ga vat li 10cb

Kỹ năng: - Giải được các bài về chuyển động thẳng đều ở các dạng khác nhau như: hai xechạy đến gặp nhau; hai xe đuổi nhau; xe chạy nhanh chậm trên các đoạn đườngkhác nhau; các chuyển độn

Trang 1

Ngày soạn: ………

Phần một: CƠ HỌC CHƯƠNG I ĐỘNG HỌC CHẤT ĐIỂM Tiết 1 BÀI 1 CHUYỂN ĐỘNG CƠ

10A 1 10A 2 10A 3 10A 4

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức:

- Nắm vững các khái niệm: chuyển động, quỹ đạo chuyển động;

- Nêu được các ví dụ về: chất điểm, vật làm mốc, mốc thời gian;

- Phân biệt hệ toạ độ, hệ quy chiếu;

- Phân biệt được thời điểm, thời gian

1 Giáo viên: Giáo án, viên bi, một số bài toán nhỏ đổi thời gian

2 Học sinh: Đã chuẩn bị bài ở nhà, nắm được kiến thức cơ bản của bài

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Kiểm tra bài cũ:

Nhắc lại kiến thức đã học về chuyển động cơ, vật làm mốc ở THCS.

Đặt vấn đề: Giới thiệu chương trình gồm 2 phần: Cơ học và Nhiệt học.

Phần cơ học gồm 4 chương nói về chất điểm, vật rắn, các định luật bảo toàn.Chương I: Động học chất điểm Nội dung là khảo sát các loại chuyển động.Bài 1: Cho ta khái niệm về chuyển động cơ, chất điểm, quỹ đạo, cách xác định vị trí của vật trong không gian

2 Bài mới:

Trang 2

Hoạt động 1 : Tìm hiểu Chuyển Động Cơ Chất Điểm

Hoạt động của Giáo viên - Học sinh Nội dung

GV: Nêu câu hỏi để học sinh thảo

như thế nào? Cho ví dụ

HS thảo luận trả lời các câu hỏi

Chuyển động cơ của một vật (gọi tắt

là chuyển động) là sự thay đổi vị trí của vật đó so với các vật khác theo thời gian

Hoạt động 2: Tìm hiểu Cách xác định vị trí của vật trong không gian?

GV:

- Khi một vật tồn tại trong không gian,

muốn biết nó ở vị trí nào thì ta cần phải

xác định ?

- Các em hãy cho biết tác dụng của vật

mốc đối với chuyển động của chất

điểm?

- Khi xác định vị trí của vật trong

không gian cần phải có những dụng cụ

1 Vật làm mốc và thước đo

- Vật làm mốc là được coi là đứng yên

- Vật làm mốc và một chiều dương trên đường đó có thể xác định được chính xác vị trí của vật bằng cách dùng một cái thước đo chiều dài đoạn đường từ vật làm mốc đến vật

2 Hệ tọa độ

Gồm gốc toạ độ và 2 trục toạ độ Muốn xác định vị trí của M, ta làm:-Chọn chiều dương trên các trục toạ

độ -Chiếu vuông góc M xuống các trục toạ độ, ta được các điểm Mx, My.→

M (Mx, My)

Trang 3

Hoạt động 3 : Tìm hiểu Cách xác định thời gian trong chuyển động

GV:

- Muốn tính thời gian đã trôi qua bao

thì ta cần phải tính như thế nào?

- Mốc thời gian là gì? Tại mốc thời

2 Thời điểm và thời gian:

Thời gian là hiệu của 2 thời điểm

Hoạt động 4: Hệ quy chiếu

- Một mốc thời gian và một đồng hồ

3 Củng cố, luyện tập:

- Nhắc lại các khái niệm: chuyển động cơ, chất điểm, quỹ đạo,

mốc thời gian, đồng hồ, hệ tọa độ, hệ quy chiếu

- Phân biệt thời gian và thời điểm

- Đổi một số mốc thời gian Trả lời câu hỏi TN SGK

4 Hướng dẫn hs tự học ở nhà:

- Học bài, làm tất cả các bài tập trong SGK

- Chuẩn bị bài 2: Chuyển động thẳng đều

+ Khái niệm chuyển động thẳng đều

+ Các phương trình chuyển động dùng trong chuyển động thẳng đều+ Các lưu ý khi sử dụng các phương trình chuyển động thẳng đều

