* Môn Giáo dục công dân: - Tích hợp kiến thức bài 10, lớp 9 “Lí tưởng sống của thanh niên”, bước đầu giáo dục lòng yêu nước và niềm tự hào về quê hương đất nước, học sinh biết rút ra các
Trang 1PHIẾU THÔNG TIN VỀ GIÁO VIÊN DỰ THI
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ GIANG PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN ĐỒNG VĂN
- Trường: PTDTBT-THCS Sủng Trái
Địa chỉ: Xã Sủng Trái-huyện Đồng Văn-tỉnh Hà Giang
Điện thoại:
Email:
- Thông tin về nhóm giáo viên:
1 Họ và tên: Âu Đình Hữu
Ngày sinh: 05 / 02 /1986 Môn: Ngữ văn – Địa Lí
Điện thoại: 01656309486
Gmail: audinhhuu@gmail.com
2 Họ và tên: Nguyễn Ngọc Cường
Ngày sinh: 2/9/1974 Môn: Ngữ văn – Lịch sử
Điện thoại: 01695798720
Gmail: taxuanthu@gmail.com
3 Họ và tên: Hà Minh Thập
Ngày sinh: 05/11/1984 Môn: Lịch sử - Giáo dục công dân
Điện thoại: 01688371810
Gmail: andinhkhuong.mely@gmail.com
PHIẾU MÔ TẢ DỰ ÁN DỰ THI CỦA GIÁO VIÊN
1.Tên hồ sơ dạy học:
Vận dụng kiến thức các môn học: Văn học, Địa lí, Giáo dục công dân, Lịch sử,
Âm nhạc, Mĩ thuật để dạy tiết 116 - văn bản “Mùa xuân nho nhỏ” của Thanh
Hải (Ngữ văn 9 – tập 2)
2.Mục tiêu dạy học:
Kiến thức, kĩ năng, thái độ của các môn học sẽ đạt được trong dự án này là:
* Môn Văn học: Tích hợp với các văn bản: “ Một khúc ca xuân” (Tố Hữu)
và kiến thức Tiếng việt về Ẩn dụ, Điệp ngữ, kiến thức Tập làm văn về Nghị luận
về một tác phẩm văn học để đạt được mục tiêu:
- Cảm nhận được những xúc cảm của tác giả trước mùa xuân của thiên nhiên đất nước và khát vọng đẹp đẽ muốn làm “một mùa xuân nho nhỏ” dâng hiến cho cuộc đời
Trang 2- Từ đó mở ra những suy nghĩ về ý nghĩa, giá trị của cuộc sống của mỗi cá nhân là sống có ích, sống để được cống hiến cho cuộc đời chung
* Môn Địa lý:
- Biết được những nét đặc trưng về điều kiện tự nhiên, kinh tế, văn hóa của
xứ Huế
- Xác định được trên bản đồ vị trí của Huế, một số địa danh nổi tiếng ở Huế
* Môn Sinh học: giới thiệu đặc điểm, tập tính của loài chim chiền chiện.
* Môn Giáo dục công dân:
- Tích hợp kiến thức bài 10, lớp 9 “Lí tưởng sống của thanh niên”, bước đầu giáo dục lòng yêu nước và niềm tự hào về quê hương đất nước, học sinh biết rút ra các bài học về thái độ và cách ứng xử giữa con người với con người
- Tích hợp kiến thức bài 14, lớp 7 “Bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên” để thấy được ý nghĩa của thiên nhiên với cuộc sống của con người, từ đó, mỗi cá nhân nhận thấy vai trò và trách nhiệm của mình trong việc giữ gìn và phát huy những nét đẹp trong truyền thống văn hóa dân tộc, ý thức bảo vệ môi trường, bảo vệ thiên nhiên
* Môn Lịch sử:
- Hiểu được hoàn cảnh lịch sử gắn với sự ra đời của bài thơ
- Thấy được những biến cố thăng trầm của thành phố Huế trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ
* Môn Âm nhạc:
- Sử dụng bài hát “Hò mái nhì” để giới thiệu về Huế.
