Giáo án Ngữ Văn 7( 2 Cột )

Giáo án ngữ văn 7Ngày soạn: 26/8/08 Bài 1 Mục tiêu cần đạt -Giúp học sinh cảm nhận và thấm thía những tình cảm thiêng liêng, sâu nặng của cha mẹ đối với con cái, thấy đợc ý nghĩa lớn

Trang 1

Giáo án ngữ văn 7

Ngày soạn: 26/8/08

Bài 1 Mục tiêu cần đạt

-Giúp học sinh cảm nhận và thấm thía những tình cảm thiêng liêng, sâu nặng của cha

mẹ đối với con cái, thấy đợc ý nghĩa lớn lao của nhà trờng đối với cuộc sống của mỗi con ngời.

-Nắm đợc ý nghĩa và cấu tạo của các loại từ ghép.

-Hiểu rõ về liên kết trong văn bản- Một trong những tính chất quan trọng nhất trong văn bản

Tiết 1:

Cổng trờng mở ra

(Theo Lý Lan) I/ Mục tiêu cần đạt

- Giúp học sinh cảm nhận và thấm thía những tình cảm thiêng liêng, sâu nặng của cha

mẹ đối với con cái, thấy đợc ý nghĩa lớn lao của nhà trờng đối với cuộc sống của mỗi con ngời

- Tích hợp với các bài: Từ ghép, Liên kết văn bản

- Rèn kỹ năng sử dụng từ ghép, bớc đầu biết cách liên kết khi xây dựng văn bản

II/ Chuẩn bị: SGK, T liệu tham khảo.

Câu hỏi trắc nghiệm, bảng phụ

III/ Tiến trình hoạt động dạy và học:

? Văn bản thuộc thể loại nào?

Là văn bản có nội dung gần gũi với đời sống con ngời và cộng

đồng xã hội hiện đại Văn bản này đã thể hiện một cách xúc động tấm lòng yêu th-

ơng, tình cảm thiết tha sâu nặng và niềm tin bao la của ngời mẹhiền đối với đứa con Đồng thời nói lên vai trò to lớn của nhàtrờng đối với tuổi thơ, đôíu với mỗi con ngời Ngày khai trờng

là ngày có dấu ấn sâu đậm nhất trong mỗi con ngời, mở ra mộchân trời mới với tuổi thơ

I/ Giới thiệu tác giả, tácphẩm

- Không ngủ đợc

- Không tập trung vào đợcviệc gì

- Mẹ trăn trọc

- Mẹ nhớ nôn nao, hồi hộpkhi cùng …

? Em có nhận xét gì về tâm trạng của mẹ?

II/ Phân tích:

Trang 2

- Cảm xúc nôn nao hồi hộp, xao xuyến

- Con vô t hồn nhiên

? Vì sao mẹ lại trằn trọc không ngủ đợc? ( BT trắc nghiệm)

- Mẹ mừng vì đã thấy con khôn lớn, ngày mai con vào lớp 1

- Mẹ vui sớng vì con đã đi học, tin tởng vào con sẽ học giỏichăm ngoan và sẽ trở thành ngời công dân có ích cho Tổ Quốc

? Trong đêm không ngủ đó mẹ con làm gì cho con?

- Đắp mền, buông mùng, lợm đồ chơi, nhìn con ngủ, xem lạinhững thứ đã chuẩn bị cho con

? Mẹ tâm sự với ai? Với chính mình vào đêm trớc ngày khai ờng

tr-? Theo em cách viết nh vậy có tác dụng gìtr-?

Nổi bật tâm trạng, khắc sâu đợc tâm t tình cảm và những điềusâu kín trong lòng mà mẹ khó nói ra bằng lời Đây chính là ph-

ơng thức biểu đạt trong văn biểu cảm

- Mẹ hồi hộp, vui sớng và hyvọng

- Mẹ yêu thơng con vô cùng,chăm lo chu đáo cho con

? Mẹ hồi hộp vui sớng vì ngày mai con vào lớp 1 Điều đó gợicho mẹ nhớ tới kỷ niệm nào? Ngày mẹ đi học

? Em có nhận xét gì về cách dùng từ trong đoạn văn trên?

Rạo rực, bâng khuâng, xao xuyến ( từ láy)

? Theo em tác giả dùng từ láy liên tiếp nh vậy có tác dụng gì?

Gợi cảm xúc chất chứa trong lòng mẹ, nhớ về ngày đi học,nhớ về bà, nhớ về mái trờng xa

? Qua đó em tháy mẹ là ngời ntn?

Yêu thơng, giầu đức hy sinh, tình cảm và tâm hồn trong sáng,sâu sắc Đó là biểu hiện chung của nhg bà mẹ VN, đáng quý và

đáng trân trọng

HS theo dõi tiếp đoạn 2

? Câu văn nào trong đoạn nói đến vai trò của nhà trờng đối vớithế hệ trẻ?

“ Ai cũng biết rằng sau này”

- Nhà trờng là thế giới tuổi thơ

- Nhà trờng có vai trò quantrọng rong đời sống của mỗicon ngời

? Qua phân tích em cảm nhận đợc điều gì từ văn bản?

HS đọc ghi nhớBài tập 1: hs thảo luận:

Em có thể tán thành ý kiến trên, ngày đầu tiên bớc vào lớp 1,

ai cũng có sự thay đổi lớn trong tâm hồn, ai cũng thấy mìnhbỗng dng trở thành ng lơn, ng quan trọng Tâm trạng của aicũng náo nức, hồi hộp, chờ mong

Bài tập 2: Viết một đoạn văn ngắn từ 5-7 câu diễn tả tâm trạngcủa mình trong ngày đầu tiên tới trờng

- Đọc kỹ văn bản, nắm chắc nội dung, Nt của Vb

- Su tầm nhg bài ca dao, câu thơ nói về tình thày trò, cha mẹ và nhà trờng

- Soạn bài: Mẹ tôi

IV/ Rút kinh nghiệm sau giờ dạy:

Ngaỳ soạn: 26/8/08

Tiết 2:

Trang 3

Mẹ tôi

(EtMôn- ĐôđơAmixi) I/ Mục tiêu cần đạt

- Giúp học sinh cảm nhận và thấm thía những tình cảm thiêng liêng, sâu nặng của cha

mẹ đối với con cái qua bức th của ngời cha gửi con > Thấm thía đợc tình cảm và công laocủa ngời mẹ dành cho con

- Giáo dục các em lòng yêu kính cha mẹ, cách c sử sao cho phái đạo làm con

- Rèn kỹ năng đọc và phân tích bài văn mang tính truyện dới dạng một bức th

1) ổn định:

2) Kiểm tra: ? Em có nhận xét gì về tâm trạng của mẹ và con trong đêm tr ớc ngày

khai trờng đầu tiên của con?

? Em hiểu câu văn “ Bớc qua cánh cổng trờng là một thế giới mí kỳdiệu sẽ mở ra” nh thế nào? Đối với riêng em, thế giới kỳ diệu đó là gì?

3) Bài mới:

Trong cuộc đời mỗi chúng ta, ngời mẹ có một vị trí và ý nghĩa hết sức lơn lao, thiêng liêng

và cao cả Nhng không phải lúc nào ta cũng ý thức hết đợc điều đó Chỉ khi ta mắc lỗi ta mới

có thể nhận biết ra tất cả Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu

? Dựa vào chú thích em hãy nêu hiểu biết của mình

“ Những tấm lòng cao cả” xuất bản 1886, lúc đó tác

giả 40 tuổi Đó là một cuốn nhật ký của cậu bé

Enricô 11 tuổi ngời ý Enricô đã ghi lại những bức th

của cha mẹ Cuốn sách gồm 6 bức th của bố và 3 bức

th của mẹ gởi cho cậu để khuyên dạy con trai những

bài học đạo đức tế nhị sâu sắc Cởu đã chép lại những

bức th vào cuốn nhật ký kèm theo những cảm xúc

- Thuộc thể loại văn bản nhật dụng

- Là một bức th bố gửi cho con

HS đọc và tốm tắt vb?

? Tại sao một bức th của bố gửi cho con mà tác giả

lại đặt nhan đề là “ Mẹ tôi’?

? Bức th nói về ai? Ngời đó là ai?

? Nhấn mạnh vai trò của ai trong gia đình?

ND bức th đề cập đến chuyện xảy ra giữa 2 mẹ con,

nhấn mạnh vai trò của ng mẹ trong gia đình Qua bức

th hiện lên một ng mẹ hết lòng yêu thơng con Mẹ

không xuất hiện trực tiếp nhg hiện lên thất cụ thể gần

gũi và ấn tợng

? Tại sao bố viết th cho Enricô và viết nhằm mục đích

gì?

? Tìm những lời lẽ, chi tiết thể hiện thái độ của bố?

- Việc nh thế con không đợc tái phạm

- Sự hỗn láo của con nh > Sự so sánh đó thể hiện sự

đau xot và bất ngờ của bố > đó là sự xúc phạm sâu

sắc

- Không thể nén đợc cơn tức giận

- Trong thời gian dài con đừng hôn bố

? Vì sao cha cảm thấy sự hỗn láo của con nh một

nhát dao?

Vì cha không nén nổi tức giận, vì cha vô cùng yêu

- Buồn bức, tức giận đau lòng vìcon có thái độ hỗn láo đối với mẹ

Trang 4

thg mẹ và thất vọng khi thấy con hỗn với mẹ

? Nếu là bạn của Enricô thì em sẽ nối gì với bạn?

GV: Mặc dù rất tức giận, đau đớn nhg bố vẫn viết:

- Enrinoo của bố ạ

- Hãy nghĩ xem Enricô à

- Con là niềm hy vọng

? Em có nhận xét gì về lời lẽ và giọng điệu của bố

viết cho con?

Dứt khoát, kiên quyết nhng trìu mên yêu thơng

nhắc lại tên con kèm theo nhg từ à, ạ Giọng th có

lúc trở nên tâm tình, thủ thỉ, thiết tha, lời giáo huấn

thấm sâu vào tâm hồn con, làm cho con hiểu ra và

xúc động >> đây là một bức th mang tính biểu cảm

cao

? Mục đích viết th của ng bố là gì? Trong th bố nhắn

nhủ và giáo dục con điều gì?

? Bố yêu cầu con phải làm gì?

? Em có nhận xét gì về cách giáo dục của ng cha với

con?

Nghiêm khắc, kiên quyết, tế nhị >> chứng tỏ bố vô

cùng yêu quý tình cảm gia đình, yêu thg con, chú ý

đến việc dạy dỗ con nên ngời

? Em còn nhớ văn bản nào cũng viết về cách dạy con

của mẹ?

Mẹ hiền dạy con- VH trung đại

>> Cha mẹ luôn yêu thơng con, dành hết tình cảm

cho con

- Giáo dục con phải biết kính yêucha mẹ

- Luôn dành tình cảm yêu thơngcon, dạy dỗ con nên ngời

? Trong bức th có những chi tiết hình ảnh nào nối về

Hình ảnh hiện lên hay nhất, xúc động nhất trong bức

th chính là hình ảnh ng mẹ: Dịu dàng, hiền hậu, hết

lòng yêu thơng con, mẹ đã âm thầm chịu đựng mọi

gian khổ, khó khăn, dành cho con biết bao tình cảm

Mẹ còn là ng giầu đức hy sinh tất cả vì con Đúng là

lòng mẹ bao la nh biển cả

? Hãy tìm nhg câu ca dao nói về công lao của cha

mẹ?

- Công cha nh nuí Thái Sơn

- Cái chõng tre đêm ma dột

Chỗ ớt mẹ nằm, chỗ ráo nhờng con

Cái chõng tre những đêm con ốm mỏi mòn

Mẹ bồn chồn thao thức

Con đi suốt dọc chiều dài đất nớc

Con đi suốt cuộc đời

Cái chõng tre đời mẹ buồn vui

3 Hình ảnh ngời mẹ:

Là ng cao cả, dịu dàng, hiền hậu,hết lòng vì con, yêu thg con hếtmực

Khi đọc xong bức th của bố em xúc động vô cùng

Hãy chọn nhg lý do sau mà em cho là đúng?