Trang 4

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

- Nêu được định nghĩa của chuyển động thẳng đều

- Vận dụng công thức tính quãng đường và phương trình chuyển động để giảibài tập

2 Kỹ năng:

- Giải được các bài về chuyển động thẳng đều ở các dạng khác nhau như: hai xechạy đến gặp nhau; hai xe đuổi nhau; xe chạy nhanh chậm trên các đoạn đườngkhác nhau; các chuyển động có mốc thời gian khác nhau

- Vẽ đồ thị tọa độ - thời gian của chuyển động thẳng đều

- Biết cách thu thập thông tin thừ đồ thị như: xác định được vị trí và thời điểmxuất phát, vị trí và thời điểm gặp nhau, thời gian chuyển động …

- Nhận biết được một chuyển động thẳng đều trên thực tế nếu gặp phải

- Đã chuẩn bị bài ở nhà, nắm được kiến thức cơ bản của bài

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

Câu 1: Chất điểm là gì? Cho ví dụ

Câu 2: Phân biệt hệ toạ độ và hệ quy chiếu.

Câu 3: Phân biệt thời gian và thời điểm Nêu ví dụ minh hoạ

2.Giảng bài mới:

Trang 5

Hoạt động 1: Tìm hiểu Chuyển động thẳng đều

GV: Giới thiệu mục tiêu của bài: khảo

sát chuyển động thẳng đều

- Các đại lượng có liên quan: t,s

- Muốn so sánh sự nhanh hay chậm

của các vật thì ta dựa vào đặc điểm

nào của vật

- Muốn tính tốc độ trung bình của một

vật trên một quãng đường, ta tính như

thế nào?

- Nêu đơn vị của vận tốc

- GV yêu cầu HS đổi đơn vị km/h theo

Nhận xét: s phụ thuộc vào yếu tố nào?

HS: Trả lời các câu hỏi

Hoạt động 2 : Tìm hiểu Phương trình chuyển động và đồ thị

toạ độ - thời gian của chuyển động thẳng đều Hoạt động của Giáo viên - Học sinh Nội dung

GV: Ta xác định quãng đường theo

toạ độ của vật trong quá trình chuyển

động, được biểu thức gì? Hướng dẫn

HS thiêt lập CT x

HS: Quãng đường đi được s = x-x0

⇒x=s+x0 Mà s =vt⇒x= x0+vt.

GV: Nhận xét – kết luận

II Phương trình chuyển động và

đồ thị toạ độ-thời gian của chuyển động thẳng đều

1.Phương trình chuyển động thẳng đều

Trang 6

HS: Ghi nhận kiến thức

GV nêu vài ví dụ yêu cầu HS thảo

luận tìm phương trình chuyển động

3 Củng cố, luyện tập

- Chuyển động thẳng đều là gì?

- Phương trình của chuyển động thẳng đều

- Đồ thị x(t)của chuyển động thẳng đều có dạng như thế nào?

- Bài tập ví dụ: Bài 9 trang 15 sgk

4 Hướng dẫn hs tự học ở nhà

- Học bài, làm tất cả các bài tập trong SGK trang 15

- Chuẩn bị bài 3: Chuyển động thẳng biến đổi đều + Khái niệm chuyển động thẳng biến đổi đều

+ Các dạng chuyển động biến đổi đều + Khảo sát chuyển động thẳng nhanh dần đều

===========================================

Ngày soạn: ……….

Trang 7

Tiết 3 - BÀI 3.

CHUYỂN ĐỘNG THẲNG BIẾN ĐỔI ĐỀU

10A 1 10A 2 10A 3 10A 4

- Viết được công thức tính và nêu được đặc điểm về phương, chiều và độlớn của gia tốc trong chuyển động thẳng nhanh dần đều, chậm dần đều

- Xây dựng được công thức tính gia tốc theo vận tốc và quãng đường điđược trong chuyển động thẳng biến đổi đều

2 Kỹ năng: Giải được các bài toán đơn giản về chuyển động thẳng biến đổi

Câu 1: Chuyển động thẳng đều là gì?

Câu 2: Các phương trình của chuyển động thẳng đều

Trang 8

Câu 3: Đồ thị x(t) của chuyển động thẳng đều như thế nào?

2 Giảng bài mới:

Hoạt động 1 : Tìm hiểu Vận tốc tức thời Chuyển động thẳng biến đổi đều

GV: - Giới thiệu mục tiêu của bài:

khảo sát các loại chuyển động thẳng

biến đổi đều

- Muốn so sánh sự nhanh hay chậm

của các vật tại các điểm trên quỹ đạo

thì ta so sánh điều gì?

- Muốn tính tốc độ tức thời tại một

điểm bất kỳ của một vật trên một quỹ

đạo, ta tính như thế nào?

