GIÁO DỤC KỶ LUẬT HỌC SINH TÍCH CỰC

Câu hỏi “Nếu không đánh, mắng thì chúng tôi sẽ làm gì để giáo dục con học trò của mình để chúng trưởng thành” luôn được các bậc phụ huynh, thầy cô giáo, người lớn đặt ra và trăn trở tìm

TR ƯỜNG THCS QUANG TRUNG NG THCS QUANG TRUNG

PHÒNG GIÁO DỤC THỐNG NHẤT

TR ƯỜNG THCS QUANG TRUNG NG THCS QUANG TRUNG

PHÒNG GIÁO DỤC THỐNG NHẤT

- Ngày nay, cùng với sự phát triển đi lên của xã hội, mỗi chúng ta được sống trong môi trường văn minh, hiện đại hơn, nhưng kéo theo đó cũng có nhiều vấn đề nảy sinh làm ảnh hưởng ít nhiều đến đời sống xã hội.

Một trong những vấn đề đáng lo ngại hiện nay, đó là đạo đức học đường của một bộ phận học sinh, đang bị xuống cấp, dẫn đến tình trạng bạo lực học đường xảy ra ngày càng phổ biến, xã hội diễn biến phức tạp và quan hệ thầy trò bị đảo lộn.

Điều này không những gây hoang mang cho dư luận xã hội

mà còn gióng lên hồi chuông cảnh báo về lối sống đạo đức, nhân cách của giới trẻ ngày nay

-Trẻ em thì không thể không được giáo dục, đặc biệt

khi các em sai phạm lại càng cần giúp các em nhận biết được đúng sai để điều chỉnh hành vi của mình theo hướng tích cực Vậy phải làm gì để để giúp các

em phát triển tốt nhất Câu hỏi “Nếu không đánh, mắng thì chúng tôi sẽ làm gì để giáo dục con (học trò) của mình để chúng trưởng thành” luôn được các bậc phụ huynh, thầy cô giáo, người lớn đặt ra và trăn trở tìm ra những phương pháp giáo dục có tác động tốt đến quá trình phát triển của trẻ, mang tính nhân văn, phù hợp với tình hình phát triển của xã hội hiện nay Vậy đó là phương pháp gì?

Xin thưa đó chính là phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực

-Để đánh giá kết quả hoạt động đổi mới phương

pháp quản lý lớp học bằng các biện pháp giáo dục kỷ luật tích cực trong thời gian qua, Tổ KHTN trường THCS Quang Trung xây dựng chuyên đề:

Đánh giá việc vận dụng phương pháp quản lý lớp học bằng các biện pháp giáo dục kỷ luật tích cực.

-Qua chuyên đề này xin được đóng góp một số

phương pháp giáo dục kỷ luật học sinh tích cực

để đánh giá kết quả hoạt và thực trạng đang diễn

ra tại với những gì đã làm được và những gì còn tồn tại trong thời gian qua.

- Như thế nào là giáo dục kỷ luật tích cực?

Giáo dục kỷ luật tích cực tức là dựa trên

nguyên tắc vì lợi ích tốt nhất của trẻ; không làm tổn thương đến thể xác và tinh thần của trẻ; có

sự thỏa thuận giữa người lớn – trẻ em và phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý trẻ em

Lý luận và thực tiễn đều cho thấy việc sử trừng phạt thân thể trẻ em là biện pháp giáo dục không mang lại hiệu quả và gây ra những hậu quả không chỉ với bản thân trẻ, mà chính cha mẹ, xã hội cũng phải gánh chịu hậu quả từ hành vi trừng phạt trẻ em.

- Khi nói đến phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực là phương pháp đưa ra phải đảm bảo được

4 yếu tố sau:

 Phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi,

 Được xây dựng trên cơ sở thống nhất và thảo thuận giữa người lớn và trẻ em,

 Không làm tổn thương đến thể xác và tinh thần của trẻ,

 Đảm bảo lợi ích tốt nhất của trẻ.

Khái niệm này có thể hiểu là bất cứ biện pháp giáo dục nào đáp ứng được 4 yếu tố trên là phương pháp giáo dục tích cực.

- Biện pháp giáo dục tích cực có phải

là những phương pháp giáo dục khuôn mẫu, do những nhà giáo dục học đưa

ra và các bậc cha mẹ, người lớn có thể

áp dụng với tất cả các trẻ không?