A Vì bố gợi lại nhg kỷ niệm giữa mẹ và em

B Vì em sợ bố

C Vì thái độ kỉên quyết và nghiêm khắc của bố

D Vì lời nói chân tình và sâu sắc của bố

( A, C, D)

Đây là một bức th rất chân thành và cảm động Bức

th không phải là lời giáo huấn khô khan, một bài dạy

đạo đức mà là tình cảm chân thành tế nhị, sâu sắc của

ng cha đã giáo dục con hiểu ra lỗi lầm của mình, từ

đó sửa chữa Ng con đã hiểu đợc tình cảm đó nên

trong nhg trang nhật ký E có viết nhg lời cảm ơn,

4 Tâm trạng của Enricôsau khi đọc xong bức th củabố:

- Đọc xong bức th của bố em xúc

động vô cùng và rất hối hận

Trang 5

Tình cảm thg tế nhị, kín đáo, nhiều khi khó nói,

hoặc không nên nói trực tiếp Còn viết th chỉ nói

riêng với ngmắc lỗi, không làm cho họ mất đi lòng tự

trọng, giữ gìn đợc sự kín đáo tế nhị Đây chính là bài

học ứng sử trong gia đình và trong XH

? Trong bức th ng bố đã viết 2 câu thật hay, thật ý

nghĩa nói về lòng hiếu thảo, đạo làm con Lời khuyên

con càng trở nên sâu sắc thấm thía Đó là câu nào?

HS đọc ghi nhớ

Bài tập 2: hãy kể lại một sự việc em đã gây ra khiến

cho cha mẹ buồn phiền

III/ Tổng kết:

• Ghi nhớ:

IV/ Luyên tập

4) Củng cố:

? Nêu nội dung chính của văn bản?

? Theo em vb này gợi cho em suy nghĩ gì về bổn phận làm con?

- Đọc bài đọc thêm

5) ớng dẫn học sinh tự học: H

- Đọc kỹ văn bản, nắm chắc nội dung, Nt của Vb

- Su tầm nhg bài ca dao, câu thơ nói về tình cảm con cái đối với cha mẹ

- Soạn bài: Cuộc chia tay của nhg con búp bê

Ngaỳ soạn: 28/8/08

Tiết 2:

Từ ghép

I/ Mục tiêu cần đạt

- Giúp HS nắm đợc cấu tạo của hai loại từ ghép chính phụ và từ ghép đẳng lập

- Hiểu đợc ý nghĩa của các loại từ ghép

- Rèn kỹ năng giải thích cấu tạo và ý nghĩa của từ ghép vận dụng từ ghép trong nói vàviết

- Tích hợp với vb “ Cổng trờng mở ra”, “ Mẹ tôi”

II/ Chuẩn bị: SGK, T liệu tham khảo, bảng phụ

Trang 6

? Tiếng chính và tiếng phụ khác nhau ở điểm nào?

Tiéng chính đứng trớc, tiếng phụ đứng sau bổ xung cho tiếng

chính

HS đọc mục 2 SGK Thảo luận nhóm

? So sánh sự giống nhau và khác nhau giữa hai nhóm từ?

Bà ngoại

Thơm phức Quần áo Trầm bổng

- Giống nhau: Đều là từ ghép

Nhóm 1: Có tiếng chính và tiếng phụ

Nhóm 2: 2 tiếng có vai trò ngang nhau, bình đẳng nhau về mặt

ngữ pháp

? Có mấy loại từ ghép?

? Thế nào là từ ghép chính phụ và từ ghép đẳng lập?

- Tiếng phụ bổ xung ý nghĩa cho tiếng chính

- Tiếng chính đợc tiếng phụ bổ nghĩa

• Bài tập nhanh:

1 Tìm 5 từ ghép theo mẫu: Bà ngoại ( Hoa Hồng,

hoa cúc, cá trắm, đờng sắt, bánh gatô.)

2 Tìm 5 từ ghép theo mẫu: Thơm phức ( Xanh

ngắt, xanh biếc, xanh lè, thơm dịu, thơm nức.)

1 tiếng phụ

- Từ ghép đẳng lập là từghép 2 tiếng có quan hệbình đẳng nhau về mặtngữ pháp

? Có mấy loại từ ghép? Kể tên? Nêu đặc điểm của mỗi loại?

? Cấu tạo của từ ghép đẳng lập và từ ghép chính phụ?

5 H ớng dẫn học sinh tự học:

•Học thuộc bài Làm bài tập 5.6.7

•Chuẩn bị bài: Liên kết trong văn bản

Trang 7

- Giúp HS nắm đợc : Muốn diễn đat đợc mục đích giao tiếp thì vb phải có tính liên kết.

Sự liên kết ấy còn đợc thực hiện cả ở hai mặt hình thức ngôn ngữ và nội dung ý nghĩa

- HS biết vận dụng nhg kiến thức đã học để bớc đầu xây dựng ng vb có tính liên kết

- Tích hợp với văn và TV

1 ổn định:

2 Kiểm tra:

3 Bài mới:

? Liên kết là gì? Liên: Liền; Kết: nối, buộc, nối liền nhau

HS đọc bài tập 1 Thảo luận nhóm

? Đoạn văn có mấy câu? 5 câu

? Enrino đã hiểu hết nhg điều bố nói không? Nếu em là E thì

em có hiểu hết nhg điều bố nói không?

Nếu tách từng câu ra khỏi đoạn văn thì có câu nào sai ngữ

pháp không?

? Có câu nào mơ hồ về ý nghĩa không?Nội dung cha rõ không?

Không

? Theo em vì sao đoạn văn trên khó hiểu?

Cac cau trong đoạn văn trên không sai về ngữ pháp, không mơ

hồ về ý nghĩa Nếu là E thì em cũng cha hiểu đợc ý nghĩa của

đoạn văn vì đoạn văn giữa các câu không có mối quan hệ gì với

nhau, tức là thiếu tính liên kết

* Một trong nhg tính chất quan trọng nhất của đoạn văn là

tính liên kết Nhờ đó mà nhg câu đúng ngữ pháp, đúng nghĩa

đặt cạnh nhau mới tạo thành văn bản

I/ Liên kết và phơng tiên liên kết trong văn bản.

1 Tính liên kết của văn bản:

• Bài tập:

- Đoạn văn thiếu tính liên kết nên khó hiểu

HS đọc bài tập ý a

? Đoạn văn có máy câu? Đánh số thứ tự?

? So với văn bản “ Cổng trờng mở ra” thì câu 2 thiếu cụm từ

nào?

Còn bây giờ

? Câu 3 chép sai từ nào? Con - đứa trẻ

? Việc chép thiếu và chép sai ấy khiến cho đoạn văn ntn?

Rời rạc, khó hiểu

2 Phơng tiện liên kết trong văn bản

? Em có nhận xét gì về các câu trong đoạn văn 2 ?

Đều đúng ngữ pháp Khi tách các câu ra khỏi đoạn văn ta vẫn

có thể hiểu đợc

? Vởy cụm từ “ còn bây giờ’ và từ “ con” đóng vai trò gì trong

đoạn văn?

Lặp lại trong đoạn để nhắc lại đối tợng >> Móc nối các ý với

nhau, tạo nên sự gắn bó >> gọi là tính liên kết ( Mạch văn)

GV đa thêm Vd: Bài đọc thêm SGK 19

? Đoạn văn 2.b thiếu phơng tiện liên kết nào?

Có 100 đốt tre đẹp cha đảm bảo sẽ có một cây tre trăm đốt ( • Ghi nhớ;

Trang 8

- Câu 1-2 nối với nhau bằng ngữ “ Mẹ tôi”

- Câu 3-4 nối với nhaubằng hai ngữ “ sáng nay” và “ còn chiều

nay” chỉ trình tự thời gian

- Tuy đoạn văn có các từ ngữ liên kết nhg đoạn văn vẫn cha rõ

tế không có sự liên kết về nội dung

- Các câu 2,3,4 sắp xếp lại 3,4,2, còn câu 1 dùng làm

mở đầu cho một đoạn văn khác

Bài tập vui:

3 Củng cố:

Gv hệ thống lại nội dung bài

•Học thuộc bài Làm bài tập 4 5.6

•Soạn: Cuộc chia tay của những con búp bê

hai anh em Đồng thời cảm nhận đợc nỗi đau đớn của những bạn nhỏ chẳng may rơi vào hoàn cảnh gia đình bất hạnh Biết thông cảm, chia sẻ với những ngời bạn ấy.

quan trọng của bố cục ba phần trong văn bản Từ đó có ý thức xây dựng văn bản có bố cục rành mạch, hợp lý.

- Nhận ra cách kể chuyện rất chân thật và rất cảm động của tác giả, thấy đợc tầm quan trọng của bố cục ba phần trong văn bản Từ đó có ý thức xây dựng văn bản có bố cục rành mạch, hợp lý

- Nghệ thuật kể chuyện nhỏ nhẹ tự nhiên xen đối thoại chân thực cảm động

- Rèn kỹ năng kể chuyện ở ngôi thứ nhất, kỹ năng miêu tả phân tích tâm lý nhân vật

ổn định:

2 Kiểm tra: ? Cảm nhận của em sau khi học xong văn bản “ Cổng trờng mở

ra”?

3 Bài mới:

Trang 9

Trong thời đại ngày nay, trẻ em có quyền đợc hởng trọn vẹn hạnh phúc gia đình, các em

có quyền đợc vui chơi học hành thế mà hai anh em Thành Thuỷ vốn ngoan ngoãn, biết yêu

th-ơng nhau lại rơi vào hoàn cảnh bất hạnh Câu chuyện xảy ra ntn, bài học hôm nay

? Hãy nêu những hiểu biết của mình về tác giả, tác phẩm?

? Truyện thuộc loại văn bản gì?

? Qua việc soạn bài em có thể tóm tắt chuyện?

- Tâm trạng của hai anh em Thành Thuỷ trong đêm trớc và sau

khi nghe mẹ giục chia đồ chơi

- Thành đa em đến lớp chào cô giáo và các bạn

- Cuộc chia tay đột ngột ở nhà

? Hãy nêu nội dung chính của vb này? ( Viết về ai? Về việc gì?

)

GV-HS đọc

? truyện đợc kểtheo ngôi thứ mấy?

Truyện ngắn: có cốt chuyện, có nhân vật sự việc chi tiết, có

HS theo dõi phần đầu

? Tại sao lại lấy nhan đề của truyện là cuộc chia tay của nhg

con búp bê? HS thảo luận

Búp bê là đồ chơi của trẻ nhỏ thờng gợi lên thế giới trẻ em,

sự ngộ nghĩnh trong sáng và ngây thơ Búp bê cũng nh hai anh

em Thành Thuỷ vô tội, thế mà phải chia tay nhau

II/ Phân tích:

? Tâm trạng của Thành và Thuỷ ntn khi nghe mẹ giục chia đồ

chơi?

- Thuỷ: kinh hoàng, sợ hãi đau đớn, run lên bần bật, nức nở

suốt đêm, em khóc nhiêu nên hai bờ mi sng mọng, cặp mắt đen

trở nên buồn thăm thẳm

- Thành: Tôi cứ phải cắn chặt môi để khỏi bật nên từng tiếng

khóc, nớc mắt cứ tuôn ra nh suối, ớt đầm cả gối và hai cánh tay

? Tại sao Thành Thuỷ lại có tâm trạng nh vậy?

Việc chia đồ chơi báo hiệu giờ chia tay đã đến, chúng không

muốn xa nhau đây là điều khủng khiếp đối với Thuỷ Em đau

buồn vì phái chia tay với anh Hơn thế nữa Thuỷ con phải bỏ

học giữa chừng của tuỏi thơ

1 Hai anh em và cuộc chia tay:

- Hai anh em rất buồn và

đau khổ khi phải chia tay

HS theo dõi đoạn tiếp theo “ Chúng tôi cứ ngồi im thế này”

Đây là đoạn tả thiên nhiên, cảnh sinh hoạt buổi sáng rất tơi

vui >> Kể chuyện xen miêu tả và biểu cảm

? Cách kể nh vậy có tác dụng gì?

Khắc sâu hoàn cảnh bất thờng, trớ trêu đáng thơng của hai

đứa trẻ

“ Cảnh vật vẫn nh hôm qua hôm kia thôi mà sao tai hoạ giáng

xuống đầu anh em tôi nặng nề thế này > Đợc biểu cảm một

cách tự nhiên hợp lý

? Chi tiết nào trong truyện chứng tỏ hai anh em Thành Thuỷ

th-ơng yêu nhau hết mực?

Thuỷ mang kim ra tận sân vận động vá áo cho anh

Thành: chiều nào cũng đi đón em, hai anh em nắm tay nhau

vừa đi vừa trò chuyện

Nhờng búp bê cho em “ anh cho em tất cả, em để hết

lại cho anh”

Anh dẫn em đến trờng để chào cô giáo và các bạn

Anh nhìn mãi theo bóng nhỏ của em trèo lên xe

? Qua nhg chi tiết trên em có nhận xét gì về hai anh em Thành

Thuỷ?