- Sử dụng bài hát “Mùa xuân nho nhỏ” để củng cố nội dung bài học
* Môn Mĩ thuật:
- Cảm nhận được về cảnh sắc thiên nhiên xứ Huế mộng mơ qua đường nét,
màu sắc…
- Biết lựa chọn gam màu, chi tiết… để vẽ tranh thiên nhiên mùa xuân
1 Đối tượng dạy học của dự án:
* Đối tượng:
- Số lượng học sinh: 29
- Lớp : 9E
* Đặc điểm của học sinh dạy học theo dự án:
- Thuận lợi:
+ Bản thân chúng tôi là giáo viên đang trực tiếp giảng dạy bộ môn Ngữ văn lớp 9, do đó có nhiều thuận lợi trong quá trình thực hiện
+ Là học sinh lớp 9 đã được tiếp cận với chương trình THCS hơn 3 năm, các em không còn bỡ ngỡ khi tiếp cận phương pháp dạy học mới, cách đổi mới trong việc kiểm tra đánh giá mà giáo viên thực hiện trong quá trình giảng dạy
Trang 3- Khó khăn: + Sự nhận thức của các em không đồng đều
+ Khả năng tư duy, độc lập của các em còn hạn chế
1 Ý nghĩa của dự án:
- Việc vận dụng kiến thức liên môn có ý nghĩa thiết thực đối với đời sống của con người, ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế và xã hội của đất nước, với thực tiễn học tập của mọi học sinh Nó giúp các em trưởng thành hơn, vững vàng hơn trước mọi gian nan thử thách Đặc biệt, các em có thể giải quyết được những tình huống trong cuộc sống một cách hiệu quả
- Rèn luyện cho học sinh năng lực vận dụng những kiến thức liên môn:
Âm nhạc, Mĩ thuật, Địa lí, Giáo dục công dân… để giải quyết các vấn đề bài học đặt ra
- Học sinh sẽ được rèn các kĩ năng sống cơ bản:
+ Kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin về thái độ sống và cách ứng xử giữa con người với con người
+ Kĩ năng tư duy phê phán đối với các hành vi không biết trân trọng vẻ đẹp của thiên nhiên
- Giáo dục học sinh có ý thức trân trọng những giá trị của cuộc sống
- Bồi dưỡng tình cảm yêu quê hương, đất nước
- Giáo dục học sinh năng lực vận dụng những kiến thức liên môn để giải quyết các vấn đề dự án dạy học đặt ra
2 Thiết bị dạy học, học liệu:
- Giáo án, SGK, Sách giáo viên Ngữ Văn 9 và các tư liệu, kiến thức có liên quan
- Các thiết bị như: bài giảng điện tử, băng hình, máy chiếu, máy Projecter, loa máy tính, đĩa nhạc…
- Phiếu khảo sát, bảng phụ…
3 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học:
- Tiến trình dạy học và hoạt động dạy học của dự án này được mô tả thông qua giáo
án dạy tiết 116 – Văn bản “Mùa xuân nho nhỏ” (Thanh Hải)
- Học sinh được phân công chuẩn bị theo cá nhân và theo nhóm
HĐ 1:HDHS tìm hiểu tác giả,tác phẩm
? Dựa vào phần chú thích * em
hãy nêu những hiểu biết của
mình về tác giả Thanh Hải?
GV: Giới thiệu chân dung tác
giả và các tác phẩm tiêu biểu của
ông
Phát biểu, bổ sung
I Tác giả-tác phẩm
2 Tác phẩm:
* Hoàn cảnh sáng tác: 1980 –
Trang 4? Nêu hoàn cảnh sáng tác của
bài thơ?
* GV: Tích hợp môn Lịch sử
để giúp học sinh hiểu được hoàn
cảnh lịch sử gắn với sự ra đời
của bài thơ: Bài thơ được viết
tháng 11/1980 trong hoàn cảnh
đất nước đã thống nhất, đang
xây dựng cuộc sống mới nhưng
còn vô vàn khó khăn thử thách.
Bài thơ như một lời tâm niệm
chân thành, lời gửi gắm tha
thiết của nhà thơ để lại với đời
không bao lâu trước khi tác giả qua đời
HĐ 2:HDHS đọc và tìm hiểu chung
Giọng tha thiết, biến đổi theo
mạch cảm xúc: say sưa trìu mến
ở phần đấu khi diễn tả cảm xúc
về MX đất trời, nhịp nhanh, hối
hả, phấn chấn khi nói về MX đất
nước; giọng thiết tha trầm lắng
khi tác giả bày tỏ suy nghĩ và
ước nguyện của mình
GV đọc mẫu, một HS đọc lại
? Hãy tìm hiểu mạch cảm xúc và
tư tưởng của bài thơ?
? Bài thơ có thể chia thành mấy
phần? Nội dung của từng phần
là gì?
