b- Phơng tiện thực hiện: - Chuẩn bị bản đồ Châu Âu thời phong kiến, một số tranh mô tả hoạt độngtrong thành thị trung đại, những t liệu đề cập đến chế độ chính trị, kinh tế, xã hộitrong
Trang 1Ngày soạn: /8/2010
Ngày giảng: /8/2010 ………
Phần một: khái quát lịch sử thế giới trung
triển của xã hội phong kiến ở Châu âu
<thời sơ- trung kì trung đại>
a- Mục tiêu bài học:
1.Kiến thức:
- Quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Châu Âu, cơ cấu xã hội bao gồm 2giai cấp cơ bản < lãnh chúa và nông nô>
-Hiểu khái niệm lãnh địa phong kiến và đặc trng của nền kinh tế lãnh địa
- Hiểu đợc thành thi trung đại xuất hiện nh thế nào?
- Kinh tế trong thành thị khác với kinh tế lãnh địa ra sao?
2.T tởng:
- Thông qua những sự kiện cụ thể bồi dỡng nt cho học sinh về sự phát triểnhợp quy luật của xã hội loài ngời từ CHNL sang xã hội phong kiến
3.Kĩ năng:
- Biết sử dụng bản đồ Châu Âu để xác định vị trí các quốc gia phong kiến
- Biết tận dụng phơng pháp so sánh đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ xãhội CHNL sang xã hội phong kiến
b- Phơng tiện thực hiện:
- Chuẩn bị bản đồ Châu Âu thời phong kiến, một số tranh mô tả hoạt độngtrong thành thị trung đại, những t liệu đề cập đến chế độ chính trị, kinh tế, xã hộitrong các lãnh địa phong kiến
- Tài liệu chuẩn kiến thức kĩ năng, SGK, SGV, GD Chơng trình phổ thông
C- Cách thức tiến hành:
Đọc, tìm tòi, phân tích, hoạt động cá nhân và cả lớp
d- Tiến trình bài dạy
1 ổn định:
2 Kiểm tra bài cũ:
Kiểm tra phần chuẩn bị, sách vở của hs
3 Bài mới:
Vào cuối TK thứ V, trớc sự tan rã của các quốc gia cổ đại PT, hàng loạt các
v-ơng quốc mới đợc hình thành ở châu Âu nh Anh, Pháp, Tây Ban Nha, ý Để hiểu
đ-ợc sự hình thành XHPK châu Âu , đặc trng cơ bản của lãnh địa PK, sự ra đời, hoạt
động của thành thị trung đại, chúng ta cùng tìm hiểu ND bài học hôm nay
H:Đọc sgk phần 1
G: Dùng lợc đồ +giảng
- Từ thiên niên kỉ I tcn các quốc gia cổ
đại phơng Tây Hilạp, Rô Ma phát triển
tồn tại đến thế kỉ V
? Khi tràn vào lãnh thổ của đế quốc
Rô-ma, ngời Giéc-man đã làm gì?
? Sau đó ngời Giéc Man còn làm gì?
- Chia ruộng đất, phong tớc vị cho nhau
? Những việc làm ấy có tác động nh thế
nào đến sự biến đổi của xã hội phong
kiến Châu Âu?
- Bộ máy nhà nớc CHNL sụp đổ
- Các giai cấp mới xuất hiện (lãnh chúa và
1.Sự hình thành xã hội phong kiến ở Châu Âu.
*Hoàn cảnh lịch sử.
- Cuối thế kỉ V ngời Giéc Man tiêu diệtcác quốc gia cổ đại phơng Tây lập nênquốc gia mới:
+ Ăng -glô Xắc -xông -Anh+ Phơ -răng -Pháp+ Tây -gốt -Tây Ban Nha+ Đông -ốt -I-ta-li-a
*Những biến đổi trong xã hội.
- Tớng lĩnh, quý tộc đợc chia ruộng đất,phong tớc vị-> lãnh chúa phong kiến.1
Trang 2nông nô)
? Những ngời nh thế nào đợc gọi là lãnh
chúa phong kiến?
? Em hiểu nh thế nào là lãnh địa ?“ ”
(?) Hãy cho biết đời sống của lãnh chúa
và nông nô trong lãnh địa?.
G: So sánh liên hệ với thái ấp, điền trang
ở Việt Nam
? Em hãy phân biệt sự khác nhau giữa xã
hội cổ đại và xã hội phong kiến ở Châu Âu.
- Xã hội cổ đại 2 giai cấp chủ nô- nô lệ
Nô lệ là công cụ biết nói
- Xã hội phong kiến 2 giai cấp lãnh
chúa-nông nô
Nông nô nộp tô thuế cho lãnh chúa
H:Quan sát H1 sgk, thảo luận nhóm theo
-> Xã hội phong kiến hình thành
2 Lãnh địa phong kiến.
- Lãnh địa: là vùng đất đai rộng lớn dolãnh chúa làm chủ, trong đó có lâu đài,thành quách
- Lãnh chúa: Sống xã hoa, đầy đủ
- Nông nô: Đói nghèo cực khổ, chốnglãnh chúa
- Đặc trng: tính chất tự cung, tự cấp,
ơng hội
2
Trang 3của thành thị thời trung đại?)
G:Sơ kết - Vai trò: thúc đẩy sản xuất và buônbán, làm cho xã hội phong kiến phát
triển
4 Củng cố:
- Giáo viên củng cố kiến thức toàn bài
?Xã hội phong kiến Châu Âu đợc hình thành nh thế nào?
? Nền kinh tế lãnh địa và kinh tế thành thị có gì khác nhau?
G:Nhấn mạnh: xã hội phong kiến Châu Âu ra đời là hợp quy luật
- Đặc trng cơ bản của lãnh địa phong kiến là đơn vị chính trị, kinh tế độcquyền, tự cấp, tự túc đây là biểu hiện của sự phân quyênc Châu Âu khác với xã hộiphong kiến tập quyền phơng đông
- Sự xuất hiện thành thị là yếu tố cơ bản thúc đẩy xã hội phong kiến, kinh tếhàng hoá phát triển đồng thời là nguyên nhân làm cho xã hội phong kiến suy vong
Sự suy vong của chế độ phong kiến và
sự hình thành chủ nghĩa t bản ở Châu Âu
a- mục tiêu bài học
- Tranh ảnh về các nhà phát kiến địa lí tàu, thuyền
- Su tầm các câu chuyện về các cuộc phát kiến địa lí
? Xã hội phong kiến Châu Âu hình thành nh thế nào?
- Đặc điểm nền kinh tế lãnh địa?
? Vì sao thành thị trung đại lại xuất hiện?
- Nền kinh tế lãnh địa có gì khác nền kinh tế thành thị?
b) Đáp án: Vở ghi mục 1 + 2
3
Trang 43.Bài mới.
- Sang thế kỉ XV nền kinh tế hàng hoá phát triển mạnh, họ cần tiêu thụ hànghoá và mua nguyên liệu nhng những con đờng lục địa đã bị độc chiếm vì vậy ngờiphơng Tây đã tiến hành các cuộc phát kiến địa lí bắng đờng biển, thị trờng mở rộng,kinh tế hàng hoá phát triển đã phá vỡ chế độ phong kiến hình thành xã hội t bảnChâu Âu
H:Đọc sgk
G:Sơ lợc sgk
? Phát kiến địa lí là gì?
Cuộc hành trình đi tìm đờng mới sang
phơng Đông của thơng nhân châu Âu
để tìm vàng ngọc, hồ tiêu (vì con đờng
giao lu buôn bán qua Tây á, Địa Trung
Hải bị ngời ả Rập chiếm)
? Vì sao lại có những cuộc phát kiến
địa lí (nguyên nhân) ?
? Các cuộc phát kiến địa lí đợc thực
hiện nhờ có điều kiện nào?
- Khoa học phát triển, đóng tàu lớn, có
G:Nh vậy các cuộc phát kiến địa lí đã
đem lại một nguồn lợi nhuận khổng lồ
cho giai cấp t sản Châu Âu và thúc đẩy
quá trình tích luỹ t bản nguyên thuỷ
làm cho chế độ phong kiến suy vong,
tạo điều kiện cho t bản chủ nghĩa ra đời
phát triển
G:Các cuộc phát kiến địa lí đã làm cho
việc giao lu kinh tế hàng hoá, văn hoá
đợc đẩy mạnh quá trình tích luỹ t bản
nguyên thuỷ hình thành, đó là quá trình
1.Những cuộc phát kiến lớn về địa lí.
- Các cuộc phát kiến địa lí tiêu biểu
+ 1487 Bắc-tơ-mi Đi-a-xơ đi vòng qua cựcNam Châu Phi
+ 1498 Va-xcô đơ Ga-ma đến ấn Độ
+ 1492 Crít-xtốp Cô-lôm-bô tì ra ChâuMĩ
+ 1519-1522 Ma-gien-lăng đi vòng quanhtrái đất
+ Đem lại những kiến thức về thiên văn,
địa lí, hàng hải, kích thích khoa học pháttriển
+ Mở rộng và thúc đẩy thơng mại
+ Tạo nên quá trình tích luỹ t bản cho tsản Châu Âu
->Làm cho chế độ phong kiến suy yếu tạo
điều kiện cho chủ nghĩa t bản phát triển
4
Trang 5tạo ra vốn và ngời làm thuê.
những tầng lớp nào của xã hội?