- Hai anh em rất thơng yêunhau, biết chia sẻ cùngnhau, giầu lòng vị tha,trong sáng và nhân hậu

4 Củng cố:

Em hãy đọc đoạn văn mà em cho là xúc động nhất

Đọc đoạn “ trách nhiệm của bố mẹ”

Trang 10

- Giúp học sinh cảm nhận và thấm thía những tình cảm thiêng liêng, sâu nặng của hai anh em Đồng thời cảm nhận đợc nỗi đau đớn của những bạn nhỏ chẳng may rơi vào hoàn cảnh gia đình bất hạnh Biết thông cảm, chia sẻ với những ngời bạn ấy

- Nhận ra cách kể chuyện rất chân thật và rất cảm động của tác giả, thấy đợc tầm quan trọng của bố cục ba phần trong văn bản Từ đó có ý thức xây dựng văn bản có bố cục rành mạch, hợp lý

- Nghệ thuật kể chuyện nhỏ nhẹ tự nhiên xen đối thoại chân thực cảm động

- Rèn kỹ năng kể chuyện ở ngôi thứ nhất, kỹ năng miêu tả phân tích tâm lý nhân vật

1 Cuộc chia tay giữa bố và mẹ

2 Cuộc chia tay của đồ chơi

3 Cuộc chia tay của Thuỷ với các bạn

4 Cuộc chia tay giữa hai anh em

Đây là cuộc chia tay xúc động, đáng thơng nhất, cảm động

nhất Cảnh vật vẫn đẹp, cuộc sống vẫn sôi nổi diễn ra, chim

vẫn hót, năng vẫn đẹp “ vàng ơm’, Ngời vẫn đi lại bình thờng,

vẫn cời nói ríu ran, thế mà hai bố mẹ chia tay để hai anh em

phải xa nhau Một bi kịch thật đáng thơng

Cuộc chia tay giữa Thuỷ và cô giáo, bạn bè có tác dụng làm

tăng sự cảm động

Cuộc chia tay của con vệ sỹ và em nhỏ là cách tạo tình

huống bất ngờ và hấp dẫn >> phù hợp với tâm lý tuổi thơ

Ngôi kể thứ nhất, nhân vật xng tôi, kể chuyện nhà mình Lời

kể chân thành giản dị có sức truyền cảm sâu sắc

? Từ câu chuyện đau xót và cảm động này, em rút ra bài học

Đọc câu chuyện này ta càng thêm thấm thía về tình cảm gia

đình vô cùng quý giá Mỗi thành viên trong gia đình phải biết

giữ gìn và vun đắp

2 Bài học rút ra từ câuchuyện:

Trang 11

? Liên hệ: Địa phơng em có chuyện tơng tự không?

? Qua truyện em có nhận xét gì về nội dung và nghệ thuật?

- Tổ ấm gia đình, hạnhphúc gia đình, tình cảm gia

đình là vô cùng quý giá vàthiêng liêng đối với sự pháttriển của tuổi thơ

- Vai trò và trách nhiệmcủa cha mẹ đối với con cái

• Ghi nhớ: ? Phát biểu cảm nghĩ của em sau khi học xong truyện? IV/ Luyện tập:

3.

Củng cố:

Em hãy đọc đoạn văn mà em cho là xúc động nhất

Đọc đoạn “ trách nhiệm của bố mẹ”

- Giúp học sinh thấy đợc tầm quan trọng của bố cục trong văn bản

- Bớc đầu hiểu thế nào là bố cục rành mạch hợp lý

- Tích hợp với vb “ Cuộc chia tay của nhg con búp bê”

- Rèn kỹ năng viết văn bản có bố cục hợp lý

1 ổn định:

2 Kiểm tra: ? Thế nào là liên kết trong văn bản?

? Muốn liên kết trong văn bản ng ta dùng phơng tiện gì?

3 Bài mới:

Khi tạo lập vb, việc xây dựng bố cục rất quan trọng, nó giúp cho vb có tính mạch lạc

? Tính liên kết là gì? Làm thế nào để văn bản có tính liên kết?

Tính liên kết là sự nối liền các câu, các đoạn trong vb một

cách tự nhiên, hợp lý Muốn tạo đợc tính liên kết trong vb cần

phải sử dụng đợc nhg phơng tiện liên kết về hình thức và nội

dung

HS theo dõi VD 1a (t28) Một lá đơn xin ra nhập đội

? Muốn viết một lá đơn xin ra nhập Đội TNTP HCM Nhg nội

dung trong lá đơn đó có cần phải sắp xếp theo một trật tự

? Vì sao khi xây dựng vb phải quan tâm đến bố cục?

VB phải có bố cục, có sự sắp xếp trớc sau theo một trình tự

hợp lý

HS đọc ghi nhớ ý 1

Trang 12

Khác; Bố cục của nguyên bản có 3 phần, ở đây có 2 phần Các

ý của vb mạch lạc, ở đay lộn xộn, vô nghĩa “ từ đấy trâu trở

thành ng bạn của nhà nông.”

VD SGK29

? Vb này có bố cục cha?

? Theo em nên sắp xếp bố cục 2 câu chuyện này ntn cho hợp lý?

Bố cục của vb phải hợp lý để giúp vb đạt mức cao nhất trong

giao tiếp mà ng viết lập ra

HS đọc phần 2 ghi nhớ

2 Những yêu cầu về bố cục trong văn bản

- nội dung các phần các

đoạn trong vb phải thống nhất chặt chẽ

? Trong vb tự sự, miêu tả có mấy phần? Là nhg phần nào?

? Hãy cho biết nhiệm vụ vcủa mỗi phần?

Hs làm bài cá nhân, phát biểu ý kiến

- Mẹ bắt hai anh em phải chia đồ chơi

- Tâm trạng của hai anh em đêm trớc và sáng hôm sau khi mẹ

giục chia đồ chơi

- Hai anh rất thơng yêu nhau

- Chuyện về hai con búp bê

- Thành đa em đến lớp

- Hai anh em phải chia đồ chơi – chia tay

- Thuỷ để lại búp bê cho anh

>> Bố cục đợc sắp đặt rõ ràng ( đây không phải là cách duy

nhất) ta có thể có cách sáng tạo khác mà cũng xây dựng đợc một

vb có bố cục rành mạch và hợp lí

II/ Luyên tập Bài tập 2

HS thảo luận nhóm

- Bố cục của báo cáo cha rõ, cha hợp lý

- Các điểm 1.2.3 ở thân bài mới chỉ kể lại việc học tốt chứ

không phải trình bày kinh nghiệm để học tốt điều 4 không phải

nói về việc học tốt

Bài tập 3

4 Củng cố:

Em hiểu thế nào là bố cục trong văn bản Nhiệm vụ của 3 phần trong văn bản

• Học kỹ bài, chuẩn bị “ Mạch lạc trong văn bản”

Trang 13

- Vai trò của mạch lạc khi xây dựng văn bản.

- Tích hợp với vb “ Cuộc chia tay của nhg con búp bê”

- Rèn kỹ năng viết văn bản có bố cục hợp lý, phải có tính mạch lạc rõ ràng

VD: Khi theo dõi vb “ Cuộc chia tay của nhg con búp bê”

Thoạt đầu ta không thể biết hai anh em Thành và Thuỷ

và nhg con búp bê có phải chia tay nhau không Nhng về sau

cuộc chia tay của hai anh em và cuộc chia tay của nhg con búp

bê luôn có nhg tình tiết mới qua diễn biến của mỗi phần, mối

đoạn Mạch lạc và bố cục không đối lập nhau mà mạch lạc chỉ

thể hiện dần dần Nó cần ngời tạo lập văn bản dẫn dắt theo

một con đờng sao không bị quẩn quanh, không bị đứt đoạn

I/ Mạch lạc và những yêucầu về mạch lạc trong vănbản

HS thảo luận ý a bài 1

A - Mạch lạc trong vb có đầy đủ các tính chất:

+ Trôi chảy thành dòng thành mạch

+ Tuần tự đi qua các phần, các đoạn trong vb

+ Thông suốt liên tục không đứt đoạn

B –ý kiến đó phản ánh hoàn toàn chính xác Trình tự hợp lý

của các câu văn, các ý là đặc điểm cơ bản của tính mạch lạc

* HS nhớ lại vb “ Vợt thác” Vb nói về việc chèo thuyền vợt

thác của dợng Hơng Th:

+ Cảnh nhổ sào > ngợc dòng chuẩn bị vợt thác

+ Cảnh dợng Hơng Th chi huy thuyền vợt thác

+ Cảnh con thuyền đi qua các dãy núi và vùng cao nguyên

Vb nào cũng cần đảm bảo tính mạch lạc VB “ Cuộc chia

tay ’ có rất nhiều sự việc: - 1 2 3 ( SGK)

? Toàn bộ sự việc trong vb xoay quanh sự việc chính nào?

Việc chia tay của hai anh em mà trọng tâm là việc chia đồ

chơi Sự chia ly xuyên suốt tác phẩm

+ Các em sẽ chia búp bê ntn?

+ Tình cảm của hai em có bị chia cắt không? >> Chỉ đến

cuối truyện ng đọc mới hiểu rõ

Trong truyện: Những con búp bê là sự việc chín, hai anh em

Thành Thuỷ là nhân vật chính

3.Các điều kiện để vb cótính mạch lạc

- Toàn bộ vb xoay quanhviệc chia tay của hai anh

em Trong tâm là việc chia

đồ chơi

? Theo em các từ ngữ Đó chính là chủ đề, là vấn đề chủ yếu - Các từ ngữ chính là chủ

Trang 14

để liên kết các sự việc thành một thể thống nhất

- Các em buộc phải chia tay, búp bê không chia tay

- Tình cảm anh em mãi mãi gắn bó không gì có thể chia cắt

Đó có thể xem là mạch lạc của văn bản

? Trong vb có đoạn kể việc hiện tại, có đoạn kể về quá khứ

Các đoạn ấy nối với nhau theo môi liên hệ nào?

- Các đoạn ấy đợc nối vớinhau theo nhiều mối liênhệ: Thời gian, không gian,tâm lý, ý nghĩa theo mộttrình tự nhất định, hợp lý Vậy để đảm bảo tính hoàn chỉnh của văn bản ngoài việc đảm

bảo tính liên kết trong vb rất cần có tính mạch lạc ? Mạch lạc

là gì?

HS đọc phần ghi nhớ

• Ghi nhớ:

? Chủ đề xuyên suốt các phần trong vb “ mẹ tôi “ là gì?

- Tình cảm kính trọng cần phải có của con đối với mẹ

- Nội dung bức th:

+ Mở đầu là lý do viết th để quả trách sự thiếu lễ độ của con

đối với mẹ

+ Lời phê phán chân tình của bố đối với con

+ Kết thúc là yêu cầu một thái độ đúng đắn cần phải có

>> Tất cả mọi vấn đề đó đều tập trung vào mối quan hệ mẹ

con

III/ Luyện tập:

Bài 1:

Trong ‘ Cuộc chia tay ” tác giả cũng kông thuật lại tỉ mỉ

nguyên nhân dẫn đến sự chia tay của ngời lớn Nh vậy theo em

có làm cho tác phẩm thiếu mạch lạc không?

Không , trái lại còn làm nổi bật cuộc chia tay, nổi bật chủ đề:

Đừng bắt búp bê phải chia tay

Bài 2

4 Củng cố:

? Sự cần thiết phải có tính mạch lạc trong văn bản?

• Học kỹ bài, làm các bài tập còn lại

• Đọc lại vb “ Cổng trờng mở ra” tìm tính mạch lạc trong vb đó

Trang 15

số hình thức nghệ thuật tiêu biểu của những bài ca dao về tình cảm gia đình, tình yêu quê hơng đất nớc trong bài.

đất nớc trong bài

- Tích hợp với các bài “ tạo lậpvăn bản”, “ Từ láy”

- Rèn kỹ năng cảm thụ ca dao – dân ca

II/ Chuẩn bị: SGK, T liệu tham khảo: Bình giảng ngữ văn 7

? Nêu những hiểu biết của mình về ca dao dân ca?

- Ca dao là những bài thơ dân gian do nhân dân lao động sáng

tác, phần lớn là thơ lục bát ngắn gọn, nhằm phản ánh đời sống

vật chất và tâm hồn con ngời

VD: Trên đồng cạn dới đồng sâu

Chồng cày vợ cấy, con trâu đi bừa

- Dân ca: là những bài hát trữ tình dân gia của mỗi miền quê, có

làn điệu riêng, cốt lõi lời ca là thơ dân gian, đợc thêm tiếng láy,

tiếng đệm

VD: Quan họ Bắc Ninh, Hát Dặm Nghệ Tĩnh

Nội dung ca dao dân ca rất phong phú, ở lớp 7 chủ yếu chúng

ta tìm hiểu nhg bài ca dao dân ca về tình cảm gia đình, tình yêu

quê hơng đất nớc con ngời, những câu hát than thân châm biếm

GV nêu yêu cầu đọc Đọc mẫu, hs đọc

HS đọc phần chú thích

Chú ý; Ngắt nhịp 2/2/2/2 hoặc 4/4, giọng điệu dịu nhẹ, tình

cảm thành kính, nghiêm trang, tha thiết ân cần

I/ Tìm hiểu ca dao dân ca:

* Khái niệm: SGK

? Từng bài ca dao là lời của ai nói với ai?

