Quan điểm lịch sử cụ thể với công cuộc đổi mới kinh tế ở nước ta hiện nay

Quan điểm lịch sử cụ thể với công cuộc đổi mới kinh tế ở nước ta hiện nay.

đề cơng tiểu luận triết học

đề tài: quan điểm lịch sử cụ thể với công cuộc

đổi mới kinh tế ở nớc ta hiện nay

A - đặt vấn đề

Sự cần thiết phải đổi mới kinh tế ở Việt Nam và đổi mới dựa trên cơ sở vận dụng quan điểm lịch sử cụ thể

B - giải quyết vấn đề

I - Quan điểm lịch sử cụ thể

1 Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến

2 Nguyên lý về sự phát triển của phép biện chứng duy vật

3 Cơ sở khách quan của quan điểm lịch sử cụ thể

4 Không gian - thời gian

5 Yêu cầu của quan điểm lịch sử cụ thể

II - Đổi mới kinh tế ở Việt Nam chính là quá trình xây dựng nền kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa.

1 Sự đổi mới kinh tế ở Việt Nam

2 Thế nào là nền kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa

3 Tại sao phải vận dụng quan điểm lịch sử cụ thể vào quá trình xây dựng nền kinh tế định hớng xã hội chủ nghĩa

III Quá trình xây dựng nền kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa dới góc nhìn của quan điểm lịch sử cụ thể.

1 Những điều kiện cụ thể ảnh hởng đến quá trình xây dựng nền kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa

2 Thực trạng quá trình xây dựng nền KTTT định hớng XHCN ở Việt Nam dới tác độc của những điều kiện cụ thể

Kết luận

a - đặt vấn đề

Bớc vào thiên nhiên kỷ mới, con ngời ngày càng càng tiến lên trong công cuộc trinh phục thế giới Những thành tựu trong lĩnh vực khoa học - kỹ thuật và trong mọi mặt của đời sống xã hội đã làm thay đổi dần bộ mặt thế giới Trong sự chuyển biến mạnh mẽ đó Việt Nam chúng ta cũng không ngừng biến đổi vận

động Tính đến nay nớc ta đã thực hiện công cuộc đổi mới đợc hơn một thập kỷ, bên cạnh những thành tựu đã đạt đợc Những vấn đề của nền kinh tế luôn đặt ra

những thách thức cho các nhà kinh tế So với thế giới, nớc ta vấn là một nớc nghèo, nền kinh tế còn yếu kém, chậm phát triển những tàn d của nền kinh tế tập trung quan liêu bao cấp vẫn còn tồn tại khá nhiều góp phần kìm hãm nền kinh tế Chính vì thế việc nghiên cứu tìm ra hớng đi đúng đắn cho nền kinh tế, phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh đất nớc Phù hợp với khu vực, thế giới và thời đại là hết sức cần thiết Điều đó cũng có nghĩa là phải phân tích nền kinh tế trong tổng thể các mối quan hệ, trng sự vận động phát triển không ngừng của nó Do vậy phải vận dụng quan điểm lịch sử cụ thể, quan điểm rút ra từ hai nguyên lý cơ bản của phép biện chứng duy vật của triết học Mác - Lênin vào quá trình đổi mới kinh tế

ở Việt Nam

Quán triệt quan điểm lịch sử cụ thể vào quá trình đổi mới kinh tế ở Việt Nam sẽ giúp cho kinh tế nớc ta có đợc hớng đi đúng đắn về thực tiễn nghiên cứu quan điểm lịch sử cụ thể sẽ giúp cho nền kinh tế nớc ta tránh đợc những mặt xấu, những sai lầm từ nền kinh tế các nớc khác và trên hết là vận dụng những kinh nghiệm của nó vào quá trình xây dựng nền kinh tế nớc nhà

B - giải quyết vấn đề cơ sở lý luận

I - quan điểm lịch sử cụ thể

1 Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến của phép biện chứng duy vật.

