Khi Pele mới lần thứ hai được gọi vào đội tuyển Brazil, trong một trận đấu của câu lạc bộ Santos gặp một câu lạc bộ khác là Americano trên sân vận động Maracana thời kỳ trước khi diễn ra
Trang 2Huyền thoại về các huyền thoại
Đối với những người yêu thích bóng đá thì những danh thủ bóng
đá thế giới nhiều khi tồn tại dưới dạng những huyền thoại Cho dù
có xác thực hay không thì những huyền thoại đã phần nào làm nên sức quyến rũ mê đắm của bóng đá
PELE 3
RAYMOND KOPA 13
GARRINCHA - THIÊN TÀI B LÃNG QUÊN 16
DI STEFANO 21
LEV YASHIN: M#T TH$ MÔN V&NG V' 26
BOBBY CHARLTON 29
EUSEBIO 31
GIANNI RIVERA 34
GERD MULLER 39
JOHAN CRUYFF 46
FRANZ BECKENBAUER 49
MARIO KEMPES 52
PAOLO ROSSI 56
PLATINI 60
ZICO VÀ MARADONA 64
Trang 3
Xuất xứ những cái tên của Pele
Cũng như hầu hết những đứa trẻ Brazil
khác, để thay thế cho cái tên dài lòng thòng
trong tiếng Bồ Đào Nha, cậu bé Edson
Arantes do Nascimento được những người
trong gia đình gọi ngắn gọn theo họ Edson
một cách âu yếm là Edinho, rồi ngắn hơn nữa
là Edico và cuối cùng là Dico
Mãi đến lần sinh nhật thứ 6 của Dico, Sosa, một cầu thủ trong đội bóng của ông Dondinho mới tặng cậu bé quả bóng da và đó là lần đầu tiên cậu được chơi với một quả bóng thực thụ
Cậu bé Dico luôn là đứa giỏi nhất trong số những đứa bạn đồng lứa
và mang dáng dấp của một thủ lĩnh Năm lên 10 tuổi, Dico đã tự lập ra một đội bóng của riêng mình để đi thi đấu với những đội bóng của bọn trẻ con
ở các khu lân cận Dico đặt tên cho đội bóng của mình là Setimo de Setembro - Mùng Bảy Tháng Chín, tên của đường phố nơi gia đình cậu đang sống
Một hôm, trong khi trận đấu trên đường phố đang diễn ra, một đứa trong số đang chơi bóng cùng cậu bỗng hét lên gọi tên cậu: Pele! Tất cả những đứa khác cũng gọi theo Dico rõ ràng là không khoái cái tên này một
tí nào Trong tiếng Bồ Đào Nha, nó chẳng có một ý nghĩa nào hết Biệt danh của cậu do gia đình đặt cho là Dico và cậu muốn lũ bạn gọi mình theo cái tên đó Nhưng mặc kệ, lũ bạn ương bướng vẫn cứ gọi cậu là Pele Đã
có lần, cậu đánh lộn với một thằng bạn chỉ vì cậu cho rằng cái tên đó là
Huyền thoại bóng đá Pele
Trang 4một sự xúc phạm đối với cậu Nhưng rồi cậu buộc phải chấp nhận và cái tên Pele sẽ theo cậu trong suốt cuộc đời, không chỉ trên sân cỏ mà còn cả trong cuộc sống Cậu không thể biết rằng trong mấy chục năm sau, Pele sẽ trở thành một trong những cái tên được biết đến nhiều nhất trên thế giới Chỉ có một cái tên Pele khác cũng được nhiều người biết là tên của nữ thần núi lửa trên đảo Kilauea ở Hawaii!
Khi thi đấu ở Santos, Pele có biệt danh thứ hai của mình: "Gasoline" - tức "Dầu máy" Lý do: vốn là cầu thủ đàn em trẻ nhất trong đội, Pele thường bị các "ma cũ" trong đội, những đàn anh lớn tuổi hơn, sai chạy đi mua cà phê hay làm những công việc lặt vặt Mỗi lần như thế, họ lại trêu:
"Nhanh lên, đừng để hao "dầu máy" đấy nhé!"
Khi Pele mới lần thứ hai được gọi vào đội tuyển Brazil, trong một trận đấu của câu lạc bộ Santos gặp một câu lạc bộ khác là Americano trên sân vận động Maracana thời kỳ trước khi diễn ra giải thế giới năm 1958 tại Thụy Điển, phóng viên tường thuật trận đấu là Nelson Rodrigues, quá hâm
mộ phong độ của Pele trong trận đấu này (Santos thắng 5-3, Pele lập hattrick), đã không hề do dự gọi Pele là O Rei (tức "Nhà Vua" trong tiếng
Bồ Đào Nha), đồng thời nhiệt thành tiên đoán: "Với Pele trong đội hình cùng với những cầu thủ khác nữa, chúng ta sẽ không tới Thụy Điển với nỗi
sợ hãi Chính các đối thủ sẽ phải run sợ trước chúng ta"
Đó quả thật là một lời tiên tri chính xác, còn Nelson Rodrigues chính
là người đầu tiên đặt danh hiệu "Vua" cho Pele, một danh xưng tương xứng với tài nghệ vô song của người cầu thủ
này
Danh thủ Pele và cú đá độc đáo kiểu “chiếc
Trang 5Suýt chút nữa không có “vua"!
Năm 12 tuổi, Pele gia nhập câu lạc bộ bóng đá trẻ Bauru Athletic ở Sao Paulo, khi ấy do Waldemar de Brito, một cựu cầu thủ bóng đá quốc tế của Brazil, người từng tham gia đội tuyển Brazil dự giải vô địch thế giới năm 1934 tại Ý huấn luyện Những kỹ năng bóng đá của Pele khi còn là một cậu bé con đã khiến cho ông Waldemar de Brito chú ý Ông nhận lời làm huấn luyện viên cho cậu và năm 1956, bất chấp việc Pele vẫn còn bị một vết chấn thương ở đầu gối, ông De Brito đưa Pele đến giới thiệu với Santos, một câu lạc bộ hạng trung ở vùng bờ biển của Brazil Ông nói với Chủ tịch câu lạc bộ Santos, khi ấy vẫn còn bán tín bán nghi: "Cậu bé này rồi sẽ trở thành cầu thủ vĩ đại nhất thế giới"
Ngày 23/7/1956, khi còn chưa đầy 16 tuổi, Pele được phép chơi thử trận đầu tiên cho Santos Không có gì để chê! Vậy là mười ngày sau, 3/8/1956, Pele ký hợp đồng với câu lạc bộ Santos, trở thành cầu thủ bóng
đá nhà nghề khi mới chưa đầy 16 tuổi Pele đã nhanh chóng chứng minh rằng người thầy của mình là một nhà tiên tri Cùng với câu lạc bộ Santos, Pele trở thành huyền thoại
Mặc dù đạt được ước nguyện thi đấu cho một đội bóng nhà nghề, thế nhưng dù sao Pele vẫn còn là một cậu bé Trong những ngày tập trung đầu tiên ở trại huấn luyện của đội Santos, nỗi nhớ nhà cồn cào đã giày vò cậu
bé lần đầu tiên xa nhà Không chịu nổi, một hôm, Pele đã quyết định trốn khỏi nơi tập trung đội để về nhà, dù ra sao thì ra May mắn cho Pele, cho bóng đá, một người làm công ở câu lạc bộ Santos tên là Sabu đã tóm được cậu bé trên đường cậu trốn về rồi đem cậu trở lại câu lạc bộ Không có Sabu, hẳn là lịch sử bóng đá thế giới đã ngoặt sang một hướng khác!