- Giai cấp vô sản: nông dân mất ruộng,
nô lệ ngời da đen
-> Ngời làm thuê
G:Tiểu kết
Sau các cuộc phát kiến địa lí, giai cấp
t sản Châu Âu giàu lên nhanh chóng họ
cớp bóc ruộng đất, thuộc địa, tài
nguyên mở rộng kinh doanh, lập trang
trại, công trờng thủ công, kinh tế hàng
hoá phát triển, đây là tiền đề cần thiết
cho kinh tế hàng hoá phát triển cho
một nền sản xuất mới-> Chủ nghĩa t
bản ra đời ngay trong lòng xã hội
phong kiến Giai cấp t sản>< phong
kiến họ đã đấu tranh chống quý tộc
phong kiến, tạo điều kiện cho sản xuất
- Quý tộc, thơng nhân tạo đợc số tiền vốn
để mở rộng SX, kinh doanh, lập đồn điền,bóc lột sức LĐ của ngời làm thuê, trở nêngiàu có -> giai cấp TS
- Những ngời làm thuê bị bóc lột kiệt quệ-> giai cấp vô sản
-> Quan hệ sản xuất t bản chủ nghĩa đợchình thành
4 Củng cố:
G: Hệ thống kiến thức toàn bài
? Kể tên các cuộc phát kiến địa lí tiêu biểu?
ý nghĩa cuộc phát kiến
? Q sản xuất t bản chủ nghĩa Châu Âu đợc hình thành nh thế nào?
Trang 6a- Mục tiêu bài học:
1.Kiến thức:
- Nguyên nhân xuất hiện và nội dung t tởng của phong trào văn hoá phục hng
- Nguyên nhân dẫn đến phong trào cải cách tôn giáo và những tác động trựctiếp của phong trào này đến xã hội phong kiến Châu Âu lúc bấy giờ
- Chuẩn bị bản đồ thế giới và bản đồ Châu Âu
- Tranh ảnh về thời kì văn hoáphục hng
- Tranh ảnh, t liệu danh nhân văn hoá phục hng
c- cách thức tiến hành:
Đọc, nêu vấn đề, phát vấn, phân tích, thảo luận.
d- tiến trình bài dạy
- Sau cuộc phát kiến địa lí giai cấp t sản đã tòm ra những vùng đất mới giàu
có, thị trờng buôn bán mở rộng, tích luỹ nguồn vốn khổng lồ, họ có tiềm lực kinh tếlớn lao song họ không có địa vị và quyền lợi về chính trị, về giai cấp Vì giai cấpphong kiến là vật cản trở trên con đờng đi lên của họ cho nên giai cấp t sản đã tiếnhành các cuộc chiến tranh chống phong kiến trên các lĩnh vực, vậy cuộc đấu tranhdiễn ra nh thế nào
- Đến thế kỉ XV giai cấp t sản Châu Âu
ra đời đại diện cho một phơng thức sản
xuất mới tiến bộ, giàu có, có vốn và có
cn song không có quyền lợi về chính trị
và địa vị xã hội, họ bị chế độ phong
kiến đóng gim, ràng buộc, họ muốn tự
do kinh doanh-> đấu tranh
? Vì sao giai cấp t sản đấu tranh
chống giai cấp quý tộc phong kiến.
? Phục hng là gì?
1.Phong trào văn hoá Phục H ng
- Nguyên nhân của phong trào văn hoáPhục Hng
+ Do bị chế độ phong kiến đàn áp6
Trang 7- Khôi phục lại nền văn hoá Hylạp Rô
Ma cổ đại sáng tạo văn hoá giai cấp t
sản
? Tại sao giai cấp t sản lại chọn văn
hoá làm cuộc mở đầu cho phơng thức
đấu tranh chống phong kiến?
- Giai cấp t sản đấu tranh chống phong
kiến trên nhiều lĩnh vực, bắt đầu là lĩnh
vực văn hoá Những giá trị văn hoá cổ
đại là tinh hoa nhân loại, việc khôi
phục nó sẽ tập hợp đợc đông đảo lực
l-ợng chống lại chế độ phong kiến
? Em hãy kể tên các nhà văn hoá khoa
học tiêu biểu mà em biết.
? Theo em thành tựu nổi bật của phong
trào văn hoá Phục Hng là gì
- Khoa học- kĩ thuật tiến bộ vợt bậc,
văn hoá phong phú, thành công trong
? Vai trò của VH Phục hng là gì?
- Phát động quần chúng đấu tranh
chống phong kiến mở đờng cho VH
chỉ thay đổi cho phù hợp với của nó
+ Giai cấp T/S không có địa vị về chínhtrị,xã hội ->đấu tranh
- Tác giả:
+ Ph.Ra-bơ-le-Nhà văn hoá nhà y học+ Đê-các-tơ-nhà toán học nhà triết học+ U.Sếch -Xpia-nhà soạn kịch vĩ đại + Cô-péc-ních<1473-1543> chứng minhquả đất quay xung quanh trục của nó-học
thuyết này thực sự là một cuộc cách mạngkhoa học
+ Lêôna đơ Vanhxi <14521519> danh hoạ ngời ý
Nội dung t tởng+ Phê phán giáo họi và xã hội phong kiến+ Đề cao giá trị chân chính của con ngời+ Đề cao khoa học tự nhiên
+ Mở đờng cho sự phát triển cao hơn củavăn hoá nhân loại
+ Phát động đấu tranh chống phong kiến
2.Phong trào cải cách tôn giáo
+ Làm cho đạo Ki tô phân hoá thành Đạo Ki tô giáo <cũ>
Đạo tin lành <Tân giáo>
+ Bùng nổ chiến tranh nông dân Đức
4 Củng cố:
G: Hệ thống kiến thức toàn bài:
- Vai trò của VH phục hng là lên án nghiêm khắc giáo hội thiên chúa giáo, tấncông vào trật tự PK, đề cao giá trị chân chính của con ngời
7
Trang 8- Thực chất của phong trào VH phục hng là cuộc đấu tranh công khai đầu tiêncủa g/c TS với g/c PKđã suy tàn, phát động quần chúng đấu tranh.
- T tởng cải cách tôn giáo không tách rời t tởng cải cách xã hội và t tởng nhânvăn của thời VH phục hng, nó tấn công trực tiếp vào giáo hội thiên chúa giáo và chế
độ PK, nó châm ngòi cho cuộc đấu tranh của quần chúng và làm bùng nổ cuộc chiếntranh nông dân
trung quốc thời phong kiến
a- Mục tiêu bài học
1.Kiến thức
- Xã hội phong kiến Trung Quốc đợc hình thành nh thế nào
- Tên gọi và thứ tự của các triều đại phong kiến Trung Quốc
- Tổ chức bộ máy chính quyền PK
- Những đặc diểm kinh tế, văn hoá của xã hội phong kiến Trung Quốc
2.T tởng
- H hiểu rõ TQ là một quốc gia PK lớn mạnh điển hình ở phơng đông thời cổ
đại, một nớc láng giềng gần gũi với Việt Nam có ảnh hởng không nhỏ đến tiến trìnhphát triển của lịch sử Việt Nam
3.Kĩ năng
- Biết lập bảng niên biểu các triều đại phong kiến TQ
- Bớc đầu biết vận dụng t duy để phân tích và hiểu giá trị của các chính sáchxã hội của mỗi triều đại cùng những thành tựu về văn hoá, từ đó rút ra bài học lịchsử
Đọc, tìm tòi, phát vấn, nêu vấn đề, thảo luận nhóm,
d- tiến trình bài dạy
8
Trang 9Hoạt động của thầy-trò Nội dung bài học
G: Dùng bản đồ TQ g/t
Từ 2000 <TCN> ngời TQ đã xây dựng
Nhà nớc trên lu vực sông Hoàng Hà
với những thành tựu văn minh rực rỡ
thời cổ đại, đóng góp to lớn vào sự phát
(G sử dụng bảng niên biểu khắc sâu thời
gian các triều đại cho H)
GV giới thiệu: Lang Li Sơn là ngôi mộ
của Tần Thuỷ Hoàng đợc xây dựng ngay
khi ông mới lên ngôi ở núi Li Sơn phía
đông Hàm Dơng, dài 2,5 km, cao150 m
đỉnh lăng trạm đủ các vì sao ttên trời dới
lăng bố trí sông biển,hàng ngàn binh mã
bằng đất nung, châu báu, vật quí vô kể,
xung quanh có máy bắn tên, đổ thuỷ
ngân tạo thành 100 con sông, biển ở
d-ới
.- Trong mộ gồm 6500 pho tợng tớng sĩ
bằng đất nung Các pho tợng có kích
th-ớc bằng kích thth-ớc ngời thật và đều đợc
tô màu: quần áo màu phấn hồng, phấn
lục và xanh lam; chân tay và mặt màu
phấn trắng; con ngơi của mắt, lông mày
và râu đợc vẽ bằng mực nho; tóc bôi
màu đỏ sẫm hoặc xanh xám Để hoàn
thành những bức tợng này Tần Thuỷ
Hoàng đã huy động hàng vạn thợ điêu
khắc Khi công việc hoàn tất TTH đã
chôn sống những ngời làm việc ở đây vì
- Những biến đổi trong xã hội
+ Quan lại và nông dân giàu chiếm nhiềuruộng đất trở thành địa chủ
+ Nông dân mất ruộng, phải nhận ruộngcủa địa chủ và trở thành tá điền, phải nộphoa lợi cho địa chủ, gọi là địa tô
->Nh vậy là sản xuất phong kiến hìnhthành t thế kỉ III tcn
2.Xã hội Trung Quốc thời Tần- Hán a.Thời Tần
- Chia cắt nớc thành quận, huyện
Trang 10khác nhau- thể hiện uy quyền của nhà
đuổi tộc Hung Nô lên tận xa mạc Gô Bi
-111-110 TCN trinh phục Việt Nam
<Triệu Đà>, 108 TCN diệt Triều Tiên
? Em hãy so sánh thời gian tồn tại của
? Tác dụng của các chính sách ấy?