-Xin thưa là không có bất kỳ một khuôn mẫu nào để người lớn chỉ việc bê nguyên vào áp dụng với trẻ cả, bởi mỗi trẻ là một tích cách, một môi trường, một hoàn cảnh khác nhau

và gặp những vấn đề khác nhau, do đó việc

sử dụng phương pháp giáo dục với từng trẻ

là khác nhau, thậm chí với từng trẻ những biện pháp giáo dục cũng phải đa dạng

-Vì thế đòi hỏi người lớn phải thật linh hoạt trong quá trình áp dụng các phương pháp giáo dục trẻ, có thể dựa vào khái niệm trên

để sáng tạo và lựa chọn ra các phương pháp giáo dục sao cho phù hợp với từng đối tượng, hoàn cảnh nhất

- Với mục đích tạo điều kiện tốt nhất theo tinh thần đổi mới cho học sinh, sau một thời gian triển khai việc thực hiện phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực đối với học sinh và những thực trạng đang diễn ra tại trường THCS Quang Trung Trong thời gian qua, chúng tôi đã tiến hành áp dụng một số phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực tại trường như sau:

- Thay vì tập trung vào những sai sót của trẻ thì bạn hãy tập trung vào những điểm mạnh, những tiến bộ dù nhỏ của trẻ Mọi trẻ em đều rất thích thú và có nhu cầu được khen thưởng, khuyến khích, động viên, khi đó trẻ sẽ

có cách xử sự tích cực nếu những hành

vi tốt của các em được củng cố và phát huy bằng những khuyến khích, động viên tích cực Điều này còn là tiền đề

để giáo viên và học sinh/cha mẹ và con cái có thể gần gũi, trao đổi với nhau, qua đó hạn chế trừng phạt

-Các hình thức động viên khuyến

khích: một nụ cười, một lời khen ngợi,

sự công nhận trước bạn bè/họ hàng/người thân, sự biểu dương trước lớp/trường học/gia đình…

-Hình thức khen thưởng: giáo viên viết

thư cho học sinh hoặc cha mẹ học sinh, gọi điện đến nhà để thông báo về

sự tiến bộ của học sinh, khen thưởng bằng những vật dụng phục vụ cho việc học tập hoặc giải trí nếu có điều kiện: khen thưởng bằng đồ dùng học tập, truyện, sách kiến thức, đĩa nhạc…

Với phương pháp này giáo viên có thể động viên khen thưởng học sinh qua giao tiếp như: “Lần sau em cố gắng lên nhé”,

“Em học bài chưa kỹ lắm hôm sau em học

kỹ hơn nhé”, “Cảm ơn em, em trả lời gần đúng rồi đấy”….

* Ưu điểm của phương pháp:

-Trong tác phẩm Whale Done! - Sức mạnh của

sự khích lệ, Ken Blanchard đã đưa ra phương pháp khích lệ những mặt tích cực, để định hướng những hành vi chưa tốt của người khác, tác giả đã đúc kết nên những kinh nghiệm quý báu và hữu ích: “Nếu ta mở lòng với mọi người bằng một thái độ sống tích cực thì ta sẽ nhận lại được những kết quả tích cực”, “Hãy nghĩ và đối xử với nhười khác theo cách mình muốn họ trở thành”.

- Như vậy có thể thấy việc áp dụng Phương pháp

Khuyến khích, động viên tích cực sẽ giúp giáo viên và học sinh/cha mẹ và con cái có thể gần gũi, trao đổi với nhau thông qua đó sẽ khắc phục uốn nắn những sai sót của trẻ.

* Nhược đểm của phương pháp:

- Giáo viên phải mất nhiều thời gian theo dõi và tìm cách tiếp cận học sinh vì không phải học sinh nào cũng dễ dàng tiếp cận nhất là khi trong suy nghĩ của các em là mình sẽ bị trách phạt.

-Trẻ em thường hay bị trách phạt trực tiếp khi các em mắc các lỗi như: mất trật tự trong giờ học, về không đúng giờ, phạm lỗi ở trường, ngang bướng… Tuy nhiên phần lớn người lớn chỉ chú

ý đến việc chấn chỉnh thái độ và hành

vi chưa tốt của các em mà bỏ qua việc tìm hiểu căn nguyên của hành vi sai phạm Trong khi đó, với phần lớn trẻ, các em mắc lỗi là do gặp phải những khó khăn trong thực tế

VD:

- Có thể trẻ sẽ gặp những khó khăn về hoàn cảnh gia đình, những bức xúc của trẻ khi trẻ là nạn nhân của những cách đối xử không công bằng, do bị hiểu lầm, bị xúi giục…Do đó việc tìm hiểu những trở ngại trong học tập và những khó khăn về hoàn cảnh gia đình, về tâm lý của trẻ để chia sẻ

và giúp các em tháo gỡ sẽ giúp thầy cô/cha

mẹ không cần phải dùng đến trách phạt trực tiếp mà vẫn giáo dục trẻ có kết quả.