Bài 1: Lời của mẹ ru con, nói với con

Trang 16

- Thời gian: Chiều chiều > gợi nỗi buồn.

- Không gian; Ngõ sau: Nơi kín đáo, nơi ít có ng qua lại Ng con

gái dễ thể hiện tâm trạng của mình

Buổi chiều là thời gian nagỳ tàn, là thời điểm gợi buồn nhớ

nhất của những ng xa quê, xa gia đình

Động từ “ trông về” diễn tả cái nhìn đăm đắm đầy thơng nhớ

mẹ già, càng nhớ càng xót xa: đau chín chiều- Một nỗi đau da

diết, đau nhiều bề

2 Bài 2:

- Bài ca diễn tả tâm trạngnhớ quê thơng mẹ của ng-

ời con gái lấy chồng xaquê

? Bài 3 là lời diễn tả tình cảm của ai?

- Tình cảm nhớ, kính yêu ông bà

? Tình cảm này đợc diễn tả bằng cách nào? So sánh

Kiểu so sánh này rất phổ biến trong ca dao, t những vật rất

- Hình ảnh so sánh: Chân, tay: >> Sự gắn bó thiêng liêng của

tình anh em không thể tách rời, giống nh hai bộ phân trên cơ

thể

? Bài ca dao còn nhắc nhở chúng ta điều gì?

Anh em phải sống hoà thuận, biết yêu thơng nhau để cha mẹ

vui lòng

4 Bài 4:

- Diên tả tình cảm anh emruột thịt trong gia đình.Nhắc nhở anh em phảibiết sống đoàn kết hoàthuận giúp đỡ lẫn nhau

? Các bài ca dao thờng sử dụng nghệ thuật gì?

- Hình ảnh so sánh, ẩn dụ, lối diễn đạt giản dị, hình ảnh gần gũi

? Cả 4 bài ca dao diễn đạt tình cảm gì?

? Chọn và điền những từ thích hợp vào câu văn sau?

“ tình cảm gia đình là một trong những nhất đối với mỗi con ngời”

( Thiêng liêng, gần gũi, to lớn, sâu nặng, ấm áp, cần thiết, quan trọng biếtbao.)

? Trong 4 bài ca dao trên, em thích bài nào nhất? Vì sao?

• Học kỹ bài, su tầm thêm các bài ca dao thuộc chủ đề này

• Soạn: Những câu hát về tình yêu quê hơng đất nớc

Trang 17

Ngày soạn 5/9/08

Tiết 10:

Những câu hát về tình yêu quê hơng,

đất nớc, con ngời

**********

- Giúp học sinh , tình yêu quê hơng đất nớc, con ngời đợc mở rộng nâng cao từ tình cảm gia đình Đó là niềm tự hào về cảnh đẹp , về sự giầu có, sự phong phú, về bản sắc riêng của từng làng quê, từng miền đất nớc

- Lối hát đối đáp, hát giao duyên, lối tả cảnh, tả ngời

- Rèn kỹ năng cảm thụ ca dao – dân ca, phân tích nhịp điệu và các mô tuýp quen thuộc

II/ Chuẩn bị: SGK, T liệu tham khảo: Bình giảng ngữ văn 7

1 ổn định:

2 Kiểm tra: ? Đọc thuộc lòng 4 bài ca dao về t/c gia đình Trong đó em

thích nhất bài nào? Vì sao?

3 Bài mới:

Trong kho tàng ca dao dân ca Việt Nam, nhất là chủ đề về tình yêu quê hơng đất nớc

là những bài thơ đi vào lòng ngời nhất, say đắm nhất bởi sự thiết tha trong ngôn từ mộc mạc

? Hình thức, thể loại của bài này có gì đặc biệt? Có hai phần:

phần lời hỏi và phần lời đáp

? Thể loại? Đối đáp ( Thờng gặp trong ca dao trữ tình, giao

duyên cổ truyền VN)

Hát đối đáp thờng mang hình thức hát đố?

? Trong nội dung và cách hỏi của chàng trai, em thấy có điều gì

thú vị?

? Có câu nào không cần lời đáp em cũng có thể đáp đợc?

Bài ca chỉ trích lời hỏi của chàng trai, lời hỏi gồm 6 câu, mỗi

câu là 1 địa danh ( tên núi, tên sông, toà thành ) chỉ cần có tình

yêu với quê hơng đất nớc thì sẽ đoán ra

Đối đáp không chỉ thể hiện trí thông minh mà còn giải trí,

Trang 18

HS đọc bài 2

? Em đã gặp mô tuýp quen thuộc nào trong bài ca dao?

? Đọc những bài ca dao mà em biết?

- Rủ nhau xuống bể mò cua

- Rủ nhau xem cảnh Kiếm Hồ

Vì Hồ Gơm là một cảnh đẹp, một danh lam thắng cảnh của

Thủ Đô HN Quanh hồ và trên bờ hồ còn nhiều di tích lịch sử

lu danh >> phải rủ nhau một lần xem cho biết, cho thoả

? Mô tuýp “ Rủ nhau ” nói lên điều gì?

Quan hệ giữa hai ng gần gũi thân thuộc

? Cách tả ở bài này có gì khác so với bài 1?

Phong cảnh Hồ Gơm chỉ đợc miêu tả bằng nhg cái tên mà

không di sâu miêu tả cụ thể để bảo sự ngắn gọn, gợi mời, tự

xem, tự suy ngẫm

Chùa Ngọc Sơn: Đền thờ vua Lý Thái Tổ

? Câu hỏi cuối có ý nghĩa gì khác so với bài ca dao 1? Vì sao?

Bài 1 là câu hỏi chuyển tiếp Bài 2 là câu kết, tu từ làm ng đọc

phải suy ngẫm về:

+Công lao xây dựng, tô điểm non sông đất nớc của cha

ông,

+ Cảnh dẹp của Hồ Gơm, là cảnh đẹp và niềm tự hào của

đất nớc đã và sẽ trờng tồn mãi mãi cùng thời gian, cùng núi

sông đẹp đẽ

+ Lời nhắn nhủ tự nhiên, thấm thía tác động trực tiếp vào

tình cảm của ngời đọc, ngời nghe

2 Bài 2:

- Ca ngợi cảnh đẹp vànhắc nhở mọi ngời cótrách nhiệm giữ gìn vàxây dựng đất nớc, tiếp tụcphát huy truyền thốnglịch sử, văn hoá của dântộc VN

? So với 2 bài trên, bài nay có gì khác và lý thú về độ dài, cách

tả, mô tuýp?

Bài này ngắn nhất, kết bằng câu lục Mở đầu vẽ ra cảnh quan

trên con đờng, kết là lời mời gọi lên dờng

Hình ảnh non xanh, nớc biếc và so sánh “ Nh tranh hoạ đồ” từ

lâu đã trở thành h/a tợng trng ớc lệ cho vẻ đẹp hiền hoà sơn thuỷ

hữu tình của nhiều vùng đất nớc

Đờng vô xứ Nghệ quanh quanh

Non xanh nớc biếc nh tranh hoạ đồ.

Câu 3 nh lời mời gọi, lời kết bạn gần xa của ng dân xứ Huế

mến khách Từ “ vô” làm rõ âm điệu mầu sắc địa phơng miền

HS đọc bài 4

? Số tiếng trong bài ca dao có gì khác thờng?

12, nhịp: 4/4 cân đối đều đặn, gợi sự dài rộng, to lớn của cánh

? Các từ “ ni, tê” gợi cho ngời đọc cảm giác gì?

Tạo âm điệu địa phơng miền Trung

? 2 câu cuối tả ai?

? Em có nhận xét gì về cách tả đó?

- Tả cô gái – ngời trong cảnh

- Phép só sánh > gợi sự trẻ trung đầy sức xuân của cô gái

- So với cánh đồng bát ngát bao la, cô gái quả là nhỏ bé mảnh

mai và đáng yêu

4 Bài 4:

- 2 câu đầu; Khắc hoạkhông gian rộng bát ngátcủa cánh đồng giữa cáinhìn mải mê của ngờingắm cảnh

Trang 19

Hai câu cuối đã tạo ra cái hồn của cảnh Đó chính là con ngời, là

cô thôn nữ mảnh mai duyên dáng đầy sức sống

? Đây là lời của ai? Của chàng trai hay cô gái?

Lời của chàng trai: ca ngợi cánh đồng, ca ngợi cô gái Đây là

cách bày tỏ của cô gái đối với chàng trai

HS đọc ghi nhớ

- 2 câu cuối: Tả cô thônnữ đáng yêu, trẻ trung,tràn đầy sức sống

• Ghi nhớ:

HS thảo luận nhóm

GV: Thể thơ lục bát, lục bát biến thể

Bài 3 kết thúc bằng câu lục

Thể thơ tự do; 2 câu đầu của bài 4

HS đọc bài, làm bài cá nhân

Trong ca dao việc phân chia chủ đề chỉ là tơng đối có t/c quy

-ớc Tình yêu quê hơng đất nớc thờng gắn với những t/c khác và

ngợc lại

III/ Luyện tập:

Bài tập 1 Bài tập 2

B Tả chi tiết những hình ảnh tự nhiên

C Tả chi tiết những đặc điểm tiêu biểu nhất

D Chỉ liệt kê tên địa danh chứ không miêu tả

5 ớng dẫn học sinh tự học: H

• Học kỹ bài, su tầm thêm các bài ca dao thuộc chủ đề này

• ? Trong 4 bài ca dao trên, em thích bài nào nhất? Vì sao?

• Soạn: Những câu hát về tình yêu quê hơng đất nớc

Ngày soạn 6/9/08

Tiết 11:

Từ láy

- Giúp học sinh hiệu đợc cấu tạo của từ láy : Láy toàn bộ và láy bộ phân

- Cơ chế tạo nghĩa của từ láy Tv

- Biết vận dụng và sử dụng từ láy trong nói và viết cho hợp văn tả cảnh

II/ Chuẩn bị: SGK, bảng phụ

1 ổ n định:

2 Kiểm tra: ? Có mấy loại t ghép? Cho VD? Nêu đặc điểm của nó?

? Nêu những hiểu biết của em về nghĩa của từ ghép?

3 Bài mới:

HS đọc bài tập 1,2,3

? Em có nhận xét gì về đặc điểm âm thanh của 3 từ láy?

- Đăm đăm: Tiếng láy lặp lại hoàn toàn

- Liêu xiêu, mếu máo: Biến âm để tạo nên sự hài hoà về vần và

thanh điệu ( Đọc thuận miệng)

? Hãy phân tích các từ láy ở mục 1?

Láy hoàn toàn

I/Các loại từ ghép1.Bài tập

2 Nhận xét

Trang 20

Vì đây là từ láy toàn bộ đã có sự biến đổi và vằn cuối để nói

cho xuôi tai, dễ nói

? Có mấy loại từ láy?

HS đọc ghi nhớ

• Bài tập nhanh: Phân loại từ láy

Mờ mờ, xanh xanh, tim tím, nho nhỏ, ngong ngóng, đẹp dẽ,

HS thảo luận Nhóm 1,2=bt1; nhóm 3,4= bt2a; nhóm 5,6= bt2b

Đại diện các nhóm phát biểu

Nghĩa của các từ láy: ha hả, oa oa, gâu gâu đợc tạo nên trên cơ

sở mô tả âm thanh ( từ tợng thanh)

Nghĩa của các từ: lí nhí, li ti, ti hí hình thành trên cơ sở miêu tả

nhg âm thanh, hình khối, độ mở của sự vật có tính chất chung

là nhỏ bé, khuôn vần có nguyên âm i

Nhấp nhô, bập bồng, bập bềnh: hình thành trên cơ sơ miêu tả

sự vật ở trạng thái vận động

? Hãy so sánh ý nghiã của các từ láy: mềm mại, đo đỏ với nghĩa

của các tiếng làm cơ sở cho chúng: mềm, đỏ?

A, Nhóm láy toàn bộ: chiêm chiếp, thăm thẳm, bần bật, ( biến

2 Đó là những chuyện nhỏ nhặtkhông đáng để ý

3 Chị ấy lúc nào cũng nói năngnhỏ nhẹ

4 Trong cuộc sống không nêntính toán nhỏ nhen vụ lợi

5 Đó chỉ là một món tiền nhỏnhoi, ít ỏi

4 Củng cố:

? Có mấy loại từ láy? Cho VD và đặt câu?

? Bài tập: Trong các từ sau từ nào không phải là từ láy?

