Ngữ văn 9 - Mùa xuân nho nhỏ

Khi chúng ta yêu nhauTa chưa hiểu nhau nhiềuTrong cuộc sống lắm điều Ta nhìn nhau chưa rõ Khi anh nằm xuống đóGiữa bát cơm em đơmGiữa chén cháo em múcGiữa bộn bề bếp núc Em nâng cho anh

PHAN THỊ HỒNG VÂN Trường bồi dưỡng giáo dục

Ngữ Văn 9

Thanh Hải

KIỂM TRA BÀI CŨ

BÀI MỚI CỦNG CỐ - DẶN DÒ

Ý nghĩa biểu tượng của hình tượng con cò trong văn bản

“Con cò” của Chế Lan Viên là gì ?

Hình ảnh người nông dân vất vả, lam lũ

ĐỌC HIỂU VĂN BẢN 2

GHI NHỚ 3

LUYỆN TẬP 4

THANH HẢI

I ĐỌC HIỂU CHÚ THÍCH

1 Tác giả:

Em hãy nêu vài nét về tác giả ?

Khi chúng ta yêu nhau

Ta chưa hiểu nhau nhiềuTrong cuộc sống lắm điều

Ta nhìn nhau chưa rõ

Khi anh nằm xuống đóGiữa bát cơm em đơmGiữa chén cháo em múcGiữa bộn bề bếp núc

Em nâng cho anh nằmGiữa những cơn khóc thầm

Em quạt cho anh ngủCánh tay như muốn chiaMột nửa ấp con nhỏ

Một nửa để bên anhĐường vào viện không xanhĐường vào viện mưa nghiêng

Em đi hoài ướt tóc

Thôi đi cơn gió lốcThôi đi những cơn mưaTắt đi cơn gió mùa

Kẻo đường xa em lạnhKẻo đường xa em ho

Em như một con đòNối liền hai sông bếnCon đò thương, đò mếnCon đò yêu, đò tin

Con đò vợ nuôi anhCon đò mẹ nuôi conCon đò chạy vuông trònViệc nhà và việc nước

Anh nằm mà ao ướcTrở lại với cuộc đờiDù đi lại được thôiCũng vui em ngày thángTừ khi anh nằm xuốngĐời có em dịu hiềnNghe tiếng guốc ngoài cửaAnh quên và anh quên

Chỉ có dáng hình emTràn gian phòng bệnh viện

Bài thơ này nhà thơ Thanh Hải để tặng vợ mình, chị ThanhTâm Anh làm bài thơ một tuần trước khi anh mất.

Mùa xuân người cầm súng Lộc giắt đầy trên lưng

Mùa xuân người ra đồng Lộc trải dài nương mạ Tất cả như hối hả

Tất cả như xôn xao…

…

- Thể thơ: ngũ ngôn Cảm nhận chung của em

về bài thơ như thế nào ?

Từ mạch cảm xúc trong bài, em hãy chia bố cục của bài thơ ?

- Bố cục: 4 phần

Khổ thơ đầu

BỐ CỤC

Cảm xúc trước mùa xuân

của thiên nhiên đất trời

nguyện của nhà thơ

Lời ngợi ca quê

1 Cảm xúc trước mùa xuân của thiên nhiên đất trời

Mùa xuân ở khổ thơ đầu được dùng với ý nghĩa gì ?

Mùa xuân của thiên nhiên được bắt nguồn từ những hình ảnh nào ?

Không gian thiên nhiên

- Dòng sông xanh

- Bông hoa tím biếc

- Âm thanh tiếng chim

Theo em, hình ảnh nào gây ấn tượng mạnh mẽ

hơn cả ? Vì sao ?

 Giọt long lanh rơi

Theo em, giọt gì

mà rơi long lanh ?

Tác giả cảm nhận mùa xuân không chỉ bằng thị giác

mà còn cảm nhận bằng xúc giácqua động từ nào ở cuối đoạn ?

 Tôi đưa tay tôi hứng

Từ “hứng” diễn tả thái độ của tác giả như thế nào ?

Theo em, đặc sắc nghệ thuật ở khổ thơ này là gì ?

( chuyển đổi cảm giác thật tinh tế )

Vậy cảm xúc của nhà thơ

ở đây như thế nào ?