Nội dung nguyên lý: Mọi sự vật hiện tợng của thế giới tự nhiên, xã hội, t duy đều nằm trong mối liên hệ biện chứng với nhau, tác động qua lại lẫn nhau, ràng buộc nơng tựa, quy định lẫn nhau làm tiền đề để điều kiện cho sự tin đạ và phát triển của nhau Mối liên hệ này chằng những diễn ra ở mọi sự vật hiện tợng trong tự nhiên, trong xã hội, trong t duy và còn diễn ra giữa các yếu tố, các mặt khác, các quá trình của mỗi sự vật và hiện tợng Mỗi liên hệ trớc đây là khách quan, nó bắt nguồn từ tính thống nhất vật chất của thế giới, biểu hiện trng các quá trình tự nhiên, xã hội và t duy

Mối liên hệ của sự vật, hiện tợng trong thế giới là đa dạng và nhiều vẻ có mỗi tiến bộ bên trong và bên ngoài, trực tiếp và gián tiếp cơ bản và không cơ bản, chủ yếu và thứ yếu

2 Nguyên lý về sự phát triển của phép biện chứng duy vật.

Nội dung nguyên lý: Mọi sự vật hiện tợng của thế giới đều không ngừng biến đổi và chuyển hoá lẫn nhau, cái mới kế tiếp cái cũ giai đoạn sau kế thừa giai

đoạn trớc tạo thành quá trình phát triển tiền lên mãi mãi Phát triển là khuynh h-ớng chung thống trị thế giới

Nguồn gốc, nguyên nhân của sự phát triển là sự thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập Cách thức hình thái của sự phát triển là sự thay đổi dần về lợng dẫn đến sự thay đổi về chất và ngợc lại Khuynh hớng xu thế của sự phát triển là

đi từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ cha hoàn thiện đền hoàn thiện Sự phát triển chỉ bộc lộ ra khi ra so sánh các hình thức tồn tại của sự vật ở các thời

điểm khác nhau trên trục thời gian quá khứ - hiện tại - tơng lai

3 Cơ sở khách quan của quan điểm lịch sử cụ thể.

Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến và nguyên lý về sự phát triển là cơ sở hình thành quan điểm lịch sử cụ thể Mọi sự vật hiện tợng của thời gian đều tồn tại, vận động và phát triển trong những điều kiện của không gian và thời gian cụ thể xác định, điều kiện không gian và thời gian có ảnh hởng trực tiếp tới tính chất, đặc điểm của sự vật Cùng một sự vật nhng nếu tồn tại trong những điều kiện không gian và thời gian cụ thể khácnhau thì tính chất, đặc điểm của nó sẽ khác nhau, thậm trí có thể làm thay đổi hẳn bản chất của sự vật

4 Không gian - thời gian.

Không gian phản ánh thuộc tính của các đối tợng vật chất, có vị trí, có hình thức kết cấu, có độ dài ngắn cao thấp - không gian biểu hiện sự cùng tồn tại và tách biệt của các sự vật với nhau: biểu hiện quãng tính, trật tự phân bố của chúng

Thời gian phản ánh thuộc tính của các quá trình vật chất diễn ra nhanh hay chậm, kế tiếp nhau theo một trật tự nhất định - Thời gian biểu hiện tốc độ và trình tự diễn biến của các quá trình vật chất, trích tách biệt giữa các giai đoạn khác nhau của quá trình đó, trình tự xuất hiện và mất đi của sự vật hiện tợng Không gian và thời gian nh vậy là những hình thức tồn tại của vật chất, là những thuộc tính chung vốn có của các dạng vật chất cụ thể Không gian và thời gian tồn tại khách quan và có sự biến đổi phụ thuộc vào vật chất vận động, triết học Mác - Lênin (trang 13), NXB: Chính trị quốc gia