G: Vua Đờng thái Tông <599- 649> giỏi
võ nghệ, cung kiếm từ nhỏ dũng khí,
cứng dắn, quả đoán, tính cách hào
phóng ông coi trọng việc dùng ngời giỏi,
tài đức kiêm toàn, coi trọng tình
vua-dân Ông nói: “Vua nh thuyền, dân nh
n-ớc Nớc có thể trở thuyền mà cũng có
thể lật thuyền”, vì thế ông thi hành
chính sách nhợng bộ nhân dân.nhờ
chính sách của ông mà kinh tế phát triển
đợc các sử gia ca ngợi là thời kì “Trịnh
Quan thịnh trị” <Trịnh Quan là niên
hiệu của Đờng thái Tông>
? Em hãy trình bày những chính sách
đối ngoại của nhà Đờng
? Vì sao nhà đờng lại đạt đợc kết quả
+ Cử ngời cai quản các địa phơng
+ Mở khoa thi chọn ngời tài
+ Giảm thuế, chia ruộng đất cho nôngdân, khuyến khích sản xuất
=>Đất nớc phồn vinh, kinh tế phát triển,quân sự, văn hoá
- Chính sách đối ngoại, gây chiến tranhxâm lợc mở rộng bờ cõi, trở thành đất n-
ớc cờng thịnh nhất Châu á
4 Củng cố:
G: Hệ thống kiến thức toàn bài
? Em hãy trình bày sự thịnh vợng của TQ dới thời nhà Đờng
5 Hớng dẫn:
10
Trang 11- Làm đáp án trả lời các câu hỏi trong SGK
trung quốc thời phong kiến
a- Mục tiêu bài học
1.Kiến thức
- Xã hội phong kiến Trung Quốc đợc hình thành nh thế nào
- Tên gọi và thứ tự của các triều đại phong kiến Trung Quốc
3.Kĩ năng
- Biết lập bảng niên biểu các triều đại phong kiến TQ
- Bớc đầu biết vận dụng t duy để phân tích và hiểu giá trị của các chính sáchxã hội của mỗi triều đại cùng những thành tựu về văn hoá, từ đó rút ra bài học lịchsử
b- chuẩn bị
- Bản đồ TQ thời PK
11
Trang 12- Tranh ảnh về một số công trình kiến trúc thời PK.
- Một số t liệu thành văn về các chính sách của nhà nớc PK TQ
c- phơng pháp
- Phát vấn, nêu vấn đề, thảo luận
d- tiến trình bài dạy
a) Giới thiệu bài:
Sau khi phát triển đến độ cực thịnh dới thời nhà Đờng, TQ lại lâm vào tìnhtrạng chia cắt suốt hơn nửa TK (từ năm 907 đến năm 960) Nhà Tống thành lập năm
960, TQ thống nhất và tiếp tục phát triển, tuy không mạnh mẽ nh trớc
b) Các hoạt động dạy - học
Hoạt động của thầy-trò Nội dung bài học
GV: Sau loạn An Lộc Sơn nhà đờng
suy yếu, tiết độ sứ các trấn nổi lên
chống nhà Đờng, cớp ngôi lập ra nhà
Hậu Lơng, Hậu Đờng, Hậu Hán, Hậu
Tấn, Hậu Chu Tổng 53 năm, 5 đời, 13
vua sử gọi là thời Ngũ đại đến thời Hậu
Chu Triệu Khuông Dẫn cớp ngôi lập ra
- Nghệ thuật Tống phát triển quang
vinh nhất đồ gốm <men đẹp>
? Chính sách của nhà Tống có tác
dụng gì?
GV: Nửa thế kỉ đầu nhà Tống thịnh
v-ợng sau đó suy yếu.Trong lúc Tống suy
yếu >< với nhà Kim, Liêu, thì ngời
Mông Cổ nổi lên do Thành Cát T Hãn
cầm đầu thành lập nhà nớc đại Mông
Cổ, lần lợt dệt Kim, Liêu, Tống chiếm
toàn bộ Trung Quốc thành lập ra nhà
- Miễn giảm thuế, su dịch
- Mở mang thuỷ lợi
- Khuyến khích phát triển thủ côngnghiệp khai mỏ, dệt, luyện kim, rèn vũkhí
- Có nhiều phát minh mới: In, la bàn,làm giấy, thuốc súng, làm tiền giấy, đồgốm đẹp nhất
=>ổn định đời sống, phát triển kinh tế
đất nớc
b.Thời Nguyên.
12
Trang 13- Quân Mông Cổ tràn ngập lãnh thổ
Châu Âu, Châu á
? Dới thời Nguyên các ông vua đã thi
? Em hãy cho biết những chính sách
cai trị của nhà Minh- Thanh.
? Chính sách đó ảnh hởng nh thế nào
đến xã hội Trung Quốc?
G:Trong thời gian đó mầm mống t bản
chủ nghĩa xuất hiện
G:Thời Minh- Thanh tồn tại trong
khoảng 500 năm, tuy còn nhiều hạn
chế song Trung Quốc thời kì này cũng
đạt những thành tựu trên các lĩnh vực
H:Đọc sgk
? Em hãy trình bày nét nổi bật về
thành tựu văn hoá Trung Quốc.
? Em hãy kể tên các tác phẩm văn học
lớn mà em biết.
- Tây du kí, tam quốc diễn nghĩa, Đông
Chu liệt quốc, Hồng Lâu Mộng
- Cố cung là 1 quần thể kiến trúc có
quy mô lớn, có giá trị nghệ thuật và
kiến trúc cao, đợc bảo tồn tốt nhất ở
Bắc Kinh Khuôn viên Cố cung đợc
XD trên 1 khu đất rộng hình chữ nhật,
diện tích 720.000 m2, xung quanh có
t-ờng thành màu đỏ tía, coa tới 10 m
Ven ngoài tờng có hào rộng, 4 góc
thành có 4 cửa ra vào đối diện với
nhau: Ngọ môn, Tây hoa môn, Thần
ngọ môn và Đờng hoa môn, trong đó
Ngọ môn là cửa chính để vào cố cung
- Phân biệt đối xử giữa ngời Mông Cổvới ngời Hán
-> Nhân dân khởi nghĩa chống MôngCổ
5.Trung Quốc thời Minh- Thanh.
- Chính trị:
+ 1368 Nhà Nguyên bị lật đổ- Minhthay
+ Về t tởng: Nho giáo trở thành hệ t ởng đạo đức phong kiến
t-+ Về văn học: Nhiều nhà thơ nhà văn
nh Lí Bạch, Đỗ Phủ, Thi Nại Am + Sử học: Sử kí T Mã Thiên, Hán Th,
Đờng Th, Minh Sử- có giá trị.
+ Nghệ thuật: Hội hoạ, kiến trúc, điêukhắc
13
Trang 14H:Quan sát H10 <thảo luận>.
? Em có nhận xét gì về trình độ sản
xuất đồ gốm?