*GV chiếu đáp án:
II Đọc và tìm hiểu chung
* Mạch cảm xúc và tư tưởng:
- Từ xúc cảm trước mùa xuân thiên nhiên, đất nước -> mùa xuân của mỗi con người trước mùa xuân lớn của đất nước
=> Thể hiện khát vọng được dâng hiến “ mùa xuân nho nhỏ” của mình vào mùa xuân lớn của cuộc đời chung -> cảm xúc thiết tha tự hào về quê hương đất nước qua làn điệu dân ca xứ Huế
* Bố cục: 4 phần
- Khổ đầu: Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên, đất trời
- 2 khổ tiếp: Cảm xúc về mùa xuân của đất nước, của cách mạng
- 2 khổ tiếp: Suy nghĩ và ước nguyện của nhà thơ
Trang 5- Khổ cuối: Lời ngợi ca quê hương, đất nước qua làn điệu dân ca xứ Huế
HĐ 2:HDHS tìm hiểu nội dung văn bản
? Đọc lại khổ 1 và cho biết hình
ảnh của thiên nhiên, đất trời
được phác họa như thế nào?
* GV giới thiệu kĩ hơn về đặc
điểm, tập tính của chim chiền
chiện (Tích hợp môn Sinh học)
? Chỉ bằng ba nét phác họa ấy
về thiên nhiên, đất trời khi mùa
xuân về mà tác giả đã vẽ ra
được những điều gì về mùa
xuân?
? Trước vẻ đẹp đầy sức sống
của mùa xuân đất trời, tác giả
có cảm xúc như thế nào?
GV chốt kiến thức * GV bình:
(Tích hợp môn Giáo dục công
dân: Lí tưởng sống của thanh
niên Thái độ sống và cách
ứng xử giữa con người với con
người.)
Ta thấy nhân vật trữ tình ở đây
không còn là cái “tôi” hay “ ta”
nữa mà bỗng biến thành “ một
mùa xuân nho nhỏ” để lặng lẽ
dâng cho đời, dù là tuổi 20 hay
là khi tóc bạc Cái công việc
“lặng lẽ dâng cho đời” đâu phải
là của riêng ai! Nó đã trở thành
khát vọng sống của mọi thời đại:
của tôi, của bạn, của cả thế hệ
chúng ta Phải đem cống hiến
sức mình dù chỉ là nhỏ bé nhưng
đó là phần tinh túy nhất mà con
người muốn góp vào cuộc đời
chung
Đọc Dòng sông,hoa,chim,hạt sương
II Tìm hiểu chi tiết bài thơ:
1 Mùa xuân của thiên nhiên, đất nước qua cảm xúc của nhà thơ:
a Mùa xuân của thiên nhiên, đất trời:
- Dòng sông xanh
- Bông hoa tím biếc
- Con chim chiền chiện
=> Bức tranh đẹp, với
- Không gian cao rộng (dòng sông, mặt đất, bầu trời bao la)
- Màu sắc tươi thắm (sông xanh, hoa tím)
- Âm thanh vang vọng, tươi vui
Nhà thơ say sưa ngây ngất trước vẻ đẹp của thiên nhiên, đất trời lúc vào xuân.
Trang 6Chính lời tâm nguyện của nhà
thơ Thanh Hải khiến cho mỗi
chúng ta suy nghĩ về lí tưởng
sống của lớp lớp thanh niên hiện
nay Lí tưởng sống chính là sống
đẹp, sống có ích, sống để được
cống hiến cho đất nước, cho
cuộc đời Đã có biết bao tấm
gương về con người có lí tưởng
sống Đó là những thanh niên
tình nguyện đến những vùng sâu
vùng xa để giúp đỡ bản làng còn
nghèo khó Đó còn là những bạn
trẻ không ngừng cố gắng vươn
lên trong học tập với mong
muốn trở thành người có ích cho
xã hội Họ luôn khắc ghi lời Bác
dạy:
“Đâu cần thanh niên có
Đâu khó có thanh niên”
Chính vì lẽ đó mà mỗi chúng ta
cần xác định cho mình mục đích
sống cao đẹp, phải biết hiến
dâng, biết hi sinh vì người thân
yêu, vì quê hương, vì Tổ quốc
như nhà thơ Tố Hữu đã viết:
“Nếu là con chim, chiếc lá
Thì con chim phải hót, chiếc lá
phải xanh Lẽ nào vay mà không
có trả Sống là cho đâu chỉ nhận
riêng mình”
* GV Tích hợp môn Lịch sử:
để giúp học sinh thấy được
những biến cố thăng trầm của
thành phố Huế trong hai cuộc
kháng chiến chống Pháp và
chống Mĩ
* GV Tích hợp môn Âm nhạc
liên hệ bài hát “Hò mái nhì” ở
3 Lời ngợi ca đất nước:
Trang 7phần đầu để giới thiệu về dân ca
xứ Huế: Ca nhạc truyền thống
Huế là một loại hình nghệ thuật
đặc sắc của vùng đất cố đô, bao
gồm khoảng trên 80 làn điệu của
dòng nhạc dân gian, âm nhạc
thính phòng và một phần nhã
nhạc cung đình Trong đó nhã
nhạc cung đình Huế có 10 bài
bản trong liên khúc “Mười bản
Ngự” (Mười bản liên hoàn) để
hòa tấu Về nhạc thính phòng ca
Huế có trên 24 bản của 2 điệu
Bắc và Nam “Nam ai”, “Nam
bình” là 2 trong số các bài bản
nổi tiếng Về dân ca Huế có hò
và lý “Nước non ngàn dặm” là
điệu hò thiết tha, lắng đọng mà
đầy trữ tình của đất trời và con
người xứ Huế
? Bài thơ kết thúc bằng một âm
PBCN điệu dân ca xứ Huế mênh
mang, da diết Em hãy đọc lại
khổ thơ cuối và cho biết em lắng
nghe được điều gì qua tiếng hát
của nhà thơ?