5 Yêu cầu của quan điểm lịch sử cụ thể

Quan điểm lịch sử có 3 yêu cầu

Thứ nhất: Khi phân tích xem xét của cải biến sự vật phải đặt nó trong điều kiện không gian và thời gian cụ thể của nó, phải phân tích xem những điều kiện không gian ấy có ảnh hởng nh thế nào đến tính chất, đặc điểm của sự vật Phải phân tích cụ thể mọi tình hình cụ thể ảnh hởng đến sự vật

Thứ hai: Khi nghiên cứu một lý luận, một luận điểm khoa học nào đó cần phải phân tích nguồn gốc xuất xứ, hoàn cảnh làm nảy sinh lý luận đó Có nh vậy mới đánh giá đúng giá trị và hạn chế của lý luận đó

Thứ ba: Khi vận dụng một lý luận nào đó vào thực tiễn phải tính đến điều kiện cụ thể của nơi đợc vận dụng

II đổi mới kinh tế ở Việt Nam chính là quá trình xây dựng nền kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa

1 Sự đổi mới kinh tế ở Việt Nam

1.1 Quá trình đổi mới kinh tế ở Việt Nam.

Đại hội lần thứ VI của Đảng đợc đánh dấu nh một cái mốc quan trọng trong việc chuyển đổi cơ chế tập trung quan liêu bao cấp mà nguồn gốc từ kinh tế hiện vật và những hậu quả của nó Nhất quán chuyển sang kinh tế thị trờng Tổng kết hai năm thực hiện đại hội VI nền kinh tế phát triển, khắc phục đợc suy thoái, nền kinh tế xã hội đã có những thay đổi căn bản, đó là những căn cứ để đẩy tới một bớc cao hơn Đại hội lần thứ VII của Đảng nhất quán chuyển sang kinh tế thị trờng (KTTT) với những quan điểm khá triệt để: chấp nhận thị trờng một cách cơ bản, tổng thể lâu dài, một thị trờng thống thông suốt hoà nhập với thị tr-ờng thế giới Thị trtr-ờng là đối tợng quản lý của Nhà nớc

Thực tế hơn mời năm qua ở nớc ta đã chứng tỏ quá trình chuyển kinh tế thị trờng theo địng hớng xã hội chủ nghĩa là quá trình phức tạp lâu dài Đó là quá trình cách mạng khởi đầu bằng ý nguyện của quần chúng đợc Đảng nắm bắt tổng kết, định hớng bằng cơ chế, chính sách.là sự dũng cảm nhìn thẳng vào những sai lầm,khuyết điểm từ mô hình cũvới những quan điểm giản đơn từ đó quyết tâm đổi mới, coi đổi mới là vấn đề sống còn của dân tộc, chấp nhận KTTT bằng lý trí,tình cảm, bằng sự tìm tòi thử nghiệm từ cuộc sống mà cách đấy vài trục năm trong t duy kinh tế còn là cuộc đấu tranh gay gắt

Những chuyển đổi đó thực sứ tạo ra bớc ngo ặt kinh tế Chính một thời gian ngắn, đất nớc có nhiều thay đổi Bớc đầu tình trạng suy thoái dần đợc khắc phục Cuôc khủng hoảng kéo dài từ cuối thập kỷ 70 và gay gắt vào những năm 80 khi lạm phát ở mức phí và kéo dài Song nhờ có sự cố gắng của toàn đảng, toàn dân nền kinh tế không những đứng vững mà còn tạo đợc những tiến bộ vợt bậc đatt tốc đọ tăng trởng khá liên tục Tổng sản phẩm trong nớc năm 1994tăng 8,5% năm,trong đó sản xuất công nghiệp tăng13%, sản xuất nông nghiệp tăng 45%, kim ngạch xuất khẩu tăng20,8% lạmphát giảm dần thu hút đợc vốn đầu t nớc ngoài với số vốn đăng ký 10tỉ USD Nền kinh tế bớc đầu đã có tích luỹ nội bộ, xuất khuẩu tăng và nhập khẩu đã lấy lại cân băng dần dần biết phát huy và tận dụng đợc lợi thế so sánh trong quan hệ kinh tế quốc tế Thành tựu nổi bật nhất trong thời gian qua là sản phẩm nông nghiệp phát triển từ chõ thiếu lơng thực triền miên đến nay chúng ta đã có khả năng tự túc phần nào dự trữ và xuất khẩu Năm 1998 mặc dù một số vùng gặp thiên tai nhng sản lợng lơng thực đạt tới mức