- Nêu ý nghĩa của từng đại lượng trong

công thức

HS: cá nhân trả lời câu hỏi C1

HS: Ghi nhớ kiến thức

GV: Để đặc trưng cho chuyển động về

sự nhanh, chậm và về hướng, ta phải

dùng đại lượng vectơ: vr

- Biểu diễn vectơ vận tốc

HS: Ghi nhớ , trả lời câu hỏi C2

GV: Chuyển động thẳng biến đổi đều

là chuyển động như thế nào?

- Giới thiệu các loại chuyển động

thẳng biến đổi đều: nhanh dần đều,

chậm dần đều

HS: Ghi nhớ kiến thức

I Vận tốc tức thời Chuyển động thẳng biến đổi đều.

v là vận tốc tức thời tại một điểm M

Nó cho ta biết vận tốc của vật tại M

2 Vectơ vận tốc tức thời.

Vectơ vận tốc tức thời của mộtvật tại một điểm là vectơ có gốc tạivật chuyển động, có hướng củachuyển động và có độ dài tỉ lệ với độlớn của vận tốc tức thời theo tỉ xíchnào đó

Hoạt động 2 : Tìm hiểu Chuyển động thẳng nhanh dần đều

GV: Chuyển động thẳng nhanh dần

đều là gì?,

Diễn giảng, đưa ra khái niệm gia tốc:

“tốc độ biến thiên vận tốc”⇒công thức

tính gia tốc

HS: Từ đó định nghĩa “gia tốc”

- Nêu đơn vị của gia tốc, dựa theo công

II Chuyển động thẳng nhanh dần đều

1 Gia tốc trong chuyển động thẳng nhanh dần đều

a) Khái niệm gia tốc

Trang 9

- Nêu đặc điểm của gia tốc trong

chuyển động thẳng biến đổi đều

- Để phân biệt chuyển động thẳng

nhanh dần đều và chậm dần đều, người

ta đưa ra vectơ gia tốc

- Nhanh dần đều thì v> v0 nên vectơ

gia tốc cùng chiều với vectơ vận tốc

- HS: Từ công thức tính độ lớn của a,

chọn gốc thời gian tại t0 :

0 0

v v v

⇒suy ra công thức tính vận tốc cuả vật

sau thời gian t kể từ lúc tăng vận tốc

b) Vectơ gia tốc.

- Khi vật chuyển động thẳng nhanhdần đều, vectơ gia tốc có gốc ở vậtchuyển động, có phương và chiềutrùng với phương và chiều của vectơvận tốc và có độ dài tỉ lệ với độ lớncủa gia tốc theo một tỉ xích nào đó

2 Vận tốc của chuyển động thẳng nhanh dần đều.

- Chuyển động thẳng biến đổi đều là gì? Khái niệm gia tốc

- Phương trình của chuyển động thẳng nhanh dần đều

- Đồ thị vận tốc-thời gian của chuyển động thẳng nhanh dần đều có dạng như thế nào?

- Học bài, nắm vững các đặc điểm của chuyển động thẳng nhanh

dần đều Hướng dẫn học sinh làm bài 12 sgk

- Chuẩn bị tiếp nội dung của bài

============================================

Tiết 4 - BÀI 3.

Trang 10

CHUYỂN ĐỘNG THẲNG BIẾN ĐỔI ĐỀU (tiếp)

10A 1 10A 2 10A 3 10A 4

- Viết được công thức tính và nêu được đặc điểm về phương, chiều và độlớn của gia tốc trong chuyển động thẳng nhanh dần đều, chậm dần đều

- Xây dựng được công thức tính gia tốc theo vận tốc và quãng đường điđược trong chuyển động thẳng biến đổi đều

2 Kỹ năng: Giải được các bài toán đơn giản về chuyển động thẳng biến đổi

Câu 1: Chuyển động thẳng nhanh dần đều là gì?

Câu 2: Khái niệm gia tốc, viết công thức tính gia tốc, nêu đặc điểm của

Trang 11

gia tốc trong chuyển động thẳng nhanh dần đều.

Câu 3: Viết công thức tính vận tốc trong chuyển động thẳng nhanh dần đều.

2

Giảng bài mới:

Hoạt động 1: Xây dựng Các công thức về chuyển động nhanh dần đều

GV: Hướng dẫn HS lâp công thức tính

quãng đường đi được của chuyển động

thẳng nhanh dần đều

HS: Hoạt động nhóm

N1: Lập công thức tính quãng đường đi

được của chuyển động thẳng nhanh dần

đều

- Nhắc lại công thức tính vận tốc trung

bình trên một đoạn đường s: tb

s v t

= .

