Rằm tháng giêng

Nguyên tiêu Phiên âm Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên, Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân thiên; Nơi sâu thẳm mịt mù khói sóng bàn việc quân, Nửa đêm quay về trăng đầy thuyền.. Cảnh



KiÓm tra bµi cò

ThÓ th¬

thÊt ng«n tø tuyÖt

Trình bày những hiểu biết của em về Bác Hồ

kính yêu? đời trong hoàn Hai bài thơ ra

ViÖt B¾c

Tr«ng lªn ViÖt B¾c cô Hå s¸ng soi

Rằm tháng giêng.

(Nguyên tiêu)

Phiên âm

Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên,

Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân thiên;

Nơi sâu thẳm mịt mù khói sóng bàn việc quân,

Nửa đêm quay về trăng đầy thuyền

Dịch thơ

Rằm xuân lồng lộng trăng soi

Sông xuân n ớc lẫn màu trời thêm xuân;

Giữa dòng bàn bạc việc quân,

viên,

Xác định vần của từng bài thơ?

Tiếng suối trong nh tiếng hát xa, Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa.

Hai câu thơ đầu miêu tả cảnh thiên nhiên ở đâu? Vào thời điểm nào?

Với những nét cảnh gì?

Chỉ ra những biện pháp nghệ thuật tác giả sử dụng để miêu tả cảnh rừng Việt Bắc đêm trăng?

Em đã học bài thơ nào miêu tả tiếng suối?

Cách so sánh nh thế giúp

em cảm nhận tiếng suối trong thơ Bác có vẻ đẹp gì

mới mẻ?

Nghệ thuật tạo hình và điệp từ “ lồng” trong câu thơ thứ hai giúp em hình dung ra khung cảnh nh thế nào?

* Hai c©u ®Çu:

* Hai c©u cuèi:

- C¶nh Tr¨ng ngµn ViÖt B¾c lung linh, huyÒn ¶o, hoµ hîp, h÷u t×nh

Cảnh khuya nh vẽ ng ời ch a ngủ

Ch a ngủ vì lo nỗi n ớc nhà

Em hãy làm rõ vai trò của câu thơ thứ 3 – câu chuyển của bài thơ này

Từ đó em nhận ra vẻ đẹp nào trong tâm hồn Bác?

Đọc đến câu thơ thứ 3, em hiểu Bác Hồ “ch a ngủ” là

vì sao ?

* Hai c©u ®Çu:

* Hai c©u cuèi:

- C¶nh Tr¨ng ngµn ViÖt B¾c lung linh, huyÒn ¶o, hoµ hîp, h÷u t×nh

- C¶m nhËn c¶nh vËt tinh tÕ, tµi t×nh

ớc, với nhân dân?

Bài “ Cảnh khuya” gợi em nhớ

đến bài thơ nào đã đ ợc học ở lớp 6 cũng viết về Bác ?

* Hai c©u ®Çu:

* Hai c©u cuèi:

- C¶nh Tr¨ng ngµn ViÖt B¾c lung linh, huyÒn ¶o, hoµ hîp, h÷u t×nh

D¹ b¸n quy lai nguyÖt m·n thuyÒn.

Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân thiên

1 và 2?

Từng câu thơ đã gợi tr ớc mắt em không gian, cảnh

vật ra sao?

So sánh bản dịch thơ với bản phiên âm, các em thấy những yếu tố nào ch a đ ợc dịch ? Những từ nào đ ợc Xuân Thuỷ

thêm vào ?

Thø n¨m ngµy 29 th¸ng 11 n¨m 2007 Bµi 12 – TiÕt 45: V¨n b¶n

Cảnh thiên nhiên Hình ảnh Bác.

* Bài “ Cảnh khuya”:

- Cảnh Trăng ngàn Việt Bắc lung linh, huyền ảo, hoà hợp, hữu tình

* Bài “Rằm tháng giêng”:

- Cảnh đêm rằm tháng giêng khoáng đạt, vằng vặc ánh trăng, tràn ngập sức xuân

- Cảm nhận cảnh vật tinh tế, tài tình

- Thao thức lo cho vận mệnh của dân tộc

Yên ba thâm xứ đàm quân sự,

Giữa dòng bàn bạc việc quân,

Trên nền không gian tràn ngập sức xuân, nổi bật lên hình ảnh nào ?

Cảnh thiên nhiên Hình ảnh Bác.

* Bài “ Cảnh khuya”:

- Cảnh Trăng ngàn Việt Bắc lung linh, huyền ảo, hoà hợp, hữu tình

- Cảm nhận tinh tế, tài tình

- Thao thức lo cho vận mệnh của dân tộc

* Bài “Rằm tháng giêng”:

- Cảnh đêm rằm tháng giêng khoáng đạt, vằng vặc ánh trăng, tràn ngập sức xuân

- Ung dung, vững vàng lãnh đạo kháng chiến

Rằm tháng giêng.