kỷ lục 25 triệu tấn Cơ cấu kinh tế nhiều thành phần và phát huy tác dụng

1.2 Đổi mới nền kinh tế ở Việt Nam thành nền kinh tế thị trờng theo

định hớng xã hội chủ nghĩa.

Do nớc ta là nớc XHCN nền khi đổi mới nền kinh tế thì đi theo nền KTTT theo định hớng xã hội chủ nghĩa KTTT theo định hớng XHCN là một khái niệm kép Định hớng theo nghĩa danh từ là nền kinh tế thị trờng vận động và trong nó

hàm chứa và bị chi phối bởi tính chất XHCN Và theo nghĩa động từ là tiến trình chế định nền KTTT theo nguyên tắc XHCN nhằm phục vụ CNXH

Tổng hoà các nghĩa đó, KTTT theo định XHCN ở Việt Nam là một kiểu tổ chức nền kinh tế vừa dựa trên những nguyên tắc và qui luật của KTTT vừa dựa trên và đợc dẫn dắt, chi phối bởi các nguyên tắc và bản chất CNXG, thể hiện trên

ba mặt sở hữu, tổ chức quản lý và phân phối

2 Thế nào là nền kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa.

Lịch sử nhân loại đã chứng kiến nhiều mô hình kinh tế khác nhau Mỗi mô hình đó là sản phẩm của trình độ nhận thức nhất định trong những điều kiện lịch

sử cụ thể Nghiên cứu một cách nghiêm túc các mô hình đó, cùng với thời gian

và kinh nghiệm thực tế chúng ta đã rút ra cho mình một cách nhìn đúng đắn hơn

và một sự lựa chọn thực tế hơn Đó là chúng ta đã kịp thời chuyển sang nền KTTT định hớng XHCN

Trớc tiên cần phải tìm hiểu khái niệm KTTT, KTTT đợc hiểu là một kiểu kinh tế xã hội mà trong đó sản xuất và tái sản xuất xã hội gắn chặt với thị trờng, tức là gắn chặt với quan hệ hàng hoá, tiền tệ với quan hệ cung - cầu Trong nền KTTT nét biểu hiện có tính chất bề mặt của đời sống xã hội là quan hệ hàng hoá Mọi hoạt động xã hội đều phải tính đến quan hệ hàng hoá hay ít nhất thì cùng phải sử dụng các quan hệ hàng hoá nh là mắt, khâu trung gian

Nền KTTT từ khi mới ra đời cho đến nay đã trải qua các giai đoạn khác nhau, mỗi giai đoạn đều có đặc điểm riêng Trong các giai đoạn đó đã từng có các nền KTTT theo định hớng này hay theo định hớng khác Đến bây giờ khi nớc

ta đổi mới, nền kinh tế nớc ta đã xác định đợc một định hớng đúng đắn cho nền KTTT đó là định hớng XHCN

KTTT định hớng XHCN theo quan điểm của Đảng ta là nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thị trờng có sự quản lý của Nhà nớc theo định hớng XHCN Về bản chất khác với KTTT t bản chủ nghĩa, nền KTTT

định hớng XHCN là một nền kinh tế vì nhân dân, phục vụ nhân dân, lấy đời sống nhân dân, công bằng xã hội làm mục tiêu để tăng trởng kinh tế

2.1 Ưu điểm của nền kinh tế thị trờng.