Xinh xắn, gần gũi, đông đủ, dễ dàng,mặt mũi, tóc tai

Trang 21

- Giúp học sinh nắm đợc các bớc của quá trình tạo lập văn bản để có thể làm tập làm văn có phơng pháp và hiệu quả nhất

- Củng cố lại kiến thức và kỹ năng đã đợc học về liên kết, bố cục và mạch lạc trong vb

- Ôn tập về cách làm bài văn tự sự và văn miêu tả, cách dùng từ đặt câu, liên kết, mạch lạc và bố cục trong văn bản

- Vận dụng những kiến thức đó vào bài cụ thể, hoàn chỉnh

- Tích hợp TLV - TV - V

II/ Chuẩn bị: SGK, bảng phụ, đề bài

Em đợc nhà trờng khen thởng về thành tích học tập Tan

học,Em về nhà thật nhanh để báo cáo cha mẹ thành tích đó

? Với tình huống trên em sẽ làm gì?

( Xây dựng một văn bản nói và viết)

? Muốn xây dựng một văn bản thì em phải làm gì?

- Xác định vb đó viết cho ai

- Nói hoặc viết để làm gì/ nói cho mẹ vui

- Viết về vấn đề gì?

- Giải thích lý do đạt kết quả trên

>> Tóm lại khi có nhu cầu giao tiếp ta phải xây dựng vb Muốn

vb tôt ta phải định hớng đợc về nội dung, mục đích, và đối tợng

? Để mẹ hiểu đợc những diều em muốn nói một cách dễ dàng

thì em phải làm gì?

Phải xây dựng bố cục vb Gồm có 3 phần

Mở bài: Giới thiệu buổi lễ khen thởng của nhà trờng

Thân bài: lý do em đợc khen thởng

Kết bài: Cảm nghĩ của em

? GV hớng dẫn HS lập chi tiết phần thân bài

VD: Trớc đây em học cha tốt

- Mỗi khi thấy các bạn đợc khen em có suy nghĩ gì?

- Từ đó em quyết tâm phấn đấu ra sao?

- Em đợc khen thởng có xứng đáng không?

GV chốt:

? Nh vậy xây dựng bố cục vb sẽ giúp em điều gì?

Nói víêt chặt chẽ, mạch lạc và giúp ngời đọc ng nghe dễ hiểu

hơn

2 Xây dựng

bố cục cho văn bản:

- Rành mạch, hợp lý,

đúng đinh hớng

? Theo em trong thực tế, nếu chỉ có ý, dàn bài ( bố cục) mà cha

diễn đạt thành câu văn thì đã tạo thành một vb cha? Cha

? Vậy sau khi có bố cục thì ta phải làm gì?

Phải diễn đạt thành lời văn, bao gồm nhiều câu, nhiều đoạn

liên kết với nhau

? Em hãy cho biết, việc viết thành văn cần đạt đợc nhg yêu cầu

gì trong nhg yêu cầu dới đây?

Cần phải diễn đạt các ý đã ghi trong dàn ý thành lời văn, nhg

đoạn văn, chính xác và mạch lạc, có sự liên kết chặt chẽ đây là

khâu quan trọng nhất, công phu nhất

3 Diễn đạtcác ý trong bố cụcthành lời văn

Trang 22

? Với một vb khi viết xong có cần kiểm tra lại không?

? Nếu kiểm tra lại dựa theo những tiêu chuẩn nào?

Sửa chữa nhg sai sót, bổ xung thiếu

4 Kiểm travăn bản:

HS đọc ghi nhớ

? Khi nào cần tạo lập văn bản?

Trong đời sống hàng ngày, mỗi khi cần trình bày ý kiến

nguyện vọng, trao đổi thì ngời ta có nhu cầu tạo lập văn bản

VD: Viết th: Cần xác định rõ

? Bạn báo cáo nh vậy đã hợp lý cha? Cha

Bản báo cáo thiếu điều quan trọng nhất là từ thực tế rút ra KN

học tập để giúp bạn khác học tốt hơn

Xác định không đúng đối tợng

• Ghi nhớII/ Luyện tậpBài 1

Bài 2

4.Củng cố:

? Nêu lại các bớc trong quá trình tạo lập vb?

Trong các bớc ấy có thể bỏ qua bớc nào đợc không?

• Đề bài về nhà:

Đề 1: Hãy tả lại cảnh trờng em sau 3 tháng hè

Đề 2: Hãy tả lại cảnh trờng em trong ngày khai giảng

( Thời gian nộp: sau 1 tuần)

5.H ớng dẫn học sinh tự học:

Học kỹ bài, Làm các bài tập còn lại

Soạn: Những câu hát than thân

II/ Chuẩn bị: SGK, bảng phụ, Sách tham khảo, bình giảng văn 7

1

n định: ổ

2.Kiểm tra: ? Đọc thuộc lòng 4 bài ca dao thuộc chủ đề tình yêu quê hơng đất

nớc, con ngời Phân tích nết đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của 1 bài mà em thích nhất?

3.Bài mới:

Ca dao là tấm gơng phản ánh tâm hồn của ngời lao động Nó không chỉ là tiếng hátyêu thơng tình nghĩa trong các mối quan hệ gia đình, quan hệ con ngời đối với quê hơng đấtnớc mà còn là tiếng hát than thở về cảnh đời, cảnh ngộ khổ cực đắng cay

GV hớng dẫn đọc: Chậm, nhỏ, buồn, nhấn giọng ở một số từ:

thân cò, thơng thay, thân em

GV-HS đọc

Theo dõi phần chú thích

I/ Đọc văn bản

Trang 23

? Trong bài ca dao 1 em bắt gặp h/a ẩn dụ nào? H/a con cò

? Theo em con cò tợng trng cho lớp ngời nào trong xã hội?

Tợng trng cho thân phận của ngời nd lao động , suốt đời lam

lũ vất vả chân lấm tay bùn

Hình thức câu hỏi diễn tả nỗi khổ, vất vả cô đơn của cò

Không biết dựa vào ai, chỉ biết kêu trời, than thân trách phận >>

thật đáng thơng

? Ngoài nội dung than thân, bài ca dao còn có nội dung nào

khác?

Tố cáo xã hội PK xa

Trong ca dao xa thờng mợn h/a xa để diễn tả cuộc đời, thân

phận của ng nông dân phải chịu nhiều đắng cay, tủi nhục bất

công

? Em hãy su tầm thêm một số bài ca dao để chứng minh điều

đó?

- Con cò mà đi ăn đêm

- Con cò lặn lội bờ sông

- Lặn lội thân cò khi quãng vắng

II/ Phân tích:

1 Bài 1

- Bài ca dao khắc hoạ những khó nhăn ngang trái gieo neo, khó nhọc cay đắng mà cò phải chịu

? Bài ca dao này giống và khác bài 1 ở điểm nào?

Dài gấp đôi bài 1, nhng cũng có thể tách thành 4 bài độc lập,

mỗi bài 2 câu

? Điệp ngữ “ thơng thay” đợc nhắc lại 4 lần nhằm mục đích gì?

Bày tỏ thái độ rõ ràng trực tiếp tình cảm của con ngời đối với

con vật, nhng đó chính là lời than thở, suy ngẫm về bản thân Vì

“ thơng thay’ là tiếng than biểu hiện sự thơng cảm, xót xa ở mức

Ngoài ra nhg câu hát trên còn đợc diễn tả dới hình thức câu

hỏi tu từ "Biết có ngày nào? có ngời nào?”

>> Thể hiện giá trị tố cao phẩn kháng và tố cao XH cũ

2 Bài 2:

- Bài ca dao diễn tả nỗi khổ nhiều bề của ngời dân trong XH cũ

HS đọc bài

? Quả bần là quả ntn?

? H/a so sánh ở bài này có gì đặc biệt? Giống với cuộc đời vất

vả lênh đênh của ngời phụ nữ

? Em thấy cuộc đời của ngời phụ nữ trong XH PK ntn?

Họ có thân phận nhỏ bé, thấp hèn, sống lênh đênh chìm nổi

hoàn toàn lệ thuộc vào hoàn cảnh, không có quyền quyết định

cuộc đời XH PK luôn nhấn chìm cuộc đời họ

? Hãy tìm một số bài ca dao khác có mở đầu bằng cụm từ : “

thân em, thơng thay.”

? Những bài ca dao ấy thờng nói về ai? Giống nhau nh thế nào

về nghệ thuật? Thờng nói về ngời phụ nữ., NT so sánh để miêu

tả cụ thể chi tiết về thân phận và nỗi khổ của ngời phụ nữ

3 Bài 3:

- Số phận chìm nổi lênh

đênh vô định của ngời phụ nữ trong XHPK

? Cả ba bài ca dao đợc diễn tả bằng NT đắc sắc nào?

Trang 24

Nội dung: Đều diễn tả cuộc đời, thân phận khổ đau của con

ngời trong XH cũ, có ý nghĩa than thân và ý nghĩa phản kháng

Nghệ thuật: + Đều sử dụng thể thơ lục bát

+ Đều sử dụng hình ảnh so sánh quen thuộc

mang tính truyền thống để diễn tả

+ Đều có câu hỏi tu từ và những từ ngữ quen

thuộc: thơng thay, thân em

IV/ Luyện tập:

4 Củng cố:

- Đọc diễn cảm 4 bài ca dao

? Em thích bài nào nhất? Vì sao?

Học kỹ bài, Su tầm thêm những bài ca dao thuộc chủ đề này

Soạn: Những câu hát châm biếm

- Tích hợp với các bài “Quá trình tạo lập văn bản”, “Đại từ”

- Rèn kỹ năng đọc diễn cảm và cảm thụ ca dao trữ tình

II/ Chuẩn bị: SGK, bảng phụ, Sách tham khảo, bình giảng văn 7

1

n định: ổ

2.Kiểm tra: ? Đọc thuộc lòng 4 bài ca dao thuộc chủ đề than thân Bài ca dao

nào em thấy xúc động nhất?Vì sao?

3.Bài mới:

Những cảm xúc và chủ đề trong ca dao rất đa dạng, ngoài những câu hát tìnhnghĩa, than thân ca dao còn rất nhiều câu hát châm biếm, thể hiện những néttrào lộng về NT VH DG nhằm phơi bày những hiện tợng ngợc đời, phê phánnhững thói h tật xấu, những hạng ngời và những hiện tợng xấu trong XH.Yêu cầu đọc: Giọng hài hớc, khi vui, khi mỉa mai

Hs đọc bài ca dao 1

? Hình ảnh cái cò ở đây có gì giống và khác với hình ảnh cái

cò trong những bài ca dao đã học?

Là lới đa đẩy theo lối hứng quen thuộc của ca dao

? Kết cấu bài ca dao có gì đặc biệt?

Bài gồm có 2 phần: Phần đầu 2 câu là lời hỏi của cái cò Phần

sau 4 câu tiếp tục vẽ ra chân dung ông chú trớc mắt cô gái >>

II/ Phân tích:

1 Bài 1:

Trang 25

phần trọng tâm của bài ca

? Chân dung của ngời chú hiện ra ntn qua lời giới thiệu của

cháu?

Hay: a thích thành thói quen, không giảm, không bỏ, không

thay đổi đợc

? ông chú hay những gì? Hay tửu, hay tăm

>> H/a của một con ngời thích ăn no ngủ kỹ, lời biếng lao

động

? Liệu có yếm đào nào thích ông chú nh vậy không? HS thảo

luận

? Theo em cái hay của tiếng cời bật ra từ đâu?

? Từ “ hay” gợi điều gì? Gợi sự mỉa mai Đây là một cách nói

ngợc để giễu cợt châm biếm

? Còn cô đào là ngời ntn? Tốt nết giỏi giang chăm chỉ

? ở đây tác giả dùng nghệ thuật gì? Đối lập

? Nhằm mục đích gì?

?Phê phán chế giễu hạng ngời nào trong XH?

- Phê phán chế giễu nhữnghạng ngời nghiện ngập và l-

ời biếng trong XH

? Bài ca dao này châm biếm ai?

? ông ta làm nghề gì? Đả kích thầy bói, là ngời đoán mò để

lừà dối những ngời nhẹ dạ cả tin, mê tín

? Thầy bói phán những gì?

Toàn những chuyện hệ trọng về số phận con ngời rất quan

tâm ( giầu, nghèo, cha mẹ, con cái)

? Em có nhận xét gì về lời của thầy bói?

Thầy nói toàn những điều hiển nhiên, nói dựa, nói nớc đôi

>> lời phán trở nên vô nghĩa đáng cời

? Cách châm biếm có gì đặc sắc?

Đó là cách gậy ông lại đập lng ông, lấy chính lời đoán mò

của thầy để vạch trần bản chất lừa bịp của y Thầy là ngời nói

dựa, nói mò, nói láo

Kết cấu: Chẳng- thì Thầy đoán mà nh chẳng đoán, thầy chỉ

ba hoa nói dựa

Liên hệ thực tế ở địa phơng:? Tình hình mê tín dị đoan ở địa

phơng em có tồn tại không? Hãy kể một câu chuyện nhỏ về

vấn đề này?