Chuyến lưu diễn khổ ải cùng Santos ở châu Âu
Thành công rực rỡ của Pele ngay trong lần đầu thi đấu cùng đội tuyển Brazil ở giải thế giới năm 1958 đã khiến cho Pele nhanh chóng có
Trang 6tiếng tăm trên toàn thế giới và Câu lạc bộ Santos không bỏ lỡ cơ hội kiếm tiền từ người cầu thủ trẻ tuổi nổi danh của mình Khi ấy, chưa có chuyện các nhà tài phiệt lớn đổ tiền vào câu lạc bộ nên nhiều đội bóng phải tự mình tìm cách kiếm tiền để duy trì hoạt động Santos chính là một câu lạc
bộ như vậy
Hàng loạt chuyến đi thi đấu biểu diễn ở
khắp nơi trên thế giới đã được thiết lập để
tiền bạc ào ào đổ vào két của Câu lạc bộ
Santos Trong suốt thập kỷ 60, khi có Pele
trong đội hình, chỉ trừ khi phải tham gia các
giải thi đấu chính thức, Câu lạc bộ Santos
thực hiện các chuyến đi thi đấu biểu diễn
quanh năm với mật độ hai hoặc thậm chí ba
trận mỗi tuần! Bất cứ câu lạc bộ nào trên thế
giới khi thi đấu với Santos cũng muốn có mặt
Pele trong đội hình để các cổ động viên được
chiêm ngưỡng viên ngọc đen Brazil, thỏa mãn niềm hâm mộ đối với biểu tượng mới của bóng đá thế giới Bởi vậy nên trong các hợp đồng thi đấu luôn có điều khoản là Pele phải có mặt ít nhất 65 phút trên sân! Danh thủ Clodoaldo, một đồng đội của Pele đã kể lại hiện tượng "cuồng Pele" ấy như sau: "Ai cũng ao ước được chạm vào Pele Chỉ cần nhìn thấy Pele là người
ta đã cảm thấy mãn nguyện Ở một số nơi, thậm chí người ta còn hôn lên mảnh đất mà Pele đi qua!"
Hẳn nhiên là Pele cũng có phần trong những khoản tiền hậu hĩnh thu được từ các chuyến thi đấu biểu diễn đó Quãng thời gian sau năm 1958, thu nhập hằng năm của Pele xấp xỉ khoảng 150.000 USD, mức thu nhập cao nhất thế giới đối với một vận động viên thời bấy giờ
Tất nhiên là cái gì cũng có cái giá của nó Một trong những chuyến đi
Eusebio (trái) và Pele
Trang 7vào năm 1959 ở châu Âu Trong vòng 22 ngày, Santos đã phải thi đấu tới
15 trận ở 9 quốc gia! Một nhịp điệu thi đấu khủng khiếp Lịch trình được sắp xếp sít sao đến nỗi các cầu thủ chỉ có thời gian ăn, ngủ, thi đấu rồi bắt chuyến tàu để đi tới địa điểm thi đấu tiếp theo Tới một thành phố mới vào buổi sáng thì buổi chiều các cầu thủ đã ra sân! Luôn luôn như vậy Đối thủ của Santos bao gồm những câu lạc bộ hàng đầu ở châu Âu khi ấy như Anderlech (Bỉ), Inter Milan (Ýá), Feyenoord (Hà Lan) , và một số đội tuyển quốc gia Pele, dĩ nhiên phải có mặt trong tất cả các trận đấu của đội Do danh tiếng của Pele và Santos đang nổi như cồn nên tất cả các đội bóng khi gặp Santos đều muốn đánh bại họ Không hề có tình cảm nương nhẹ của những trận đấu giao hữu Có thể hình dung các cầu thủ Santos đã phải chịu đựng một sức ép kinh khủng như thế nào để cho két bạc của câu lạc
bộ đầy thêm Do là ngôi sao nên Pele phải chịu sức ép nặng nề nhất
Trận thua cay đắng trong đời Pele
Đến cuối đợt thi đấu biểu diễn kiếm tiền như một hành trình khổ nạn này, các cầu thủ Santos đã kiệt sức vì những trận thi đấu và di chuyển liên miên, chịu vô số chấn thương trong những trận "giao hữu" với các đối thủ không hề nương chân, bỗng dưng nhận được một thông báo ngắn gọn: họ
sẽ phải thi đấu "ngoài kế hoạch" với Real Madrid, câu lạc bộ lừng lẫy của Tây Ban Nha đang thống trị làng bóng đá châu Âu lúc bấy giờ
Real Madrid có cả một tuần lễ để
chuẩn bị kỹ càng cho cuộc đụng độ giữa hai
câu lạc bộ được coi là lớn nhất của hai châu
lục, trong khi Santos mình mẩy thương tích
vào trận đầy mệt mỏi Bởi vậy nên chẳng có
gì khó hiểu khi Santos của Pele chịu thúc
thủ với tỷ số 3-5 Suốt từ đó về sau, đấy
vẫn là trận gặp nhau duy nhất giữa hai câu
Pele khóc cùng Garrincha
Trang 8lạc bộ bóng đá được xếp vào trong số những câu lạc bộ vĩ đại trên thế giới
Trong cuộc đời cầu thủ kéo dài hơn hai thập kỷ của mình, Pele đã không ít lần gặp phải thất bại Nhưng không có một thất bại nào như trước Real Madrid trong chuyến thi đấu biểu diễn này lại khiến cho Pele tức giận đến thế Lý do vì Pele tin chắc rằng nếu như được hồi phục sức lực, Câu lạc
bộ Santos của mình hoàn toàn có đủ khả năng đánh bại Real Madrid Vậy nhưng câu lạc bộ bóng đá hoàng gia Tây Ban Nha đã khéo léo tránh né tất
cả mọi khả năng để Santos có cơ hội phục thù Sau này, Pele đã không giấu nổi sự bực bội khi nói về thất bại thời trai trẻ của mình: "Tôi sẽ không bao giờ quên thất bại đó Cả Real Madrid cũng không muốn quên đi chiến thắng của họ, bởi vì họ đã liên tục từ chối những trận tái đấu trong suốt 18 năm sau đó khi tôi chơi cho Santos Họ có lý do để từ chối một trận tái đấu như vậy vì biết rằng trong điều kiện bình thường, khi được nghỉ ngơi đầy
đủ, chúng tôi hoàn toàn có thể đánh bại họ Chỉ ít tháng sau trận đấu đó,
có một giải đấu diễn ra ở Argentina, nơi Santos có khả năng gặp và thắng Real Thế là họ bèn rút khỏi giải đấu đó! Real đã thắng Santos một lần, thế
là đủ rồi và họ không muốn mạo hiểm để chiến tích hiếm hoi của họ bị phá
vỡ !"
Bàn thắng thứ 1.000
Với tốc độ ghi bàn được duy trì một
cách đều đặn nên chẳng bao lâu sau, con
số bàn thắng trong "tài khoản" của Pele cứ
tăng dần lên, vượt ngưỡng 500 bàn thắng,
rồi 600, 700, 800 Đến khi số bàn thắng
của Pele vượt ngưỡng 900 thì các cổ động
viên Brazil bắt đầu hồi hộp dõi theo mỗi
trận đấu có Pele tham gia
Pele chuẩn bị ghi bàn thứ 1.000 trong trận Santos gặp Vasco da Gama trên sân Maracana
Trang 9Con số bàn thắng cứ tăng dần lên và đến khi nó chạm đến mức 990 bàn thì cả đất nước Brazil lâm vào hội chứng "cuồng Pele" Khi ấy, Santos đang thi đấu trong giải vô địch quốc gia và người ta ra sức dự đoán xem bàn thắng của Pele sẽ được thực hiện trong trận đấu với đối thủ nào Số bàn thắng tiếp tục nhích lên và sau các trận đấu với Santa Cruz, rồi Botafogo, đã lên tới con số 999 Người ta đã dự đoán là Pele có thể sẽ ghi được bàn thắng thứ 1.000 trong trận Santos gặp Câu lạc bộ Bahia trên sân của đội này ở Fonte Nova Thế nhưng oái oăm thay, trong suốt trận đấu
ấy, Pele đã không ghi được bàn thắng nào mà chỉ có một cú sút dội xà ngang! Sự chờ đợi cái thời khắc lịch sử mãnh liệt đến nỗi trong trận đấu này, khi một hậu vệ của Bahia cứu được một bàn thua mười mươi cho đội nhà sau một cú sút của Pele, anh ta đã bị chính các cổ động viên của đội Bahia la ó!