* GV bình: Câu thơ: “Mùa
xuân ta xin hát” diễn tả niềm
khao khát bồi hồi của nhà thơ
đối với quê hương, đất nước yêu
dấu Quê hương đất nước trải
ngàn dặm, chứa chan tình yêu
thương Đó là “ngàn dặm tình”,
“ ngàn dặm mình” đối với non
nước và xứ Huế quê mẹ Nhà
thơ muốn hát 2 điệu ca Huế có
giai điệu buồn thương dịu dàng
tha thiết để từ biệt quê hương
Và tiếng hát dịu ngọt ấy cho ta
Đọc khổ thơ cuối Góp phần công sức bé nhỏ để xây dựng đất nước
Bộc lộ niềm tin yêu vào cuộc đời, vào đất nước.
Trang 8biết dù sắp từ giã cõi đời nhà thơ
vẫn tin yêu vào cuộc sống, vào
đất nước
HĐ 4:HDHS Tổng kết (5’)
? Để thể hiện thành công nội
dung, tư tưởng của bài thơ, tác
giả đã sử dụng và sáng tạo
những phương tiện và thủ pháp
nghệ thuật nào?
? Em cảm nhận được những gì
về nội dung của văn bản?
IV Tổng kết :
1 Nghệ thuật:
-> Ghi nhớ: SGK
HĐ5 :HDHS luyện tập
Bài tập 1: Nếu em là một hướng
dẫn viên du lịch dẫn đoàn khách
tới thăm cố đô Huế, em sẽ giới
thiệu như thế nào? (Tích hợp
Địa lí, Lịch sử)
Bài tập 2: Từ 6 câu thơ đầu,
bằng sự tưởng tượng và liên
tưởng của mình, em hãy vẽ lại
bức tranh thiên nhiên xứ Huế
(Tích hợp môn Mĩ thuật)
Trình bày bài chuẩn bị cá nhân
Trình bày sản phẩm đã chuẩn bị
* HĐ 5: Hướng dẫn luyện tập:
3 Củng cố:
1 Học thuộc lòng bài thơ.
Giáo viên sử dụng phương pháp: “Kĩ thuật hỏi chuyên gia” và “Xử lí
tình huống” để củng cố văn bản (giao về nhà)
- Hình thức:
+ Chia lớp làm 4 tổ
+ Tổ trưởng: Làm chuyên gia
+ Mỗi tổ cử 1-> 2 học sinh làm thư kí có nhiệm vụ tổng hợp, phân loại câu hỏi
+ Các thành viên còn lại viết các câu hỏi xoay quanh nội dung, nghệ thuật của văn bản sau đó gửi lên thư kí
- Thực hiện: Vào tiết học sau (hoặc sau 1 tuần)
Trang 9+ Các chuyên gia có trách nhiệm giải đáp thắc mắc của các thành viên trong tổ
+ Giáo viên nhận xét, chốt lại vấn đề
4 Dặn dò: ( 1’ ) Chuẩn bị bài “Viếng lăng Bác” PHIẾU KHẢO SÁT 1 Bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ” của tác giả Thanh Hải đã mang lại cho em những cảm xúc như thế nào?
2 “Mùa xuân nho nhỏ” là một bài thơ hay Theo em, bài thơ hay ở điểm nào?