Đến đại hội lần thứ VIII (6/1996) trên cơ sở kế thừa những đờng lối, chủ

tr-ơng đúng đắn về việc sử dụng KTTT do các đại hội trớc đề ra, Đảng ta đã xác

định rõ hơn vai trò của KTTT: cơ chế thị trờng đã phát huy tác dụng tích cực to lớn đến sự phát triển kinh tế xã hội, nó chẳng những không đối lập mà còn là một nhân tố khách quan cần thiết của việc xây dựng và phát triển đất nớc theo con đờng XHCN

2.2 Những hạn chế và khuyết điểm của kinh tế thị trờng.

Kinh tế thị trờng tuy có nhiều điểm mạnh nhng bản thân nó vốn có những giới hạn, những khuyết tật mang tính tự phát hết sức bớng bỉnh, hơn thếnữa quan

hệ thị trờng còn là môi trờng thuận lợi để phát sinh nhiều tiêu cực và tệ nạn xã hội Thực tế những năm qua cho thấy, tuy mới áp dụng KTTT cha đợc bao lâu

mà bên cạnh những thành tựu nh làm ăn thuần tuý chạy theo lợi nhuận dẫn đến các hình thức lừa đảo, hối lộ, trốn thuế, nợ nần khó trả, thơng mại hoá một cách

tràn lan, xâm nhập vào các lĩnh vực dễ thơng tổn nh y tế, giáo dục, văn hoá làm cho giá trị đạo đức, tinh thần bị băng hoại và xuống cấp, đồng thời đã chi phối nhiều quan hệ giữa ngời với ngời, sự phân hoá giàu nghèo và bất công xã hội có chiều hớng tăng lên, bởi sống ích kỷ thực dụng có nguy cơ ngày càng tăng

Bởi vậy, Đảng ta chỉ rõ: "Vận dụng các hình thức và phơng pháp quản lý nền KTTT là để sử dụng mặt tích cực của nó, phục vụ mục didchj xây dựng XHCN chứ không phải đi theo con đờng TBCN"

(Tạp chí triết học số 4 (110), tháng 8 năm 1999)

2.3 Có thể thực hiện đợc kinh tế thị trờng dới chủ nghĩa xã hội hay không?

Kinh tế thị trờng là thể hiện kinh tế vận hành, nó có thể đợc thực hiện dới CNTD cũng nh CNXH Không nên đồng nhất KTTT với CNTB bởi những lý do sau đây:

Một là: KTTT không phải là sản phẩm của TBCN, KTTT là hình thức phát

triển cao của kinh tế hàng hoá và các trình độ phát triển của kinh tế hàng hoá, kinh tế hàng hoá không phải là cái do CNTB tạo ra mà là thành tựu văn minh mà loài ngời đã đạt đợc trong quá trình phát triển sản xuất của mình

Hai là: KTTT là thể chế kinh tế vận hành, nó không phải là cơ sở kinh tế

của một chế độ xã hội Cơ sở kinh tế của một chế độ xã hội là hệ thống quan hệ sản xuất thống trị, trớc hết là chế độ sở hữu quyết định Cơ sở kinh tế của CNXH

là hệ thống quan hệ sản xuất XHCN dựa trên chế độ công hữu XHCN về t liệu sản xuất

Ba là: KTTT và chủ nghĩa xã hội có thể dung hoà, vấn đề căn bản để hình

thành KTTT là sự tồn tại những chủ thể kinh tế độc lập tự chủ trong sản xuất kinh doanh, có lợi ích riêng để họ có quyền ra quyết định phi tập trung hoá Vì vậy, trong đặc điểm chế động công hữu XHCN cũng có thể thực hiện đợc chế độ KTTT

Tuy nhiên, trong việc phát triển nền KTTT theo định hớng xã hội chủ nghĩa

ở nớc ta hiện nay, làm thế nào đề có thể giải quyết tốt mối quan hệ giữa tăng tr-ởng kinh tế với công bằng xã hội, rút ngắn khoảng cách phân hoá giàu nghèo, giảm bớt thất nghiệp [Tạp chí cộng sản số 4 (2- 2000)]