Nhưng rồi cái ngày ấy cũng đã đến
Hôm ấy là ngày 19.11.1969, ngày của
Pele! Santos gặp Vasco da Gama trên sân
vận động Maracana Vasco chính là đội
bóng mà Pele đã từng khoác áo trong đội
bóng hỗn hợp ở giải đấu ra mắt hồi tháng
6.1957 125.000 khán giả có mặt trên sân
Maracana hôm ấy cũng như hàng triệu cổ
động viên Brazil hồi hộp theo dõi mỗi lần Pele chạm bóng Vasco bố trí đến
3 hậu vệ kèm chặt Pele, quyết không cho cầu thủ kỳ tài của đối phương lập
kỷ lục Nhưng rồi đến phút thứ 83 của trận đấu, Pele nhận một đường chuyền của Clodoaldo trong vòng cấm địa khiến trung vệ Rene của Vasco phải đốn ngã Pele Trọng tài Amaro de Lima lập tức chỉ tay vào chấm phạt đền Pele không muốn đá quả này nhưng Carlos Alberto, người đồng đội cùng chơi trong đội tuyển chạy đến thì thầm vào tai Pele Vậy là Pele bước lên đối mặt với thủ môn quốc tế người Argentina là Andrade Chưa bao giờ Pele trải qua một cảm xúc kỳ lạ như khi đứng trước trái bóng trong ngày hôm ấy, trước sự nín thở của hàng triệu cổ động viên Khung thành như
“Nụ cười Pele” khi Brazil lên ngôi vô địch World Cup 1970
Trang 10hẹp hơn trong khi cái bóng của Andrade thì cứ to ra mãi! Pele lùi lại, từ từ chạy lấy đà rồi thực hiện động tác paradinha nổi tiếng, chuyển động nhanh, bất ngờ dừng rồi tung chân sút Bóng bay về phía trái trong khi Andrade cũng bay hết tầm về phía đó, nhưng tay của Andrade chỉ chạm nhẹ được vào trái bóng mà không chặn được nó bay vào lưới Bàn thắng thứ 1.000 của Vua! Pele chạy đến móc trái bóng nằm trong lưới rồi hôn lên nó trước khi được các đồng đội công kênh trên vai "Đó là bàn thắng mà tôi dâng tặng cho tất cả những trẻ em nghèo khổ trên toàn thế giới" - sau này Pele bộc bạch như vậy
Sau trận đấu này, sân Maracana có thêm tấm biển đồng thứ hai ghi lại dấu ấn sự kiện lịch sử, còn Pele nhận được phần thưởng kỷ niệm bàn thắng thứ 1.000 của mình là một quả bóng bằng vàng khối nặng khoảng 1,8 kg!
Có khả năng tạm ngừng một cuộc chiến tranh!
Bàn thắng thứ 1.000 mới chỉ là một điều kỳ diệu
trong vô số những điều kỳ diệu mà Pele đã làm
được cùng với trái bóng Đã có vô số những
truyền thuyết liên quan đến cuộc đời bóng đá của
Pele, thực cũng có mà hư cũng có Nhưng với
những người hâm mộ quả bóng tròn thì chúng
đều đáng tin như bản thân những con số thống
kê nói lên năng lực ghi bàn ghê gớm đến mức
khó tin của Vua bóng đá
Một trong những truyền thuyết đó liên quan đến
một trận đấu của Pele diễn ra ở Colombia năm
1969 Đối phương sử dụng những lời lẽ phân biệt chủng tộc để chọc tức Pele cùng các đồng đội của mình Một đồng đội của Pele là Edu phản ứng
Niềm vui chiến thắng trong trận chung kết World Cup 1970 giữa Brazil và Italia
Trang 11sân Nhưng chỉ vài phút sau, trong khi còn đang loay hoay tháo giày ở trong phòng thay quần áo, Pele đã được một quan chức chạy vội vào và hộ tống quay trở lại sân Một cảnh tượng khó tin đã diễn ra: các cổ động viên tức giận trước việc trọng tài đuổi Pele đã làm loạn trên sân khiến trận đấu phải tạm dừng Cuối cùng thì Pele được mời trở lại thi đấu tiếp, còn vị trọng tài nọ được các cảnh sát vất vả hộ tống rời khỏi sân, dĩ nhiên là để đảm bảo an toàn!
Cũng chỉ có Pele là cầu thủ duy nhất có thể làm tạm ngừng một cuộc chiến tranh! Đó chính là chuyến đi thi đấu ở châu Phi năm 1968 của Câu lạc bộ Santos Khi ấy, tại Nigeria đang diễn ra cuộc nội chiến với vùng lãnh thổ Biafra đòi ly khai Cả hai bên tham chiến đã thống nhất sẽ tạm ngừng chiến tranh trong vòng 48 giờ đồng hồ để những người hâm mộ có thể xem Pele thi đấu biểu diễn ở Lagos!
Đó không phải là lần duy nhất Việc Pele, với danh tiếng lẫy lừng của mình,
có khả năng ngừng cuộc chiến tranh ở Congo là một chuyện hoàn toàn có thật Chuyện này xảy ra trong năm 1969 Khi ấy, chính phủ ở Kinshasa (Congo thuộc Bỉ) đang có chiến tranh với chính quyền Brazzaville (Congo thuộc Pháp) Pele cùng đội bóng Santos tới phi trường Kinshasa, thủ đô của nước Cộng hòa dân chủ Congo, để sau đó sẽ tới Brazzaville thi đấu với đội tuyển quốc gia Congo Chính phủ Kinshasa đã ra thông báo ngừng bắn, sau
đó hộ tống đội bóng của Pele tới sát biên giới để họ sang bên Brazzaville thi đấu theo kế hoạch đã định Ngày 19.1.1969, đội Santos đã thi đấu với đội tuyển quốc gia Congo rồi sau đó, chính phủ ở Brazzaville lại cử đội hộ tống Santos quay trở lại Kinshasa Tại đây, Tổng thống Cộng hòa dân chủ Congo đã long trọng tiếp đội bóng rồi sau đó thông báo rằng những cổ động viên hâm mộ muốn xem Vua bóng đá Pele thi đấu; đội bóng chỉ có thể rời đi nếu đáp ứng được yêu cầu này! Thế là ngày 21.1.1969, Pele đã
ra sân trong màu áo Santos thi đấu với đội tuyển thanh niên của Cộng hòa dân chủ Congo, thắng 2-0 Vị tổng thống tuyên bố cần phải có thêm một trận đấu "phục thù" nữa để các công dân của ông có thể thỏa mãn xem
Trang 12Vua bóng đá thi đấu thêm nữa Vậy là hai ngày sau, 23.1.1969, Pele lại ra sân cùng Santos thi đấu với Câu lạc bộ Kinshasal Leopards Lần này thì Pele
và các cầu thủ Santos đã biết rút kinh nghiệm: họ "chịu thua" đội bóng Kinshasal Leopards với tỷ số 2-3! Chỉ đến lúc ấy, họ mới được phép rời khỏi Kinshasa Khi máy bay chở đội bóng vừa cất cánh rời khỏi sân bay, hai bên lại lập tức lao vào cuộc chiến
Trang 13
RAYMOND KOPA
Nhờ tai nạn mà thoát khỏi những hầm mỏ tối tăm
Raymond Kopaszewski sinh ngày
13/10/1931 tại vùng Noeux-lex-Mines
của nước Pháp Gia đình cậu bé là
người Ba Lan và cái tên Kopaszewski
dài ngoằng đích thị là một cái tên Ba
Lan Thế nhưng, những người hàng
xóm của gia đình cậu bé không tài nào
có thể phát âm nổi tên của cậu Họ đơn
giản gọi tên cậu theo kiểu Pháp, rút ngắn lại thành Kopa! Đó là cái tên sẽ trở nên bất tử trong lịch sử bóng đá Pháp và Raymond Kopa chính là một trong những cầu thủ vĩ đại nhất mà bóng đá Pháp đã sản sinh ra cho đến khi Platini xuất hiện
Như tên gọi của nó, Noeux-les-Mines là vùng mỏ của nước Pháp, nơi
có những mỏ than nằm sâu dưới mặt đất hàng trăm mét Nghề làm công nhân mỏ than là phương cách chủ yếu để kiếm sống của những cư dân ở vùng này và cũng giống như nhiều nghề khác, đó là một nghề cha truyền con nối Là một người Ba Lan nhập cư vào Pháp, ông bố của Kopa phải trần lưng làm việc cả ngày dưới những mỏ than để kiếm tiền nuôi sống gia đình Ước mơ lớn nhất của ông là được chuyển lên làm việc ở khu vực phía trên mặt đất của mỏ than, nơi công việc đỡ vất vả hơn
Khi mới 14 tuổi, Kopa đã theo bố xuống mỏ than để làm việc Công việc ở dưới mỏ rất cực nhọc đối với một cậu bé nhưng cũng như nhiều gia đình thợ mỏ ở đây, đó là việc bình thường Cũng do phải xuống mỏ làm việc từ sớm nên chuyện học hành của Kopa hầu như chấm dứt từ đó
Kopa trong đội Stade (hàng ngồi, thứ ba từ trái sang)
Trang 14Khả năng chơi bóng xuất hiện ở Kopa từ rất sớm Năm lên 10 tuổi, cậu bé Kopa đã được chơi trong đội bóng mang tên khu mỏ, đội US Noeux-les-Mines Nhưng đó cũng chỉ là những trận đấu ở lứa tuổi thiếu niên, trong phạm vi cấp vùng Cuộc chiến tranh thế giới thứ hai khốc liệt trên toàn châu Âu đã làm đình trệ mọi hoạt động trong đời sống dân sự, trong đó có bóng đá Mãi đến khi chiến tranh kết thúc, các trận đấu bóng đá mới dần dần được khôi phục lại và Kopa, khi ấy đã bước sang tuổi 15, có lẽ sẽ mãi mãi là một người thợ mỏ suốt đời chúi đầu trong những mỏ than tăm tối nếu như không có một tai nạn xảy ra!