 Cảm giác say sưa ngây ngất

Đặt trong hoàn cảnh

cụ thể,ta có thể biết được tác giả là người

như thế nào ?

 Yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống

Những hình ảnh này

Có ý nghĩa gì ?

2 Cảm xúc về mùa xuân đất nước

Trong không khí mùa xuân rộn ràng, náo nức, tác giả nhắc đến mùa xuân của đất nước qua khổ

thơ nào ?

Hãy tìm những hình ảnh

mà tác giả muốn nhắc đến khi mùa xuân về ở khổ

thơ vừa đọc ?

- Mùa xuân

người cầm súngngười ra đồng

Tại sao tác giả nhắc đến hai đối tượng này khi

mùa xuân về ?

2 Cảm xúc về mùa xuân đất nước

- Mùa xuân

người cầm súngngười ra đồng

Hình ảnh nào gắn liền bên họ ?

+ Lộc

- Mùa xuân

người cầm súngngười ra đồng + Lộc

Theo em, sức sống của mùa xuân đất nước còn được cảm nhận qua nhịp điệu như thế nào ?

tìm dẫn chứng.

- Tất cả như

hối hảxôn xao

Ở đây, tác giả sử dụng nghệ thuật gì ? Tác dụng ra sao ?

3 Mùa xuân trong suy tưởng của tác giả

Trước mùa xuân bao la của đất trời, nhà thơ đã ước vọng điều gì ?

- Ta làm

con chim hótmột cành hoamột nốt trầm

Em có cảm nhận gì

về ước nguyện đó ?

 Mùa xuân nho nhỏ

 Lặng lẽ dâng cho đời

Em hãy nhận xét cách dùng đại từ xưng hô của tác giả ? Tại sao ở khổ 1 xưng “tôi”, ở

đây lại xưng “ta” ?

3 Mùa xuân trong suy tưởng của tác giả

- Ta làm

con chim hótmột cành hoamột nốt trầm

 Mùa xuân nho nhỏ

 Lặng lẽ dâng cho đời

(Điệp từ)

Điệp từ “ta” khẳng định điều gì ?

 Ước nguyện cống hiến cho đời một cách khiêm tốn

và thầm lặng

Ước nguyện của Thanh Hải giống với sự suy nghĩ và việc làm của những nhân vật nào mà ta

đã học ?

Vậy em sẽ làm gì để góp vào mùa xuân của quê hương ?

Tại sao “mùa xuân” là khái niệm của thời gian lại trở thành một vật thể có hình,

Hình ảnh quê hương xứ Huế được tác giả nhắc lại qua

cụm từ nào ?

- Ta xin hát

Nam aiNam bình

Cảm xúc của nhà thơ ở đây là gì ?

 Tấm lòng ân nghĩa thủy chung

Em hiểu như thế nào về nhan đề của bài thơ ?

- Bài thơ Mùa xuân nho nhỏ là tiếng lòng tha

thíêt yêu mến và gắn bó với đất nước, với cuộc đời; thể hiện ước nguyện chân thành của nhà thơ được cống hiến cho đất nước, góp một mùa xuân nho nhỏ”

của mình vào mùa xuân lớn của dân tộc

- Bài thơ theo thể năm tiếng, có nhạc điệu trong sáng, tha thíêt, gần gũi với dân ca, nhiều hình ảnh đẹp, giản dị, gợi cảm, những so sánh

và ẩn dụ sáng tạo

SGK /58

Trong bài thơ, em thích nhất khổ thơ nào? Vì sao ?

TÌM TỪ KHÓA TRONG CÁC Ô CHỮ SAU

Thanh Hải quê ở đâu ?

T H Ư A T H I Ê N H U ÊThái độ của tác giả thể hiện qua động từ “hứng” là gì ?T R Â N T R O N GHãy nêu cảm xúc của nhà thơ ở khổ thơ thứ nhất ?N G Â Y N G Â TTrong khổ 4, khung cảnh thiên nhiên như thế nào ?N A O N Ư CƯớc nguyện của nhà thơ được biểu hiện ra sao ?K H I Ê M T Ô NƯớc nguyện của Thanh Hải được ghi lại qua từ nào ?N H O N H OLàn điệu dân ca ở Huế được viết trong bài là gì ?N A M A I N A M B I N H

Vì sao bài thơ dễ đi vào lòng người ?G I A U N H A C Đ I Ê U