3 Tại sao phải vận dụng quan điểm lịch sử vào quá trình xây dựng nền kinh tế thị trờng định hớng XHCN ở Việt Nam

Trớc tiên cần phải khẳng định rằng KTTT định hớng XHCN cũng là một dạng vật chất, nền kinh tế Việt Nam là một dạng vật chất xã hội theo sự phân loại của triết học Mác - Lênin, mà cụ thể là trong những điều kiện không gian và thời gian theo quan điểm lịch sử cụ thể

Sự ra đời và phát triển kinh tế hàng hoá nhiều thành phần hơn 10 năm qua

đã góp phần thay đổi bộ mặt đất nớc, nâng cao đời sống nhân dân Tuy nhiên đó cha phải là cái đích cuối cùng của Đảng ta, bởi nền kinh tế nớc ta vẫn còn chậm phát triển Khi chúng ta vừa chuyển từ nền kinh tế tập trung quan liêu bao cấp, từ một nền kinh tế yếu kém lạc hậu với hệ thống sản xuất, hệ thống quản lý kinh tế với những cán bộ mang nặng t tởng ỷ lại sang nền KTTT năng động, do đó khó

có thể tránh khỏi những vấp váp sai lầm Thêm nữa, thời điểm chúng ta bắt đầu

đổi mới, chuyển sang nền KTTT quá muộn so với các nớc trên thế giới và khu vực khi mà các nớc t bản nh Mỹ, Nhật, Tây Âu đã tiến hành cơ chế thị trờng và phát triển vợt xa ta mấy trăm năm Nhờ sử dụng triệt để KTTT, CNTB đã đạt đợc những thành tựu về kinh tế - xã hội, phát triển lực lợng sản xuất, nâng cao năng suất lao động, quản lý xã hội đã đạt đợc những thành tựu về văn minh hành chính, văn minh công cộng, con ngời nhạy cảm tinh tế với khả năng sáng tạo

và có cả những tiêu cực sự gay gắt dẫn đến tình trạng "cá lớn nuốt cá bé" sự phân cách giàu nghèo ngày càng lớn, ô nhiễm môi trờng, tài nguyên cạn kệt, tệ nạn xã hội là nớc đi sau và theo CNXH, chúng ta có cơ hội kế thừa và phát triển những thành tựu của nhân loại trớc hết là sử dụng văn minh của KTTT, loại bỏ những khuyết tật của nó để xây dựng CNXH có hiệu quả

Chính vì những lẽ đó, chúng ta cần phải vận dụng quan điểm lịch sử cụ thể vào việc nghiên cứu quá trình xây dựng nền KTTT định hớng XHCN ở Việt Nam

III quá trình xây dựng nền kinh tế thị trờng định h-ớng xã hội chủ nghĩa dới góc nhìn của quan điểm lịch

sử cụ thể.

1 Những điều kiện cụ thể ảnh hởng đến quá trình xây dựng nền kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa.

1.1 Những điều kiện trong nớc.

Đầu tiên chúng ta tìm hiểu xuất phát điểm về kinh tế của nớc ta khi bắt đầu

đổi mới Bức tranh chung của kinh tế Việt Nam năm trứoc đổi mới là tăng tr ởng thấp 3,7% /năm, làm không đủ ăn và dựa vào nguồn bên ngoài ngày càng lớn Thu nhập quốc dân trong nớc, sản xuất chỉ đáp ứng đợc 80 - 90% thu nhập quốc dân sử dụng đến năm 1985 tỷ trọng thu từ bên ngoài chiếm 10,2% thu nhập quốc dân sử dụng, nợ nớc ngoài lên tới 8,5 tỷ rúp và 1,9 tỷ USD Cũng vào các năm