2 Bài 2:

- Phê phán châm biếmnhững kẻ hành nghề mê tín,dốt nát, lợi dụng lòng tincủa ngời khác để kiếm tiền

? Bài 3 tả cảnh gì? Đám ma con cò Trong đám ma có sự

tham gia của đông đảo các loài: cà cuống, chim ri, chào mào,

chim chích >> Các con vật đợc nhân hoá mang ý nghĩa tợng

trng, ẩn dụ cao độ và rất sinh động

- Đám tang.>> nh một ngày hội

- Mỗi loài vật tợng trng cho một loại ngời trong Xh

Con cò: Ngời dân; Cà cuống: Kẻ chức sắc trong làng:

Chim ri: Là ngời có vai vế, có phần đợc chia sau khi ăn

uống

Chào mào là ngời phục vụ tang

Chim chích: mõ làng thông báo cho mọi ngời

Việc chọn thế giới loài vật nhng để chỉ thế giới loài ngời ở

làng xã, việc châm biếm trở nên kín đáo

? Qua cách giới thiệu nh vậy, em thấy cảnh tợng đám tang

ntn?

ồn ào náo nhiệt, không phù hợp với việc buồn của nhà chủ có

ngời chết > Cái chết biến thành một cuộc đánh chén chiâ phần

nhộn nhạo

? Bài ca dao phê phán điều gì?

3 Bài 3:

- Phê phán hủ tục ma chay,chọn ngày, ăn uống chiaphần ồn ào trong xã hội cũ

HS đọc

? Bài ca dao tả ai? Viên cai lệ, ngời làm chức sắc, chỉ huy

một nhóm ngời canh gác và phục dịch nơi phủ, huyện thời PK

? Chân dung cậu cai đợc miêu tả ntn?

Trang phục: Nón dấu lông gà, ngón tay đeo nhẫn >> cố ý

khoe giầu

áo ngắn đi mợn, quần dài di thuê >> Cậu cai là gã bù nhìn

4 Bài 4:

Trang 26

khoe những đồ thuê mợn, có vẻ ra oai nhng thật thảm hại

? Nghệ thuật của bài ca dao có gì đặc sắc?

Phóng đại, cờng điệu để châm chọc đả kích Nghe giới thiệu

thì có vẻ oai nhng thực chất chỉ làm tay sai ( 3 năm mới đợc

một chuyến sai) chứ có vẻ vang gì?

- Thể hiện thái độ mỉa maikhinh ghét, pha chút thơnghại của ngời dân đối vớicâu cai

HS đọc ghi nhớ

? Bài ca có đặc điểm chung gì về nghệ thuật? Châm biếm

? Bài ca dao đề cập đến nội dung gì?

Phê phán một số hạng ngời, một số hủ tục trong XH cũ

• Ghi nhớ:

III/ Tổng kết:

1 Nghệ thuật:

2 Nội dung:

HS theo dõi bài tập:

Thảo luận theo nhóm Đại diện phát biểu

GV chốt: ý c đúng

Những câu hát trên có điểm giống nhau Đối tợng châm biếm

là những thói h tật xấu, những kẻ dáng chê cời trong đời sống

Hình thức châm biếm là sử dụng biện pháp phóng đại chỉ ra

mâu thuẫn của sự vật

IV/ Luyện tập:

Bài 1.

Bài 2

4.Củng cố:

- Đọc diễn cảm 4 bài ca dao

? Em thích bài nào nhất? Vì sao?

Đọc bài đọc thêm

Học kỹ bài, Su tầm thêm những bài ca dao thuộc chủ đề này

Xem trớc bài đại từ

Ngày soạn :10/9/08

Tiết 15:

Trang 27

Đại từ

- Giúp học sinh nắm đợc thế nào là đại từ, các loại đại từ trong tiếng việt

- Có ý thức sử dụng đại từ trong tình huống giao tiếp phù hợp

/ Chuẩn bị: SGK, bảng phụ,

1 ổ n định:

2.Kiểm tra: ? Có mấy loại từ láy? Kể tên, nêu đặc điểm? Cho VD?

? Nghĩa của từ láy ntn? Cho VD?

3.Bài mới:

HS đọc bài tập SGK, thảo luận nhóm, đại diện nhóm phát biểu

DT, ĐT, TT là những thực từ nêu lên tên gọi của sự vật, hoạt

chất nào đó đợc nói đến Trỏ cái gì phụ thuộc vào trờng hợp

giao tiếp cụ thể

a Trỏ em tôi

Từ “ nó” trong đoạn văn:

b trỏ con gà

Từ “ thế” trong đoạn văn c, trỏ việc phải chia đồ chơi

Từ ai trong bài ca dao dùng để hỏi

? Các từ trỏ này có tác dụng gì trong câu?

Từ “ nó” a là CN b là phụ ngữ của DT (tiếng)

HS theo dõi bài tập 1

? Các đại từ; tôi, tao, tớ trỏ cái gì? Trỏ ngời, sự vật

? Các đại từ: vậy, thế trỏ gì? Trỏ hoạt động, tính chất của sự

vật, tính chất

? Em hiẻu thế nào là đại từ để trỏ?

- Dùng để trỏ ngời và sự vật: Đại từ xng hô

- Trỏ số lợng

- Trỏ hoạt động tính chất của sự vật

II/ Các loại đại từ:

1 Đại từ để trỏBài tập

• Ghi nhớ ( 56)

? Đại từ dùng để hỏi về ai? Cái gì?

VD: Ai làm đợc bài giơ tay

Em đang làm gì?

? Đại từ dùng để hỏi về số lợng?

Em có mấy cái bút?

? Đại từ dùng để hỏi về tính chất hoạt động của sự việc?

Chuyện xảy ra thế nào?

? Vậy theo em đại từ dùng đẻ hỏi gồm có mấy loại?

2 Đại từ để hỏi:

- Đt dùng để hỏi về ngờihoặc vật Ai? Gì?

- Đt dùng để hỏi về số ợng Bao nhiêu? mấy?

l Đt dùng để hỏi về tínhchất hoạt động sự việc.Sao? Thế nào?

• Ghi nhớ (56)

Trang 28

1 Số nhiều: chúng tôi, chúng tao, chúng mình.

2 Số nhiều: các anh, các chị, chúng mày

Cháu mời ông bà xơi cơm!

VD: Ai nấy đều rất phấn khởi

Sao lại ra nông nỗi này

Ma bao nhiêu hạt

Bài 2:

Bài 3:

4.Củng cố:

-? Đại từ là gì? Có mấy loại đại từ?

GV dùng bảng tóm tắt để củng cố lại kiến thức về đại từ

- Tích hợp với văn và tiếng việt( các loại từ)

II/ Chuẩn bị: SGK, bảng phụ,

? Dựa vào những kiến thức đã học ở tiết trớc, em hãy xác định

yêu cầu của đề bài

HS trao đổi, thảo luận nhóm

? Theo em để tạo lập một văn bản cần phải tuân thủ theo mấy

bớc?

? Tên gọi và nhiệm vụ của từng bớc?

1 Y/c về kiểu vb viết th

Th cho một ngời bạn để bạnhiểu về đất nớc mình

? Em hãy tạo lập theo bớc 2? II/ Xác lập các bớc tạo lập

Trang 29

- Truyền thống lịch sử của dân tộc VN

- Danh lam thắng cảnh

- Phong tục tập quán

* Đối tợng: Viết th cho bạn cùng tuổi ở nớc ngoài

* Mục đích: để bạn hiểu thêm về đất nớc mình

? Em hãy tạo lập bớc 2,3? Nêu y/c của bớc này?

Rành mạch hợp lý, đúng định hớng

Bớc 2: xây dựng bố cục

- MB: Giới thiệu chung về đất nớc và con ngời VN

- TB: Cảnh sắc về mùa xuân: Khí hậu mát mẻ, hoa lá đâm trồi,

nảy lộc, chim ca ríu rit

Cảnh sắc về mùa hè: Nắng vàng ấm áp, cỏ ngọt hoa

thơm

Cảnh sắc về mùa thu: Trời cao trong xanh, lồng lộng,

gió thổi hiu hiu

Cảnh sắc về mùa đông: Trời lạnh

- KB: Nêu cảm nghĩ về lòng tự hào về đất nớc Lời mời, lời

hứa, lời chúc

? Em hãy nêu nhiệm vụ của từng bớc?

Bớc 3: Viết thành câu, đoạn văn chính xác, lời văn trong

sáng liên kết chặt chẽ với nhau

? Bớc 4 là gì? Kiểm tra lại việc thực hiện các bớc 1,2,3 > Sửa

b Đối ợng

b Thânbài:

c Kết bàiBớc 3: Diễn đạt các ý trong

bố cụcBớc 4: kiểm tra

- Bớc đầu hiểun về hai thể thơ: thất ngôn tứ tuyệt và thất ngôn t tuyệt đờng luật

- Rèn kỹ năng đọc diễn cảm thơ đờng luật

II/ Chuẩn bị: SGK, bảng phụ, Tài liệu tham khảo Bài tập trắc nghiệm

1 ổn định:

2.Kiểm tra: ? Em hãy đọc thuộc lòng các bài ca dao châm biếm Phân tích nội dung bài

1? Nét đặc sắc về nghệ thuật của bài là gì?

Trang 30

GV nói qua về tên tác giả và xuất xứ bài thơ

Bài thơ đợc mệnh danh là bài thơ thần, tức là bài thơ do thần

sáng tác Đây chính là cách thần linh hoá tp VH, với động cơ

nêu cao ý nghĩa thiêng liêng của nó

? Dựa vào h/a trong SGK em hãy cho biết bài thơ viết bănhgf

? Em có nhận xét gì về cách hiệp vần của bài thơ?

Cả bài có 4 câu, mỗi câu có 7 tiếng

Vần chân: cuối các tiếng của câu 1,2,4

Nhịp 4/3 hoặc 2/2/3

ở thời trung đại nên văn học thơ ca phát triển rất phong phú

và hấp dẫn, các tác phẩm đợc viết bằng nhiều thể loại khác

nhau: Thất ngôn tứ tuyệt, ngũ ngôn t tuyệt, thất ngôn bát cú,

lục bát

phẩm

- Cha rõ tên tác giả

- Văn bản đợc viết bằngchữ Hán

- Nam quốc: nớc Nam Vùng sông núi phía nam là một nớc

chứ không phải là một quận huyện của TQ >> ý thức độc lập

chủ quyền đã đợc khẳng định ngay từ đầu, từ rất sớm trong

cộng đồng ngời Việt

- Đế: Nó chứng tỏ nớc Nam có vua, có chủ, có quốc chủ

? Tại sao lại nói là nam đế c mà không nói là nam vơng c?

Chữ đế thể hiện ý thức độc lập, bình đẳng ngang hàng của

vua nớc Nam với các hoàng đế trung hoa >> ý thcs bình đẳng

quốc gia của các dân tộc đại việt

Từ bao đời các vua TQ đều cho rằng mình có quyền tối cao

thống trị thiên hạ, các vua chúa trong vùng đều bị coi là “ tử

di” Vua TH có quyền phong vơng cho các chúa địa phơng

( vơng ch hầu)

II/ Phân tích:

1 Hai câu thơ đầu

>> Vì vvậy viễcng đế đã khẳng định ý thức chủ quyền dân tộc

của ngời đại việt

- Thiên th: sách trời Chân lý này đã thành sự thật hiển nhiên

trong thực tế nhng chúng rõ ràng và vững chắc hơn khi đã đợc

ghi chép ở sách trời Tạo hoá tự nhiên dã công nhận điều đó

hợp lẽ phải, hợp đạo trời đat, thuận lòng ngời bất di bất dịch

? Hai câu đầu khẳng định điều gì? - Khẳng định chủ quyềnđộc lập quốc gia> Niềm tự

hào của dân tộc Vn

? Thử diễn thành văn xuôi hai câu này?

? Tác giả gọi kẻ thù hung bạo bằng từ nào? Nghịch tử Thể

hiện thái đọ khinh bỉ, coi thờng căm giận của ta trớc hành

động bạo ngợc của quân thù

HS đọc câu cuối

? Giọng điệu? Đanh thép, thách thức, quả quyết

? Qua thái độ, giọng điệu của câu thơ đã biểu lộ ý gì?

Bài thơ thiên về biểu ý >> bày tỏ ý kiến xen biểu cảm.( Giờ

sau sẽ học)

? Bài thơ biểu lộ cảm xúc gì?

Yêu nớc, tự hào,quyết tâm đánh bại quân giặc

? Cảm xúc trực tiếp hay gián tiếp?