-Đạt trình độ cao, trang trí tinh xảo, nét
vẽ điêu luyện-> tác phẩm nghệ thuật
GV giới thiệu về PP làm đồ gốm thời
Minh: Nguyên liệu ban đầu là đất sét
cao lanh, ngời ta sử dụng PP tẩy trừ
những tạp chất nh đá vôi, hạt sạn để
có đợc cao lanh thuần chất mà chế tạo
ra màu trắng của gốm Sau khi dùng
các cao lanh tạo thành "thai gốm", ngời
ta phủ 1 lớp men gốm ngoài, rồi đem
nung, sản phẩm có nớc men ngoài
bóng sáng nh pha lê và có màu xanh
mực rất đẹp gọi là xứ xanh
- Hoa văn nổi bật trên sản phẩm bao
gồm những vòng tròn nhỏ xếp đều
nhau, trông nh những đồng tiền xu màu
xanh ở vành miệng ngoài Mặt ngoài
liễn đợc trang trí hình rồng ẩn trong
mây, thân rồng nhơ 1 ngọn lửa bay lợn
giữa sóng nớc mây trời, tợng trng cho
nguồn nớc và mây ma; hình rồng rất uy
nghiêm, có vẩy to, có chân với 5 móng
quặp trông rất dữ tợn, trở thành hình
ảnh tợng trng cho uy quyền phong kiến
của nhà vua
? Em hãy trình bày hiểu biết của em về
khoa học- kĩ thuật của Trung Quốc
phong kiến.
GV: Đọc t liệu về 4 phát minh lớn
(STK - 27)
- Khoa học:
+ Tứ đại phát minh: Giấy, in, la bàn, thuốc súng
+ Kĩ thuật đóng tàu, luyện sắt, khai
mỏ
4 Củng cố: ? Em hãy trình bày sự thay đổi của xã hội Trung Quốc thời Minh- Thanh 5 Hớng dẫn: - Làm đáp án trả lời các câu hỏi trong SGK, làm BT trong SBT - CBB: Đọc trớc bài 5 SGK E- rút kinh nghiệm: - Thời gian dành cho toàn bài và từng hoạt động
- Nội dung kiến thức
- Phơng pháp giảng dạy
- Hình thức tổ chức lớp học
- Thiết bị dạy học
Ngày soạn:
Ngày giảng: 7A:
7B:
Tiết 6 Bài 5.
ấn độ thời phong kiến
a- Mục tiêu bài học.
14
Trang 151.Kiến thức:
Giúp học sinh nắm đợc nội dung chính sau:
- Các giai đoạn lớn của lịch sử ấn Độ từ thời cổ đại đến giữa XIX
- Những chính sách cai trị của các vơng triều và những biểu hiện của sự pháttriển thịnh đạt của ấn Độ thời phong kiến
- Một số thành tựu của văn hoá ấn Độ thời cổ trung đại
2.T tởng:
- Qua bài học thấy đợc ấn Độ là một trong những trung tâm của văn minhnhân loại và có ảnh hởng sâu rộng tới sự phát triển lịch sử và văn minh của nhiều dântộc Đông Nam á
Phát vấn, nêu vấn đề, thảo luận
d- tiến trình bài dạy
a) Giới thiệu bài:
- ở Phơng Đông cùng với sự ra đời của nhà nớc phong kiến Trung Quốc còn
có sự hình thành của nhà nớc phong kiến ở ấn Độ từ rất sớm, vậy nhà nớc phongkiến ấn Độ ra đời và phát triển nh thế nào
? Các vơng quốc đầu tiên của ấn Độ
đợc hình thành ở đâu và vào thời gian
? Sự phát triển của ấn Độ dới vơng
triều Gúp-ta đợc biểu hiện nh thế nào?
1.Những trang sử đầu tiên.
- Khoảng 2500 năm tcn xuất hiệnthành thị của ngời ấn Độ
- Khoảng 1500 tcn một số thành thịkhác xuất hiện trên lu vực sông Hằng
- Những thành thị này dần liên kết vớinhau thành nhà nớc Ma-ga-đa
- Cuối thế kỉ III TCN A-sô-ca mở mang
bờ cõi xuống Nam ấn Nhà nớc ga-đa phát triển cực thịnh
Ma Sau thế kỉ III TCN Ma ấn Độ bị chiathành nhiều quốc gia, phân tán
- Đầu thế kỉ IV ấn Độ thống nhất dớivơng triều Gúp-ta
2.
ấ n Độ thời phong kiến.
* Vơng triều Gúp-ta: (TK IV-VI)
- Luyện kim rất phát triển15
Trang 16? Vơng triều hồi giáo Đê-li tồn tại
trong bao lâu? Có những chính sách
bộ các bức hoạ đều tập trung mô tả
những con vật, những nhà quý tộc hoặc
những ngời bình dân Vì thế, tuy gắn
với CS ngời tu hành nhng đền hang
cũng thể hiện cả TG rộng lớn, 1 XH
muôn màu, muôn vẻ Có thể nói tác
phẩm trong hang động A-jan-ta "là
những bông hoa rực rỡ nhất, tiêu biểu
nhất của NT ấn Độ" Đền hang
A-jan-ta xứng đáng là niềm tự hào của nhân
dân ấn Độ nói riêng và nhân loại nói
* Vơng quốc Hồi giáo Đê-li (XII-XVI)
- Chiếm ruộng đất
- Cấm đoán đạo Hin-đu
* Vơng triều Mô-gôn (XVI- giữa TKXIX)
+ Kịch Sơ-kun-tơ-la, Ka-li-đa-sa- thờiGúp- ta
+ Nghệ thuật kiến trúc chịu ảnh hởngsâu sắc của tôn giáo
Kiến trúc Hin-đu
Kiến trúc phật giáo
4 Củng cố:
? Em hãy kể tên các tác phẩm văn học tiêu biểu của ấn Độ mà em biết
? Em hãy lập niên biểu các giai đoạn phát triển lịch sử của ấn Độ
G: Kể về KaLi Đasa mồ côi cha mẹ từ nhỏ đợc ngời chăn bò nuôi nấng lớn lênkhoẻ mạnh, đần độn đợc nàng công chúa yêu mến xin vua cha cho lấy Kaliđasa đợcsống trong thời đại hoàng kim đợc tiếp súc với những tác phẩm những nguồn cảmhứng ông viết Sơkuntơla
5 Hớng dẫn:
- Làm đáp án trả lời các câu hỏi trong SGK
- CBB: Đọc trớc bài 6 SGK
16
Trang 17E- rút kinh nghiệm:
- Thời gian dành cho toàn bài và từng hoạt động
- Nội dung kiến thức
- Phơng pháp giảng dạy
- Hình thức tổ chức lớp học
- Thiết bị dạy học
Ngày soạn:
Ngày giảng: 7A:
7B:
Tiết 7 Bài 6. Các quốc gia phong kiến Đông Nam á. a- mục tiêu bài dạy 1.Kiến thức. - Học sinh nắm đợc tên gọi các quốc gia trong khu vực Đông Nam á, những đặc điểm tơng đồng về vị trí địa lí của các quốc gia đó - Các giai đoạn phát triển quan trọng của lịch sử khu vực Đông Nam á, Lào, CPC 2.T tởng - Nhận thức đợc quá trình lịch sử, sự gắn bó lâu đời của các dân tộc ở khu vực Đông Nam á, Lào, CPC - Trong lịch sử Đông Nam á cũng có nhiều thành tựu đóng góp cho văn hoá nhân loại, sự gắn bó của 3 nớc Đông Dơng 3.Kĩ năng. - Biết xác định vị trí các quốc gia cổ Đông Nam á và quốc gia phong kiến Đông Nam á - Lập niên biểu các giai đoạn phá triển chủ yếu của lịch sử khu vực Đông Nam á b- chuẩn bị - Bản đồ Đông Nam á, t liệu về Lào, CPC - Tranh ảnh, t liệu về các công trình kiến trúc Đông Nam á c- phơng pháp - Phát vấn, nêu vấn đề, thảo luận
d- tiến trình dạy học 1.ổn định lớp. - KTSS: + 7A: + 7B: 2.Kiểm tra bài cũ. a) Câu hỏi: ? Nêu những thành tựu văn hoá trung đại mà ấn Độ đạt đợc b) Đáp án: Mục 3 3 Bài mới. a) Giới thiệu bài: - Đông Nam á từ lâu đời đợc coi là khu vực có bề dày văn hoá lịch sử, ngay từ những thế kỉ đầu công nguyên các quốc gia đầu tiên ở Đông Nam á đã bắt đầu xuất hiện, trải qua hàng ngàn năm lịch sử các quốc gia đó đã có nhiều chuyển biến, trong bài 6 chúng ta sẽ cùng tìm hiểu
b) Các hoạt động dạy học– Hoạt động của thầy- trò Nội dung bài học G:Dùng lợc đồ Đông Nam á xác định 1.Sự hình thành các v ơng quốc ở Đông Nam á .
17
Trang 18? Điều kiện tự nhiên các quốc gia
Đông Nam á có thuận lợi và khó khăn
gì?
H:Thảo luận
? Các quốc gia cổ đại ở Đông Nam á
ra đời từ khi nào?
? Hãy kể tên một số quốc gia Đông
Nam á cổ và xác định vị trí bản đồ.