Năm 1947, trong khi đang đẩy một xe goòng than trong hầm lò số 3
ở khu mỏ Noeux-les-Mines, một tảng than lớn đã bất thần rơi trúng chiếc
xe goòng của Kopa, đè lên tay chàng trai 16 tuổi Sau một ca phẫu thuật, các bác sĩ đã phải tháo khớp đầu ngón tay trỏ ở bàn tay trái của Kopa Do chấn thương này, Kopa nhận được trợ cấp thương tật suốt đời, đồng thời không thể tiếp tục làm thợ mỏ nữa Tình thế đó buộc Kopa phải nghĩ đến một nghề nghiệp khác để có thể kiếm sống trong suốt quãng đời còn lại chứ không thể trông mong vào khoản trợ cấp thương tật hằng năm trị giá 3 ngàn franc Thoạt tiên, Kopa mơ ước trở thành thợ điện, một nghề nghiệp cũng chẳng sang trọng gì nhưng chắc chắn không vất vả và nguy hiểm như cái nghề thợ mỏ dưới những tầng đất sâu thăm thẳm hàng mấy trăm mét Nhưng rồi Kopa nhanh chóng nhận ra rằng để trở thành thợ điện cũng không phải là chuyện đơn giản Cần phải tìm một phương cách khác để có thể thoát ra khỏi những mỏ than tối tăm và đầy bất trắc
Lối thoát ấy, Kopa tìm thấy ở bóng đá
"Tái ông mất ngựa", họa phúc khôn lường, đó có lẽ cũng là một trong vô vàn những điều ngẫu nhiên trong lịch sử bóng đá đã khiến cho nước Pháp, thay vì có một thợ mỏ vô danh, lại có được một trong những cầu thủ kiệt xuất nhất của mình, người đã làm rạng danh bóng đá Pháp
Trang 15Như sau này Kopa đã tự nhận xét rằng nếu như ông không sinh ra trong một gia đình thợ mỏ nhập cư nghèo khó mà trong một gia đình giàu
có thì cái khát vọng vượt thoát ra khỏi đời sống bần hàn hẳn sẽ không mạnh mẽ đến mức biến ông trở thành một cầu thủ bóng đá xuất chúng, với một sự nghiệp bóng đá mà bất cứ một nhà viết sử nào của bóng đá Pháp cũng phải nhắc đến bằng những dòng trân trọng nhất
Kopa (phải) cùng Fontaine (trái) và Dominique Collonna
Trang 16GARRINCHA - THIÊN TÀI B LÃNG QUÊN
Chú bé có đôi chân dị dạng
Bà mụ là người đầu tiên phát hiện ra dị
tật của cậu bé mà bà vừa mới giúp ra đời:
chân trái của nó cong vòng ra bên ngoài,
trong khi chân phải ngắn hơn lại cong vào
phía trong giống như hình chữ C Cứ như là
có một cơn gió quái ác đã thổi bạt hai chân
thằng bé về một phía rồi sau đó không để nó quay trở lại vị trí cũ được nữa Nếu như sau này nó có đi lại được như một đứa trẻ bình thường thì cũng đã là một phép lạ rồi
Hôm ấy là ngày 28/10/1933 tại Pau Grande, một thị trấn nhỏ cách thủ đô Rio de Janeiro của Brazil khoảng 45 dặm Bà mụ hoàn toàn không thể biết rằng mình vừa mới đỡ cho ra đời một trong những cầu thủ vĩ đại nhất của bóng đá thế giới, người có tên là Manuel Francisco dos Santos Thế nhưng thế giới sẽ chỉ biết đến cậu bé dị dạng này dưới cái tên Garrincha - Con chim nhỏ - một loài chim có bộ lông màu vàng sẫm điểm những sọc đen, riêng mào và đuôi có màu đỏ, hót cực hay "Con chim nhỏ" Garrincha rồi đây cũng sẽ cất những tiếng hót tuyệt hay trên các sân cỏ thế giới
Khi đã 20 tuổi, Garrincha rời đội bóng tỉnh lẻ Teresopolis để tới thử việc ở Botafogo, một trong những câu lạc bộ lớn nhất của Brazil lúc bấy giờ Huấn luyện viên của Botafogo chia đôi đội hình đá tập, cho chàng trai rụt rè chân thấp chân cao - khi ấy vẫn còn được mọi người gọi là Mane - chơi thử ở vị trí cánh phải rồi ra lệnh cho hậu vệ lừng danh bên cánh trái của đội tuyển Brazil lúc bấy giờ là Nilton Santos "bắt chết" đối thủ Điều đó
Pele và Garrincha
Trang 17Không chỉ có Nilton Santos mà tất cả mọi người trên sân tập lúc ấy đều nghĩ rằng đây là buổi tập đầu tiên nhưng cũng là buổi cuối cùng của chàng trai này ở câu lạc bộ Khi Mane có bóng, Santos bình thản tiến lại, tin chắc rằng mình sẽ đoạt được bóng một cách dễ dàng Thế nhưng bằng một động tác bất ngờ đến khó tin, Mane đẩy bóng qua háng Santos và khi hậu
vệ này quay lại để đuổi theo thì mất thăng bằng ngã chổng cả chân lên trời Cầu thủ vĩ đại của Brazil đã ra mắt lần đầu một cách ấn tượng như thế và không phải ai khác mà chính Nilton Santos là người yêu cầu ban lãnh đạo câu lạc bộ Botafogo ký ngay hợp đồng với chàng trai kỳ dị này
Đó là ngày khởi đầu sự nghiệp của một số phận kỳ lạ trong làng bóng đá thế giới
Một tài nghệ vô song
Nilton Santos cũng như các hậu
vệ khác của đội tuyển Brazil phải lấy
làm may mắn bởi vì họ cùng ở chiến
tuyến với Garrincha chứ không phải là
đối thủ của anh Không biết có phải do
bị dị tật ở chân khiến cho Garrincha có
được những động tác kỳ lạ hay không,
nhưng quả thật tài nghệ lừa bóng của
Garrincha là không tiền khoáng hậu, không ai có thể lặp lại hoặc bắt chước nổi Khi di chuyển, do chân phải ngắn hơn chân trái - vào lúc Garrincha trưởng thành ngắn hơn đến 6 cm - nên Garrincha phải dùng một chân làm trụ để lê chân kia theo như người bị thọt Nhưng nếu chỉ nhìn cái vẻ ngoài Garrincha như thế mà coi thường thì sẽ phải trả giá đắt Đôi chân của Garrincha nhanh như ánh đèn flash và bằng lối đá được mô tả là "uyển chuyển như cánh bướm nhưng chích đau như nọc ong", Garrincha có khả năng biến mỗi trận đấu có mình tham gia thành một vở diễn đầy kịch tính, tràn đầy niềm vui Nhưng riêng đối với những cầu thủ được giao nhiệm vụ
Garrincha với cúp Nữ thần vàng sau World Cup 1962
Trang 18kèm Garrincha thì đó quả là địa ngục Rất nhiều đối thủ đã lâm vào tình trạng dở khóc dở cười khi bị Garrincha "xỏ lỗ kim" hoặc đi bóng qua người làm cho mất chân trụ ngã sóng xoài trước con mắt của hàng ngàn khán giả Garrincha biết cách biến những khiếm khuyết mà số phận trớ trêu đã bắt anh phải chịu đựng thành những ưu thế đặc biệt, sử dụng chúng vào tài nghệ lừa bóng để trêu ngươi lại số phận!