3 Bài thơ là lời tâm sự chân thành, lời nhắn nhủ của nhà thơ Từ lời nhắn nhủ đó, em có suy nghĩ gì về trách nhiệm của thế hệ trẻ trong bối cảnh đất nước hiện nay?
* Tiêu chí đánh giá: Giáo viên đánh giá kết quả học tập của học sinh theo các cấp độ nhận thức Cụ thể như sau:
Mức độ nhận thức Điểm tương ứng
Biết 5 -> 6 điểm Hiểu 7 -> 8 điểm Vận dụng 9 -> 10 điểm Không đạt yêu cầu < 5 điểm Qua khảo sát tình hình học tập của học sinh, giáo viên thu được kết quả như sau:
Sĩ số:
29
Điểm 9-10
Tỉ lệ
%
Điểm 7- 8,75
Tỉ lệ
%
Điểm
5 – 6,75
Tỉ lệ
%
Điểm
< 5
Tỉ lệ
%
Trang 104 Sản phẩm của học sinh:
8.1 Bài giới thiệu về cố đô Huế:
1 Học sinh: Đặng Thanh Hằng
Nếu có dịp đến với Huế, du khách sẽ không bao giờ quên một miền đất mộng mơ bởi lẽ Huế là một trong những trung tâm văn hóa, nghệ thuật lớn của Việt Nam Huế là một thành phố đẹp Huế đẹp của thiên nhiên Việt Nam Huế đẹp của thơ Huế đẹp của những con người sáng tạo, anh hùng
Huế là sự kết hợp hài hòa của núi, sông và biển Chúng ta có thể lên núi Bạch Mã để đón gió biển Từ đèo Hải Vân mây phủ, chúng ta có thể nghe tiếng sóng biển rì rào Từ đây, buổi sáng chúng ta có thể lên dãy Trường Sơn, buổi chiều tắm biển Thuận An và ban đêm ngủ thuyền trên sông Hương
Huế có những công trình kiến trúc nổi tiếng được Liên hợp quốc xếp vào hàng các di sản văn hóa Thế giới Huế nổi tiếng với các lăng tẩm của các vua Nguyễn, với chùa Thiên Mụ, chùa Trúc Lâm, với Đài Vọng Cảnh, chợ Đông Ba… Đến với Huế, du khách sẽ được thưởng thức các sản phẩm đặc biệt nơi đây Huế là thành phố của những cảnh vườn xinh đẹp, những vườn hoa, cây cảnh, vườn cây ăn quả… Những chiếc nón Huế thấp thoáng, tà áo dài tím mộng mơ càng làm cho các cô gái Huế duyên dáng, dịu dàng hơn Huế còn là thành phố anh hùng, thành phố đấu tranh kiên cường Cuối cùng, Huế đẹp và thơ đã đi vào lịch sử của những thành phố anh hùng
Đến với Huế thân yêu, du khách có lẽ sẽ không bao giờ quên được những khoảnh khắc lắng sâu trong làn điệu ca Huế Huế sẽ mãi là địa điểm du khách lí tưởng của bạn bè quốc tế năm châu
2 Học sinh: Đỗ Hồng Nhung
“Đã đôi lần đến với Huế mộng mơ, tôi ôm ấp một tình yêu dịu ngọt Vẻ đẹp Huế chẳng nơi nào có được, nét dịu dàng pha lẫn trầm tư…” Chắc hẳn lời ca trên
đã giúp du khách hiểu được phần nào về xứ Huế - quê hương tôi Cố đô Huế ngày nay vẫn còn lưu giữ trong lòng những di sản văn hóa vật thể và phi vật thể chứa đựng nhiều giá trị biểu trưng cho trí tuệ và tâm hồn của dân tộc việt Nam Suốt mấy thế kỉ, bao nhiêu tinh hoa của cả nước được chắt lọc, hội tụ về đây hun đúc cho một nền văn hóa đậm đà bản sắc để hoàn chỉnh cho một bức cảnh thiên nhiên tuyệt vời sẵn bày sông núi hữu tình thơ mộng
Trong gần bốn trăm năm (1558-1945), Huế đã từng là thủ phủ của 9 đời chúa Nguyễn ở Đàng Trong, là kinh đô của triều đại Tây Sơn, rồi đến kinh đô của quốc gia thống nhất dưới 13 triều vua Nguyễn Nói đến Huế, người ta nghĩ ngay đến thành quách, cung điện vàng son, những đền đài miếu vũ lộng lẫy, những lăng tẩm uy nghiêm, những danh lam cổ tự trầm tư u tịch, những thắng tích thiên nhiên thợ trời khéo tạc…