đó nền kinh tế rơi vào tình trạng khủng hoảng nghiêm trọng siêu lạm phát ở mức 774,7% vào năm 1986 kéo theo giá cả leo thang và vô phơng kiểm soát

Sự tàn phá của chiến tranh và nền kinh tế bao cấp yếu kém kéo dài đã để lại nhiều hậu quả nặng nề: cơ sở vật chất thấp kém vơía nền KH - CH, kỹ thuật lạc hậu, hầu hết các hệ thống máy móc trong các xí nghiệp đều do Liên Xô cũ giúp

đỡ từ trong chiến tranh nên năng suất thấp, chất lợng kém Hệ thống giao thông vận tải vốn không đợc tốt lại thêm bom đạn của chiến tranh nên ngày càng xuống cấp Công nghiệp, dịch vụ hầu nh không phát triển, chiếm tỷ trọng cha

đến 50% GDP còn chủ yếu là nông nghiệp Bên cạnh đó còn có một hậu quả nặng nề khác là với cơ chế bao cấp phân phối bình quân, lợi ích của mọi ngời

đều nh nhau dẫn đến việc không phát huy hết năng lực sáng tạo của con ngời, lực lợng nhân tài ngày càng giảm sút, trình độ dân trí thấp và đặc biệt nghiêm trọng

là t tởng thụ động ỷ lại, thiếu tính năng động quyết đoán ăn sâu trong ngời dân

và tất cả các cán bộ trong hệ thống quản lý kinh tế

Thứ hai: Điều kiện địa lý cũng là một nhân tố quan trọng ảnh hởng mạnh

mẽ đến nền kinh tế Về địa hình, nớc ta trải dài trên nhiều vĩ tuyến, bề ngang hẹp, địa hình phức tạp mang đậm nét của sự dị sâu sắc về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội Các đặc điểm này chi phối sự phân công lao động xã hội theo lãnh thổ và chiếm đợc phát triển các vùng Ta cũng có thuận lợi là nằm ở Tây Thái Bình Dơng và Đông Nam á, khu vực phát triển cao, ổn định nơi cửa ngõ của giao lu quốc tế Việt Nam có nhiều khả năng để phát triển nhiều loại hình kinh tế khác nhau dựa trên những lợi thế về vận tải biển, dịch vụ viễn thông du lịch Tài nguyên khoáng sản phân bố không đều trên các vùng, ngay ở mỗi vùng cũng phân tán và thiếu đồng bộ không gắn với nhau gây khó khăn cho việc khai thác sử dụng chúng và ảnh hởng đến việc bố chí kinh tế của các vùng Về dân số, nớc ta có dân số đông, nguồn lao động dồi dào nhng phân bố cũng không đồng

đều Đặc điểm ở cấp vĩ mô, do đất nớc bị chia cắt lâu dài, giữa hai miền Nam -Bắc còn có sự khác biệt không nhỏ hoặc khác biệt giữa các vùng, các khu vực

xa xôi hẻo lãnh với những vùng có đô thị tập trung

Thứ ba: Về chế độ chính trị quan hệ giữa kinh tế và chính trị là một trong

những vấn đề cơ bản của công cuộc đổi mới ở Việt Nam Theo các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác - Lênin thì kinh tế quyết định chính trị - chính trị là sự biểu hiện tập trung của kinh tế, chính trị không phải là mục đích mà chỉ là phơng tiện

để thực hiện mục đích kinh tế Trong tác phẩm Lutuch Phviobac và sự các cung của triết học cổ điển Đức F.Enghon đã chỉ rõ: "để thoã mãn những lợi ích kinh

tế thì quyền lực chính trị chỉ đợc sử dụng làm phơng tiện đơn thuần" Khẳng

định đó của Lênin không có nghĩa là phủ nhận vai trò quyết định của kinh tế đối với chính trị mà muốn nhấn mạnh tác động của chính trị đối với kinh tế Vấn đề