- Chăm Pa, Phù Nam, Chân Lạp, CPC,
Văn Lang
GV GT H12: Bô-rô-bu-dua là ngôi đền
phật giáo lớn nhất ở miền trung Gia-va
(In-đô-nê-xi-a) Đền có chiều cao 42
m, chiều dài mỗi cạnh ở chân đền là
cuộc đời đức phật, về sự tích trong các
sách phật, về thiên đàng và địa ngục
Có thể nói, Bô-rô-bu-đua là "bài ca
trong đá" vô cùng kì vĩ, độc đáo của
nền văn hoá In-đô
G: Tiểu kết- chuyển ý
G: Các quốc gia phong kiến Đông Nam
á cũng trải qua các giai đoạn: Hình
thành, hng thịnh và suy vong ở mỗi
n-ớc quá trình đó diễn ra trong thời gian
khác nhau, nhng nhìn chung từ nửa sau
thế kỉ X-> XVIII
Là thời kì thịnh vợng nhất của các
quốc gia Đông Nam á
G: Dùng lợc đồ giới thiệu
? Hãy trình bày sự hình thành của các
quốc gia phong kiến Inđônêxia.
- Cuối thế kỉ XIII dòng vua Giava
mạnh lên, chinh phục các tiểu quốc ở
hai đảo Xu-ma-tơ-ra và Gia-va Lập
nên vơng triều Mô-đô-pa-hít hùng
mạnh trong 3 thế kỉ
? Hãy kể tên các quốc gia phong kiến
Đông Nam á khác và thời điểm hình
thành của các quốc gia đó.
- Các quốc gia Đông Nam á: 11 nớc
- Điều kiện tự nhiên: Chịu ảnh hởnggió mùa, chia 2 mùa rõ rệt: Khô- ma.+ Thuật lợi cho việc trồng lúa nớc vàcác loại rau, củ, quả
+ Khó khăn: có nhiều thiên tai
- Thời gian hình thành khoảng 10 thế
kỉ đầu công nguyên
2.Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến Đông Nam
á .
- Từ thế kỉ I-> X thời gian hình thành
- Từ thế kỉ X-> XVIII thời kì thịnh ợng
v-+ In-đô-nê-xi-a- vơng triều hít <1213-1527>
Mô-giô-pa-+ Cam-pu-chia- thời kì Ăng-co XV>
<IX-+ Mi-an-ma- vơng quốc Pa-gan <XI>+ Thái Lan vơng quốc Su-khô-thay
<XIII>
+ Lào- vơng quốc Lạn Xạng XVII>
<XV-+ Đại Việt + Cham Pa
18
Trang 19Pa-gam <XI>.
Xu-khô-thay <XIII>
Lạn Xạng <XIV>
Chân Lạp <VI>
H: Xem H13 t liệu cuối bài ? Em có nhận xét gì về kiến trúc ở Đông Nam á? - Hình vòm kiểu bát úp, tháp nhọn đồ sộ với hình ảnh sinh động giống kiểu ấn Độ “ở Mi-an-ma chỉ riêng khu di tích Pa-gan hiện còn 5000 ngôi chùa lớn nhỏ nằm rải rác dọc hai bờ sông” - I-ra-oađi ngôi chùa Su-ê-đa-gôn <Chùa vàng> đồ sộ đợc xây dựng 1 năm rỡi <1372- 1373> chứng tỏ sức lực tài năng của cả nớc đợc huy động rất lớn, chùa có đỉnh cao 10 m gồm 7 vành đai bằng vàng 1 cái, trụ bạc, đỉnh chóp là một quả cầu= vàng <đờng kính 25 m> trên có cắm cờ gió bằng vàng và cả 3 phần trụ, quả cầu và lá cờ gió đều đợc khảm bằng 5448 viên kim cơng to nhỏ khác nhau, toàn bộ phần thân của tháp đợc phủ bởi 8300 lá vàng kích th-ớc 30x 30cm, bên trong treo 1065 chuông vàng 421 chuông bạc, chùa vàng xứng đáng là biểu tợng của đất n-ớc Mianma giàu đẹp với những con ng-ời vị tha, yêu đng-ời, giàu ớc mơ ”
G: Hệ thống kiến thức chuyển ý -Dặn dò H: Làm bài tập đọc trớc bài
- Kiến trúc điêu khắc nổi tiếng đền Ăng-co - Đền Bô-ro-bu-đua (In-đô-nê-xi-a) - Tháp Pa-gan (Mi-an-ma) - Tháp Chàm (VN) 4 Củng cố: ? Em hãy trình bày những chính sách đối nội và đối ngoại của các vua Lạn Xạng ? Sự phát triển của vơng quốc CPC thời kì Ăng-co nh thế nào? 5 Hớng dẫn: - Làm đáp án trả lời các câu hỏi trong SGK - CBB: Đọc trớc mục 3,4 SGK E- rút kinh nghiệm: - Thời gian dành cho toàn bài và từng hoạt động
- Nội dung kiến thức
- Phơng pháp giảng dạy
- Hình thức tổ chức lớp học
- Thiết bị dạy học
Ngày soạn:
Ngày giảng: 7A:
7B:
Tiết 8 Bài 6.
19
Trang 20Các quốc gia phong kiến Đông Nam á.
(Tiếp)
a- mục tiêu bài học
1.Kiến thức.
- Học sinh nắm đợc tên gọi các quốc gia trong khu vực Đông Nam á, những
đặc điểm tơng đồng về vị trí địa lí của các quốc gia đó
- Các giai đoạn phát triển quan trọng của lịch sử khu vực Đông Nam á, Lào,CPC
- Bản đồ Đông Nam á, t liệu về Lào, CPC
- Tranh ảnh, t liệu về các công trình kiến trúc Đông Nam á
c- phơng pháp
- Nêu vấn đề, phát vấn, thảo luận
d- tiến trình bài dạy
a) Giới thiệu bài:
Cam-pu-chia và Lào là 2 nớc anh em cùng ở trên bán đảo ĐD với VN Hiểu
? Em hãy cho biết các giai đoạn lịch
sử và đặc điểm của mỗi giai đoạn ấy.
GV: - GT từ Ăng-co là kinh đô có
nhiều đền tháp đợc xây dựng trong thời
kì này
- Ăng-co Vát xây dựng thế kỉ XII
- Ăng-co Thom đợc xây dựng trong
suốt 7 thế kỉ của thế kì phát triển IX->
3.V ơng quốc Campuchia.
- Giai đoạn 1: Từ thế kỉ I- VI nớc PhùNam
- Giai đoạn 2: Từ thế kỉ VI- IX- vơngquốc Chân Lạp (tiếp xúc văn hoá ấn
Độ, khắc bia bằng chữ Phạn)
- Giai đoạn 3: Từ thế kỉ IX- XV- thời kì
Ăng-co
+ SX nông nghiệp ptriển+ XD các công trình kiến trúc độc đáo+ mở rộng lãnh thổ bằng vũ lực
- Giai đoạn 4: Từ thế kỉ XV-1863- suyyếu bị pháp biến thành thuộc địa
20
Trang 21H: Xem H14 khu đền tháp SGK mô
tả
GV: Kinh đô Ăng-co thuộc vùng Xiêm
Riệp ngày nay ở đây ngời Khơ Me đã
xây dựng nhiều công trình nổi tiếng là
Ăng-co Vát, Ăng-co Thom
Ăng Co Vát là khu đền có 5 ngôi tháp
cao, đỉnh cao nhất là 63 m Xung
quanh có hồ nớc rộng 200 m, chu vi
5,5 km hai bên bờ lát cầu đá với 18 bậc
cao Những lối đi rộng có lát đá, hai
bên có hình điêu khắc, chạm trổ tinh vi
dẫn tới khu cung điện, tạo vẻ đẹp trang
nghiêm và hùng vĩ
Khu đền tháp Ăng-co là một cống
hiến độc đáo của ngời Khơ Me vào kho
tàng văn hoá Đông Nam á và thế giới
- XVIII Lạn Xạng suy yếu bị ngời
Xiêm chiếm-> Pháp biến Lào thành
thuộc địa cuối XIX
? Lịch sử Lào có những mốc quan
trọng nào?
? Em hãy nêu các chính sách đối nội
và đối ngoại của vua Lạn Xạng.