Phiên âm

Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên,

Xuân giang xuân thủy tiếp xuân thiên;

Yên ba thâm xứ đàm quân sự,

Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền

Dịch thơ

Rằm xuân lồng lộng trăng soi

Sông xuân n ớc lẫn màu trời thêm xuân;

Giữa dòng bàn bạc việc quân,

Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền

thuyÒn” mang ý nghÜa biÓu t îng §ã lµ ý nghÜa g× ?

T©m tr¹ng cña B¸c lóc

Êy ra sao ?

Cảnh thiên nhiên Hình ảnh Bác.

II Tìm hiểu văn bản

* Bài “ Cảnh khuya”:

- Cảnh Trăng ngàn Việt Bắc lung linh, huyền ảo, hoà hợp, hữu tình

* Bài “Rằm tháng giêng”:

- Thao thức lo cho vận mệnh của dân tộc

- Cảm nhận tinh tế, tài tình

- Cảnh đêm rằm tháng giêng khoáng đạt, vằng vặc ánh trăng, tràn ngập sức xuân

- Ung dung, vững vàng lãnh đạo kháng chiến

lại có âm h ởng lạc quan

đến thế ?

Cảnh thiên nhiên Hình ảnh Bác.

II Tìm hiểu văn bản

* Bài “ Cảnh khuya”:

- Cảnh Trăng ngàn Việt Bắc lung linh, huyền ảo, hoà hợp, hữu tình

* Bài “Rằm tháng giêng”:

- Thao thức lo cho vận mệnh của dân tộc

- Cảm nhận tinh tế, tài tình

- Cảnh đêm rằm tháng giêng khoáng đạt, vằng vặc ánh trăng, tràn ngập sức xuân

- Ung dung, vững vàng lãnh đạo kháng chiến

Tổng kết:

Hoạt động nhóm ( thời gian: 3 phút )

Về nghệ thuật, hai bài thơ có điểm gì chung và có nét gì riêng ? Hãy lựa chọn chữ cái đầu các dữ liệu sau:

a, Đ ợc viết theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đ ờng luật, sử dụng thi liệu thơ Đ ờng, vừa cổ điển vừa hiện đại

b, Cấu trúc tác phẩm: Tả cảnh, tả tâm trạng

c, Nghệ thuật sử dụng hình ảnh và từ ngữ giàu chất tạo hình, cái thực

và cái ảo đan xen, hài hoà

d, Có sáng tạo về cách ngắt nhịp, điệp ngữ chuyển tiếp

Tổng kết:

a, Đ ợc viết theo thể thơ thất ngôn tứ

tuyệt Đ ờng luật, sử dụng thi liệu

thơ Đ ờng, vừa cổ điển vừa hiện đại

c, Nghệ thuật sử dụng hình ảnh và

từ ngữ giàu chất tạo hình, cái thực

và cái ảo đan xen, hài hoà

b, Có sáng tạo về cách ngắt nhịp,

điệp ngữ

chuyển tiếp

Rằm tháng giêng Cảnh khuya

Qua hai bài thơ toát lên những vẻ đẹp trong tâm hồn Bác:

-Tình yêu thiên nhiên tha thiết, t chất cất cách nghệ sĩ tuyệt vời

- Lòng yêu n ớc thiết tha, sâu nặng, hết lòng vì n ớc vì dân

- Phong thái ung dung, sự tài ba của nhà lãnh đạo kháng chiến

- Niềm lạc quan cách mạng, tin t ởng vào thắng lợi của cuộc kháng chiến

- Nhà lãnh đạo cách mạng và nhà thơ lớn thống nhất hoà hợp trong con ng ời Hồ Chí Minh

Cảnh thiên nhiên Tâm trạng của

- Thao thức lo cho vận mệnh của dân tộc

- Lạc quan, tin t ởng vào

- Cảnh đêm rằm tháng giêng khoáng đạt, vằng vặc ánh trăng, tràn ngập sức xuân

- Ung dung, vững vàng lãnh đạo kháng chiến

Bài tập 1:

Hai bài thơ đã gợi cho em những cảm nghĩ gì về Bác và thơ Bác?

Bài tập 2: Điền những cụm từ miêu tả trăng: trăng theo,

và cho biết tên các bài thơ đó

1, Dòng sông lặng ngắt nh tờ

Sao đ a thuyền chạy thuyền chờ …………

( Đi thuyền trên sông Đáy)

H íng dÉn häc ë nhµ

Häc thuéc lßng hai bµi th¬.

S u tÇm nh÷ng bµi th¬ cña B¸c cã h×nh ¶nh tr¨ng So¹n bµi “Thµnh ng÷” :

- Tr¶ lêi c¸c c©u hái ë phÇn I, II.

- S u tÇm c¸c c©u thµnh ng÷.