Jean Phillipe Retthacker, một chuyên gia về bóng đá đã mô tả nghệ thuật lừa bóng của Garrincha: "Garrincha có thói quen giữ bóng lại một chỗ, thân trên của anh đong đưa như thể đang thôi miên cầu thủ đối phương Chân phải của Garrincha cũng luôn lúc lắc trên không để thu hút
sự chú ý của đối thủ Khi đối thủ lao vào cướp bóng thì phép lạ xảy ra Nhờ cấu trúc rất đặc biệt của chân trái, Garrincha xoay người rất nhanh, sử dụng má ngoài chân phải chạm bóng, nhẹ nhàng gạt qua một bên rồi sau
đó là một chuỗi các động tác kỹ thuật biến ảo khôn lường "
Garrincha có tài thoát ra khỏi số đông các cầu thủ đeo bám mình một cách dễ dàng, trong không gian rất hẹp, nói một cách ví von là "chỉ bằng một chiếc khăn mùi xoa" Rất nhiều cầu thủ đối phương đã phải ngậm đắng nuốt cay khi thấy trái bóng lướt qua ngay bên mình mà không làm gì được, vì dường như ở Garrincha có cái linh cảm đặc biệt bén nhạy để xác định đâu là chân trụ của đối phương
Tài nghệ lừa bóng tuyệt luân của Garrincha đã dẫn tới những câu chuyện huyền thoại nửa hư nửa thực, chẳng hạn như chuyện trong một trận đấu giữa đội của Garrincha với đội Costa Rica, Garrincha đã lừa bóng qua toàn bộ các cầu thủ đối phương, nhưng khi đối mặt với thủ môn, anh không sút mà dẫn bóng quay ra, lại tiếp tục lừa bóng qua toàn bộ các cầu thủ đối phương một lần nữa rồi mới sút bóng vào lưới Lý do là vì Garrincha muốn đưa bóng qua háng thủ môn, mà anh chàng thủ môn này lại cương quyết khép chân lại
Trang 19Hậu vệ Nilton Santos, người đã đề nghị câu lạc bộ Botafogo ký hợp đồng với Garrincha và sau này là một bạn đồng đội thân thiết với Garrincha
đã nhận xét rằng "chỉ riêng một mình Garrincha đã là một trận đấu trong trận đấu Anh ấy luôn làm cho người ta hứng khởi như khi được xem một
vở diễn"
Lối chơi kỳ lạ
Nhưng cũng chính phong cách chơi tài tử, ham rê dắt của Garrincha
đã suýt chút nữa làm hại sự nghiệp của anh Khi chuẩn bị nhân sự cho chiến dịch chinh phục World Cup năm 1958
tổ chức ở Thụy Điển, huấn luyện viên khi ấy của Brazil là Vicente Feola - biệt danh "Gã Mập" - đã định loại Garrincha
ra khỏi đội hình Chỉ nhờ có sự năn nỉ hết nước hết cái của các đồng đội trong đội tuyển mà ông Feola mới đồng ý cho Garrincha đi theo, ở vị trí dự bị, cùng với Pele, khi ấy mới hơn 17 tuổi
Trận đầu gặp Áo, huấn luyện viên Feola không dám mạo hiểm tung cầu thủ dự bị của mình vào trận Nhưng rồi chấn thương của Joela cùng với
sự sa sút phong độ của Didi đã buộc ông Feola không có lựa chọn nào khác
là tung Garrincha vào trận đấu thứ hai, gặp Anh, hòa 0-0, rồi sau đó tung
cả Garrincha và Pele vào trận Brazil gặp đội tuyển Liên Xô của Lev Yashin, lần đầu tham dự World Cup và vừa mới vô địch Olympic 2 năm trước đó Khán giả Thụy Điển đã bàng hoàng chứng kiến sự ra đời của hai ngôi sao lớn, đặc biệt là cầu thủ chạy cánh phải nhỏ con có đôi chân kỳ dị Hậu vệ cánh trái của đội tuyển Liên Xô là Kuznetsov (Garrincha không phân biệt được cầu thủ nào của Liên Xô mà gọi tất cả đều là Joao) đã khốn khổ vì đeo bám Garrincha không nổi Người ta kể lại không biết bao nhiêu lần giai
Trang 20thoại về phong cách thi đấu lạ lùng của Garrincha trong trận đấu này Sau khi lừa bóng qua và khiến một cầu thủ đối phương ngã bệt trên sân cỏ, Garrincha dừng bóng lại, một chân đặt trên trái bóng, lưng vẫn quay về phía cầu thủ bị ngã nhưng đưa tay ra đằng sau kéo đối thủ lên rồi mới tiếp tục rê bóng!
Giấc mơ triệu phú của một thiên tài
Khi đã ngoài 40 tuổi, Garrincha vẫn chấp nhận chạy đuổi theo quả bóng trong câu lạc bộ mang tên Những nhà triệu phú, gồm những cầu thủ quá lứa lỡ thời đi thi đấu biểu diễn ở các tỉnh lẻ của Brazil Thiên tài bóng
đá Brazil giờ đây thi đấu không phải vì niềm đam mê trái bóng tròn mà đơn giản chỉ vì mưu sinh Cho tới tận dịp Giáng sinh năm 1982, Garrincha vẫn còn xỏ giày ra sân
Ba tuần sau đó, người ta đưa Garrincha vào một bệnh viện từ thiện ở thủ đô Rio de Janeiro, trong tình trạng bị ngộ độc rượu Mọi sự cấp cứu đều vô hiệu Ngày 20/1/1983, cầu thủ chạy cánh phải vĩ đại nhất của Brazil, người có tên trong mọi danh sách cầu thủ xuất sắc nhất thế kỷ 20, qua đời ở tuổi 50 Trước khi chôn cất, người ta không tìm thấy trong túi áo của Garrincha một đồng nào, chỉ có duy nhất một chiếc vé xổ số Một quái kiệt sân cỏ có số phận kỳ lạ đã đi vào cõi hư vô với giấc mơ trở thành triệu phú mãi mãi không thành
Trên bia mộ của Garrincha, Didi, một đồng đội lừng lẫy của Garrincha
đã cho khắc dòng chữ: "Garrincha đối với bóng đá cũng như Picasso trong hội họa!" Một lời đánh giá chân thành, đúng đắn và cảm động đối với một thiên tài bị lãng quên
Trang 21DI STEFANO
Vụ bắt cóc chấn động thế giới
Ngày 24.8.1963, tin tức phát đi từ
Caracas, thủ đô của Venezuela, cho biết đã
diễn ra một vụ bắt cóc Gần như ngay lập
tức, những thông tin liên quan đến vụ bắt
cóc này được đăng tải trên hầu khắp các
trang báo lớn trên thế giới và lan ra khắp
mọi ngõ ngách địa cầu với tốc độ nhanh
như điện giật! Đó quả là một điều đáng
ngạc nhiên bởi vì vào đầu những năm 60 ấy, những vụ bắt cóc ở Venezuela xảy ra như cơm bữa, đến mức người ta đã nhàm với những tin tức như vậy Vậy mà chỉ một vụ bắt cóc đã gây nên một chấn động chưa từng có lúc bấy giờ
Đơn giản bởi vì nạn nhân của vụ bắt cóc này là một người gốc Argentina có tên là Alfredo Di Stefano!