ẩn kín bên trong ý tởng, ngẫm mới thấy đợc cảm xúc yêu

n-ớc

2 Hai câu cuối

Khái quát: Bài thơ đợc viết theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt

Giọng thơ đanh thép thể hiện thái độ căm giận, hùng hồn vừa

mang ý nghĩa nh một sứ mệnh lịch sử, vừa nh một bài hịch cứu

nớc, vừa mang ý nghĩa nh một bản tuyên ngôn độc lập lần thứ

nhất của dân tộc Vn

Bài thơ là tiếng nói yêu nớc và tự hào của dt ta Nó biểu thị ý

trí và sức mạnh dân tộc

Trang 31

Bài thơ là khúc tráng ca chống xâm lăng, biểu lộ ý chí và khí

phách tự cờng, tự lập của đất nớc và con ng Vn >> “Nam quốc

sơn hà” còn là bài ca của đất nớc ngàn năm

- ý chí và lòng quyết tâmbảo vệ độc lập chủ quyềncủa dân tộc

HS đọc ghi nhớ

GV: Trong lịch sử chống ngoại xâm của dt, “ Sông núi ” đợc

mệnh danh là bài thơ thần, bài thơ đợc phủ một mầu sắc thần

linh >> Nó có tác dụng động viên các tớng sỹ đánh giặc với

một niềm tin và ý chí sắt đá

• Ghi nhớ

? Hãy nêu những hiểu biết của em về tác giả?

Trần Quang Khải là võ tớng kiệt xuất thời Trần

? Em có nhận xét gì về số câu số chữ và cách hiệp vần của bài

? Hai câu đầu kể về chiến thắng nào?

? Từ nào thể hiện điều đó?

- Đoạt sáo: Đoạt: cớp lấy; sáo: giáo, một thứ vũ khí

- Cầm hồ: Cầm: bắt, hồ chỉ giặc nguyên Mông

Hai câu ghi lại trận thuỷ chiến dữ dội nổ ra trên tuyến sông

Hồng của nhà Trần dới sự chỉ huy của Chiêu Minh Vơng

th-ợng tớng quân Trần Q.Khải trên bến Chơng Dơng Hai trận

chiến này góp phần xoay chuyể tình thế tạo điều kiện cho ông

có thể hộ giá vua Trần về Thăng Long

? Em hình dung ntn về thế của giặc và thế của quân ta?

? Nhận xét về nhịp điệu của 2 câu thơ? Nhanh, dồn dập

II/ Phân tích:

1 Hai câu đầu

? Em có nhận xét gì về tâm trạng của tác giả khi viết những

dòng thơ này?

? Tại sao ông lại mở đầu bài thơ bằng trận Chơng Dơng? Vì

dờng nh lúc này ông đang sống trong tâm trạng hân hoan, vui

mừng trớc chiến thắng vừa xảy ra Từ hiện tại nhớ về quá khứ

? Tác giả sử dụng NT gì để bộc lộ tâm trạng đó?

Đối lập, liệt kê, đối từ, cấu rtúc trên dới

Hai câu thơ nh một trang ký sự chân thực hào hùng biểu lộ

cảm xúc sâu sắc của tác giả

? Vậy theo em cảm xúc đó là gì? - Hào khí chiến thắng hàohùng của dân tộc

? Tác giả muốn gửi gắm ý tởng gì? Suy nghĩ gì qua 2 câu thơ

3,4

? Cách biểu cảm của hai bài thơ có gì giống nhau?

Rõ ràng chặt chẽ, chân thật không mĩ lệ hoa văn

? ý tởng?

ý tởng trong sáng, giản dị, minh bạch Đây chính là phơng

châm chiến lợc lâu dài, kế sách giữ nớc muôn đời của cha ông

ta

? Qua bài thơ em hiểu gì về về hào khí Đông A của cha ông ta?

Đặc điểm tinh thần nổi bật của quân dân tớng sỹ thời Trần

* HS đọc ghi nhớ

2 Hai câu cuối:

- Niềm tin sắt đá, khát vọngxây dựng nền độc lập dân tộc vững bền

* Ghi nhớ:

? Nêu những nét đặc sắc về nghệ thuật?

Thể thơ tứ tuệt đờng luật, ngũ ngôn đờng luật, chữ Hán Lời

thơ giản dị, cô đọng, lời ít ý nhiều

? Hai bài thơ có chung chủ đề gì?

HS đọc bài tập, trao đổi nhóm

? Cả hai bài thơ có nét gì chung về nghệ thuật? V/ Luyện tập

4.Củng cố:

* Bài tập trắc nghiệm

Trang 32

D Bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên.

? Nhận xét nào đúng cho cả hai bài thơ?

A Khẳng định quyền bất khả xâm phạm của đất nớc

B Thể hiện niềm tự hào trớc những chiến công oai hùng của cả dân tộc

C Bản lĩnh khí phách của dân tộc trong cuộc đấu tranh chống giặc ngoại xâm.( X )

- Giúp HS hiểu thế nào là yếu tố Hán Việt Cách cấu tạo đặc biệt của từ Hán Việt

- Tích hợp với các bài: Sông núi nớc Nam, Phò giá về kinh, văn biểu cảm

- Rèn kỹ năng dùng từ Hán Việt trong văn biểu cảm, trong giao tiếp

II/ Chuẩn bị: SGK, bảng phụ, Tài liệu tham khảo Bài tập trắc nghiệm

1

n định: ổ

2.Kiểm tra: ? Đại từ là gì? Có mấy loại đại từ? Lấy VD minh hoạ?

3.Bài mới:

HS theo dõi bài tập SGK 69

? Các tiếng: Nam, quốc, sơn, hà có nghĩa là gì?

? Tiếng nào có thể dùng nh 1 từ đơn để đặt câu, tiếng nào

>> Âm giống nhau nhng nghĩa khác nhau

I/ Đơn vị cấu tạo từ Hán Việt

1 Bài tập

? Đơn vị cấu tạo từ Hán Việt là gì? Yếu tố Hán Việt

HS đọc ghi nhớ SGK

GV chốt:

- Hoa 1: Chỉ sự vật, cơ quan sinh sản hữu tính

- Hoa 2: Phồn hoa, bóng bẩy

- Phi 1: Bay

- Phi 2: Trái với lẽ phải

- Phi 3: vợ thứ của vua

- Tham 1: Ham muốn

- Tham 2: dự vào, tham dự

Các từ: ái quốc, thủ môn, chiến thắng thuộc loại từ ghép

chính phụ, yếu tố chính đứng trớc, yếu tố phụ đứng sau

II/ Từ ghép Hán việt

1 Bài tập

Trang 33

( giống với từ ghép chính phụ TV)

Các từ: Thiên th, thạch mã, tái phạm thuộc loại từ ghép

chính phụ, yếu tố phụ đứng trớc, yếu tố chính đứng sau

( Khác với từ ghép chính phụ Tv)

HS đọc bài tập 3, làm bài tập cá nhân

HS phát biểu, gv nhận xét

- C-P: hữu ích, phát thanh, bảo mật, phòng hoả

- P-C: Thi nhân, đại thắng, tân binh, hậu đãi

III/ Luyện tậpBài tập 1

4.Củng cố:

? Nêu cấu tạo của từ ghép HV

? Có mấy loại từ ghép HV? Cho VD?

- Đánh giá chất lợng bài làm của học sinh so với yêu cầu căn cứ vào đó để có sự

điều chỉnh trong quá trình giảng day

II/ Chuẩn bị: Bài viết đã chấm Trả trớc hai ngày cho HS.

- Đa số học sinh hiểu đề, biết các làm bài văn tả cảnh theo đúng bố cục 3 phần

- Biết trình bày một bài văn hoàn chỉnh, đủ ý

- Một số học sinh viết có cảm xúc, có sự đầu t tìm tòi sáng tạo trong khi viết

- Hành văn trôi chảy, biểu cảm cao

- Nội dung đầy đủ:

+ Tả dòng sông: Theo bố cục: Hai bên bờ sông ngô mía xanh non nõn nà Trẻ chăn trâu thả diều hóng mát, khung cảnh làng quê yên bình, no ấm

Trên sông, dòng nớc chảy thuyền bè đi lại mặt nớc xao động mặt trời dát những tia nắng cuối cùng lên mặt sông , mặt sông có mầu hồng tía thật đẹp

Không gian thoang đãng, gió thổi mát rợi

Cây cối hai bên bờ sông trùm bóng xuống mặt sông ra sao?

Tình cảm yêu mến và tự hào đối với quê hơng

+ Tả buổi sáng trên quê hơng em:

Bình minh lên trên xóm làng hoặc phố phờng

Không gian yên tĩnh hơn so với những thời điểm khác trong ngày Chim chóc hót ríu rít trên cành cây, măt trời ló rạng

Những chiếc xe đầu tiên trên đờng

Những ngôi nhà, con phố thân quen, yên bình, thanh thản sau một giấc ngủ dài

Trang 34

- Bài viết còn cẩu thả, trình bày lộn xộn, diễn đạt lủng củng ( Chủ yếu rơi vào lớp 7b)

- Cách diễn đạt các ý cha hoàn chỉnh, lời văn còn thiên về kể lể, trình bày sự việc

- Lỗi chính tả còn nhiều, chữ xấu (7b)

- Nội dung 3 phần cha cân xứng,

- Phần mở bai, kết bài viết nhạt

3 Chữa một số lỗi cụ thể của các bài

( Chọn lỗi trong các bài, đa lên bảng phụ, HS tìm lỗi, khắc phục lỗi)

4.Củng cố:

Đọc bài khá, giỏi

Gọi điểm

Về xem lại lý thuyết bài văn tự sự và miêu tả

Xem trớc bài tìm hiểu chung về văn biểu cảm

Tiết20:

Tìm hiểu chung về văn biểu cảm

- Giúp HS hiểu đợc vb biểu cảm nảy sinh là do nhu cầu của con ngời

- Biết phân biệt biểu cảm trực tiếp và biểu cảm gián tiếp cũng nh phân biệt các yếu tố đó trong văn biểu cảm

- Tích hợp văn, tiếng việt

II/ Chuẩn bị: tài liệu tham khảo, bảng phụ.

>> Biểu cảm là sự thể hiện tình cảm, cảm xúc của mình với

thế giới xung quanh

Nhu cầu: yêu cầu mong muốn có

GV: Nhu cầu biểu cảm là sự mong muốn đợc bày tỏ những

rung động của mình thành lời văn, lời thơ

? Trong cuộc sống hàng ngày, có khi nào em xúc động trớc

một vẻ đẹp thiên nhiên, một sự cao thợng của thầy cô bạn

bè không?

Là con ngời đã có suy nghĩ, có tình cảm thì chắc chắn

cũng có phút giây cảm động nh thế.Nhờ có sự rung động

nh thế mà các nhà thơ nhà văn đã viết nên những tác phẩm

rất hay, gợi đợc sự đồng cảm của ngời đọc ngời nghe

Văn biểu cảm chỉ là một trong vô vàn cách biểu lộ cảm

xúc của con ngời ( ca hát, đàn sáo, thơ, ca dao ) >>HS

theo dõi bài tập 1,2 ( SGK)

I/ Nhu cầu biểu cảm và vănbiểu cảm

1 Nhu cầu biểu cảm của conngời

Bài tập 1: Thảo luận theo bàn

? Câu ca dao 1 có phải kể chuyện con cuốc không?

Trang 35

? Hình ảnh con cuốc gợi cho em những liên tởng gì?

Liên tởng đến tiếng kêu thơng não lòng, vô vọng

? Câu ca dao này có ngữ điệu gì?

? Ngữ điệu đó có liên quan gì đến nd của bài ca dao?

Ngữ điệu cảm thán trực tiếp bày tỏ nỗi lòng và là nội dung

thông tin tình cảm của câu ca dao Đó là nỗi lòng cảm thông

cho thân phận thấp hèn của ngời dân trong xã hội cũ

? Câu ca dao thứ hai sử dụng biện pháp nghệ thuật gì? Tác

dụng?

Nghệ thuật so sánh có tác dụng gắn gợi cảm với biểu cảm

? Chủ thể trữ tình trong câu ca dao này là ai? Đợc hình

thành trên cơ sở nào?

Hình thành trên cơ sở phép so sánh Mợn hình ảnh chẽn

lúa đồng đòng để bày tỏ nỗi lòng mình Thể hiện niềm vui,

cái hồn nhiên trong trẻo đầy sức xuân của mình trớc cánh

đồng rộng lớn bao la

? Mỗi câu ca dao trên biểu lộ tình cảm, cảm xúc gì?

Câu 1: nỗi niềm cảm thơng cho thân phận ngời nghèo khổ

trong xã hội cũ

Câu 2; Thể hiện niềm vui, niềm tự hào về vẻ đẹp đầy sứ

xuân của ngời con gái trớc ánh nắng ban mai giữa cánh

đồng mênh mông

? Ngời ta thổ lộ tình cảm để làm gì?