- Do vận tốc tăng đều, nên người ta

chứng minh được công thức 0

N2: Công thức liên hệ giữa gia tốc, vận

tốc và quãng đường đi được của chuyển

= thay vào công thức tính s,

ta có công thức liên hệ giữa vận tốc, gia

tốc, quãng đường đi

N3: Phương trình chuyển động của

chuyển động thẳng nhanh dần đều.

+ GV hướng dẫn HS trả lời C6

3 Công thức tính quãng đường đi được của chuyển động thẳng nhanh dần đều

2

s = v t + at

Quãng đường đi được trong

chuyển động thẳng nhanh dần đều

là một hàm số bậc hai của thời gian

4 Công thức liên hệ giữa gia tốc, vận tốc và quãng đường đi được của chuyển động thẳng nhanh dần đều.

v2 −v02 =2as

5 Phương trình chuyển động của chuyển động thẳng nhanh dần đều.

Trang 12

- Tương tự chuyển động thẳng nhanh

dần đều, nêu công thức tính vận tốc

Chú ý a và v có giá trị như thế nào so

với nhau

- Từ đó nhận xét đồ thị của v theo t

- Nhắc lại công thức tính quãng đường

trong chuyển động thẳng nhanh dần

đều Tương tự viết công thức tính s

trong chuyển động thẳng nhanh dần

đều

- Chú ý a,v

- Chứng minh hoàn toàn tương tụ như

với chuyển động thẳng nhanh dần đều,

GV cho HS tự biến đổi tìm ra công

thức tính quãng đường đi được và

1 Gia tốc trong chuyển động thẳng chậm dần đều

Suy ra gia tốc có giá trị âm⇒ a

ngược dấu với vận tốc

Vectơ gia tốc của chuyển động thẳng chậm dần đều ngược chiều với vectơ vận tốc

2 Vận tốc của chuyển động thẳng chậm dần đều.

a) Công thức tính quãng đường đi được.

2

0

1 2

s v t= + at

b) Phương trình chuyển động thẳng chậm dần đều.

2

0 0

1 2

Trang 13

- Phương trình của chuyển động thẳng nhanh dần và chậm dần đều.

- Đồ thị vận tốc-thời gian của chuyển động thẳng nhanh dần

và chậm dần đều có dạng như thế nào?

- Nắm vững các đặc điểm của chuyển động thẳng biến đổi đều

- Học bài , làm các bài tập Sgk trang 22.,

- Rèn kỹ năng suy luận, tính toán cẩn thận, tổng hợp

- Giải được một số dạng bài tập đơn giản về chuyển động thẳng đều

3. Thái độ: Nghiêm túc, có hứng thú trong học tập

II CHUẨN BỊ:

1.Giáo viên: Giáo án, hệ thống kiến thức, các dạng bài tập cơ bản

2 Học sinh: Đã chuẩn bị bài tập ở nhà

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

Câu 1: Viết các công thức sử dụng trong chuyển động thẳng đều

Câu 2: Viết công thức tính gia tốc, vận tốc, quãng đường đi, phương trình

chuyển động, công thức liên hệ giữa a-v-S trong chuyển động thẳng biến đổi đều (CĐTNDĐ)

Xét dấu của a, v, v0 khi:

+ Vật CĐTNDĐ cùng chiều dương

Trang 14

+ Vật CĐTNDĐ ngược chiều dương

+ Vật CĐTCDĐ cùng chiều dương

+ Vật CĐTCDĐ ngược chiều dương

2

Giảng bài mới:

Hoạt động 1 : Ôn tập kiến thức cơ bản

- Yêu cầu học sinh liệt kê các công

thức đã học lên 1 góc bảng

- Nhận xét - bổ sung hoàn chỉnh Ôn tập kiến thức cơ bản

Hoạt động 2 : Giải bài tập SGK

GV: Gọi học sinh tự tóm tắt và giải bài

tập trên bảng

HS: Giải - Nhận xét

GV yêu cầu một số học sinh khác nhận

xét về bài làm của bạn và sửa hoàn

chỉnh

GV: Nhấn mạnh một số vấn đề cơ bản

trong từng bài tốn cụ thể

- Công thức tính gia tốc là gì?