- Chia nớc cai trị, xây dựng quân đội
- Quan hệ hoà hiếu, kiên quyết chống
- Trớc thế kỉ XIII chủ nhân đần tiên làngời Lào Thơng
- Sauthế kỉ XIII ngời Thái-> Lào Lùm
- 1353 Pha Ngừm thống nhất các bộlạc-> nhà nớc Lạn Xạng
Trang 22vuông, với những cánh sen nở tung, dới
là bệ bán cầu phổng lồ hình bán cầu
tạo thành 4 múi có đáy vuông Trên
miệng quả bầu đỡ 1 ngọn tháp, chóp
nhọn của ngọn tháp đợc dát vàng và 4
mặt cong của tháp đợc quét sợn màu
trắng; vì vậy trông ngọn tháp rất rực rỡ
Tất cả đều nằm trên 1 nền cao 3 bậc,
có tờng bao quanh
- Thời gian dành cho toàn bài và từng hoạt động
- Nội dung kiến thức
Những nét chung về xã hội phong kiến.
a- Muc tiêu bài học:
1.Kiến thức:
- Thời gian hình thành và tồn tại của xã hội phong kiến
- Nền tảng kĩ thuật và giai cấp cơ bản trong xã hội
- Bản đồ thế giới <Châu Âu, Châu á>
- T liệu về xã hội phong kiến phơng đông và phơng Tây
Trang 232.Kiểm tra bài cũ.
a) Giới thiệu bài:
- Qua các bài học trớc các em đã đợc tìm hiểu về sự hình thành và phát triểncủa chế độ phong kiến ở phơng Đông và Châu Âu, xã hội phong kiến là một giai
đoạn quan trọng trong quá trình phát triển của lịch sử loài ngời
Hôm nay chúng ta hay tìm hiểu những nét chung về xã hội phong kiến
b) Các hoạt động dạy học:–
Hoạt động của thầy- trò Nội dung bài học
GV: Gọi HS đọc SGK mục 1
? Xã hội phong kiến phơng Đông và
Châu Âu hình thành từ khi nào?
- Phơng Đông: Tcn <Trung Quốc> đấu
? Sự phát triển của xã hội phong kiến ở
phơng Đông và Châu Âu kéo dài trong
? Thời kì khủng hoảng của chế độ
phong kiến ở phơng Đông và Châu Âu
? Cơ sở kinh tế của xã hội phong kiến
phơng Đông và Châu Âu có điểm gì
- XHPK phơng Đông: Hình thành sớm,phát triển chậm, suy vong kéo dài
- XHPK châu Âu: Hình thành muộnhơn, kết thúc sớm hơn so với XHPKphơng Đông -> CNTB hình thành
2.Cơ sở kinh tế xã hội của xã hội phong kiến.
Trang 24? Hình thức bóc lột chủ yếu trong
XHPK là gì?
?Giai cấp địa chủ, lãnh chúa bóc lột
bằng địa tô ntn?
- Giao ruộng đất- thu thuế nặng
? Nền kinh tế ở Châu Âu và phơng Đông
còn khác nhau ở điểm nào?
- Phơng Tây xuất hiện thành thị trung
Châu Âu có gì khác biệt.
- PĐ: vua có rất nhiều quyền lực ->
hoàng đế
- CÂ: lúc đầu hạn chế trong các lãnh
địa -> TK XV quyền lực mới tập trung
vào tay vua
- Phơng thức bóc lột: địa tô
3.Nhà n ớc phong kiến.
- Thể chế nhà nớc: Vua đứng đầu ->Chế độ quân chủ
- Chế độ quân chủ phơng Đông vàchâu Âu có sự khác biệt:
+ Mức độ+ Thời gian
4 Củng cố:
G: Củng cố kiến thức toàn bài
? Em hãy lập bảng so sánh chế độ phong kiến phơng Đông và Châu Âu
- Thời gian hìnhthành
- Cơ sở kinh xã hội
tế Thể chế nhà ntế ớc
- Thời gian dành cho toàn bài và từng hoạt động
- Nội dung kiến thức
- Phơng pháp giảng dạy
- Hình thức tổ chức lớp học
- Thiết bị dạy học
24
Trang 25- Bảng phụ, lập niên biểu sự hình thành phát triển của xã hội phong kiến.
- Tài liệu chuẩn kiến thức kĩ năng và sách chơng trình giáo dục phổ thông,SGK,SGV, soạn bài
c- phơng pháp
- Phát vấn, thảo luận
d- tiến trình bài dạy
? Trong xã hội phong kiến có các giai cấp nào?
? Quan hệ giữa các giai cấp?
? Thế nào là chế độ quân chủ?
b) Đáp án: Mục 2 vở ghi
3 Bài mới
a) Giới thiệu bài:
- Để khắc sâu kiến thức phần lịch sử thế thế giới và tạo kĩ năng làm bài, nhớ sựkiện
Hôm nay thầy cùng các em làm một số bài tập lịch sử
Trang 26• GV chữa bài tập: Lập niên biểu về sự hình thành và phát triển của xã hộiphong kiến ở Trung Quốc, ấn Độ và Đông Nam á.
Tên nớc Thời gian hình
thành Thời gian phát triển Thời gian suy vong
Trung Quốc Thế kỉ III tcn
thời Tần- Hán Thế kỉ VII- ĐờngXIII- Tống XIV- XX thờiMinh Thanh
ấn Độ IV-VI vơng triều
Gúp-Ta XVII- XIX vơngtriều Mô-gô
<Acơba>
XIX suy yếu bịAnh thống trịCam pu chia I-VI Hình thành
nhà nớc Chân Lạp Ăng-co huy hoàngIX- XV thời kì XVI-XIX suy yếu1863 bị Pháp xâm
lợc
Lạn Xạng XIII-XIV nhà nớc
Lạn Xạng IX- XVII thịnh v-ợng XIX Pháp xâm l-XVIII suy yếu
ợc
Inđônêxia I-X Thành lập XIII-XVI hùng
mạnh XVIII suy yếu-Pháp xâm lợcMianma I-X Thành lập XI-XVIII phát
triển mạnh XIX suy yếu- Anhxâm lợcThái Lan I-X Thành lập XIII hùng mạnh XVIII suy yếu ĐQ
Anh, Mĩ khốngchế
4 Củng cố:
- Gv : Sơ kết
5 Hớng dẫn:
- Dặn dò Hs: Giao bài tập về nhà 5,6,7 trang 11 đến16
- Chuẩn bị bài 8: Nớc ta buổi đầu độc lập
E- rút kinh nghiệm:
- Thời gian dành cho toàn bài và từng hoạt động
- Nội dung kiến thức
Trang 27a- Mục tiêu bài học:
- Giáo dục ý thức độc lập tự chủ và thống nhất đất nớc
- Ghi nhớ công ơn của Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh đã có công giành quyền tựchủ, thống nhất đất nớc mở ra thời kì độc lập lâu dài cho đất nớc ta
3.Kĩ năng.
- Bồi dỡng kĩ năng lập biểu đồ, sử dụng bản đồ cho học sinh
- Liên hệ sự phát triển kinh tế ảnh hởng đến Môi trờng.
II Chuẩn bị :
1 Giáo viên: Tài liệu chuẩn kiến thức KN, sách chơng trình GDPT, Giáo án, sách
giáo khoa, tranh ảnh đền thờ vua Đinh ở Ninh Bình, bảng phụ về tổ chức bộ máy nhànớc
2 Học sinh: Sách giáo khoa,vở ghi,bút, vở soạn.
- Sơ đồ bộ máy nhà nớc thời Ngô Quyền
? Trình bày những điểm cơ bản của xã hội phong kiến Châu Âu
? Xã hội cổ đại phong kiến phơng Đông có gì khác với xã hội phong kiến
? Vì sao phải bãi bỏ bộ máy nhà nớc
cũ để xây dựng bộ máy nhà nớc mới.
- Cũ lệ thuộc vào Trung Quốc
- 939 Ngô Quyền lên ngôi vua đóng đô
ở Cổ Loa, xây dựng bộ máy nhà nớcmới
- Sơ đồ bộ máy nhà nớc:
27
Trang 28Quan Võ
HS: Đọc sgk
? Sau khi Ngô Quyền mất tình hình
n-ớc ta thay đổi nh thế nào?
G: Dơng Tam Kha cớp ngôi 950 Ngô
Xơng Văn giành lại ngôi vua song uy
tín của nhà Ngô đã giảm sút -> đất
n-ớc không ổn định
? Em hiểu sứ quân là gì?
- 12 thế lực PK nổi dậy chiếm cứ
những vùng đất riêng
G: Sử dụng lợc đồ yêu cầu học sinh
đánh dấu các sứ quân vào đó
H: Đọc xác định vị trí các sứ quân
H: Nhận xét, bổ xung
? Việc chiếm đóng của 12 sứ quân có
ảnh hởng nh thế nào đến đất nớc?
- Gây loạn lạc, chia cắt đất nớc làm
cho đất nớc suy yếu, đời sống nhân
dân lầm than, cơ cực, kẻ thù lợi dụng,
tấn công
GV: Việc thống nhất, đoàn kết toàn
dân là một yêu cầu cấp thiết hơn bao
giờ hết, vậy ai là ngời đáp ứng yêu
- Liên kết, chiếu dụ, đánh dẹp
? Vì sao Đinh Bộ Lĩnh nhanh chóng
đánh dẹp đợc 12 sứ quân.
+ Xây dựng lực lợng, rèn đúc vũ khí
+ Liên kết với sứ quân Trần Lãm
chiêu dụ sứ quân yếu đánh dẹp các sứ
- 965: Ngô Xơng Văn chết -> loạn 12 sứquân
3 Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất n ớc.