* Ưu điểm của phương pháp:

- Giúp người lớn hiểu được tâm tư, hoàn cảnh của các em

- Sử dụng phương pháp này còn giúp người lớn có thể tìm ra hướng giải quyết khó khăn cho trẻ em thông qua đó tạo điều kiện cho các em yên tâm học tập.

- Giúp người lớn có thể ngăn chặn được một số tiêu cực xảy ra cho con trẻ.

- Qua tâm sự thay đổi của các em chúng

ta cũng có thể nhìn nhận lại được bản thân mình và kịp thời thay đổi.

* Nhược đểm của phương pháp:

- Thường học sinh ngại khi tâm sự với người lớn vì lo

sợ sẽ bị trách mắng hoặc sợ thầy cô đì trong học tập.

- Nhiều người chưa sẵn sàng mở lòng khi nghe trẻ tâm sự, đôi khi chúng ta luôn giữ những ấn tượng không tốt về con trẻ như: hay lừa dối, học dốt, quậy phá…

- Một số trường hợp không dám tâm sự vì sợ bạn không chơi với mình hay bị đánh… nên các em không dám nói.

- Giáo viên sẽ mất nhiều thời gian để thuyết phục.

* GV 1: Cô lặp lại câu hỏi nhé

Em nào giúp bạn mình trả lời câu hỏi này?

Em nhắc lại đi!

Em trả lời được rồi!

Em nhớ tập trung nghe giảng bài nhé!

* GV 2: Học thì dở, nói chuyện thì hay!Đứng

im đấy!

Ai trả lời?

Nhắc lại đi!

Xòe tay ra! ( đánh 2 cái vào tay)

Ngồi xuống!Lần sau còn vi phạm thì quét rác 1 tuần nghe chưa!

Kết quả xử lý GV1 sẽ được học sinh hưởng ứng

và giờ học thoải mái hơn, học sinh tiếp thu bài dễ dàng, nhanh chóng.

-Khi trẻ sai phạm và vi phạm nội quy

hoặc thời khóa biểu thì nhất thiết phải có những hình thức phạt cụ thể, rõ ràng và cách xử phạt cần phù hợp và nhất quán.

-Nguyên tắc bắt buộc phải thực hiên khi

xử lý hành vi sai phạm của trẻ bằng phương pháp này là phải giải thích cho các em rõ về những việc đã làm chưa đúng ở đâu và chưa đúng như thế nào

- Đặc biệt, quá trình xử lý và giải thích cần giúp trẻ hiểu việc làm đó của các em là chưa đúng chứ không phải bản thân em không tốt

- Tuyệt đối không sử dụng những hình thức phạt mang tính bạo lực, các hình thức phạt cần phù hợp với mức độ vi phạm và cần mang tính chất xây dựng.

- Cần công bằng, khoan dung, tránh gây căng thẳng, đối đầu với trẻ Dù bạn đang có vui hay buồn, dù bạn không thực sự yêu quý các trẻ như nhau thì vẫn phải áp dụng các hình thức phạt theo cách tích cực và công bằng.

-Việc áp dụng các hình thức phạt một cách nhất quán không có nghĩa là luôn máy móc đơn điệu trong mọi trường hợp, mọi lúc Việc áp dụng các hình thức phạt phải xem xét đến bối cảnh, hoàn cảnh của từng trẻ.

- Không phạt trẻ vì những lỗi do ngoại cảnh tác động, không phạt những điều chưa được quy định trước trong nội quy ở trường/thời khóa biểu ở nhà

* Ưu điểm của phương pháp:

-Qua hình thức phạt nhằm mục đích dạy cho trẻ hiểu rằng cách xử sự của trẻ như vậy là chưa đúng, để từ đó các em sẽ tự điều chỉnh hành vi của mình cho phù hợp

-Tạo cho học sinh thói quen nghiêm túc chấp hành các quy định ở trong trường, nơi công cộng.

* Nhược điểm của phương pháp:

-Chúng ta vẫn chưa từ bỏ thói quen giáo dục cũ.

-Người lớn khi xử lý còn nóng vội trong việc xử phạt học sinh, áp đặt cho các em quá mức.

-Đối với học sinh “cá biệt” thì luôn muốn thể

hiện mình để gây chú ý cho thầy cô giáo hoặc một số học sinh khép kín, không muốn bất kỳ ai quan tâm đến mình Nhưng cả hai lại thường xuyên vi phạm kỉ luật của nhà trường.

-Đối với những trường hợp này giáo viên chủ

nhiệm phải dùng tình cảm để cảm hóa các em, phải quan tâm đến hoàn cảnh của các em, lắng nghe những ý kiến của các em để biết rõ các em muốn gì, tạo điều kiện cho các em tham gia một số công tác và phong trào trong lớp để các

em cảm thấy mình có khả năng đóng góp cho thành tích của lớp và để các em cảm thấy mình không bị nghét bỏ hay bị bỏ rơi, từ đó xóa bỏ khoảng cách thầy trò, tạo điều kiện cho những tâm sự, chia sẻ…Khi đó những lời động viện, định hướng của giáo viên chủ nhiệm sẽ có hiệu quả hơn.