Những kẻ tổ chức vụ bắt cóc đã rất biết chọn mục tiêu của mình Vào thời điểm đó, Di Stefano, cầu thủ của câu lạc bộ bóng đá Tây Ban Nha Real Madrid, đang là một trong những người nổi tiếng nhất thế giới Những chiến tích phi thường trên sân cỏ của cầu thủ này khiến cho anh có được một tiếng tăm vang dội trên toàn cầu và không phải là không có lý khi đi kèm với sự nổi tiếng luôn là sự nguy hiểm
Chỉ một thời gian ngắn sau đó, người ta đã biết được thủ phạm gây nên vụ bắt cóc chấn động này Mặt trận giải phóng dân tộc (FALN), một tổ chức vũ trang nổi dậy chống chính quyền của Tổng thống Venezuela
Di Stefano cùng các chiến
tích sân cỏ
Trang 22Romulo Betancourt, đã lên tiếng nhận trách nhiệm tổ chức vụ bắt cóc Ở Venezuela, người ta không lạ gì tiếng tăm của FALN, tổ chức đã có những hành động bạo lực quyết liệt chống chính phủ trong thời kỳ đầu những năm 60 mà đỉnh điểm là năm 1962-1963 Chính tổ chức này đã thực hiện các vụ phá hoại đường ống dẫn dầu ở Venezuela, đốt phá cửa hàng của Công ty Sears Roebuck và táo bạo nhất là họ còn đánh bom cả sứ quán Mỹ ngay tại thủ đô Caracas Những hành động đó khiến cho người ta có đủ
cơ sở để lo ngại cho tính mạng của người cầu thủ bóng đá nổi tiếng
Nhưng "nhân vật" chính của vụ bắt cóc, Di
Stefano, lại không cảm thấy lo ngại Cùng với đội
Real Madrid tới Caracas để tham gia một giải đấu
tập huấn chuẩn bị cho mùa bóng mới, sau khi
nhận phòng ở khách sạn, Di Stefano ngủ thiếp đi
vì quá mệt sau chuyến bay dài dằng dặc Vào lúc
gần sáng, anh bị dựng dậy bởi những tiếng gõ
cửa gấp gáp và khi còn chưa kịp hiểu chuyện gì
xảy ra thì đã thấy những người lạ mặt ập vào
trong phòng Một người trong số đó, sau này Di Stefano biết tên anh ta là Paulo Del Rio, còn gí súng vào đầu Di Stefano bắt anh phải im lặng, nếu không sẽ nguy hiểm đến tính mạng! Mọi chuyện sau đó diễn ra y như trong một cuốn phim trinh thám Di Stefano bị bịt mắt, đẩy lên một chiếc ô tô, đi vòng vèo rồi sau đó, khi được tháo băng bịt mắt, thấy mình đang ở trong một ngôi nhà xa lạ Những người bắt cóc anh đối xử khá tử tế Họ cho biết tính mạng của anh hoàn toàn không bị đe dọa, bởi mục đích của cuộc bắt cóc này hoàn toàn khác so với những vụ bắt cóc vẫn xảy ra trước đó ở Venezuela Thậm chí, trong câu chuyện phiếm giữa Di Stefano với những
kẻ bắt cóc anh, chủ đề thường xuyên được đề cập tới là bóng đá Những người canh gác tỏ ra khá am hiểu về bóng đá và về bản thân đối tượng mà
họ đang canh giữ "Hội chứng Stockholm" dùng để chỉ hiện tượng người bị bắt cóc lại có cảm tình với những người bắt cóc mình tỏ ra đúng trong
Một cú đi bóng điệu nghệ của Di Stefano
Trang 23và anh cũng biết họ đã cam kết với thế giới rằng sẽ chỉ giam giữ Di Stefano đúng 48 giờ đồng hồ, sau đó sẽ thả anh ra, an toàn, nguyên vẹn
Vậy mục đích của những người tổ chức vụ bắt cóc Di Stefano là gì? Một thỏa hiệp với chính phủ? Một yêu cầu tiền chuộc lên đến 6 chữ số? Hay một hành động nhằm thể hiện thái độ chống chính quyền Franco ở Tây Ban Nha?
Tất cả đều không phải Mục đích của vụ bắt cóc sau đó đã được thủ lĩnh của FALN, Canales, tuyên bố rõ ràng: "Bằng việc bắt cóc Di Stefano, chúng tôi muốn thế giới chú ý đến tình trạng chính trị ở Venezuela"
Nói cách khác, Di Stefano quá nổi tiếng đến nỗi Canales và các chiến hữu của ông cho rằng việc bắt cóc anh sẽ thu hút được chú ý của toàn thế giới đối với tình hình chính trị ở Venezuela cũng như cuộc đấu tranh vũ trang của họ chống chính quyền của Tổng thống Romulo Betancourt
Và có vẻ như họ đã tính toán đúng Sau 48 giờ đồng hồ, khi đã đạt được mục đích thu hút sự chú ý của thế giới, những người bắt cóc đã thả
Di Stefano tại một khu phố ở trung tâm Caracas, rồi anh đi taxi về sứ quán Tây Ban Nha Hai ngày sau, Di Stefano đã có mặt trong trận đấu giữa Real Madrid với Câu lạc bộ Sao Paulo của Brazil
Năm 2002, khi Real Madrid kỷ niệm sinh nhật lần thứ 100 của câu lạc
bộ này, bạn bè và thân nhân của Canales đã gửi thư xin lỗi đội bóng và Di Stefano về sự kiện hy hữu xảy ra 40 năm trước Còn tới năm 2005 thì Paulo Del Rio, người đã gí súng vào đầu Di Stefano năm xưa, đã thân hành tìm gặp lại con tin của anh ta để hồi tưởng lại những gì đã diễn ra trong sự kiện gây chấn động thế giới hơn bốn thập niên trước
Một phán quyết không tiền khoáng hậu
Trang 24Năm 1952, Câu lạc bộ hoàng gia Real
Madrid tổ chức trọng thể lễ kỷ niệm 50
năm thành lập câu lạc bộ Trong chương
trình kỷ niệm có việc mời một số đội
bóng nước ngoài tới thi đấu với Real
Madrid và Millionarios chính là một trong
những câu lạc bộ được mời
Gần như ngay lập tức, phong thái thi đấu
dũng mãnh, khả năng bao quát trận đấu
của một thủ lĩnh mà Di Stefano thể hiện trên sân cỏ đã làm mê hoặc các nhà tuyển trạch của câu lạc bộ Tây Ban Nha Với tiềm lực tài chính hùng hậu của những mạnh thường quân như Saporta, không khó khăn gì, Real Madrid đã thuyết phục được Câu lạc bộ Millionarios "nhường" chàng trai vàng cho mình và hợp đồng chuyển Di Stefano sang thi đấu cho Real Madrid đã được ký
Nhưng đối thủ không đội trời chung của Real Madrid trong giải vô địch Tây Ban Nha là Barcelona cũng đâu phải tay vừa! Nhận rõ được giá trị tài năng của anh chàng cầu thủ tóc màu sáng chơi trong giải vô địch Colombia, đội bóng xứ Catalan cũng tìm mọi cách giành Di Stefano Và Barcelona đã tìm
ra cách Họ liên hệ trực tiếp với Câu lạc bộ River Plate và cũng nhanh chóng đạt được một thỏa thuận với câu lạc bộ này về việc mua lại Di Stefano Tranh chấp giữa hai câu lạc bộ hàng đầu Tây Ban Nha lập tức nổ ra!
Khi ấy, các quy định về chuyển nhượng cầu thủ của FIFA còn hết sức lỏng lẻo, có nhiều kẽ hở Barcelona đã tìm ra được một điểm yếu chí mạng trong hợp đồng mua Di Stefano của Real Madrid Số là Câu lạc bộ River Plate, khi bán Di Stefano cho Câu lạc bộ Millionarios của Colombia, đã cẩn thận
"thòng" trong hợp đồng một câu rằng mặc dù "bán" anh, thế nhưng chính
Di Stefano (áo sáng)
Trang 25có nghĩa là bất kỳ một sự chuyển nhượng nào mà Millionarios thực hiện đối với Di Stefano đến với một câu lạc bộ thứ ba đều phải có sự cho phép của River Plate Real Madrid đã liên hệ trực tiếp với Millionarios, nhưng đó không phải là "chủ sở hữu" có quyền bán Di Stefano Trong khi đó, Barcelona đã biết đường đi nước bước, thỏa thuận với River Plate nên quyền sở hữu Di Stefano phải thuộc về Barcelona!
