• a Trên con đường cùng mẹ tới trường.
• + Con đường, cảnh vật chung quanh vốn rất quen, nhưng hôm nay thấy lạ: Cảnh vật thay
đổi vì trong lòng có sự thay đổi lớn - đi học, không lội sông, không thả diều nữa.
• + "Tôi" thấy mình trang trọng, đứng đắn (mặc
áo vải dù đen).
• + Cẩn thận, nâng niu mấy quyển vở, vừa lúng túng vừa muốn thử sức mình và khẳng định
mình đã đến tuổi đi học.
Trang 7(từ Trước sân trường đến xa
mẹ tôi chút nào hết).
• Tâm trạng nhân vật "tôi" giữa không khí ngày khai trường được thể hiện như thế nào ? qua chi tiết, hình ảnh nào ?
Trang 8b Giữa không khí ngày khai trư
ờng:
• + Sân trường đầy đặc cả người, ngôi trường to rộng, không khí trang nghiêm "tôi" lo sợ vẩn vơ
• + Giống bọn trẻ, bỡ ngỡ đứng nép bên người thân, như con chim con muốn bay nhưng còn e sợ, thèm được như những người học trò cũ
• + Nghe tiếng trống trường vang lên thấy chơ vơ, vụng
về lúng túng, chân dềnh dàng, toàn thân run run
• + Nghe ông đốc đọc tên cảm thấy quả tim ngừng đập, quên cả mẹ đứng sau lưng, giật mình lúng túng
• + Bước vào lớp mà cảm thấy sau lưng có một bàn tay dịu dàng đẩy tới trước, dúi đầu vào lòng mẹ khóc nức
nở, chưa lần nào thấy xa mẹ như lần này
Trang 9(từ Một mùi hương lạ đến hết)
nêu câu hỏi: Tâm trạng của nhân vật "tôi" khi ngồi trong lớp đón nhận giờ học đầu tiên?
Trang 10c Ngồi trong lớp đón nhận giờ học đầu tiên.
• + Cảm thấy vừa xa lạ vừa gần gũi với cảnh
vật (tranh treo tường, bàn ghế).
• + Với người bạn tí hon ngồi bên cạnh chưa
gặp, nhưng không cảm thấy xa lạ.
• + Vừa ngỡ ngàng vừa tự tin, nghiêm trang
bước vào giờ học đầu tiên với bài Tôi đi học
Trang 11Em cã nhËn xÐt g× vÒ qu¸ tr×nh diÔn biÕn t©m tr¹ng cña nh©n vËt "t«i" trong truyÖn? vÒ nghÖ thuËt biÓu hiÖn t©m tr¹ng nh©n vËt ?
DiÔn biÕn t©m tr¹ng cña nh©n vËt
"t«i" trong ngµy ®Çu tiªn ®i häc:
lóng tóng, e sî, ngì ngµng, tù tin vµ h¹nh phóc.
Trang 12Nghệ thuật biểu hiện tâm trạng nhân vật "tôi" là:
• Bố cục theo dòng hồi tưởng của nhân vật "tôi"
tính chất của hồi ký.
• Kết hợp kể, tả với bộc lộ cảm xúc giàu chất trữ
tình, chất thơ.
• Sử dụng hình ảnh so sánh có hiệu quả:
• " Cảm giác trong sáng nảy nở như mấy cành
hoa tươi "
• " Họ như con chim đứng bên bờ tổ, nhìn quãng
trời rộng muốn bay nhưng còn ngập ngừng e sợ "
• nhờ vậy mà giúp người đọc cảm nhận rõ ràng, cụ thể cảm xúc của nhân vật.
Trang 13Ngày nhân vật "tôi" lần đầu đến trường còn
có người mẹ, những bậc phụ huynh khác,
ông đốc và thầy giáo trẻ.
• Em có cảm nhận gì về thái độ, cử chỉ của
những người lớn đối với các em bé lần đầu
tiên đi học? (So sánh với bài Cổng trưởng mở
ra đã học ở lớp 7)
Trang 142 Những người xung quanh
• - Là mẹ của nhân vật "tôi" cùng những vị phụ huynh khác đưa con đến trường đều tràn ngập niềm vui và hồi hộp, trân trọng tham dự buổi lễ quan trọng này.
• - Ông đốc là hình ảnh người thầy, người lãnh
đạo từ tốn, bao dung, nhân hậu.
yêu HS.
• Đây chính là trách nhiệm của gia đình, nhà
trường đối với thế hệ trẻ tương lai.
Trang 15? Vì sao nhân vật “ tôi” bất giác giúi vào lòng mẹ nức nở khóc khi chuẩn bị
bước vào lớp?
- Đó là cảm giác nhất thời của đứa bé nông thôn thấy rụt rè khi được tiếp xúc với đám đông
- Cảm giác lạ lùng thấy xa mẹ, xa nhà, chưa bao giờ có như lần này cũng xuất hiện khác hẳn với những buổi đi chơi suốt ngày cùng các bạn
Trang 16III Tổng kết
• Kỷ niệm trong sáng, đẹp đẽ, ấm áp như còn tư
ơi mới của tuổi học trò khi nhớ về ngày đầu tiên cắp sách đi học.
• Cảm xúc chân thành tha thiết của tác giả, qua
đó thấy được tình cảm đối với người mẹ, với thầy cô, với bạn bè của tác giả.
• Nghệ thuật viết truyện ngắn đặc sắc, giàu chất thơ
Trang 171 Văn bản “ Tôi đi học” có chủ đề gì?
A Kỷ niệm sâu sắc về tuổi học trò của tác giả.
B Ý nghĩa và vai trò của nhà trường đối
với cuộc đời mỗi con người
C.Dòng cảm nghĩ thiết tha sâu lắng của tác giả khi nhớ lại ngày đầu tiên đi học.
D Tâm trạng hồi hộp của nhân vật trong buổi tựu trường đầu tiên
2 Trong các từ sau, từ nào có ý nghĩa khái quát
nhất?
A Nức nở B Khóc C Thút thít D Sụt
sịt.