Mong đợc sẻ chia, đồng cảm

? Khi nào con ngời cảm thấy cần làm văn biểu cảm?

Khi có tình cảm dồn nén, chứa chất không nói ra đợc

thành lời thì ngời ta làm văn biểu cảm

- Khi có tình cảm dồn nén, chứa chất, muốn đợc sẻ chia

đồng cảm của những ngời xung quanh

- Khi có nhu cầu bộc lộ cảm xúc, tình cảm tâm trạng riêng

t của mình với một đối tợng nào đó

? Trong th từ gửi ngời thân hay bạn bè em có thờng bộc lộ

tình cảm không?

• Đoạn văn ( Trích)

? Trong đoạn văn trên ngời viết đã bộc lộ cảm xúc gì?

? Vì sao em nhận ra đợc cảm xúc đó? Qua từ ngữ

? Vậy văn biểu cảm có đặc điểm chung gì?

• HS theo dõi đoạn văn SGK:

? Hai đoạn văn trên biểu đạt nội dung gì?

- Đoạn1: Trực tiếp bộc lộ nội dung thông qua việc nhắc lại

cuộc sống vốn rất phong phú và đa dạng đợc nâng lên thành

tình cảm cao đẹp lớn lao, thấm nhuần tình cảm nhân văn.>>

Rất dễ tác động đến tìnhcảm con ngời, gợi sự đồng cảm

Phơng thức biểu hiện: Trực tiếp ( từ ngữ); gián tiếp

-Trực tiếp qua việc sử dụng từ ngữ, trực tiếp nói ra tình

cảm Đoạn 1

- Gián tiếp thông qua miêu tả một hình ảnh, kể một câu

chuyện nào đó để gợi lại tình cảm

? Theo em, văn biểu cảm có những đặc điểm gì?

- Phơng thức biểu đạt: Trực tiếp, gián tiếp Cũng có thể dùng các biện pháp tự sự miêutả

* Ghi nhớ:

HS đọc bài tập

Trao đổi thảo luận theo nhóm

Đoạn b là văn biểu cảm vì nội dung biểu hiện tình cảm

II/ Luyện tập:

Bài tập 1

Trang 36

yêu thích vẻ đẹp dân dã, sức sống tiềm tàng và khoẻ khoắn

của cây hải dờng Cả hai đoạn đều nói về hoa hải đờng nhng

ở đoạn a sử dụng các yếu tố miêu tả chính xác về đặc điểm

của hoa hải đờng, đoạn b sử dụng yếu tố tởng tợng và lời

văn khơi gợi: “ Hoa hải đờng rạng rỡ, nồng nàn nhng không

có vẻ gì là yểu điệu thục nữ, cánh hoa khum khum lại nh

muốn phong lại nụ cời đáng mến.”

Cả hai bài thơ đều là văn biểu cảm vì:

- ND bài “ Sông núi nớc Nam” thể hiện niềm tự hào dân tộc,

ý chí quyết tâm bảo vệ cho chủ quyền đất nớc trớc kẻ thù

xâm lợc

- Phò giá về kinh thể hiện niềm kiêu hãnh trớc hào khí chiến

thắng và khát vọng hoà bình của nd ta thời Trần

A Kể lại một câu chuyện cảm động

B Bàn luận về một hiện tợng trong cuộc sống

nhập tâm hồn của Nguyễn Trãi với cảnh trí Côn Sơn.

Tiết 21:

Côn Sơn ca Buổi chiều đứng ở phủ thiên trờng trông ra

(Hớng dẫn đọc thêm)

- Cảm nhận đợc hồn thơ thắm thiết tình quê của Trần Nhân Tông trong bài “ Buổi chiều đứng ở phủ thiên trờng trông ra” và sự hoà nhập tâm hồn của Nguyễn Trãi với cảnh trí Côn Sơn qua đoạn thơ trong bài “ Côn sơn ca”

- Tiếp tục hiểu thể thơ thất ngôn tứ tuyệt và thơ lục bát

- Tích hợp văn- Tiếng việt

II/ Chuẩn bị: Tài liệu tham khảo, bảng phụ.

Trang 37

Là vị anh hùng dân tộc văn võ song toàn, có công lớn với

dân với nớc thời nhà Lê Nhng cuộc đời ông gặp một nỗi

oan thảm khốc trong vụ án Lệ Chi Viên

Hoàn cảnh sáng tác- SGK

? Thể thơ? Lục bát Nhịp 2/2; 4/4 vần bằng, các tiếng thứ

6 của câu 6 vần với tiếng thứ 6 của câu 8 Tiếng thứ 8 của

câu 8 lại vần với tiếng thứ 6 của câu 6 2 câu 6-8 đi với

nhau thành một cặp

Hớng dẫn đọc, GV, HS đọc

I/ Côn Sơn caI/ Tác giả, tác phẩm

? Những nét cảnh vật nào của CS đợc nói đến trong bài?

- Tiếng suối chảy rì rầm

- Những phiến đá rêu phủ xanh phơi mình dới nắng

- Rừng thông xanh ngắt mọc dày chen chúc, che ánh nắng

mặt trời

? Cách tả có điều gì đặc biệt?

- Mầu sắc:

- Âm thanh:

Một thiên nhiên lâu đời nguyên thuỷ

? Theo quan niệm của ngời xa, cảnh sắc nh vậy nói lên điều

gì?

Thanh tao mát mẻ, trong lành

Theo qan niệm của ngời xa, thông và trúc là loại cây tợng

trng cho sự thanh tao

II/ Phân tích

1 Cảnh trí Côn Sơn

- Cảnh sắc thiên nhiên thanhcao, yên tĩnh và trong sáng

? Tác giả say sa ca ngợi cảnh trí thiên nhiên CS, điều đó

chứng tỏ điều gì ở con ngời này?

Yêu thiên nhiên, quý trọng giá trị cảnh trí của CS

? “Ta” có mặt trong bài thơ mấy lần, trong bài thơ “ ta” là

ai?

Nhấn mạnh sự có mặt trong mọi nơi của tác giả

Khẳng định t thế làm chủ của con ngời trớc cảnh sắc

thiên nhiên

? Mỗi sở thích của ‘”ta “ đều đợc biểu thị bằng một hành

động? Hãy chỉ ra những động từ chỉ hành động đó? Theo

em sở thích đó mang tính vật chất hay tinh thần

“ Ta” nghe bằng tởng tợng, cảm xúc, ta tìm hiểu cảm giác

th thái cho tâm hồn: ngồi chiếu êm tìm nơi bóng mát để

ngâm thơ nhàn

? Các sở thích đó cho thấy con ngời ở đây có nhu cầu gì?

Đợc sống hoà hợp với thiên nhiên, tìm kiếm sự thanh

thản tơi mát cho tâm hồn

? Nhu cầu ấy thuộc về phẩm chất tâm hồn ntn?

Cử chỉ của nhà thơ thật ung dung th thái, tự tại, phóng

khoáng, sảng khoái nhàn tản, chẳng phải lo nghĩ gì ngoài

thú vui hoà nhập với thiên nhiên >> Phẩm chất thi sĩ, nghệ

sĩ lớn lao của Nguyễn Trãi

là một ông vua yêu nớc, một nhà văn hoá, một nhà thơ

tiêu biểu của thời Trần

? Thể thơ?

? Hoàn cảnh sáng tác?

Bài 2: Buổi chiều ở phủ ThiênTrờng trông ra ( Trần NhânTông)

( VB hớng dẫn đọc thêm)

Trang 38

1 Hai câu thơ đầu

? Hai câu cuối tả cảnh gì? Cảnh ấy gợi cho ngời đọc ấn

t-ợng gì? cảm giác gì?

- Tả hai cảnh quen thuộc ở làng quê khi chiều xuống, tiếng

sáo chỉ con nghe vẳng, cánh đồng vàng, từng đôi cò trắng

- Bài thơ là sự gắn bó hài hoà giữa cảnh và ngời, sự đạm

bạc của cảnh vật, thể hiện tâm hồn gắn bó khát khao và

thiết tha của Trần Nhân Tông- vị vua anh hùng- nhà thi sĩ,

góp phần làm nên hào khí Đông a

2 Hai câu thơ cuối:

Đọc bài đọc thêm

Bài tập 1:

Cả hai đều là sản phẩm của tâm hồn thi sĩ, những tâm

hồn có khả năng hoà nhập với thiên nhiên

Học thuộc lòng hai bài thơ

Nắm chắc nội dung và nghệ thuật của hai bàiSoạn bài: Sau phút chia ly

Tiết 22:

Từ hán việt

- HS hiểu đợc sắc thái ý nghĩa riêng của biệt của từ Hán Việt

- HS có ý thức sử dụng từ Hán Việt đúng nghĩa, đúng sắc thái, phù hợp với hoànm cảnhgiao tiếp, tránh lạm dụng từ hán việt

- Tích hợp văn- tiéng việt

II/Chuẩn bị: Tài liệu tham khảo, bảng phụ.

HS đọc bài tập- Thảo luận nhóm

Trong trờng hợp này tác giả dùng từ HV để tạo sắc thái biểu

cảm, tránh thô tục

I/ Sử dụng từ Hán Việt

1 Sử dụng từ HV để tạo sắcthái biểu cảm

a, Bài tập

Trang 39

HS đọc bài tập ý b

? Tại sao trong trờng hợp này tác giả lại dùng từ HV?

Để tạo sắc thái cổ kính của lịch sử

? Trong những trờng hợp nào thì sử dụng yếu tố HV?

GV nêu vấn đề: Có ngời cho rằng chỉ nên dùng từ thuần việt

mà không dùng từ hán việt

VD: Trong học tập mọi ngời cần suy nghĩ độc lập

Trong học tập mọi ngơi cần đứng một mình suy nghĩ

? Theo em ý kiến này có đúng không?

Không hoàn đúng

Trong trờng hợp trên ta dùng nh thế là không hay và con

gây cời cho mọi ngời

HS đọc bài tập ( SGK 82) Thảo luận và phát biểu

Trong hai trờng họơ này dùng từ HV là không đúng,

không cần thiết, làm cho câu văn kém phần trong sáng,

không phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp

? trong khi nói và viết, khi ta gặp một cặp từ thuần việt

HS thảo luận bài tập 2:

Tên ngời, tên địa lý hay dùng để đặt tên ngời tên địa danh

Các từ: giảng hoà, cầu thân, hoà hiếu, nhan sắc tuyệt trần,

góp phần tạo nên sắc thấi cổ xa

- HS hiểu đợc đặc điểm của các thể văn biểu cảm

- HS hiểu đợc phơng thức biểu cảm, thờng mợn cảnh vật để bày tỏ tình cảm khác với văn miêu tả nhằm tái hiện sự vật, tái hiện đối tợng đợc miêu tả

- Tích hợp văn- tiéng việt

II/ Chuẩn bị: Tài liệu tham khảo, bảng phụ.

Trang 40

? Để biểu đạt tình cảm đó, tác giả bài văn đã làm gì?

- Mợn hình ảnh tấm gơng làm điểm tựa, vì tấm gơng luôn

phản chiếu trung thành mọi vật xung quanh

- Nói với gơng, ca ngợi gơng, gián tiếp ca ngời ngời trung

? Nội dung của toàn bài là gì?

Biểu dơng tính trung thực của tấm gơng

? Đoạn văn biểu hiện tình cảm gì?

Tình cảm cô đơn cầu mong sự giúp đỡ thông cảm

? Tình cảm của nhân vật đợc bộc lộ trực tiếp hay gián tiếp?

? Dựa vào đâu mà em đa ra nhận xét của mình?

- Biểu hiện tình cảm trực tiếp

- Thể hiện ở tiếng kêu, lời than

? Đặc điểm của văn biểu cảm?

Bài tập 2Biểu hiện tình cảm cô đơn, cầu mong sự giúp đỡ thông cảm

• Ghi nhớ:

HS đọc bài “ Hoa học trò”

Thảo luận nhóm để trả lời các câu hỏi

? Tại sao tác giả lại gọi hoa phợng là hoa học trò?

Hoa phợng là loài hoa nở rộ vào mùa hè, thời gian kết thúc

năm học XD đã biến hoa phợng thành biểu tợng của sự

chia ly đối với học trò

? Bài văn thể hiện tình cảm gì?

Bầy tỏ nỗi buồn nhớ khi phải xa trờng, xa bạn

Thể hiện khát vọng sống hoà bình, hoà nhập với bạn bè,

Định dạng
Số trang	191
Dung lượng	1,98 MB

Giáo án Ngữ Văn 7( 2 Cột )

Tiết 34: Hớng dẫn đọc thêm Văn bản