- Đinh Bộ Lĩnh lập căn cứ ở Hoa L
<Ninh Bình>
+ Xây dựng lực lợng, rèn đúc vũ khí.+ Liên kết với sứ quân Trần Lãm chiêu
dụ sứ quân yếu đánh dẹp các sứ quânkhác
+ Đợc nhân dân ủng hộ
- 967: đất nớc thống nhất, bình yên
Thứ sử các châuQuan văn
28
Trang 29- Thời gian dành cho toàn bài và từng hoạt động
- Nội dung kiến thức
- Phơng pháp giảng dạy
- Hình thức tổ chức lớp học
- Thiết bị dạy học Ngày soạn: 4/9/2010
- Thời Đinh- Tiền Lê bộ máy nhà nớc đợc xây dựng tơng đối hoàn chỉnh
- Nhà Tống phát động chiến tranh xâm lợc và đã nhanh chóng bị quân dân ta
đánh trả
2.T tởng:
- Giáo dục lòng tự hào, tự tôn dân tộc
- Biết ơn các vị anh hùng có công xây dựng và bảo vệ tổ quốc
3.Kĩ năng:
- Bồi dỡng kĩ năng vẽ sơ đồ, lập biểu đồ trong học tập
b- chuẩn bị
1 Giáo viên: Tài liệu chuẩn kiến thức KN, sách chơng trình GDPT, Giáo án,
sách giáo khoa, tranh ảnh đền thờ vua Đinh ở Ninh Bình, bảng phụ về tổ chức bộ máy nhà nớc
2 Học sinh: Sách giáo khoa,vở ghi,bút, vở soạn
c- phơng pháp
- Nêu vấn đề, phát vấn
d- tiến trình bài dạy
Trang 30? Tình hình nớc ta cuối thời Ngô và quá trình thống nhất đất nớc của Đinh BộLĩnh.
b) Đáp án:
3 Bài mới mới.
a) Giới thiệu bài:
- Sau loạn 12 sứ quân Đinh Bộ Lĩnh
- Tiếp tục xây dựng nền độc lập tự chủ
có ý sánh ngang hàng với Trung Quốc
GV giải thích khái niệm "vơng" và
"đế": Vơng là tớc hiệu vua dùng cho
n-ớc nhỏ Đế là tn-ớc hiệu vua nn-ớc lớn.
Lớn mạnh có nhiều nớc thần phục Vua
là đứng đầu nớc phong kiến.
GV: Thời Đinh nớc ta cha có pháp luật
vua sai đặt vạc dầu, nuôi cọp
? Những việc làm của Đinh Bộ Lĩnh có
ý nghĩa nh thế nào?
GV: Sơ lợc
Cuối năm 979 cho con Đinh Tiên
Hoàng+ Đinh Liễu bị ám hại nội bộ lục
đục
Quân Tống lăm le đe doạ
-> Lê Hoàn đợc suy tôn làm vua
lại đang giữ chức Thập đạo tớng quân
thống lĩnh quân đội -> lòng ngời quy
phục
? Việc Thái Hậu Dơng Vân Nga khoác
áo ngự bào cho Lê Hoàn nói lên điều
gì?
1.Nhà Đinh xây dựng đất n ớc.
- 968 Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi vua đặttên nớc là Đại Cồ Việt, đóng đô- HoaL- Ninh Bình
- Xuân 970 vua Đinh đặt niên hiệuThái Bình, sai sứ sang giao hảo với nhàTống
- Phong vơng cho các con
- 979: Đinh Tiên Hoàng, Đinh Liễn bị
ám hại -> nội bộ lục đục
- Nhà Tống lăm le xâm lợc -> Lê Hoàn
đợc suy tôn làm vua, nhà tiền Lê thànhlập
30
Trang 31Quan Võ Văn
QuanThái S - Đại S
Lộ Lộ Lộ
- Thể hiện sự thông minh, quyết đoán,
đặt lợi ích quốc gia, dân tộc lên trên lợi
? Bộ máy nhà nớc thời Lê Sơ so với
thời Ngô Quyền nh thế nào?
Phủ Châu Phủ- Châu Phủ Châu
* Quân đội:10 đạo (2 bộ phận)
- Cấm quân <triều đình>
* Địch: Tiến theo 2 đờng: thuỷ và bộ
do Hầu Nhân Bảo chỉ huy
- KĐ quyền làm chủ đất nớc
- Đánh bại âm mu XL của kẻ thù, củng
cố nền độc lập
4 Củng cố:
G:Củng cố kiến thức toàn bài
? Trình bày diễn biến chiến thắng chống Tống do Lê Hoàn chỉ huy
5 Hớng dẫn:
31
Trang 32- Làm đáp án trả lời các câu hỏi trong SGK
- CBB: Đọc trớc phần II
E- rút kinh nghiệm:
- Thời gian dành cho toàn bài và từng hoạt động
- Nội dung kiến thức
- Phơng pháp giảng dạy
- Hình thức tổ chức lớp học
- Thiết bị dạy học
********************************************************************Ngày soạn: 5/10/2010
Ngày giảng: 7B: 6/10
7A: 9/10
Tiết 13 Bài 9
Nớc Đại cồ Việt thời Đinh- Tiền Lê.
II Sự phát triển kinh tế- văn hoá.
a- mục tiêu bài dạy
- 1 Giáo viên: Tài liệu chuẩn kiến thức KN, sách chơng trình GDPT, Giáo
án, sách giáo khoa Su tầm tranh ảnh, di tích các công trình kiến trúc, văn hoá
- T liệu thành văn về các triều đại Ngô- Đinh- Tiền Lê, bảng phụ về tổ chức bộmáy nhà nớc
2 Học sinh: Sách giáo khoa,vở ghi,bút, vở soạn.
? Em hãy trình bày lại tổ chức chính quyền thời Đinh- Tiền Lê
? Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn có ý nghĩa lịch sử nh thế nào?
b) Đáp án: Vở ghi mục 2 + 3
3 Bài mới.
a) Giới thiệu bài:
- Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn 981 Thắng lợi đã đánh bại âm
mu xâm lợc của kẻ thù Khẳng định quyền làm chủ đất nớc của nhân dân ta và củng
32
Trang 33cố nền độc lập tự chủ, thống nhất đất nớc, đó cũng là cơ sở thuận lợi để xây dựng vàphát triển nền kinh tế, văn hoá dân tộc.
G: Tả về buổi lễ cày tịnh điền <Sau
khi làm lễ vua sắn quần lội xuống
ruộng cày, tiếng trống, tiếng hò reo
vang dậy Nông dân xuống đồng>
? Vì sao Vua Lê lại tổ chức lễ cày
phát huy hết tài năng của mình để xây
dựng đất nớc, kinh đô Hoa L- Ninh
Bình đợc xây dựng tráng lệ, nguy nga
song do thời gian và chiến tranh tàn
phá tuy vậy sử sách vẫn còn lu lại đôi
nét về kiến trúc Hoa L
? Em hãy miêu tả lại đôi nét về cung
điện Hoa L để thấy rõ sự phát triển
của nớc ta thời Lê.
- Cột dát= vàng, lợp ngói bạc có điện
đài tế lễ, chùa chiền kho vũ khí, kho
thóc, kho đồ dùng
-> Quy mô cung điện hoành tráng
nguy nga, lộng lẫy
+ Chia ruộng đất cho nhân dân
+ Khai khẩn đất hoang
+ Chú ý thuỷ lợi
+ Khuyến khích sản xuất
-> Sản xuất nông nghiệp ổn định và pháttriển
*Thủ công nghiệp:
- Xây dựng xởng thủ công nhà nớc đúctiền rèn vũ khí, may mũ áo
- Phát triển nghề thủ công cổ truyền dệt,gốm, làm giấy
*Thơng nghiệp:
- Đúc tiền đồng lu thông trong nớc
- Trung tâm buôn bán, chợ làng
- Trao đổi hàng hoá với Tống
2.Đời sống xã hội văn hoá.
a.Xã hội
33
Trang 34làm cố vấn ngoại giao với các sứ thần.
-> Họ rất đợc trọng dụng, làm cho sứ
thần Trung Quốc thán phục
- Giáo dục cha phát triển
- Đạo phật đợc lu truyền rộng rãi
- Chùa chiền xây dựng khắp nơi
- S đợc trọng dụng
- Các loại hình văn hoá dân gian pháttriển: Đua thuyền, Lễ hội
4 Củng cố:
- GV:Hệ thống kiến thức toàn bài
(?) Nguyên nhân nào làm cho nền kinh tế thời Đinh- Tiền Lê phát triển
- Giáo dục cho các em lòng tự hào và tình thần yêu nớc
- Giáo dục học sinh bớc đầu hiểu rằng, pháp luật nhà nớc là cơ sở cho việc xâydựng và bảo vệ đất nớc
3 Kĩ năng.
34
Trang 35- Phân tích và nêu các ý nghĩa, các chính sách xây dựng và bảo vệ đất nớc củanhà Lý.
- Rèn luyện kĩ năng đánh giá công lao của nhân vật lịch sử tiêu biểu thời Lý
b- chuẩn bị.