Nhưng đời nào Real Madrid chịu chấp nhận như vậy, mặc dù trong vụ tranh chấp này, có vẻ như Real Madrid thất thế hơn so với đối thủ Barcelona Vụ việc được đưa lên Liên đoàn bóng đá Tây Ban Nha để phân xử Rất có khả năng là Liên đoàn bóng đá Tây Ban Nha, nếu cứ căn cứ theo lý mà nói, sẽ
xử cho Barcelona thắng trong vụ tranh chấp này Nhưng đúng lúc ấy thì một tác nhân đặc biệt xuất hiện: nhà độc tài Tây Ban Nha Franco Vốn ưu
ái câu lạc bộ bóng đá hoàng gia, ông ta đã gây sức ép mạnh mẽ với Liên đoàn bóng đá Tây Ban Nha và cuối cùng, một phán quyết không tiền khoáng hậu đã được đưa ra: cả hai câu lạc bộ Barcelona và Real Madrid đều có quyền sở hữu Di Stefano! Phán quyết còn quy định một cách cụ thể hơn: một mùa bóng Di Stefano chơi cho câu lạc bộ này thì mùa sau sẽ chơi cho câu lạc bộ kia, cứ luân chuyển xoay vòng như thế!
Dưới màu áo Barcelona, Di Stefano khởi đầu không mấy ấn tượng Hơn nữa, Barcelona bực bội cảm thấy họ bị bắt ép bởi một quyết định kỳ lạ như thế nên cuối cùng bèn phản ứng phán quyết của Liên đoàn bóng đá Tây Ban Nha bằng cách đem nhường lại 50% "sở hữu" Di Stefano của họ cho Real Madrid Chắc chắn sau này các nhà lãnh đạo của câu lạc bộ bóng đá
xứ Catalan sẽ còn phải hối hận về quyết định "giận dỗi" này của mình
Trang 26LEV YASHIN: M#T TH$ MÔN V&NG V'
Trong giai đoạn đầu tiên của sự nghiệp, Lev
Yashin nổi tiếng là một thủ môn vụng về Đã
từng có lần khi đội bạn tấn công, Yashin nhảy ra
ôm nhầm chân cầu thủ hậu vệ đội nhà để bóng
bay vào lưới! Một lần được thay thế Khomich
trong một trận đấu khi đội Dinamo Moscow đang
dẫn 1-0, Yashin đã để lọt lưới một bàn rất ngớ
ngẩn, khiến cho đội bạn gỡ hòa 1-1, đã thế lại
còn vui vẻ tuyên bố rằng "dù sao tôi cũng giúp
đội giành được một trận hòa!" Năm 1952, trong
một lần cả hai thủ môn chính Khomich lẫn Sanyi
đều bị chấn thương, Ban huấn luyện đội Dinamo
Moscow quyết định đưa Yashin vào chơi ở vị trí chính thức trong trận đấu với Dinamo Tbilisi Cho đến giờ nghỉ giải lao, đội Dinamo Moscow đã dẫn tới 4-1 Vậy mà bước sang hiệp 2, không rõ do quá run hay vì chưa có kinh nghiệm tham gia những trận đấu căng thẳng sau một thời gian dài ngồi dự
bị nên Yashin đã để lọt lưới liền 3 quả, để đội bạn gỡ hòa 4-4 Rất may là tới phút 89 của trận đấu, một cầu thủ trong đội Dinamo Moscow là Bescov mới nâng được tỷ số lên 5-4, giúp Dinamo Moscow giành thắng lợi
Ngay cả khi thi đấu đỉnh cao, Yashin cũng từng phạm phải những sai lầm khó giải thích nổi Điển hình như trong trận tuyển Liên Xô gặp đội tuyển Colombia tại Giải vô địch thế giới năm 1962 ở Chile Khi ấy, đội tuyển Liên Xô đã dẫn đội bóng Nam Mỹ 3-0 chỉ sau 11 phút và 4-1 kể từ phút 55 Không một ai nghi ngờ gì vào chiến thắng chung cuộc của các cầu thủ Xô viết Vậy mà Yashin đã để lọt lưới trực tiếp từ một tình huống đá phạt góc bình thường và sai lầm này đã khiến cho các cầu thủ Colombia lấy lại cảm
Lev Yachine trong màu
áo đội tuyển Liên Xô tại World Cup 1970 - Mêhicô.
Trang 27hứng để vùng lên Thêm 2 bàn thua nữa chỉ trong vòng 10 phút và kết quả hai đội rời sân với tỷ số hòa 4-4!
Vô địch toàn liên bang khúc côn cầu trên băng!
Có thể sau này đó là một điều lạ lùng
nhưng vào thời điểm đầu những năm 50 ấy, việc
một câu lạc bộ ở Liên Xô vừa có đội bóng đá,
đồng thời có luôn cả đội hockey (khúc côn cầu)
trên băng là một chuyện hết sức bình thường
Thậm chí khi ấy huấn luyện viên Tchernychev của
đội bóng đá Dinamo Moscow cũng đồng thời kiêm
luôn vai trò huấn luyện viên của đội khúc côn cầu
trên băng Dinamo Moscow!
Khi Yashin đề đạt nguyện vọng xin chuyển
sang chơi cho đội khúc côn cầu trên băng của Câu lạc bộ Dinamo Moscow thì huấn luyện viên Tchernychev đồng ý ngay Thế là với Yashin trong khung thành, đầu đội mũ giáp bảo vệ, tay cầm cây gậy để chặn những trái bóng cao su dẹt của đối phương, Câu lạc bộ khúc côn cầu trên băng Dinamo Moscow đã tiến băng băng trong giải vô địch quốc gia, vượt qua những đội khúc côn cầu sừng sỏ ở Liên Xô thời bấy giờ như các đội khúc côn cầu của không quân và lục quân Liên Xô Dinamo Moscow lọt vào tới trận chung kết và giành chiến thắng trong trận đấu quyết định ngày 12.3.1953, giành chức vô địch khúc côn cầu toàn Liên Xô!
Thủ môn vĩ đại của mọi thời đại đã giành danh hiệu vô địch đầu tiên, không phải trong bóng đá mà là môn khúc côn cầu trên băng!