- Phải chọn chiều dương như thế nào

cho dễ giải toán

- Nhận xét kết quả

- Công thức nào tính quãng đường đi

được

- Viết các công thức có liên quan đến

thời gian đi được, lựa chọn công thức

dễ sử dụng nhất

- Áp dụng công thức tính gia tốc

- Chọn chiều dương

- Tính gia tốc, lưu ý giá trị của gia tốc

- Tính quãng đường đi theo công thức

đã học

- Chọn chiều dương

Bài 12 trang 22:

Chọn chiều dương là chiều cđ

a Gia tốc của đoàn tàu:

185 , 0 60

0 11 , 11

b Quãng đường đi:

333 60

185 , 0 2

1 2

, 0

0 67 , 16

2

11 , 11 2

2 2

Bài 15 trang 22:

Chiều dương là chiều chuyển động:

Trang 15

- Tính gia tốc dựa vào v,s.

- Tính thời gian chuyển động theo v, a

(m/ s2)

5 , 2

10 0

3 Củng cố, luyện tập:

- Chuyển động biến đổi đều có các công thức nào?

- Giảng lại một cách hệ thống kiến thức các bài vừa làm

4 Hướng dẫn hs tự học ở nhà

- Làm thêm các bài tập trong SGK và SBT

- Chuẩn bị bài: “Sự rơi tự do”: Khái niệm và các công thức trong rơi tự do.

=====================================================

TIẾT 6 - BÀI 4 SỰ RƠI TỰ DO

10A 1 10A 2 10A 3 10A 4

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Nêu được khái niệm về sự rơi tự do.

- Nêu được các đặc điểm của chuyển động rơi tự do

2 Kĩ năng

- Rèn luyện kĩ năng giải một số bài toán đơn giản về sự rơi tự do

3 Thái độ: Nghiêm túc, có hứng thú trong học tập

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên

- Chuẩn bị hai tờ giấy để làm thí nghiệm

- Chuẩn bị giáo án và các kiến thức có liên quan tới bài học

2 Học sinh

- Ôn lại các kiến thức về chuyển động nhanh dần đều.

Trang 16

- Thế nào là chuyển động thẳng nhanh dần đều?

2 Giảng bài mới:

Hoạt động 1 : Tìm hiểu Sự rơi trong không khí và sự rơi tự do

+ GV thực hiện các thí nghiệm:

- Thả 1 viên bi và 1 tờ giấy xuống

đồng thời

→ HS nhận xét kết quả: viên bi rơi

xuống nhanh hơn

- GV thả 2 tờ giấy như nhau, 1 tờ vo

tròn 1 tờ không vo

→ HS nhận xét kết quả: tờ giấy được

vo lại rơi nhanh hơn

từ đó GV đưa ra nhận xét: không phải

cứ vật nặng hơn thì sẽ rơi nhanh hơn

+ GV cùng với HS làm C1

+ GV giới thiệu cho HS về ống

Newton và thí nghiệm của Newton

+ GV giới thiệu thí nghiệm của Galile

từ tháp nghiêng Pi-da: Thí nghiệm của

Galile không hoàn toàn là sự rơi tự do,

thực tế 2 viên đạn ko rơi xuống đất

cùng lúc Tuy nhiên, người ta cũng coi

đây là sự rơi tự do

I Sự rơi trong không khí và sự rơi

tự do

1 Sự rơi của vật trong không khí

- Trong không khí không phải lúcnào vật nặng cũng rơi nhanh hơn vàcác vật nặng như nhau sẽ rơi nhanhnhư nhau

- Trong không khí khi rơi ngoài việcchịu tác dụng của trọng lực vật cònchịu tác dụng của các yếu tố khácnhư lực cản của không khí

2 Sự rơi của các vật trong chân không

- Nếu loại bỏ ảnh hưởng của khôngkhí thì mọi vật sẽ rơi nhanh nhưnhau Sự rơi của các vật trong trườnghợp này được gọi là sự rơi tự do

- Khái niệm: Sự rơi tự do là sự rơi

chỉ dưới tác dụng của trọng lực

Hoạt động 2 : Nghiên cứu sự rơi tự do của các vật

+ GV làm thí nghiệm thả viên phấn

xuống đất Giả sử đó là sự rơi tự do,

GV y/c HS quan sát và nêu nhận xét về

phương, chiều rơi của viên phấn

+ GV giúp HS tự xây dựng công thức

tính vận tốc và quãng đường đi được

II Nghiên cứu sự rơi tự do của các vật

1 Những đặc điểm của chuyển động rơi tự do

- Phương thẳng đứng

- Chiều: từ trên xuống dưới

Định dạng
Số trang	21
Dung lượng	921,5 KB