1 Giáo viên: Tài liệu chuẩn kiến thức KN, sách chơng trình GDPT, Giáo án, sách
giáo khoa, Bản đồ Vịêt Nam
- Sơ đồ tổ chức hành chính nhà nớc để trống
2 Học sinh: Sách giáo khoa,vở ghi,bút, vở soạn.
- Sơ đồ tổ chức hành chính nhà nớc để trống
c- phơng pháp
- Nêu vấn đề, phát vấn
d- Tiến trình bài dạy.
? Nêu những nét phát triển của nền kinh tế tự chủ Đinh- Tiền Lê
? Tai sao dới thời Đinh-Tiền Lê các nhà s đợc trọng dụng
b) Đáp án: Vở ghi mục 1 + 2
3 Bài mới:
a) Giới thiệu bài:
- Sau một thừi gian trị vì đất nớc ổn định, kinh tế vững vàng, nhng đến cuốithời Lê <thế kỉ X> tình hình không còn nh trớc nữa sự suy yếu đã làm cho nhà Lêsụp đổ
b) Các hoạt động dạy học:–
Hoạt động của thầy- trò Nội dung bài học
G:1005 Lê Long Đĩnh lên ngôi vua
<ngoạ triều> tàn ác-> nhân dân oán
? Khi Long Đĩnh chết, quan lại trong
triều ai đợc suy tôn lên làm vua?
lớn chữ nhỏ, làm quan cho nhà tiền Lê
đợc thăng đến chức Điện Tiền chỉ huy
sứ, khi Lê Ngoạ Triều mất 11/1009,
vua Kế Tự còn nhỏ Chị Hậu Đào Cam
Mộc nói “mới đây chúa thợng là ngời
mờ tối, tàn bạo, lòng trời ghét bỏ, con
trẻ thơ không cáng đáng nổi lúc nớc
nhà lám hoạn nạn dân tình đâu đẩy
nhao nhao cũng muốn kiếm đợc một vị
chân chúa ” các quan đồng lòng suy
tôn Lý Công Uẩn lên làm vua
? Lý Công Uẩn là ngời nh thế nào?
Vì sao ôngđợc suy tôn làm vua?
1.Sự thành lập của nhà Lý.
- Năm 1009 Lê Long Đĩnh chết, triềuTiền Lê chấm dứt
- Lý Công Uẩn đợc suy tôn lên làmvua
35
Trang 36- Địa thế thuận lợi, nơi hội tụ 4
ph-ơng.Thế kỉ XI Thăng Long vừa là kinh
đô vừa là nơi hội tụ của thành thị có
quy mô lớn của khu vực và thế giới
( GV đọc Chiếu dời đô)
? Việc dời đô về Thăng Long nói lên
-ớc nguyện gì của ông cha ta?
- Muốn Xd đất nớc giàu mạnh càng
cửa Đông- Tây- Nam- Bắc
<Long thành hay hoàng thành có nhiều
cung điện làm nơi ở nơi làm việc của
vua, quan, quý tộc bên trong hoành
thành có cấm thành- vua- hoàng hậu
Bên ngoài hoàng thành là nơi ở của c
dân với hệ thống chợ, bến, phố phờng,
cung cho hoàng thái tử ở ngoài >
? Em hãy vẽ sơ đồ bộ máy chính quyền
- Sự chuyên quyền của chế độ phong
kiến nhng khoảng cách cha xa lắm
- 1010 Lý Công Uẩn quyết định dời đô
về Đại La- Thăng Long
-1054 Nhà Lý đổi tên nớc là Đại Việtxây dựng chính quyền trung ơng-> địaphơng
*Tổ chức chính quyền trung ơng
*Tổ chức chính quyền địa phơng
36
Trang 37Đại Việt
Lộ Lộ Lộ 24.
Phủ Huyện H ơng
Xã
GV:Không đợc tự tiện vào cung
+ Cấm dân không đợc bán hay dấu con
trai
+ Ngời cầm cố ruộng đất sau 20 năm
đợc chuộc lại
+ Tội trộm trâu bò bị xử nặng
->Ngày nay luật đó không còn nữa
? Theo em có cần thiết phải có luật và
tác dụng của luật hình th thời Lý nh
thế nào?
- Sự quy củ thống nhất, tránh tuỳ tiện,
mọi ngời đều phân biệt đợc phải trái
cần làm và cần tránh hoặc kêu oan
? Ngày nay cần có luật pháp không
sống và làm việc theo hiến pháp và
th-> bộ luật thành văn đầu tiên nớc ta
-Bảo vệ vua, kinh thành, trật tự xã hội,sản xuất nông nghiệp
-> Sự tiến bộ, văn minh so với trớc
- Quân đội:Gồm 2 bộ phận (cấm quân
4 Củng cố:
(?) Em hãy đánh giá công lao của Lý Công Uẩn
- Có công xây dựng kinh đô Thăng Long, củng cố xây dựng đất nớc, quân đội,pháp luật, xây dựng tình đoàn kết
5 Hớng dẫn:
- Làm đáp án trả lời các câu hỏi trong SGK
- CBB: Đọc trớc bài 11 SGK, su tầm chuyện Lí Công Uẩn
E- rút kinh nghiệm:
- Thời gian dành cho toàn bài và từng hoạt động
- Nội dung kiến thức
- Phơng pháp giảng dạy
37
Trang 38- Hình thức tổ chức lớp học
- Thiết bị dạy học Ngày soạn: 12/10/2010
Học sinh hiểu rõ:
- Âm mu xâm lợc nớc ta là nhằm bành trớng lãnh thổ đồng thời để giải quyếtnhững khó khăn về tài chính và xã hội
- Cuộc tiến công tập kích song đất Tống của Lý Thờng Kiệt là hành động tự vệchính đáng
1 Giáo viên: Tài liệu chuẩn kiến thức KN, sách chơng trình GDPT, Giáo án, sách
giáo khoa, tranh ảnh
- Bản đồ Đại Việt thời Lý-Trần
2 Học sinh: Sách giáo khoa,vở ghi,bút, vở soạn.
a) Giới thiệu bài
- Từ khi đất nớc ta xây dựng nền độc lập tự chủdới thời Ngô- Đinh- Tiền Lêcác triều đại phong kiến Việt Nam đều rất quan tâm tới mối quan hệ bang giao vớicác nớc láng giềng <TQ>
- Song từ thế kỉ XI mối quan hệ đó ngày càng xấu đi bởi nhà Tống có âm mu
và hành động xâm lợc, vì vậy nhân dân Đại Việt phải khẩn trơng tiến hành chuẩn bịkháng chiến chống xâm lợc, cuộc kháng chiến
Trang 39Đại Việt nh thế nào?
- Khó khăn tài chính
- Nội bộ mâu thuẫn
- Nhân dân nổi dậy, Liêu, Ha quấy
Đại Việt vào thời gian này?
- Vua Lý Thánh Tông mất 1072- cơ hội
? Lý Thờng Kiệt là ngời nh thế nào?
- Họ Ngô tên Tuấn “tơi đẹp lạ thờng”
Sinh 1019 phờng Thái Hoà- Thăng
Long ham học binh th, giỏi võ nghệ cất
cánh tài năng phi thờng 23 tuổi làm
quan Lý Thái Tông nhận làm con nuôi
? Mục tiêu tiến công của Lý Thờng
Kiệt là ở những địa điểm nào?
- Nơi tập trung binh lơng: Châu Ung và
Châu Khâm, Châu Liêm
39
Trang 40-Thuỷ: Lý Thờng Kiệt theo ven.
Biển-> Châu Khâm, Châu Liêm
G:Hoạt động thầm lặng của nhiều ngời
vô danh tạo nên chiến thắng
?Việc chủ động tấn công của nhà Lý
GV:Với thắng lợi trong cuộc kháng
chiến chống Tống, Lý Thờng Kiệt là
lừng danh nhất ở thế kỉ XI
-Sau khi Lý Thánh Tông mất, Lý Nhân
Tông mới 7 tuổi, vơng phi ỷ Lan nhiếp
chính cùng với sự tài giỏi độc đáo của
Lý Thờng Kiệt Đã huy động cả nớc
vào trận tạo cho thế nớc ở đỉnh cao
ngàn trợng đè bẹp quân thù
Đại Việt ra khỏi chiến tranh với hào
quang chiến thắng quanh vơng miện để
đất nớc bớc nhanh trên con đờng cờng
+ Lý Thờng Kiệt cho yết bảng nói rõcuộc tiến công để tự vệ
c) Kết quả:
Sau 42 ngày ta hạ thành Ung Châu sau
đó rút quân về nớc xây dựng phòngtuyến chuẩn bị kháng chiến
d) ý nghĩa:
Làm chậm bớc tiến của Tống đẩychúng vào tình trạng bị động lúngtúng-> khó khăn
4 Củng cố:
(?) Nhà Lí đã chủ động tiến công tự vệ nh thế nào?
5 Hớng dẫn:
40