Thủ thành và là đội trưởng CLB Dinamo Moskva năm 1971
Trang 29Tại sân bay, tuyết cũng phủ một
lớp mỏng trên đường băng, nơi chiếc
máy bay của Hãng hàng không BE có
tên là Elizabethan chuẩn bị cất cánh
Cơ trưởng của chiếc máy bay này là đại
úy James Thain 39 hành khách của
chiếc máy bay đặc biệt này cũng là
những người đặc biệt: họ là các phóng
viên, quan chức và cầu thủ của Câu lạc
bộ bóng đá Manchester United nổi tiếng của Anh đang sốt ruột chuẩn bị quay trở về quê hương sau trận lượt về Cúp các đội vô địch quốc gia C1 với Câu lạc bộ Sao Đỏ ở thủ đô Belgrad của Nam Tư Ở trận lượt đi trên sân nhà, Manchester United đã thắng với tỷ số 2-1 Trận đấu trên sân khách kết thúc với tỷ số hòa 3-3 và Manchester United đã chắc chắn lọt vào bán kết Đội bóng dưới sự dẫn dắt của vị huấn luyện viên nổi tiếng Matt Busby, nên họ được biết đến với một cái tên chung là "Những đứa trẻ của Busby" Trên đường về, chiếc máy bay phải hạ cánh xuống phi trường Munich để tiếp thêm nhiên liệu
Vào lúc hơn 15h chiều một chút, sau hai lần cất cánh không thành công, viên phi công của chiếc Elizabethan cố gắng lần thứ ba Thế nhưng Elizabethan không bao giờ có thể rời được khỏi mặt đất 54 giây sau khi
Bobby Charlton (phải) đối mặt với người em Jacky của Leed năm
1971
Trang 30viên phi công bỏ phanh, chiếc máy bay lao trên đường băng trơn trượt, đâm vào hàng rào bao quanh phi trường, trượt thêm một quãng dài gần
200 mét nữa trước khi bùng cháy dữ dội Một bên cánh gãy lìa, trong khi phần đuôi máy bay nổ tung Các nhân viên cứu hộ lao tới: 20 người chết ngay tại chỗ, trong đó có 7 cầu thủ trong số "Những đứa trẻ của Busby" Còn cầu thủ thứ 8, người tổ chức lối chơi sáng tạo của đội tuyển Anh, một trong những tài năng kiệt xuất mà bóng đá Anh quốc sản sinh ra được, tên
là Duncan Edward, 21 tuổi, bị thương nặng, được đưa tới bệnh viện Nhưng sau 15 ngày vật lộn với thần chết, Duncan cũng tắt thở
Số phận thật tàn nhẫn nhưng cũng có phần khoan dung khi để lại cho bóng đá Anh và thế giới sự thần kỳ nho nhỏ: một trong số các cầu thủ
có mặt trên máy bay tên là Bobby Charlton, khi đó mới 20 tuổi, bị văng ra khỏi máy bay đến gần bốn chục mét với một vết thương ở đầu Nhưng anh
đã thoát chết, để rồi trở thành một trong những cầu thủ vĩ đại nhất của xứ
sở sương mù
Trang 31EUSEBIO
"Mẫu quốc" và "thuộc địa"
Khi ấy, do là xứ thuộc địa của Bồ Đào Nha nên về mặt nào đó, các câu lạc bộ bóng đá ở Mozambique cũng phải chịu một tình trạng gần như là
"thuộc địa" của các câu lạc bộ bóng đá ở "mẫu quốc" Những câu lạc bộ bóng đá lớn của Bồ Đào Nha cấp vốn cho những đội bóng "con" của mình tại Mozambique và Angola với mong muốn tìm kiếm những tài năng người bản xứ Lourenco Marques là một dạng câu lạc bộ như vậy ở Mozambique Câu lạc bộ "mẹ" chịu trách nhiệm nuôi dưỡng cho nó chính là Sporting Lisbon, một trong "tam đầu chế" thống trị nền bóng đá Bồ Đào Nha (hai câu lạc bộ kia là Porto và Benfica)
Năm 15 tuổi, Eusebio đã bắt đầu chơi trong đội trẻ của Lourenco Marques Năm 18 tuổi, Eusebio được đôn lên chơi ở đội hình 1 của Lourenco Marques Ngay trong mùa bóng đầu tiên chơi cho Lourenco Marques, Eusebio đã giành danh hiệu vua phá lưới của giải, còn Câu lạc bộ Lourenco Marques đoạt chức Vô địch quốc gia Mozambique
"Bắt cóc" và trốn chạy
Vào thời điểm kết thúc mùa bóng đầu tiên của Eusebio trong đội hình chính của Lourenco Marques, một câu lạc bộ cực kỳ nổi tiếng của Brazil là Sao Paulo có một chuyến du đấu ở châu Âu Nhưng trước khi tới châu Âu, câu lạc bộ này có một chặng dừng chân ở Mozambique và thi đấu với một đội bóng của địa phương Là đương kim vô địch quốc gia sau giải đấu trong năm vừa mới kết thúc nên Câu lạc bộ Lourenco Marques của Eusebio được vinh dự cử ra thi đấu với Sao Paulo Trong trận đấu đầy tính hữu nghị này, cầu thủ dội bom của giải Mozambique, chàng trai Eusebio, đã không bỏ lỡ
cơ hội ghi luôn hai bàn thắng vào lưới Sao Paulo Huấn luyện viên của đội
Trang 32Sao Paulo khi ấy là Jorge Bauer lập tức đưa ra đề nghị với Câu lạc bộ Lourenco Marques, xin mua lại Eusebio "Được thôi - những người lãnh đạo Câu lạc bộ Lourenco Marques nói - chỉ cần đặt lên bàn 20.000 USD phí chuyển nhượng, các anh sẽ có ngay Eusebio!" Thế nhưng Chủ tịch Câu lạc
bộ Sao Paulo gạt phắt Việc gì phải bỏ ra tới 20.000 USD cho một chàng trai tỉnh lẻ vô danh chưa ai biết tới!
Sao Paulo tiếp tục cuộc du đấu theo như lịch trình tới thủ đô Lisbon của Bồ Đào Nha và ở đây, một lần nữa sự ngẫu nhiên lại là yếu tố quyết định số phận của Eusebio Chỉ do một sự run rủi tình cờ mà hôm ấy, huấn luyện viên của Câu lạc bộ Benfica Bela Guttmann đi vào một tiệm cắt tóc ở Lisbon, đúng tiệm mà Jorge Bauer cũng đang ngồi chờ cắt tóc Trong câu chuyện phiếm, Bauer đã kể lại câu chuyện ông ta mua hụt một chàng trai ở
xứ Đông Phi "Này, chàng trai ấy có thể là một thiên tài bóng đá đấy" - Bauer kết thúc câu chuyện của mình như vậy Trở về Benfica, Bela Guttmann lên gặp Chủ tịch của câu lạc bộ và nói: "Nếu như Bauer nghĩ rằng chàng trai đó xứng đáng với cái giá 20.000 USD thì hẳn đó phải là một cầu thủ khá Tôi muốn tự mình xem xét đánh giá và sẽ đưa ra quyết định"
Năm tuần sau, Bela Guttmann bay tới Lourenco Marques và sau khi chứng kiến Eusebio dượt vài cữ trên sân cỏ, Guttmann quyết định phải có bằng được viên ngọc thô này Vốn là một nhà đàm phán cáo già, Bela Guttmann tỉnh bơ mặc cả với những người trong ban lãnh đạo câu lạc bộ
và cuối cùng, giá chuyển nhượng được xác định là 7.500 bảng Anh Để nắm chắc, Guttmann yêu cầu hợp đồng Eusebio thi đấu cho Benfica phải được ký ngay Eusebio - người vốn rất sợ đi máy bay - cùng với Guttmann bay về Lisbon và khi ấy những rắc rối bắt đầu
Câu lạc bộ Sporting Lisbon nghe phong thanh chuyện đối thủ của nó
là Benfica vừa mới ký hợp đồng với một cầu thủ trẻ tài năng ở Mozambique liền lập tức cho điều tra và xác định ngay được rằng cầu thủ đó là Eusebio,
Trang 33Marques nên Sporting Lisbon liền lớn tiếng tuyên bố rằng Eusebio là người của Sporting, rằng Benfica đã tổ chức "bắt cóc" cầu thủ của họ và cuộc chuyển nhượng là bất hợp pháp Sporting Lisbon đem vụ việc lên khiếu nại
ở Liên đoàn bóng đá Bồ Đào Nha và khi thấy không ăn thua gì liền đưa vụ việc ra tòa án
Đó quả thật là một trong những vụ tranh chấp cầu thủ đầu tiên gay gắt nhất trong lịch sử bóng đá thế giới xoay quanh vấn đề chuyển nhượng
Vụ việc kéo dài tới hơn bảy tháng trời và dữ dội tới mức trong suốt thời gian đó, Eusebio phải đi trốn! Cùng với hai người trong ban huấn luyện của Benfica, Eusebio được bí mật đưa tới một khách sạn đơn sơ ở một làng chài nhỏ yên bình nằm tại khu vực bờ biển Algarve, miền nam Bồ Đào Nha Trong suốt hơn bảy tháng trời, Eusebio quanh quẩn cùng với những người dân chài hiền lành, thui thủi tập luyện một mình với bóng trên bãi biển Đó quả thật không phải là cái hình ảnh mà Eusebio vẫn thường tưởng tượng ra trong những giấc mơ về việc chuyển sang châu Âu thi đấu!
Trang 34
GIANNI RIVERA
Cậu bé không có tuổi thơ
Gianni Rivera sinh ngày
18/8/1943, bố là công nhân đường sắt
tại Alessandria, thành phố 90.000 dân
nằm dọc hai bờ con sông Tanaro, miền
đông Piemonte, cách Milan khoảng 45
Tuy nhiên, vào thời niên thiếu của Rivera thì câu lạc bộ bóng đá Alessandria - được thành lập từ năm 1912 - vẫn còn thi đấu ở giải hạng nhất của Ý Năm Rivera lên 10 tuổi, cậu được nhận vào trường đào tạo bóng đá của câu lạc bộ Alessandria Rivera thăng tiến rất nhanh trong các đội trẻ của câu lạc bộ và rồi chính tài năng bóng đá phát lộ quá sớm đã khiến cho Rivera là một cậu bé không có tuổi thơ Đơn giản bởi vì ngày 2.6.1959, Gianni Rivera đã lần đầu tiên có mặt trong đội hình chính thức của câu lạc bộ Alessandria thi đấu với Internazionale (tức Inter Milan) ở Serie A Khi ấy, Gianni Rivera mới 15 tuổi 9 tháng 15 ngày!
Gianni Rivera (bìa trái)