- Tuy nhiên, khi dùng tình cảm để cảm hóa các em, giáo viên cũng phải kèm theo các yêu cầu nghiêm khắc, để răn đe các học sinh khác.

- Để thuyết phục HS sửa đổi hành vi các Thầy cô giáo cần tìm hiểu thấu đáo hoàn cảnh, nguyên nhân khiến học sinh phạm lỗi nhất là học sinh cá biệt Trên cơ sở đó chúng ta giúp HS nhận thức về hành vi sai trái và hỗ trợ

* Ưu điểm của phương pháp:

- Giáo viên và học sinh sẽ giảm bớt khoảng cách, từ đó học sinh sẽ tin tưởng

và dễ dàng tiếp nhận những yêu cầu của giáo viện và tự ý thức hơn trong việc giữ gìn kỉ luật.

* Nhược điểm của phương pháp:

- Thường thì giáo viên bộ môn sẽ khó thực hiện

vì không thể biết rõ được hoàn cảnh của các em hơn giáo viên chủ nhiệm lớp.

- Qua biện pháp này HS được tham gia, được cung cấp thông tin, được bày tỏ ý kiến của mình, ý kiến của các em được lắng nghe và tôn trọng.

* Ưu điểm của phương pháp:

- Giúp HS rèn kĩ năng giao tiếp, bày tỏ ý kiến và tham gia quá trình ra một quyết định chung nào đó.

- Giúp HS hiểu, tôn trọng và thực hiện những vấn đề

- Rèn cho HS kỹ năng quan sát, phân tích vấn đề và đưa ra quyết định cuối cùng.

- Tạo thêm mối thân thiện gắn bó giữa GV và học sinh , tạo được sự đoàn kết trong tập thể lớp.

- Giúp HS biết tôn trọng bản thân mình và người khác  từ đó HS có ý thức thực hiện tốt những quy định chung.

- Trước tiên xin đề cập đến một vài trường hợp điển hình

mà mỗi khi nghe tới người lớn chúng ta không khỏi bởi những băn khoăn, trăn trở:

+ Một em HS học lớp 8 có cha và mẹ hay đi công tác nước ngoài Em được giao giữ căn nhà ở Đồng Nai, vì thế hàng tuần, em kéo bạn bè về khiêu vũ, uống bia và quan hệ tình dục Hỏi em không sợ mang thai hoặc mắc bệnh AIDS sao? Câu trả lời của em khiến người nghe toát mồ hôi:

"Em chỉ có quan hệ với bạn trai của em thôi, mà bạn trai của em thì chưa đứa nào bị bệnh cả!" Em còn quan niệm rằng sau này em sẽ đi du học, lấy chồng nước ngoài nên chuyện "giữ ngàn vàng" không cần phải bận tâm!

+ Trong lúc xô xát, một học sinh lớp 8 đã dùng dao đâm chết bạn ngay tại trường học Sự việc xảy ngày 11/5 tại trường THCS Hiệp Thạnh, huyện Đức Trọng, Lâm Đồng.

+ Chiều 30/10 tại trường Bùi Thị Xuân (Đà Lạt) Cô giáo gọi học sinh Phúc lên bảng làm bài tập, Phúc không biết làm

mà ghi một câu cộc lốc “không biết” trên bảng và bỏ về chỗ ngồi Bị nhắc nhở, học sinh này liền rút dao trong cặp ra đe dọa.

+ Chiều 27-3, chỉ vì mâu thuẫn, một học sinh lớp 10 C8, Trường THPT dân lập Hồng Bàng (huyện Xuân Lộc, Đồng Nai),

đã dùng dao thủ sẵn trong người đâm bạn học cùng lớp tử vong Án mạng xảy

ra trong giờ ra chơi trước sự chứng kiến của hàng chục học sinh…

+ Tại trường THCS Quang Trung – Thống Nhất – Đồng Nai, trong giờ làm bài kiểm tra học sinh lớp 8 không chịu làm bài mà ngồi chơi quậy phá, sau đó học sinh này ghi vào bài làm ‘thầy cô tự làm”.

-Trước những thay đổi về quan điểm

sống, lối suy nghĩ của giới trẻ hiện nay đã đặt ra cho những thầy cô giáo cần phải

có những biện pháp giáo dục thích hợp.

- Thực hiện theo sự hướng dẫn của ngành

trong thời gian qua tập thể trường THCS Quang Trung đã và đang áp dụng một số biện pháp giáo dục kỷ luật tích cực và thu được kết quả như sau: