sử 7 chuẩn

- Sơ giản về thành thị trung đại: Sự ra đời, các quan hệ kinh tế, sự hình thanh tầng lới thị dân 2/ Tư tưởng, tình cảm : Học xong bài học sinh biết được - Những sự kiện cụ thể, bồi dưỡng

Trang 1

Phần một: KHÁI QUÁT LỊCH SỬ THẾ GIỚI TRUNG ĐẠI

Tuần : 1 Ngày soạn: 10/08/2010 Tiết : 1 Ngày dạy: 11/10/2010

Bài 1

SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI PHONG KIẾN Ở CHÂU ÂU

(Thời sơ – trung kì , trung đại)

- Bài học tích hợp môi trường

I MỤC TIÊU BÀI HỌC:

1/Kiến thức: Học xong bài học sinh hiểu

- Trình bày sự ra đời xã hội phong kiến ở châu Âu

- Nắm được khái niệm ”lãnh địa phong kiến” Lãnh địa phong kiến chiếm hết ruộng đất, biến nô lệ và nông dân thành nông nô để bóc lột.

- Sơ giản về thành thị trung đại: Sự ra đời, các quan hệ kinh tế, sự hình thanh tầng lới thị dân

2/ Tư tưởng, tình cảm : Học xong bài học sinh biết được

- Những sự kiện cụ thể, bồi dưỡng nhận thức cho học sinh về sự phát triển hợp quy luật của xã hội loài người từ xã hội chiếm hữu nô lệ sang xã hội phong kiến

3/ Kĩ năng: Học xong bài học có được kĩ năng

- Sử dụng bản đồ châu Âu để xác định vị trí các quốc gia phong kiến

- Hình thành các khái niệm ”lãnh địa” ”lãnh chúa” ”nông nô”.

- Vận dụng phương pháp so sánh, đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ xã hội chiếm hữu

nô lệ sang xã hội phong kiến

II THIẾT BỊ DẠY - HỌC:

- Bản đồ châu Âu thời phong kiến

- Một số tranh ảnh mô tả hoạt động tronh thành thị trung đại

- Nhũng tư liệu đề cập tới chế độ chính trị, kinh tế, xã hội ttrong các lãnh địa phong kiến

III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC :

1/ Kiểm tra bài cũ: ( 4 Phút)

2/ Giới thiệu bài mới: (1 phút)

- Giáo viên nhắc kiến thức lịch sử lớp 6, sự ra đời của các quốc gia cổ đại ở phương Tây

với xã hội chiếm hữu nô lê, Giới thiệu sơ lược chương trính lịch sử khối 7

- Đến cuối thế kỷ V xã hội cổ đại tan rã, xã hội PK ra đời Vậy xã hội Pk kiến ra đời như thế nào ? Cơ cấu xã hội có gì khác so với xã hội cổ đại ta cùng tìm hiểu qua bài 1

3/ Tổ chức các hoạt động dạy và học trên lớp: ( 35 phút )

Hoạt động của GV và HS Nội dung kiến thức cần đạt.

- Giảng (chỉ trên lược đồ): từ thiên kỉ I TCN, các

quốc gia cổ đại phương Tây Hi Lạp và Rô-ma phát

triển mạnh đến thế kỉ V, từ phương Bắc người

Giéc-man tràn xuống và tiêu diệt các quốc gia này, lập

nên nhiều vương quốc mới

? Sau đó người Giéc-man đã làm gì?

1/ Sự hình thành xã hội phong kiến châu Âu

- Cuối thế kỉ V người Giéc-man

xâm chiếm các quốc gia cổ phương Tây thành lập nhiều vương quốc mới.( SGK)

- Người Giéc-man chiếm ruộng đất chia cho nhau, phong tước cho

1

Trang 2

- Chia ruộng đất, phong tước vị cho nhau.

? Những việc làm ấy làm cho xã hội phương Tây

biến đổi như thế nào?

- Bộ máy nhà nước chiếm hữu nô lệ sụp đổ Các

tầng lớp mới xuất hiện: lãnh chúa và nông nô

? Lãnh chúa hình thành từ tầng lớp nào?

- Tướng lĩnh, quý tộc được phong tước, chia đất

? Nông nô do những tầng lớp nào hình thành?

- Nô lệ và nông dân

? Quan hệ giữa lãnh chúa với nông nô như thế

nào?

- Lảnh chúa bóc lột, nông nô phụ thuộc lãnh chúa

HOẠT ĐỘNG 2: ( 10 Phút ) Cá nhân- Nhóm

Tìm hiểu tổ chức đời sống, đặc điểm kinh tế

lảnh địa phong kiến

- HS đọc phần 2 SGK

? Em hiểu như thế nào là “lãnh địa”, “lãnh

chúa”, “nông nô”?

- Lãnh địa là vùng đất rộng lớn do quý tộc phong

kiến chiếm được, lãnh chúa là người đứng đầu lãnh

địa.

- Lãnh chúa chiếm hết ruộng đất, biến nô lệ và nông

dân thành nông nô.

HS: Quan sát tranh H1 và miêu tả, nêu miêu tả

về lãnh địa phong kiến?

- Tường cao, hào sâu, đồ sộ, kiên cố, có đầy đủ nhà

cửa, trang trại, nhà thờ như 1 đất nước thu nhỏ.

?Trình bày đời sống, sinh hoạt trong lãnh địa?

- Lãnh chúa giàu có nhờ bóc lột nặng nề từ nông nô,

nông nô hết sức khổ cực, nghèo đói

? Nền kinh tế lãnh địa có đặc trưng gì?

- Là đơn vị kinh tế , chính trị độc lập mang tính tự

cấp tự túc không trao đổi với bên ngoài

? Phân biệt sự khác nhau giữa xã hội cổ đại với

xã hội phong kiến?

- XH cổ đại: Chủ nô >< Nô lệ

- XHPK: Lãnh chúa >< Nông nô

? Cuộc sống khác nhau đã dẫn đến nguyên nhân

gì trong xã hội ?

-> Nguyên nhân dẫn đến các cuộc nổi dậy đấu tranh

của nông nô

 Hoạt động 3: (15 phút) Cá nhân- Nhóm

Tìm hiểu một số nét cơ bản về thành thị trung

đại ở châu Âu.

- HS đọc phần 3 SGK

? Đặc điểm của thành thị là gì?

- Là nơi giao lưu buôn bán, tập trung đông dân cư

tướng lĩnh, quý tộc (công tước, hầu tước…)

- Xã hội hình thành tầng lớp mới:

+ Lãnh chúa: ( Tướng lĩnh, QT) có

nhiều ruộng đất và quyền thế

+ Nông nô (nô lệ và nông dân)

không ruộng đất, làm thuê và phụ thuộc vào lãnh chúa

 Xã hội phong kiến Châu Âu hình thành

2/ Lãnh địa phong kiến

- Lãnh địa: Là vùng đất rộng lớn

của riêng lãnh chúa – như vương quốc thu nhỏ

- Tổ chức và hoạt động củalãnh địa:

+ Lãnh địa gồm có đất đai, dinh thự, với tường cao, hào sâu, kho tàng, đồng cỏ, đầm lầy…của lãnh chúa

+ Lãnh chúa sống đầy đủ, xa hoa …+ Nông nô phải sống phụ thuộc, khổ cực và đói nghèo

- Đặc trưng: Là đơn vị kinh tế,

chính trị độc lập mang tính tự cung,

tự cấp đóng kín của một lãnh chúa

3/ Sự xuất hiện các thành thị trung đại

2

Trang 3

? Miêu tả cuộc sống thành thị qua H2 SGK.

- Đông người, sầm uất, hoạt động chủ yếu là buôn

bán và trao đổi hàng hoá

? Thành thị trung đại xuất hiện như thế nào?

- Lãnh địa khép kín, không buôn bán

- Cuối thế kỉ XI, sản xuất thủ công phát triển, thợ

thủ công tìm những nơi đông người để buôn bán,

lập xưởng sản xuất.-> Hình thành thị trấn, rồi

thành thị trung đại ra đời.

? Cư dân thành thị gồm những ai? Họ làm những

nghề gì?

- Thợ thủ công và thương nhân, họ sản xuất và buôn

bán, trao đổi hàng hoá

HS: Quan sát bức tranh hội chợ ở Đức và nêu nhận

xét về hoạt động của thành thị

? Sự ra đời của các thành thị trung đại có tác

động gì đến xã hội phong kiến châu Âu ?

- Thúc đẩy sản xuất và buôn bán phát triển → tác

động đến sự phát triển của xã hội phong kiến

HS: Thảo luận theo bàn

? Cho biết sự khác nhau giữa kinh tế lãnh địa và

- Cuối TK XI sản xuất thủ công phát triển, thợ thủ công tập trung đến

nơi đông người để buôn bán, lập xưởng sản xuất

-> Các thị trấn, rồi phát triển thành thành phố gọi là thành thị

- Hoạt động: Cư dân chủ yếu là thợ

thủ công và thương nhân lập phường hội, thương hội để sản xuất

và buôn bán

- Vai trò: Thúc đẩy sản xuất, làm

cho xã hội phong kiến phát triển

* Sơ kết bài: (1 phút) Sự hình thành xã hội phong kiến châu Âu là hoàn toàn hợp với

quy luật của xã hội loài người Đặc trưng cơ bản của các lãnh địa phong kiến là đơn vị

kinh tế, chính trị độc lập Đấy là biểu hiện của sự phân quyền trong xã hội phong kiến

châu Âu Sự xuất hiện thành thị là yếu tố cơ bản thúc đẩy nền kinh tế hành hoá ở châu Âu phát triển, đồng thời cũng là nguyên nhân dẫn đến sự suy vong của chế độ phong kiến ở châu Âu

4/ Củng cố: (3 phút)

- Xã hội phong kiến ở châu Âu đã được hình thành như thế nào ?

- Thế nào là lãnh địa phong kiến ? Em hãy nêu những đặc điểm của nền kinh tế lãnh địa ?

- Vì sao xuất hiện thành thị trung đại ? Nền kinh tế trong các thành thị có điểm gì khác vớinền kinh tế lãnh địa ?

- Hoặc Làm BT LS

5/ Dặn dò: (1 phút)

- Học bài kỉ, làm bài tập

-  Rút kinh nghiệm

-

3

DUYỆTNgày .Tháng Năm 2010

TT

Trần Kiêm Thu

Trang 4

Tuần : 1 Ngày soạn: 10/08/2010

Tiết : 2 Ngày dạy: / ./ .

Bài 2

SỰ SUY VONG CỦA CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN

VÀ SỰ HÌNH THÀNH CHỦ NGHĨA TƯ BẢN Ở CHÂU ÂU

1/Kiến thức: Học xong bài học sinh biết

- Xác định nguyên nhân, tác dụng của các cuộc phát kiến địa lí.

- Trình bày được những cuộc phát kiến địa lý lớn và ý nghĩa của chúng

- Trình bày được sự hình thành chủ nghĩa tư bản ở Châu Âu

- Các cuộc phát kiến địa lí đã mở đường chomo6i trường tiếp xúc của con người ở các châu lục.

- Những sự kiện lịch sử, giúp học sinh thấy được tính tất yếu, tính quy luật của quá trình phát triển từ xã hội phong kiến lên xã hội tư bản chủ nghĩa

- Dùng bản đồ thế giới (quả địa cầu) để đánh dấu đường đi của ba nhà phát kiến địa lý

- Biết sữ dụng, khai thác tranh ảnh lịch sử

- Bản đồ thế giới hay quả địa cầu

- Những tư liệu hoặc những câu chuyện về các cuộc phát kiến địa lí

- Tranh ảnh về những con tàu và những đoàn thủy thủ tham gia các cuộc phát kiến địa lí

- Bảng phụ

- Xã hội phong kiến ở châu Âu đã được hình thành như thế nào ?

- Thế nào là lãnh địa phong kiến ? Em hãy nêu những đặc điểm chính của nền kinh tế lãnh địa?

- Vì sao xuất hiện thành thị trung đại ? Nền kinh tế trong các thành thị có điểm gì khác với nền kinh tế lãnh địa ?

Bước vào thế kỷ XV nền kinh tế hành hoá phát triển, đây là nguyên nhân thúc đẩy người phương Tây tiến hành các cuộc phát triển địa lý làm cho giai cấp tư sản châu Âu ngày càng giàu lên Một quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa nhanh chóng ra đời.

Để thấy được quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa hình thành như thế nào, chúng ta cùng tìm hiểu bài …

 HOẠT ĐỘNG 1 : ( 20 Phút ) Cá nhân- Nhóm

Tìm hiểu nguyên nhân và trình bày các cuộc

phát kiến địa lí lớn

 Giải thích: Phát kiến địa lí là quá trình tìm ra

những con đường mới, vùng đất mới, dân tộc mới

- Yêu cầu HS đọc phần kênh chữ phấn 1 SGK

? Nguyên nhân dẫn đến các cuộc phát kiến địa

lý?

1/ Những cuộc phát kiến lớn về địa lí

- Nguyên nhân: Nhu cầu phát triển

sản xuất, tiến bộ về kĩ thuật hàng

4

Trang 5

- Do sản xuất phát triển, các thương nhân, thợ thủ

công cần thị trường và nguyên liệu

? Các cuộc phát kiến địa lí phát triển nhờ những

điều kiện nào?

- Khoa học kĩ thuật phát triển: đóng được những tàu

lớn, có la bàn…

? Mô tả lại con tàu Caraven qua H3?

- To lớn, có nhiều buồm, có bánh lái…

? Kể tên các cuộc phát kiến địa lí lớn và nêu sơ

lược về các cuộc hành trình đó trên bản đồ H5?

- Trình bày trên bản đồ:

+ 1487 Điaxơ vòng qua cực nam của châu Phi

+ 1492 Côlômbô tìm ra châu Mĩ

+ 1498 Vascôđơ Gama đến Ấn Độ

+ 1519 – 1522 Magienlan đi vòng quanh Trái Đất

=> Mở rộng môi trường tiếp xúc (giao dịch) của

con người ở các châu lục.

? Hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí là gì?

- Tìm ra những con đường mới để nối liền các châu

lục, đem về nhiều nguồn lợi cho giai cấp tư sản

châu Âu

? Từ những kết quả trên em hãy cho biết ý nghĩa

của các cuộc kiến địa lí ?

=>Thúc đẩy thương nghiệp phát triển, đem lại

những nguồn nguyên liệu quý giá, những kho vàng,

những vùng đất mênh mông ở C.Á, C Phi, C Mĩ.

GVgiảng: các cuộc phát kiến địa lí đã giúp cho

việc giao lưu kinh tế, văn hoá được đẩy mạnh Qúa

trình tích luỹ tư bản cũng dần dần hình thành.

 HOẠT ĐỘNG 2 : ( 15 Phút ) Cá nhân- Nhóm

Tìm hiểu sự hình thành chủ nghĩa tư bản ở châu Au

 Gv: giải thích khái niệm “tích lũy tư bản

nguyên thủy” và nói rõ thế nào là “tư bản nguyên

thủy”

? Quý tộc và tư sản châu Âu đã làm cách nào để

có được tiền vốn và đội ngũ công nhân làm thuê ?

 Gv: kể một số chuyện về “buôn bán nô lệ”,

“cướp biển”, “rào ruộng cướp đất”

 Dẫn chứng câu nói của Mác “ Quá trình tích lũy

tư bản là quá trình đầy máu và bùn nhơ”

? Với nguồn vốn và lao động có được, quý tộc và

thương nhân châu đã làm gì?

- Lập xưởng sản xuất quy mô lớn, ;các công ty

thương mại, các đồn điền rộng lớn

? Những việc làm đó tác động gì đến xã hội?

- Hình thức kinh doanh tư bản thay thế chế độ tự

cấp tự túc, các giai cấp mới hình thành: tư sản và vô

sản

 Gv: nêu sự khác nhau giữa “ lãnh địa phong

hải: La bàn, hải đồ, kĩ thuật đóng tàu …

- Những cuộc phát kiến địa lí lớn:

Cuối TK XV đầu TK XVI nhiều cộc phát kiến lớn được tiến hành như:

+ B Đi-a-xơ đến cực Nam châu Phi (1847)

+ Va-xcô đơ Ga ma đến Tây Nam

Ấn Độ (1498)+ Cô-lôm-bô tìm ra Châu Mĩ (1492)

+ Ma-gien-lan đi vòng quanh trái đất (1519 -1522)

- Ý nghĩa:Thúc đẩy thương nghiệp

phát triển, đem lại nguồn lợi khổng

lồ cho tư bản Châu Au

2/ Sự hình thành chủ nghĩa tư bản

ở châu Au

- Sự ra đời giai cấp tư sản: Quý

tộc, thương nhân trở nên giàu có nhờ của cải cướp bóc được và nguồn tài nguyên ở các nước thuộc địa, họ mở rộng sản xuất, kinh doanh, lập đồn điền, bóc lột sức lao động người làm thuê, giai cấp tư bản ra đời

5

Trang 6

kiến” và “công trường thủ công”.

? Giai cấp tư sản và vô sản hình thành từ những

tầng lớp nào?

- Tư sản: quý tộc, thương nhân và các chủ đồn điền

- vô sản: những người làm thuê bị bóc lột thậm tệ

? Kinh tế có những chuyễn biến gì?

- Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa được hình

thành

? Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa như thế

nào?

- Tư sản bóc lột kiệt quệ vô sản

? Trong xã hội bắt nảy sinh mâu thuẩn gì ?

 Kêt luận: chính mâu thuẩn này đã đánh dấu quan

hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa được hình thành 

chủ nghĩa tư bản ra đời ngay trong cùng xã hội

phong kiến

- Giai cấp vơ sản hình thành từ nông nô bị tước đoạt ruộng đất, buộc vào làm việc trong các xí nghiệp tư sản

- Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩađược hình thành

* Sơ kết bài: (1 phút) Vào thế kỉ XIV – XV, ở châu Âu có những cuộc phát kiến địa lí,

nó được coi là một cuợc cách mạng trong giao thông và tri thức, nó đem về cho giai cấp tưsản châu Âu những nguồn nguyên liệu qúygiá vô tận, đồng thời góp phần thúc đẩy thương

nghiệp phát triển  quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa đã xuất hiện.

- Các cuộc phát kiến địa lí đã tác động như thế nào đế xã hội châu Âu ?

- Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa ở châu Âu được hình thành như thế nào ?

- Hoặc làm BT L

5/ Dặn dò: (1 phút)

- Học bài kĩ, làm bài tập

- Tìm những tư liệu hình ảnh liên quan đến bài 3

- Xem trước bài “ Cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản chống phong kiến thời hậu kì trung đại ở Trung Quốc”

-

6

TT

Trần Kiêm Thu

Trang 7

Tuần : 2 Ngày soạn: 10/08/2010

Tiết : 3 Ngày dạy: / ./

Bài 3:

CUỘC ĐẤU TRANH CỦA GIAI CẤP TƯ SẢN CHỐNG PHONG KIẾN

THỜI HẬU KÌ TRUNG ĐẠI Ở CHÂU ÂU

- Nguyên nhân, tình bày được khái niệm, nội dung, ý nghĩa của phong trào văn hóa phục hưng

- Trình bài dược những thành tựu to lớn của phong trào văn hóa phục hưng.

- Nhận thức về sự phát triển hợp quy luật của xã hội loài người, về vai trò của giai cấp tư sản

- Loài người đang đứng trước một bước ngoặt lớn: sự sụp đổ của chế độ phong kiến – một chế độ xã hội độc đoán, lạc hậu và lỗi thời

3/ Kĩ năng: Học xong bài học có được

- kĩ năng phân tích cơ cấu giai cấp để chỉ ra mâu thuẩn xã hội, từ đó thấy được nguyên nhân sâu sa cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản chống phong kiến

- Ý thức bảo vệ các di sản văn hóa và óc thẩm mĩ.

- Bản đồ thế giới hoặc bản đồ châu Âu

- Tranh ảnh về thời kì Văn hoá Phục hưng

- Một số tư liệu nói về những nhân vật lịch sử và danh nhân văn hoá tiêu biểu thời Phục hưng

- Bảng phụ

1/ Kiểm tra bài cũ: (4 Phút)

- Các cuộc phát kiến địa lí đã tác động như thế nào đến xã hội châu Âu ?

- Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa ở châu Âu được hình thành như thế nào ?

Các thế lực kinh tế của giai cấp tư sản ngày càng lớn mạnh nên đã dẫn tới mâu thuẩn với giai cấp quý tộc –phong kiến nên đã dẫn tới cuộc đấu tranh để giành địa vị xã

hội cho tương xứng trên mặt trận văn hoá và tôn giáo.

 HOẠT ĐỘNG 1: ( 17 Phút ) Cá nhân- Nhóm

Tìm hiểu Nguyên nhân, khái niệm, nội dung và

ý nghĩa của pt văn hoá Phục hưng

GV: Yêu cầu HS đọc kênh chữ phần 2 SGK

? Chế độ phong kiến của châu Âu tồn tại bao lâu?

Đến thế kỉ XV nó bộc lộ những hạn chế gì?

- Từ thế kỉ V → thế kỉ XV, kìm hãm xã hội phát

triển

GV giảng: trong suốt hơn 1000 năm đêm trường

trung cổ chế độ phong kiến đã kìm hãm sự phát

triển của xã hội Toàn xã hội chỉ có trường học để

1/ Phong trào văn hoá Phục hưng (thế kỉ XIV – XVII).

- Nguyên nhân:

+ Sự kìm hãm, dùi dập của chế độ phong kiến đối với các giá trị văn hóa

+ Sự lớn mạnh của giai cấp tư sản

có thế lực kinh tế nhưng không có địa vị chính trị và xã hội

7

Trang 8

đào tạo giáo sĩ, những di sản nền văn hoá cổ đại bị

phá huỷ, trừ nhà thờ và tu viện → giai cấp tư sản

đấu tranh chống lại sự rang buộc của tư tưởng

phong kiến

? Phục hưng là gì?

- Khôi phục lại giá trị của nền văn hoá Hi Lạp và

Rôma cổ, sang tạo nền văn hoá mới của giai cấp tư

sản

 Giải thích: “Phong trào văn hoá Phục hưng” là

khôi phục tinh hoa văn hoá cổ đại Hy lạp và Ro-ma

đồng thời phát triển nó ở tầm cao mới

? Tại sao giai cấp tư sản lại chọn văn hoá làm

cuộc mở đường cho đấu tranh chống phong kiến?

- Giai cấp tư sản có thế lực kinh tế nhưng không có

địa vị xã hội → đấu tranh chống phong kiến trên

nhiều lĩnh vực khác nhau, bắt đầu là lĩnh vực văn

hoá Những giá trị văn hoá cổ đại là tinh hoa của

nhân loại, việc khôi phục nó sẽ tác động tập hợp

đông đảo dân chúng để chống lại phong kiến

? Kể tên một số nhà văn hoá, khoa học mà em

biết?

- Lê-ô-na-đơ-vanh-xi, Ra-bơ-le, Đê-cac-tơ,

Cô-pec-nic, Sêch-pia…

? Nội dung của pt văn hóa phục hưng?

+ Lên án Giáo hội Ki-tô, đả phá trật tự xã hội

- Khoa học kĩ thuật tiến bộ vượt bậc; sự phong phú

về văn học; nghệ thuật thành công rực rỡ.

? Qua tác phẩm của mình, các tác giả thời Phục

hưng muốn nói gì?

- Phê phán xã hội phong kiến và giáo hội; đề cao

giá trị con người; mở đường cho sự phát triển của

văn hoá nhân loại

 Tóm lại: Văn hoá Phục hưng không chỉ có vai trò

tích cực là đấu tranh chống XHPK mà là còn cuộc

cách mạng mở đường cho sự phát triển của văn hoá

châu Âu và văn hoá nhân loại

HS: Quan sát tranh SGK, qua đó biết tài năng

của họa sĩ Lê-ô-na –đơ-vanh-xi

=> Ngày nay chúng ta biết được và có cơ hội chiêm

ngưởng tài năng, óc thẩm mỉ của các tác phẩm cổ

xưa là nhờ vào sự tồn tại các cổ vật do đó , chúng

- Khái niệm: “Phong trào văn hoá

Phục hưng” là khôi phục tinh hoa văn hoá cổ đại Hy lạp và Ro-ma đồng thời phát triển nó ở tầm cao mới

- Nội dung:

+ Lên án Giáo hội Ki-tô, đả phá trật

tự xã hội phong kiến

+ Đề cao giá trị con người Đề cao khoa học tự nhiên, xây dựng thế giới quan duy vật

Trang 9

ta cũng phải có trách nhiệm giữ gìn, bảo quản lại

cho thế hệ đi sau.

 HOẠT ĐỘNG 2 : ( 18 phút ) Cá nhân- Nhóm

Tìm hiểu phong trào cải cách tôn giáo.

- Yêu cầu HS đọc kênh chữ phần 2 SGK

? Nguyên nhân -> Phong trào cải cách tôn giáo?

- Sự thống trị về tư tưởng, giáo lí của chế độ phong

kiến là lực cản đối với giai cấp tư sản Yêu cầu phải

- Phủ nhận vai trò của giáo hội; bãi bỏ lễ nghi phiền

toái; quay về giáo lí Ki tô nguyên thuỷ

GV giảng: giai cấp phong kiến châu Âu dựa vào

giáo hội để thống trị nhân dân về mặt tinh thần, giáo

hội có thế lực kinh tế hùng hậu, có nhiều ruộng đất,

bóc lột nhân dân như các lãnh chúa phong kiến

Giáo hội còn ngăn cấm sự phát triển của khoa học

tự nhiên, mọi tư tưởng tiến bộ đều bị cấm đoán

 Giải thích: tại Thụy sĩ một giáo phái cải cách

khác ra đời gọi là đạo Tin lành do Can-vanh sánh

lập được nhân dân tin theo

HS: Quan sát tranh SGK H7 tìm hiểu những nét

chính về cuộc đời Lu-thơ

? Phong cải cách tôn giáo đã phát triển như thế

- Tôn giáo bị phân hoá: Tin lành và Ki tô giáo → tác

động mạnh đến cuộc đấu tranh vũ trang của giai cấp

tư sản chống phong kiến

? Phong trào cải cách tôn giáo đả dẩn đến cuộc

đấu tranh nào ?

 Chiến tranh nông dân Đức

- Nguyên nhân: Sự thống trị về tư

tưởng, giáo lí của chế độ phong kiến là lực cản đối với giai cấp tư sản, yêu cầu đặt ra là tiến hành cải cách

- Diễn biến :

+ Cải cách của M Lu-thơ (Đức) lên án sự tham lam và đồi bại của giáo hoàng, đòi bãi bỏ những thủ tục, lễ nghi phiền toái

+ Cải cách của Can – Vanh( Thụy sĩ) chịu ảnh hưởng những cải cách Lu-thơ, hình thành giáo phái mới gọi là đạo Tin Lành

- Hệ quả: Đạo Ki – tô bị chia

thành 2 phái: cựu giáo là Ki-tô giáo

cũ và Tân giáo Tinh lành Mâu thuẩn và xung đột nhau Bùng lên cuộc chiến tranh nông dân Đức

* Sơ kết bài: (1 phút) Phong trào văn hoá Phục hưng đã tấn công vào trật tự xã hội

phong kiến và đề cao giá trị tinh thần con người, là cuộc đấu tranh đầu tiên của giai cấp tư sản với giai cấp phong kiến suy tàn, nó có vai trò tích cực tong việc phát động quần chúng chống lại chế độ cũ, làm bùng nổ các cuộc đấu tranh của nông dân

Trang 10

- Học kĩ bài, làm bài tập.

- Tìm những hình ảnh, tư liệu của các nhà cải cách tôn giáo

- Xem trước bài “Trung Quốc thời phong kiến”

-

10

TT

Trần Kiêm Thu

Trang 11

Tuần : 2 Ngày soạn: 10/08/2010

Bài 4 (Tiết1) TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN

- Một số điểm nổi bật về kinh tế, chính trị, những thành tựu tiêu biểu nhất về văn hóa Trung Quốc trong thời kì phong kiến.

Trung Quốc là một quốc gia phong kiến lớn, điển hình ở phương Đông, đồng thời là một nước láng giềng gần gũi của Việt Nam, có ảnh hưởng không nhỏ tới quá trình phát triển lịch sử Việt Nam

- Lập bảng niên biểu thế thứ các triều đại Trung Quốc

- Vận dụng phương pháp lịch sử để phân tích và hiểu giá trị của các chính sách xã hội của mỗi triều đại cùng những thành tựu văn hoá

- Bản đồ Trung Quốc thời Phong kiến

- Tranh ảnh một số công trình kiến trúc Trung Quốc thời phong kiến: Vạn lí trường thành, cung điện

- Một số tư liệu thành văn về các chính sách của nhà nước phong kiến Trung Quốc qua các triều đại

- Bảng phụ

1/ Kiểm tra bài cũ: (4 Phút)

- Nguyên nhân xuất hiện phong trào văn hoá Phục hưng Nội dung tư tưởng của phong trào văn hoá Phục hưng là gì ?

- Phong trào cài cách tôn giáo đã có tác động trực tiếp như thế nào đến xã hội châu Âu thời bấy giờ

Lịch sử chế độ phong kiến Trung Quốc diễn ra trong một thời kì quá dài: suốt từ năm 221 TCN, trải qua sự thống trị nhà Tần đến cuối nhà Thanh (1911) – triều đại cuối cùng của chế độ phong kiến Trung Quốc, mới sụp đổ Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta hiểu được quá trình hình thành và phát triển của chế độ phong kiến Trung Quốc

HOẠT ĐỘNG 1 : ( 15 phút ) Cá nhân- Nhóm

Tìm hiểu sự hình thành xã hội phong kiến ở

Trung Quốc

- HS đọc kênh chữ phần 1 SGK.

- GV sử dụng bản đồ giảng: Từ 2000 năm trước

công nguyên, người Trung Quốc đã xây dựng đất

nước bên lưu vực sông Hoàng Hà, với những thành

tựu văn minh rực rỡ thời cổ đại, Trung Quốc đóng

góp lớn cho sự phát triển nhân loại

? Chế độ phong kiến ở Trung Quốc được xác lập

1/ Tình hình chính trị.

a/ Sự hình thành xã hội phong kiến

- Nhà nước ở TQ ra đời sớm (2000 TCN) ở vùng đồng bằng hoa Bắc

11

Trang 12

từ thời nào ?

 Tần – Hán.từ thế kỉ III TCN

? Sản xuất thời Xuân thu Chiến Quốc có gì tiến

bộ?

- Công cụ bằng sắt ra đời → kĩ thuật canh tác phát

triển, mở rộng diện tích gieo trồng → năng suất phát

triển

? Khi sản xuất phát triển thì xã hội biến đổi như

thế nào

+ Quý tộc: phân hoá thành quan lại, địa chủ

+ Nông dân: trở thành nông dân lĩnh canh

 Giáo viên :

+ Nông dân lĩnh canh: là lĩnh ruộng địa chủ để

canh tác

+ Địa tô: nộp hoa lợi cho địa chủ

+ Địa chủ là giai cấp thống trị trong xã hội

phong kiến vốn là những quý tộc cũ và nông dân

giàu có, có nhiều ruộng đất; tá điền là nông dân bị

mất ruộng phải nhận ruộng của địa chủ để làm và

- Chia đất nước thành các quận, huyện trực tiếp cử

quan lại đến cai trị

- Bắt nhân dân lao dịch

? Kể tên các công trình mà Tần Thuỷ Hoàng bắt

nông dân xây dựng?

- Vạn lí trường thành, cung A Phòng, lăng Li Sơn

? Tần Thủy Hoàng là một ông vua như thế nào?

- Tàn bạo, bắt lao dịch nặng nề  Chính vì vậy mà

nhân dân khắc nơi nổi dậy và lật đổ nhà Tần

? Các vua nhà Hán đã làm gì ?

 Xóa bỏ luật lệ hà khắc, khuyến khích nông dân

cày cấy, khẩn hoang, phát triển nông nghiệp

? Tác động của các chính sách đó đối với xã hội?

- Kinh tế phát triển, xã hội ổn định → thế nước

vững vàng

? So sánh thời gian tồn tại của nhà Tần với nhà

Hán? Vì sao lại có sự chênh lệch đó?

- Nhà Tần 15 năm, nhà Hán 426 năm Vì nhà Hán

ban hành các chính sách phù hợp với dân

? Chính sách đối nội thời Đường có gì đáng chú

ý?

 Hoàn thiện hơn

 Giải thích: chế độ quân điền

? Tác dụng của các chính sách đó?

- Xã hội PK hình thành từ TK III TCN, thời Tần

+ Quan lại và nông dân giàu có nhiều ruộng trở thành địa chủ.+ Nông dân mất đất trở thành tá điền, phải nộp địa tô

 Xã hội phong kiến Trung Quốc được xác lập

b/ tổ chức bộ máy nhà nước

- Thời Tần: Chia đất nước thành

quận, huyện trực tiếp cử quan lại đến để cai trị; Thi hành chế độ cai trị hà khắc

- Thời Hán: Xóa bỏ chế độ hà khắc

- Thời Đường

+ Bộ máy nhà nước hoàn thiện hơn.+ Cử người thân tính cai quản các địa phương

+ Mở nhiều khoa thi chọn nhân tài

- Thời Nguyên:

12

Trang 13

- Kinh tế phát triển → đất nước phồn vinh.

? Nhà Nguyên ở Trung Quốc được thành lập như

thế nào?

- Vua Mông Cổ là Hốt Tất Liệt diệt nhà Tống lập

nên nhà Nguyên

GV giảng: TK XII, quân Mông Cổ rất hùng mạnh,

vó ngựa Mông Cổ đã tràn ngập lãnh thổ châu Âu

cũng như châu Á Khi tiến vào Trung Quốc lập nên

nhà Nguyên

? Sự phân biệt đối xử giữa người Mông Cổ và

người Hán được biểu hiện như thế nào?

- Người Mông Cổ có địa vị cao, hưởng nhiều đặc

quyền; người Hán bị cấm đoán đủ thứ như cấm

mang vũ khí, thậm chí kể cả họp chợ, ra đường vào

? Trình bày diễn biến chính trị của Trung Quốc từ

sau nhà Nguyên đến nhà Thanh?

- 1368, nhà Nguyên bị lật đổ, nhà Minh thống trị

Sau đó, Lí Tự Thành lật đổ nhà Minh Quân Mãn

Thanh từ phương Bắc tràn xuống lập nên nhà

Thanh

 GV giảng: Chu Nguyên Chương thủ lĩnh của

phong trào nông dân đã lên ngôi Hoàng đế, lập ra

nhà Minh  bị Lý Tự Thành lật đổ  TQ lọt vào

tay nhà Thanh

? Xã hội cuối thời Minh và nhà Thanh có gì thay

đổi?

- Xã hội phong kiến lâm vào tình trạng suy thoái:

vua quan ăn chơi xa xỉ, nông dân, nộp tô thuế nặng

nề, phải đi lao dịch, đi phu

GV:Liên hệ các triều đại phong iến Trung Quốc với

các triều đại phong kiến Việt Nam để thấy sự ảnh

hưởng về tổ chức bộ máy nhà nước

 Giải thích: khác với châu Âu, ở Trung Quốc

quyền hành tập trung trong tay vua  chế độ phong

kiến tập quyền (chuyên chế)

HOẠT ĐỘNG 2: ( 5 phút) Cá nhân- Nhóm

Tìm hiểu chính sáchđối ngoại của các triều đại

phong kiến Trung Quốc.

Thảo luận nhóm:

? Trình bày chính sách đối ngoại của các triểu đại

phong kiến Trung Quốc?

- Mở rộng lãnh thổ bằng cách tiến hành chiến tranh

đánh chiếm các nước láng giềng

 xâm lược Triều Tiên, các nước Phương Nam

- Nhà Nguyên thi hành chính sách phân biệt đối xử giữa các dân tộc + Người Mông Cổ có nhiều địa

vị, đặc quyền

+ Người Hán địa vị thấp, bị cấm đoán đủ thứ

- Thời Minh-Thanh:

- Vua quan sống xa hoa, trụy lạc

- Nông dân, thợ thủ công phải nộp

tô thuế, lao dịch nặng nề

c/ Chính sách đối ngoại: Các triều

đại PK Trung Quốc đều tiến hành

mở rộng lãnh thổ bằng chiến tranh xâm lược nước láng viềng như : Triều Tiên, Nội Mông, Đại Việt ,

và mỗi khi xâm lược Đại Việt đều thất bại nặng nề

13

Trang 14

GV: Liên hệ các cuộc chiến tranh xâm lược đại

Việt

* Sơ kết bài: (1 phút) Chế độ phong kiến Trung Quốc suốt từ năm 221 TCN, trải qua sự

thống trị nhà Tần đến cuối triều đại cuối cùng nhà Thanh (1911) triều đại cuối cùng của chế độ phong kiến Trung Quốc, mới sụp đổ lưu ý sự thịnh vượng ở thời Đường

-

14

TT

Trần Kiêm Thu

Trang 15

Tuần : 3 Ngày soạn: 10/08/2010 Tiết : 5 Ngay dạy: / ./

Bài 4 ( Tiết 2 ) TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN

- Một số điểm nổi bật về kinh tế, chính trị, những thành tựu tiêu biểu nhất về văn hóa Trung Quốc trong thời kì phong kiến.

Trung Quốc là một quốc gia phong kiến lớn, điển hình ở phương Đông, đồng thời là một nước láng giềng gần gũi của Việt Nam, có ảnh hưởng không nhỏ tới quá trình phát triển lịch sử Việt Nam

- Lập bảng niên biểu thế thứ các triều đại Trung Quốc

- Vận dụng phương pháp lịch sử để phân tích và hiểu giá trị của các chính sách xã hội của mỗi triều đại cùng những thành tựu văn hoá

- Bản đồ Trung Quốc thời Phong kiến

- Tranh ảnh một số công trình kiến trúc Trung Quốc thời phong kiến: Vạn lí trường thành, cung điện

- Một số tư liệu thành văn về các chính sách của nhà nước phong kiến Trung Quốc qua các triều đại

- Bảng phụ

- XH pk TQ được hình thành ntn?

- Trình bày TQ dưới thời Tần - Hán, Đường ?

Chế độ phong kiến Trung Quốc suốt từ năm 221 TCN, trải qua sự thống trị nhà Tần

đến cuối triều đại cuối cùng nhà Thanh (1911) triều đại cuối cùng của chế độ phong kiến Trung Quốc, mới sụp đổ lưu ý sự thịnh vượng ở thời Đường

- Ban hành chế độ đo lường, tiền tệ

- Bắt nhân dân lao dịch

- Giảng: chính sách tàn bạo, bắt lao dịch nặng nề đã

khiến nông dân nổi dậy lật đổ nhà Tần và nhà Hán

15

Trang 16

? So sánh thời gian tồn tại của nhà Tần với nhà

Hán? Vì sao lại có sự chênh lệch đó?

- Nhà Tần 15 năm, nhà Hán 426 năm Vì nhà Hán

ban hành các chính sách phù hợp với dân

? Tác động của các chính sách đó đối với xã hội?

- Kinh tế phát triển, xã hội ổn định → thế nước

vững vàng

? Chính sách đối nội thời Đường có gì đáng chú

ý?

 Hoàn thiện hơn

 Giải thích: chế độ quân điền

? Tác dụng của các chính sách đó?

- Kinh tế phát triển → đất nước phồn vinh

? Sự phồn thịnh của Trung Quốc được bộc lộ ở

những điểm nào?

- Đất nước ổn định , kinh tế phát triển, bờ cõi được

mở rộng

? Nhà Tống đã thi hành những chính sách gì?

- Xoá bỏ, miễn giảm sưu thuế, mở mang các công

trình thuỷ lợi, khuyến khích phát triển công nghiệp:

khai mỏ, luyện kim, dệt tơ lụa, đúc vũ khí

GV giảng: TK XII, quân Mông Cổ rất hùng mạnh,

vó ngựa Mông Cổ đã tràn ngập lãnh thổ châu Âu

cũng như châu Á Khi tiến vào Trung Quốc lập nên

nhà Nguyên

? Sự phân biệt đối xử giữa người Mông Cổ và

người Hán được biểu hiện như thế nào?

- Người Mông Cổ có địa vị cao, hưởng nhiều đặc

quyền; người Hán bị cấm đoán đủ thứ như cấm

mang vũ khí, thậm chí kể cả họp chợ, ra đường vào

- Giảng: thời Minh và Thanh tồn tại hơn 500 năm

Trong suốt quá trình lịch sử ấy, mặc dù còn nhiều

hạn chế song Trung Quốc cũng đạt được nhiều

thành tựu trên nhiều lĩnh vực

- Xuất hiện nhiều xưởng dệt lớn, xưởng làm đồ sứ…

- Thời Đường:

+ Thi hành biện pháp giãm tô, lấy ruộng công và ruộng bỏ hoang chia cho nông dân

+ Thực hiện chế độ quân điền, do

đó sản xuất phát triển, kinh tế phồn thịnh

- Thời Tống:

+ Mở mang các công trình thủy lợi, khuyến khích sản xuất thủ công nghiệp như khai mỏ, luyện kim, dệt lụa

+ Phát minh ra la bàn, thuốc súng, nghề in, giấy viết, kĩ thuật đóng thuyến có bánh lái

- Thời Nguyên:

- Nhà Nguyên thi hành chính sách phân biệt đối xử giữa các dân tộc + Người Mông Cổ có nhiều địa

vị, đặc quyền

+ Người Hán địa vị thấp, bị cấm đoán đủ thứ

16

Trang 17

với chuyên môn hoá cao, thuê nhiều nhân công,

buôn bán với nước ngoài được mở rộng

? Sự suy yếu của XHPK cuối thời Minh – Thanh

được biểu hiện như thế nào ?

 Giảng: theo đà phát triển của công thương nghiệp

thì mầm mống kinh tế TBCN cũng hình thành

? Những biểu hiện của nền kinh tế TBCN dưới

triều Minh là gì ?

 GV giải thích: công trường thủ công là cơ sở SX

với quy mô lớn, lao động làm thuê, quan hệ giữa

chủ xưởng thể hiện ở việc “chủ xuất vốn”, “thợ xuất

sức”

? Trình bày những hiểu biết của em về khoa học

kĩ thuật của Trung Quốc?

- Có nhiều phát minh lớn đóng góp cho sự phát triển

của nhân loại: giấy, kĩ thuật in ấn, la bàn, thuốc

súng…; Trung Quốc là nền móng cho các ngành

khoa học kĩ thuật hiện đại: đóng tàu, khai mỏ, luyện

kim…

HOẠT ĐỘNG 6 : (15 Phút) Cá nhân- Nhóm

Tìm hiểu Thành tựu văn hóa TQ thời cổ PK , Hệ

tư tưởng Nho giáo

 GV giảng: trải qua hàng nghìn năm lịch sử Văn

hoá Trung Quốc đã đạt được những thành tựu rực rỡ

và ảnh hưởng sâu rộng tới các nước láng giềng

- HS đọc kênh chữ phần 6 SGK.

? Cho biết hệ tư tưởng và đạo đức thống trị xã

hội TQ thời phong kiến ?

 nho giáo

 Gv: quan điểm của nho giáo về quan hệ “Tam

cương” (vua – tôi, chồng – vợ, cha – con) và “Ngũ

thường” (nhân, nghĩa, lễ, trí, tín)  Khổng Tử

muốn lập kỉ cương xã hội thông qua các mối quan

hệ trên

+ Nho giáo: Khổng Tử, Mạnh Tử …

+ Y học: Lý Bạch, Đỗ Phủ, Bạch Cư Dị …

? Trình bày những thành tựu nổi bật về văn hoá

Trung Quốc thời phong kiến?

- Đạt nhiều thành tựu trên nhiều lĩnh vực văn hoá

khác nhau: văn học, sử học, nghệ thuật điêu khắc,

hội hoạ.

? Kể tên 1 số tác phẩm văn học lớn mà em biết?

- “Tây du kí”, “Tam quốc diễn nghĩa”, “Đông chu

+ Ngoại thương phát triển, buôn bán với nhiều nước Đông Nam Á,

Ấn Độ, Ba tư

3/ Thành tựu về văn hóa

- Tư tưởng: Nho giáo thành hệ tư tưởng và đạo đức của giai cấp phong kiến

- Văn học:

+ Xuất hiện nhiều nhà thơ nổi tiếng như: Lý Bạch, Đổ phủ…

+ Thời Minh xuất hiện tiệu thuyết

có giá trị như: Tây du ký; Tam quốcdiễn nghĩa …

- Sử học: Có bộ sử ký của Tư Mã Thiên, Hán Thư, Đường thư, Minh

sử …

- Nghệ thuật kiến trúc: nhiều công trình độc đáo như: Cố cung, những bức tượng phật sinh động

17

Trang 18

? Kể tên 1số công trình kiến trúc lớn?

- Cố cung, Vạn lí trường thành, khu lăng tẩm của

các vị vua.

? Quan sát H9, H10, em có nhận xét gì?

- Đồ sộ, rộng lớn, kiên cố, kiến trúc hài hoà…

* Sơ kế bài: (1 phút) Xã hội phong kiến Trung Quốc được hình thành từ thế kỉ III TCN.

Nhà Tần là triều đại phong kiến đầu tiên ở Trung Quốc, đến thời Đường thì xã hội lại phát triển thịnh vượng, đồng thời những mầm mống kinh tế tư bản chủ nghĩa đã xuất hiện dưới triều Minh – Thanh rất sớm và hợp quy luật, đồng thời nền văn hoá của Trung Quốc cũng đạt được những thành tựu to lớn và có nhiều ý nghĩa đến ngày nay

- Xã hội phong kiến Trung Quốc đã được hình thành như thế nào ?

- Sự thịnh vượng của Trung Quốc dưới thời Đường được biểu hiện ở những mặt nào?

- Chính sách cai trị của nhà Tống và nhà Nguyên có những điểm gì khác nhau ? Vì sao có

-

18

TT

Trần Kiêm Thu

Trang 19

Tuần: 3 Ngày soạn: 10/08/2010

Tiết: 6 Ngày dạy: / ./

Bài 5:

ẤN ĐỘ THỜI PHONG KIẾN

- Các giai đoạn lớn của lịch sử Ấn Độ từ thời cổ đại đến giữa thế kỷ XIX

- Một số thành tựu của văn hóa Ấn Độ thời cổ, trung đại.

Đất nước Ấn Độ là một trong những trung tâm của văn minh nhân loại và có ảnh hưởng sâu rộng tới sự phát triển lịch sử và văn hoá của nhiều dân tộc Đông Nam Á

3/ Kĩ năng: Học xong bài học có được kĩ năng tổng hợp những kiến thức ở trong bài để

đạt mục tiêu

- Bản đồ Ấn Độ – Đông Nam Á

- Tranh ảnh về các công trình kiến trúc, điêu khắc Ấn Độ và Đông Nam A

- Sưu tầm một số đoạn trích từ tác phẩm văn học Ấn Độ đã được dịch ra tiếng Việt

- Chính sách cai trị của nhà Tống và nhà Nguyên có những điểm gì khác nhau ? Vì sao có

Vào khoảng 2500 năm TCN, dọc hai bên bờ của sông Ấn và sông Hằng, xuất hiện một quốc gia Ấn Độ, cũng như Trung Quốc đây là một trong những trung tâm của văn minh nhân loại và có ảnh hưởng sâu rộng tới sự phát triển lịch sử và văn hoá của nhiều dân tộc Đông Nam Á

HOẠT ĐỘNG 1: ( 5 Phút) Cá nhân- Nhóm

Tìm hiểu những trang sử đầu tiên của Ấn Độ

- Yêu cầu HS đọc phần kênh chữ phấn 1 SGK

? Tên gọi đất nước Ấn Độ bắt nguồn từ đâu ?

 Do tên gọi của 1 dòng sông – sông Ấn

? Các thành thị của người Ấn xuất hiện vào

khoảng thời gian nào ?

 2500 năm TCN

? Các tiểu vương quốc đầu tiên hình thành ở đâu

trên đất Ấn Độ vào thời gian nào?

- Những thành thị tiểu vương quốc liên kết với

1/ Những trang sử đầu tiên.

- Khoảng 2500 năm TCN dọc bờ sông Ấn, sông Hằng vùng đông bắc

Ấn xuất hiện những thành thị của người Ấn

- Các thành thị – Tiểu vương quốc nầy liên kết nhau thành nhà nước rộng lớn Ma-ga-đa ở hạ lưu sông

19

Trang 20

nhau Đạo phật có vai trò quan trọng trong quá trình

thống nhất

- GV: Dùng lược đồ giới thiệu những con sông lớn

góp phần hình thành nền văn minh từ rất sớm ở Ấn

Độ

 Giảng: những thành thị – tiểu vương quốc này

liên kết với nhau thành một nhà nước rộng lớn –

nước Ma-ga-đa

? Nhà nước Ma-ga-đa thống nhất ra đời trong

hoàn cảnh nào?

 mở rộng bờ cỏi xuống Nam Ấn

? Đất nước Ma-ga-đa tồn tại bao lâu?

- Trong khoảng hơn 3 thế kỉ

? Sau thế kỉ III TCN tình hình Ấn Độ ra sao ?

 Đến TK IV được thống nhất dưới vương triều

Gúp-ta

HOẠT ĐỘNG 2 : ( 15 Phút) Cá nhân- Nhóm

Tìm hiểu Quá trình hình thành 3 vương triều :

Vương triều Gúp-ta, Vương triều Hồi giáo Đê-li và

Vương triều Ấn Độ Mô-gôn.

 GV giảng: XHPK được hình thành ở Ấn Độ từ

rất sớm, có 3 vương triều tiêu biểu: Vương triều

Gúp-ta, Vương triều Hồi giáo Đê-li và Vương triều

Ấn Độ Mô-gôn Đến thời Gúp-ta là thời kì thống

nhất, hưng thịnh và phát triển cả về kinh tế – văn

hoá – xã hội

GV: Gọi HS đọc mục 2 sgk

? Sự phát trển của vương triều Gúp-ta thể hiện ở

những mặt nào?

- Cả về kinh tế, xã hội và văn hoá đều rất phát triển:

chế tạo sắt không rỉ, đúc tượng đồng, dệt vải với kỉ

thuật cao, làm đồ kim hoàn…

? Vương triều Gúp-ta sụp đổ như thế nào?

- Đầu TK XII, người Thổ Nhĩ Kì tiêu diệt miền Bắc

Ấn Độ → vương triều Gúp-ta sụp đổ

 GV giảng: Từ đó Ấn Độ luôn bị xâm lược và

thống trị Đến TK XII người Thổ Nhĩ Kì theo đạo

Hồi thôn tính miền Bắc Ấn lập ra vương triều Hồi

giáo Đê-li

? Người hồi giáo đã thi hành những chính sách

gì?

- Chiếm đoạt ruộng đất, cấm đạo Hinđu

? Vương triều Đê-li tồn tại bao lâu?

- Từ TK XII đến TK XVI ngừơi Mông Cổ tấn công

Ấn Độ lật đổ vương triều Hồi giáo, lập nên vương

triều Ấn Độ Mô-gôn

? Vương triều Môgôn - vua Acơba đã áp dụng

những chính sách gì để cai trị ấn Độ?

hằng (TK VII TCN), Phát triển hùng mạnh thời vua A-sô-ca (cuối

2/ Ấn Độ thời phong kiến.

* Vương triều Gúp-ta:

- Là thời kì nầy Ấn Độ trở thành vương quốc hùng mạnh, công cụ sắtđược sử dụng rộng rải, kinh tế – xã hội, văn hóa phát triển

- Đầu TKVI Vương triều Gúp-ta bị diệt vong, Ấn Độ luôn bị nước ngoài xâm lược, cai trị

*Vương triều Hồi giáo Đê-li:

Tk VII Ấn Độ bị Thổ Nhĩ Kì xâm lược, lập ra triều đại Hồi giáo Đê-li,thi hành chính sách cướp đoạt ruông đất, cấm đạo Hin-đu, mâu thuẩn dân tộc căng thẳng

* Vương triều Ấn Độ Mô-gôn:

- TK XVI , người Mông Cổ chiếm đóng lập ra vương triều Mô-gôn, xóa bỏ kì thị tôn giáo, khôi phục kinh tế và phát triển văn hoá Ấn

20

Trang 21

- Thực hiện các chính sách xoá bỏ kì thị tôn giáo,

thủ tiêu đặc quyền Hồi giáo, khôi phục kinh tế và

phát triển văn hoá

- Giới thiệu sơ lược vua Acơ-ba dựa theo sgv

?So sánh Vương triều Hồi giáo Đê-Li và Vương

triều ấn Độ Mô-gôn?

HS: thảo luận nhóm

-> Giống nhau và khác nhau

GV: Vương triều Mô-gôn tồn tại đến giữa thế kỉ

XIX thì bị thực dân Anh xâm lược  Ấn Độ trở

thành thuộc địa của Anh

Tìm hiểu Ấn Độ 1 trong những trung tâm văn

minh lớn của loài người với nhiều thành tựu

 Giảng: Ấn Độ là nước có nền văn hoá lâu đời, là

1 trong những trung tâm văn hoá lớn của loài người,

có chữ viết riêng rất sớm khoảng 1500 TCN., đó là

chữ Phạn

? Chữ viết đầu tiên được người Ấn Độ sáng tạo là

chữ gì? Dùng để làm gì?

- Chữ Phạn→để sáng tác văn học, thơ ca, sử thi, các

bộ kinh và là nguồn gốc của chữ Hin-đu

- Giảng: kinh Vê-đa là bộ kinh cầu nguyện cổ nhất,

“Vê-đa” có nghĩa là hiểu biết gồm 4 tập

? Ở Ấn Độ tôn giáo phổ biến nhất là đạo gì ?

 Đạo Bà La Môn và đạo Hin-đu

? Kể tên những tác phẩm văn học nổi tiếng của

Ấn Độ ?

? Văn học Hin-đu có những thể loại nào ?

-> + Giáo lí: trong các bộ kinh.

+ Chính luận: luận về chính trị.

+ Luật pháp: luật Ma-nu, luật Na-ra-đa.

+ Sử thi: Ma-ha-bha-ra-ta, Ra-ma-ya-na.

+ Kinh thơ: Sơ-kun-tơ-la của Ka-li-đa-sa.

? Kể tên các tác phẩm văn học nổi tiếng?

- 2 bộ sử thi: Ma-ha-bha-ra-ta và Ra-ma-ya-na

Kịch của Ka-đi-đa-sa.

Giảng: vở “Sơ-kun-tơ-la” nói về tình yêu của nàng

Sơ-kun-tơ-la và vua Đu-sơn-ta phỏng theo truyện

dân gian.

Quan sát H11 nhận xét về nghệ thuật kiến trúc

Ấn Độ

? Kiến trúc Ấn Độ có gì đặc sắc?

- Kiến trúc Hin-đu: tháp nhọn nhiều tầng, trang trí

phù điêu; kiến trúc Phật giáo: chùa xây hoặc khoét

sâu vào vách núi, tháp có mái tròn như bát úp

- Giới thiệu lăng Ta-di Ma-hall, chùa hang

A-jan-ta…

Độ

- Đến giữa thế kỉ XIX Ấn Độ trở thành thuộc địa của Anh

3/ Văn hoá Ấn Độ

- Chữ viết : Chử Phạn là chử viết

riêng, dùng làm ngôn ngữ, văn tự

để sáng tác các tác phẩm văn học, thơ ca, đây là nguồn gốc chử Hin-đu

- Tôn giáo: Đạo Bà-la-môn có bộ

kinh Vê-đa là bộ kinh cầu nguyện xưa nhất, đạo Hin-đu là tôn giáo phổ biến ở Ấn Độ hiện nay

- Văn học Hin-đu: Với giáo lí, luật

pháp, sử thi, thơ ca…có ảnh hưởng đến đời sống xã hội

- Kiến trúc: ảnh hưởng sâu sắc của

tôn giáo với những công trình kiến trúc đền thờ, ngôi chùa c độc đáo còn lưu giữ lại đến ngày nay

21

Trang 22

* Sơ kết bài: (1 phút) Ấn Độ là một trong những quốc gia ra đời sớm nhất ở lưu vực

sông Ấn và sông Hằng, đất nước Ấn Độ là một trong những trung tâm của nhân loại và có ảnh hưởng sâu rộng tới sự phát triển lịch sử và văn hoá, cùng với những công trình kiến trúc độc đáo vẫn còn lưu giữ không chỉ ở Ấn Độ mà còn ở nhiều nước Đông Nam Á ngày nay

- Các tiểu vương quốc đầu tiên được hình thành bao giờ và ở khu vực nào trên đất nước

Ấn Độ

- Sự phát triển của Ấn Độ dưới Vương triều Gúp-ta được biểu hiện như thế nào ?

- Hãy nêu những chính sách cai trị của người Hồi giáo và người Mông Cổ ở Ấn Độ ?

- Người Ấn Độ đã đạt được những thành tựu gì về văn hoá ?

- Hoặc Làm BT Ls

5/ Dặn dò: (1 phút)

- Học kĩ bài, làm bài tập

- Lập niên biểu các giai đoạn phát triển lịch sử Ấn Độ

- Xem trước bài “ Các quốc gia phong kiến Đông Nam Á.”

-

22

TT

Trần Kiêm Thu

Trang 23

Tuần : 4 Ngày soạn: 10/08/2010

Bài 6 (Tiết 1) CÁC QUỐC GIA PHONG KIẾN ĐÔNG NAM Á

- Những điều kiện tự nhiên khu vực ĐNA.

- Điều kiện tự nhiên, nhựng thành tự văn hóa và công trình kiến trúc của Lào và chia.

Cam-pu Các quốc gia phong kiến độc lập ở Đông nam Á ( Thời điểm xuất hiện, địa bàn ) Những nét nổi bật về kinh tế, chính trị, văn hóa

- Những mối quan hệ về kinh tế, văn hóa của các dân tộc trong khu vực đã có từ lâu.

- Quá trình phát triển lịch sử, tính chất tương đồng và sự gắn bó lâu đời của các dân tộc ở Đông Nam Á Trân trọng, giữ gìn truyền thống đoàn kết giữa Việt Nam và hai nước Cam-pu-chia, Lào

- Sử dụng bản đồ hành chính Đông Nam Á để xác định vị trí các vương quốc cổ và phong kiến

- Sử dụng phương pháp lập biểu đồ các giai đoạn phát triển lịch sử

- Bản đồ hành chính khu vực Đông Nam Á

- Tranh ảnh một số công trình kiến trúc, văn hoá Đông Nam Á

- Một số tranh ảnh sưu tầm về Cam-pu-chia và Lào thời kì này

- Các tiểu vương quốc đầu tiên được hình thành bao giờ và ở khu vực nào trên đất nước

Ấn Độ

- Sự phát triển của Ấn Độ dưới Vương triều Gúp-ta được biểu hiện như thế nào ?

- Hãy nêu những chính sách cai trị của người Hồi giáo và người Mông Cổ ở Ấn Độ?

- Người Ấn Độ đã đạt được những thành tựu gì về văn hoá ?

Giáo viên đặt câu hỏi: Nước VN ta đang nằm ở khu vực nào ( Khu vực Đông Nam Á) Vậy khu vực này hiện nay gồm những nước nào ?Để hiểu rõ hơn chúng ta tìm hiểu bài 6 các vương quốc cổ PK Đông Nam Á

Tìm hiểu Điều kiện tự nhiên thuận lợi nên các

vương quốc cổ Đông Nam Á hình thành rất sớm

 Gv: treo bản đồ hành chính khu vực Đông

1/ Điều kiện tự nhiên của các quốc gia Đông Nam Á.

- Đông nam Á là khu vực rộng lớn,

23

Trang 24

Nam Á, giới thiệu sơ lược cho học sinh quan sát.

- Xác định trên lược đồ: Việt Nam, Thái Lan, Lào,

Cam-pu-chia, Mi-an-ma, Phi-pip-pin, Ma-lai-xi-a,

In-đô-nê-xi-a, Xin-ga-po, Đông Ti-mo, Bru-nây.

? Điều kiện tự nhiên của khu vực Đông Nam Á ?

 Chịu ảnh hưởng của gió mùa, có 2 mùa rõ rệt;

mùa khô (lạnh), mùa mưa (nóng).

? Theo em gió mùa Đông Nam Á có thuận lợi gì

cho nền nông nghiệp của khu vực ?

 Có kèm theo mưa, thích hợp cho việc trồng cây

lúa nước.

 Gv : Vì thế cư dân Đông Nam Á từ xa xưa đã biết

trồng cây lúa nước và nhiều loại cây ăn củ, ăn quả

nên kinh tế nông nghiệp phát triển

 là điều kiện hình thành sớm các quốc gia cổ

=>Từ xưa các cư dân ĐNAcó chung mối quan hệ

về kinh tế, văn hóa và hiện nay quan hệ ASEAN.

=> Giáo dục tinh thần đoàn kết của các dân tộc.

Tìm hiểu quá trình hình thành và phát triển của

các quốc gia phong kiến Đông Nam Á.

? Các quốc gia cổ ĐNÁ cổ xuất hiện từ bao giờ?

Gồm những quốc gia nào? ?

- Đầu công nguyên → TK X: Phù Nam, Cham Pa,

. Gv: Do có điều kiện tự nhiên thuận lợi nên con

người cư trú ở khu vực Đông Nam Á từ rất sớm và

có nền kinh tế nông nghiệp phát triển bằng chứng là

 Gv kết luận: không chỉ ở nước ta mà hầu hết các

nước ở Đông Nam Á, cư dân đã biết sử dụng rộng

rãi đồ sắt trong khoảng 10 thế kỉ đầu CN  cũng là

thời điểm các quốc gia đầu tiên ở Đông Nam Á xuất

hiện (trừ nước Văn Lang của ta ra đời sớm hơn –

TK VII TCN)

HS: Quan sát hình SGK- nhận xét.

- GV giảng: Các quốc gia phong kiến ĐNÁ cũng

trải qua các giai đoạn hình thành, hưng thịnh và suy

vong Ở mỗi nước, các quá trình đó diễn ra trong

thời gian khác nhau Nhưng nhìn chung, giai đoạn

từ nửa sau TK X đến đầu TK XVIII là thời kì thịnh

vượng nhất của các quốc gia phong kiến ĐNÁ

hiện nay gồm 11 nước

- Có đặc điểm chung về điều kiện tựnhiên

+ Chịu ảnh hưởng gió mùa, có hai mùa rỏ rệt: mùa khô và mùa mưa.+ Khí hậu nhiệt đới ẩm, mưa nhiều thuận lợi cho việc trồng lúa nước

và các loại rau, củ, quả

2/ sự hình thành các quốc gia Đông Nam Á

a/ Sự hình thành các vương quốc

cổ ở Đông Nam Á.

- Đầu công nguyên cư dân biết sử dụng đồ sắt Chính thời gian nầy các quốc gia Đông Nam Á xuất hiện

- Trong 10 TK đầu CN hàng loạt quốc gia nhỏ hình thành:Vương quốc Cham-pa ở trung bộ Việt Nam, Vương quốc Phù Nam ở hạ lưu sông Mê công

b/ Sự hình thành và phát triển của Quốc gia phong kiến đông nam A

- Từ TK X đến đầu TK XVII là thời

kì phát triển thịnh vượngcủa các quốc gia phong kiến Đông Nam Á:+ Biểu hiện của sự phát triển là quá trình mở rộng, thống nhất lảnh thổ

24

Trang 25

? Trình bày sự hình thành của quốc gia phong

kiến In-đô-nê-xi-a?

- Cuối TK XIII, dòng vua Gia-va mạnh lên → chinh

phục tất cả các tiểu quốc ở 2 đảo Xu-matơ-ra và

Gia-va lập nên vương triều Mô-giô Pa-hít hùng

mạnh suốt hơn 3 thế kỉ

? Kể tên 1 số quốc gia phong kiến ĐNÁ và thời

điểm hình thành của các quốc gia đó?

- Pa gan (XI), Su khô thay (XIII), Lạn Xạng (XIV),

Chân Lạp (VI), Cham pa (II),…

? Cho biết nguyên nhân hình thành 2 quốc gia

Su-khô-thay và Lạn Xạng ?

 Người Mông Co tấn công, một bộ phận người

Thái đã di cư xuống lưu vực sông Mê Nam và vùng

trung lưu sông Mê Công lập nên 2 vương quốc

Su-khô-thay (TX XIII) và Lạng Xạng (TK XIV)

? Phần lớn các quốc gia trên đều có chung điểm

gì giống nhau ?

 Đều nằm ở lưu vực các con sông lớn, là điều

kiện thuận lợi cho việc phát triển nông nghiệp để

hình thành các quốc gia lớn

? Giai đoạn nửa sau TK XVIII các quốc gia

phong kiến ĐNÁ như thế nào ?

 trở thành thuộc địa của CNTB phương Tây – đến

giữa TK XIX ĐNÁ là thuộc địa chủ nghĩa thực dân

(trừ Thái Lan)

? Nêu 1 số thành tựu thời phong kiến của các

quốc gia ĐNÁ.

- Thành tựu nổi bật của cư dân ĐNÁ thời phong

kiến là kiến trúc và điêu khắc với nhiều công trình

nổi tiếng: đền Ăng co, Bô rô bu đua, chùa tháp Pa

gan, tháp Chăm…

? Em có nhận xét gì về kiến trúc ĐNÁ qua H12,

H13?

- Hình vòm, kiểu bát úp, có tháp nhọn, đồ sộ, khắc

hoạ nhiều hình ảnh sinh động

và đạt nhiều thành tựu văn hóa.+ Một số quốc gia hình thành và phát triển: Mô-gô-pa-hít (In-do-nê-xi-a) Đại Việt, Cham pa, Ăng co (trên bán đảo Đông Dương)…

- TK XIII do sự tấn công của người Mông Cổ Người Thái phải di cư xuống phía nam, rồi lập ra Vương quốc Su - khô – thay, một bộ phận khác lập nên vương quốc Lan xạng (TKXIV)

- Nửa sau TK XVIII các quốc gia Đông Nam Á suy yếu, đến giữa TK XIX trờ thành thuộc địa chủ nghĩa

tư bản phương Tây

* Sơ kết bài: (1 phút) Đông Nam Á được coi là khu vực có quá trình chuyển biến từ

vượn thành người, các nhà nước được hình thành từ sau công nguyên (trừ Việt Nam)

- Khu vực Đông Nam Á ngày nay gồm những nước nào ?

- Lập niên biểu các giai đoạn phát triển lịch sử lớn của khu vực Đông Nam Á đến giữa TKXIX

5/ Dặn dò: (1 phút)

- Lập biểu đồ các giai đoạn lịch sử lớn

- Xem trước bài còn lại

-25

DUYỆTNgày Tháng Năm 2010

TT

Trần Kim Thu

TT

Trần Kiêm Thu

Trang 26

Tuần :4 Ngày soạn: 10/08/2010

Tiết :8 Ngày dạy: / ./

Bài 6 ( Tiết 2 ) CÁC QUỐC GIA PHONG KIẾN ĐÔNG NAM Á

- Những điều kiện tự nhiên khu vực ĐNA.

- Điều kiện tự nhiên, nhựng thành tự văn hóa và công trình kiến trúc của Lào và chia.

Cam-pu Các quốc gia phong kiến độc lập ở Đông nam Á ( Thời điểm xuất hiện, địa bàn ) Những nét nổi bật về kinh tế, chính trị, văn hóa

- Những mối quan hệ về kinh tế, văn hóa của các dân tộc trong khu vực đã có từ lâu.

- Quá trình phát triển lịch sử, tính chất tương đồng và sự gắn bó lâu đời của các dân tộc ở Đông Nam Á Trân trọng, giữ gìn truyền thống đoàn kết giữa Việt Nam và hai nước Cam-pu-chia, Lào

- Sử dụng bản đồ hành chính Đông Nam Á để xác định vị trí các vương quốc cổ và phong kiến

- Sử dụng phương pháp lập biểu đồ các giai đoạn phát triển lịch sử

- Tranh ảnh một số công trình kiến trúc, văn hoá Đông Nam Á

- Một số tranh ảnh sưu tầm về Cam-pu-chia và Lào thời kì này

- Khu vực Đông Nam Á ngày nay gồm những nước nào ?

- Lập niên biểu các giai đoạn phát triển lịch sử lớn của khu vực Đông Nam Á đến giữa TKXIX

Nữa sau TK XVIII Đông Nam Á trở thành thuộc địa của CNTB phương Tây – đếngiữa TK XIX ĐNÁ là thuộc địa chủ nghĩa thực dân (trừ Thái Lan).Dù vậy vẫn đạt thành

cụ đán kể Dể tìm hiểu……

Tìm hiểu những nét chính về vương quốc

Cam-pu-chia

? Những nước nào của khu vực Đông Nam Á

tiếp giáp với Việt Nam ?

3/ Vương quốc Cam-pu-chia

26

Trang 27

 Gv: giới thiệu vị trí Cam-pu-chia là 1 nước lịch

sử lâu đời và phát triển nhất ở ĐNÁ thời cổ trung

đại.

- HS đọc phần kênh chữ phấn 3 SGK.

? Từ khi thành lập đến 1863, lịch sử Cam Pu

Chia có thể chia thành mấy giai đoạn?

- 4 giai đoạn: TK I-VI Phù Nam; TK VI-IX Chân

Lạp ; TK IX-XV Ăng Co; TK XV-1863 suy yếu

? Cư dân Cam Pu Chia do tộc người nào hình

thành?

- Dân cổ ĐNÁ, tộc người Khơ me

? Tại sao thời kì phát triển của Cam Pu Chia gọi

là thời kì “Ăng co”?

- Vì kinh đô của vương quốc là Ăng-co (1 địa điểm

của vùng Xiêm Riệp ngày nay).

- Ăng co là kinh đô, có nhiều đền tháp: Ăng co Vát,

Ăng co Thom…được xây dựng thời kì này.

- GV giảng: Ăng co có nghĩa là “đô thị”, “kinh

đô” Ăng co Vát xây dựng vào TK XII, Ăng co

Thom được xây dựng suốt 7 thế kỉ của thời kì phát

triển.

? Các vua CPC thời Ăng-co đã làm gì ?

 phát triển sản xuất, mở rộng lãnh thổ sang vùng

hạ lưu sông Mê Nam – Thái Lan và vùng trung lưu

sông Mê Công – Lào

? Sự phát triển của Cam Pu Chia thời kì Ăng co

thể hiện ở những điểm nào?

- Nông nghiệp rất phát triển, có nhiều công trình

kiến trúc độc đáo, quân đội hùng mạnh

? Kể tên những công trình nổi tiếng ở Ăng-co ?

+ Đền tháp: Ăng-co Vát

+ Đền tháp: Ăng-co Thơm

 GV giảng: từ TK XV CPC bước vào thời kỳ suy

thoái Năm 1432 king đô chuyển về vùng Phôm–

Pênh ngày nay  thời kì Ăng-co chấm dứt

? Em có nhận xét gì khu đền Ăng co Vát qua

Tìm hiểu những nét chính về vương quốc Lào.

Gv: giới thiệu vị trí Lào.

? Người sinh sống đầu tiên ở Lào là ai ?

- Trước TK XIII chỉ có người ĐNÁ cổ là người Lào

- Thời kì Chân Lạp: Thời kì tiền sử

đất Cam - pu- chia đã có người sinhsống, trong quá trình xuất hiện nhà nước, tộc người khơ me được hình thành, họ giỏi săn bắt, đào ao, đắp

hồ chứa nước đến TK VI vương quốc Chân Lạp ra đời

- Sau thời kì Ăng –co Cam-pu-chia bước vào thời kì suy yếu ke61o dài đến năm 1863 thì bị Pháp xâm lược

4/ Vương quốc Lào.

- Tộc người đầu tiên trên lảnh thổ Lào là người Lào Thơng, về sau có thêm một nhóm người Thái di cư đến, gọi là người Lào Lùm, với nghề trồng lúa nương, săn bắn, làm

27

Trang 28

Thơng;

? Người Lào Thơng sáng tạo ra vật gì ?

 Chum đá khổng lồ

 GV giảng:

vào thế kỉ XIII có một nhóm người Thái di cư đến

Lào, gọi là người Lào Lùm

? Người Lào sinh sống chủ yếu bằng nghề gì ?

 trồng lúa, săn bắn, làm nghề thủ công

 GV giảng: năm 1353, 1 tộc trưởng người Lào là

Pha Ngừm đã thống nhất các bộ lạc lại, lập nước

riêng gọi tên là Lạng Xạng (Triệu Voi)

? Vương quốc Lạn Xạng bước vào giai đoạn

thịnh vượng vào thời gian nào ?

 TK XV–XVII

? Trình bày những nét chính trong chính sách đối

nội và đối ngoại của nước Lạn Xạng?

- Đối nội: chia nước thành các mường, đặt quan cai

trị, xây dựng quân đội vững mạnh

- Đối ngoại: luôn giữ mối quan hệ hoà hiếu với các

nước nhưng kiên quyết chống xâm lược

? Nguyên nhân nào dẫn đến sự suy yếu của

vương quốc Lạn Xạng?

- Do sự tranh chấp quyền lực trong hoàng tộc, đất

nước suy yếu → vương quốc Xiêm xâm chiếm

 Giảng: nhân cơ hội này Lạn Xạng bị vương quốc

Xiêm xâm lược và cai trị  cuối TK XIX Lào bị

thực dân Pháp xâm lược

HS: Xác định vị trí trên lược đồ Quan sát hình

SGK- nhận xét về kiến trúc Lào.

? Kiến trúc Thạt Luổng của lào có gì giống và

khác với các nước khác?

- Uy nghi, đồ sộ, có kiến trúc nhiều tầng, có 1 tháp

chính và nhiều tháp phụ nhỏ hơn ở xung quanh,

nhưng có phần không cầu kì phức tạp bằng các

công trình của Cam Pu Chia.

=> Giáo dục tinh thần tôn trọng di sản văn hóa các

dân tộc khác.

nghề thủ công

- Giữa TK XIV các bộ lạc thống nhất thành nước Lạn Xạng (Triệu Voi)

- Nước triệu Voi đạt được sự thịnh vượng trong các thế kỉ XV – XVII

- Chính sách đối ngoại: Giữ quan

hệ hoà hiếu với Đại Việt, chia, nhưng kiên quyết chiến đấu chống quân xâm lược Miến Điện

Cam-pu Sang TK XVIII Lạng Xạng suy yếu, bị Xiêm xâm chiếm thôn tính, tiếp đó đến cuối TK XIX bị Pháp

đô hộ

* Sơ kết bài: (1 phút) Từ nửa sau thế kỉ XVIII, các quốc gia phong kiến Đông Nam Á

bước vào thời kì suy yếu  đến giữa TK XIX đếu trở thành thuộc địa của CNTB phương Tây (trừ Thái Lan)

- Lập niên biểu các giai đoạn lịch sử lớn của Cam-pu-chia đế giữa thế kỉ XIX ?

- Lập niên biểu các giai đoạn phát triển chính của lịch sử Lào đến giữa thế kỉ XIX

- Sự phát triển của vương quốc Cam-pu-chia thời Ăng-co được biểu hiện như thế nào?

5/ Dặn dò: (1 phút)

-28

TT

Trần Kiêm Thu

Trang 29

Tuần : 5 Ngày soạn: 10/08/2010

Bài 7 NHỮNG NÉT CHUNG VỀ XÃ HỘI PHONG KIẾN

Học xong bài học sinh biết những nét chung nhất của xã hội phong kiến phương Đông: Sự hình thành và phát triển, cơ sở kinh tế-xã hội, nhà nước phong kiến

Lòng tin và lòng tự hào về truyền thống lịch sử, những thành tựu kinh tế và văn hoá

mà các dân tộc đã đạt được trong thời phongkiến

3/ Kĩ năng: Học xong bài học có được kĩ năng làm quen với phương pháp tổng hợp, khái

quát hoá các sự kiện biến cố lịch sử để rút ra kết luận

- Tranh ảnh một số công trình kiến trúc, văn hoá Cam-pu-chia và Lào

- Bảng phụ

- Lập niên biểu các giai đoạn lịch sử lớn của Cam-pu-chia đế giữa thế kỉ XIX ?

- Lập niên biểu các giai đoạn phát triển chính của lịch sử Lào đến giữa thế kỉ XIX ?

- Sự phát triển của vương quốc Cam-pu-chia thời Ăng-co được biểu hiện như thế nào ?

- Em hãy nêu chính sách đối nội và đối ngoại của các vua Lạn Xạng ?

Xã hội phong kiến là chế độ xã hội tiếp sau xã hội cổ đại Nó được hình thành trên cơ

sở tan rã của xã hội cổ đại Nhưng quá trình suy vong của xã hội cổ đại phương Đông và

xã hội phương Tây không giống nhau Vì thế, sự hình thành xã hội phong kiến ở hai khu vực này cũng có những điểm khác biệt Chúng ta sẽ tìm hiểu những điểm khác biệt đó qua bài học mới

Tìm hiểu về quá trình hình thành và phát triển

của XHPK phương Đông, XHPK phương Tây, để

rút ra những khác biệt.

 GV giảng: Xã hội PK được hình thành khi xã hội

cổ đại tan rã Ở phương Đông và phương Tây quá

trình suy vong không giống nhau Do đó sự hình

* Xã hội phong kiến Phương Đông:

- Hình thành sớm, từ trước CN

29

Trang 30

XHPK châu Âu hình thành muộn hơn.

? Thời kì phát triển của XHPK phương Đông và

châu Âu kéo dài bao lâu?

- XHPK phương Đông phát triển rất chậm chạp:

Trung Quốc (VII-XVI), các nước ĐNÁ (X-XVI);

châu Âu rất nhanh (XI-XIV)

? Em có nhận xét gì về quá trình hình thành chế

độ phong kiến giữa phương Đông và phương

Tây?

 XHPK phương Đông hình thành sớm hơn

phương Tây nhưng lại phát triển chậm chạp Thời

kì khủng hoảng của XHPK phương Đông kéo dài

hơn XHPK châu Âu

Tìm hiểu những nét chính về cơ sở kinh tế – xã

hội của xã hội phong kiến.

? Theo em cơ sở kinh tế của XHPK phương Đông

và châu Âu có điểm giống và khác nhau?

- Giống: nông nghiệp là chủ yếu

- Khác: phương Đông bó hẹp ở công xã nông thôn,

châu Âu đóng kín trong lãnh địa phong kiến

? Trình bày các giai cấp cơ bản trong XHPK ở cả

phương Đông và châu Âu?

- Phương Đông: địa chủ và nông dân

- Châu Âu: lãnh chúa và nông nô

? Nền kinh tế phong kiến ở phương Đông và châu

Âu còn khác nhau ở điểm nào?

- Ở châu Âu xuất hiện thành thị trung đại →

(như Trung Quốc) phát triển chậm, mức độ tập quyền lớn hơn so với xã hội phong kiến phương Tây

- Từ TK XVI khủng hoảng, suy vong kéo dài đến TK XIX rơi vào tình trạng lệ thuộc hoặc thuộc địa của tư bản phương Tây

* Xã hội phong kiến phương Tây:

- Ra đời muộn (TKV)và phát triển nhanh

- Xuất hiện chủ nghĩa Tư bản trong lòng chế độ phong kiến

- Lúc đầu quyền lực của nhà vua bị hạn chế trong lãnh địa, mãi đến TK

XV khi các quốc gia phong kiến thống nhất, quyền lực mới tập trung trong tay vua

- Từ thế kỉ XV – XVI là giai đoạn suy vong, chủ nghĩa tư bản dần hình thành

2/ Cơ sở kinh tế – xã hội của xã hội phong kiến.

- Cơ sở kinh tế chủ yếu của chế độ phong kiến là sản xuất nông nghiệp,kết hợp chăn nuôi và một số nghề thủ công

- Sản xuất nông nghiệp đóng kín trong các công xã nông thôn (phương Đông) hay các lãnh địa (Phương Tây)

- Ruộng đất nằm trong tay Lãnh chúa hay địa chủ giao cho nông dân hay nông nô sản xuất

- Xã hội gồm hai giai cấp cơ bản gồm địa chủ và nông dân lĩnh canh (phương Đông), Lãnh chúa và nông

nô (phương Tây) Địa chủ, lãnh chúa bóc lột nông dân, nông nô bằng địa tô

- Riêng xã hội phong kiến phương Tây từ, TK XI công thương nghiệp phát triển

30

Trang 31

thương nghiệp, công nghiệp phát triển.

? Trong XHPK ai là người nắm quyền lực?

- Vua là người đứng đầu bộ máy nhà nước

? Trong xã hội PK giai cấp nào là giai cấp thống

trị?

 Địa chủ, lãnh chúa phong kiến.

? Ở Phương Đông quyền lực của vua thế nào?

 Sự chuyên chế của vua đã có từ thời cổ đại, sang

XHPK vua tăng thêm quyền lực và trở thành Hoàng

đế

? Ở châu Âu quyền lực của vua như thế nào ?

 Lúc đầu còn hạn chế trong lãnh địa Đến TK XV

khi các quốc gia PK được thống nhất, quyền hành

ngày càng tập trung vào tay vua

? Chế độ quân chủ ở châu Âu và phương Đông có

gì khác biệt?

- Châu Âu: lúc đầu hạn chế trong các lãnh địa →

TKXV quyền lực tập trung trong tay vua

- Phương Đông: vua có rất nhiều quyền lực →

Hoàng đế

3/ Nhà nước phong kiến.

* Phương Đông: nhà nước quân

chủ chuyên chế có từ thời cổ đại, đến thời phong kiến tăng thêm quyền hạn (Hoàng đế, Đại vương)

* Châu Âu: quyền lực của Vua bị

hạn chế trong các lãnh địa Từ TK

XV mới tập trung được quyền hành

* Sơ kết bài: (1 phút) Xã hội phong kiến ở phương Đông và châu Âu mặc dù trong thời

gian hình thành khác nhau, đều theo chế độ quân chủ (do vua đứng đầu), nhưng có khác nhau về mức độ và thời gian Trong đó giai cấp địa chủ, lãnh chúa phong kiến là giai cấp thống trị, chúng thiết lập bộ máy nhà nước do vua đứng đầu để bóc lột và đàn áp các giai cấp khác Đến TK XI, thành thị trung đại xuất hiện, nền kinh tế công, thương nghiệp phát triển, dần dần dẫn tới sự khủng hoảng của xã hội phong kiến và hình thành CNTB ở châu Âu

- Xã hội phong kiến ở phương Đông và phương Tây được hình thành từ bao giờ ?

- Cơ sở kinh tế của xã hội phong kiến phương Đông và phương Tây là gì ?

- Trong xã hội phong kiên có những giai cấp nào ? Quan hệ giữa các giai cấp ấy ra sao ?

- Thế nào là chế độ quân chủ ?

- Hoặc Làm BT Ls

5/ Dặn dò: (1 phút)

- Lập bảng so sánh về các thời kì lịch sử, cơ sở kinh tế, các giai cấp cơ bản của xã hội

PK phương Đông và xã hội PK châu Âu

- Chuẩn bị bài tập tổng hợp phần sử thế giới

-

31

TT

Trần Kiêm Thu

Trang 32

Tuần : 5 Ngày soạn: 10/08/2010

LÀM BÀI TẬP LỊCH SỬ THẾ GIỚI

- Những nét chung sơ đẳng của xã hội PK trong thế giới trung đại ở châu Au, châu Á

Giáo dục niềm tự hào dân tộc những thành tựu kinh tế - VH mà dân tộc đạt được thời PK

3/ Kĩ năng: Học xong bài học có được

Làm quen với kĩ năng khái quát sự kiện

- GV: hệ thống câu hỏi bài tập

- HS: soạn và học bài

- Cơ sở kinh tế của XHPK là gì?

- Trong XHPK có những giai cấp nào? Quan hệ ra sao?

 Hoạt động 1: (18 phút) Cá nhân- Nhóm

Tìm hiểu sự ra đời xã hội phong kiến ở châu Âu

? XHPK châu Âu được hình thành như thế nào?

- Cuối Tkv, người Giéc man từ phương Bắc tràn

xuống xâm chiếm, tiêu diệt đế quốc Hi Lạp Rô ma

cổ, lập ra nhiều vương quốc mới → XHPK hình

thành

? XHPK châu Âu có những giai cấp nào? Được

hình thành từ những tầng lớp nào?

- Lãnh chúa: tướng lĩnh, quý tộc

- Nông nô: nô lệ

? Nguyên nhân nào dẫn đến các cuộc phát kiến địa

lí?

- Sản xuất phát triển đòi hỏi cần nguyên liệu và thị

trường

? Các cuộc phát kiến địa lí có tác dụng gì?

- Thúc đẩy thương nghiệp phát triển, tìm ra những

con đường mới, vùng đất mới

? Quan hệ sản xuất tư bản được hình thành như

thế nào?

1/ Xã hội phong kiến châu Âu

- XHPK hình thành vào cuối TK V

- Giai cấp: lãnh chúa và nông nô

- Vào TK XVI XHPK châu Âu sụp đổ

32

Trang 33

- Cuối TKXV XHPK bị suy thoái, xã hội lúc bây giờ

hình thành 2 giai cấp mới: tư sản và vô sản → quan

hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa hình thành

? Nội dung tư tưởng của phong trào Văn hoá Phục

hưng là gì?

- Lên án nghiêm khắc Giáo hội Ki tô, đã phá trật tự

phong kiến, đề cao giá trị con người và khoa học tự

- Công cụ bằng sắt xuất hiện → diện tích gieo trồng

tăng → xã hội có nhiều biến đổi → 2 giai cấp mới

hình thành: địa chủ và nông dân →XHPK hình

thành

? Thời Đường, xã hội Trung Quốc phát triển như

thế nào?

- Đối nội: cử người cai quản các địa phương, mở

khoa thi chọn nhân tài, giảm thuế, chia ruộng đất cho

nông dân; đối ngoại: tiến hành chiến tranh xâm lược

mở rộng bờ cõi

? Người Ấn Độ đạt những thành tựu gì về văn

hoá?

- có chữ viết riêng (chữ Phạn), kinh Vê đa, thơ ca,

sử thi, chính luận,…, kiến trúc độc đáo ảnh hưởng

sâu sắc của tôn giáo

? Hãy nhận xét chung về XHPK ở ĐNÁ?

- Cũng như các quốc gia khác, cũng có thời kì hình

thành (X), hưng thịnh (X-XVIII) và suy vong

(XVIII-XIX

2/ Xã hội phong kiến phương Đông.

- XHPK phương Đông được hình thành TCN

- Giai cấp: địa chủ và nông dân

- Từ TKXIX, hầu hết các quốc gia phong kiến phương Đông chịu lệ thuộc các nước tư bản

-

33

TT

Trần Kiêm Thu

Trang 34

PHẦN HAI: LỊCH SỬ VIỆT NAM TỪ THẾ KỶ X ĐẾN GIỮA THẾ KỶ XIX

Chương I: BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP THỜI NGÔ – ĐINH – TIỀN LÊ (THẾ KỈ X).

Tuần : 6 Ngày soạn: 10/08/2010

Tiết : 11 Ngày dạy: / ./

Bài 8:

NƯỚC TA BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP

- Sự ra đời các triều đại Ngô -Đinh -Tiền Lê; Những nét lớn về kinh tế, chính trị nước tathời Ngô -Đinh -Tiền Lê

- Đất nước giành được độc lập, song lại bị chia cắc bởi các thế lực các cứ phong kiến.

- Yêu cầu đấu tranh thống nhất đất nước để phát triển vững mạnh.

- Công lao to lớn của Ngô Quyền, Đinh Bộ Lĩnh

- Ý thức độc lập tự chủ của dân tộc thống nhất đất nước của công dân

- Lập biểu đồ, sơ đồ, sử dụng bản đồ khi học bài

- Xác định các vị trí trên bản đồ và biết điền kí hiệu vào những vị trí cần thiết

- Sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước

- Bản đồ 12 sứ quân

- Một số tranh ảnh: đền thờ của vua Đinh, vua Lê …

- Bảng phụ

- Xã hội phong kiến ở phương Đông và phương Tây được hình thành từ bao giờ ?

- Cơ sở kinh tế của xã hội phong kiến phương Đông và phương Tây là gì ?

- Trong xã hội phong kiên có những giai cấp nào ? Quan hệ giữa các giai cấp ấy ra sao ?

- Thế nào là chế độ quân chủ ?

Nhắc lại đôi nét về Ngô Quyền và chiến thắng Bạch Đằng năm 938, trong đó nhấn mạnh ý nghĩa của chiến thắng quang vinh này đã khẳng định quyền tự chủ của nhân dân tasau 30 năm thoát khỏi chế độ đô hộ của phong kiến phương Bắc, mở ra thời kì mới Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta hiểu thêm việc Ngô Quyền đã xây dựng nền độc lập trong hoàn cảnh nào ?

34

Trang 35

? Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 có ý nghĩa gì?

 Đánh bại âm mưu xâm lược của quân Nam Hán,

chấm dứt hơn 10 thế kỉ thống trị của các triều đại

phong kiến phương Bắc

GV: Yêu cầu HS đọc kênh chữ phần 1 SGK.

? Sau chiến thắng Bạch Đằng năm 938 Ngô

Quyền đã làm gì để dựng nền độc lập tự chủ ?

 Xưng vương, chọn đất đóng đô, bỏ bộ máy cai

trị của họ Khúc, thiết lập bộ máy chính quyền mới,

cử người tâm phúc coi những nơi quan trọng

? Tại sao Ngô Quyền lại bãi bỏ bộ máy cai trị của

họ Khúc để thiết lập triều đình mới?

 Họ Khúc mới giành quyền tự chủ, trên danh

nghĩa vẫn phụ thuộc nhà Hán

 Ngô Quyền quyết tâm xây dựng 1 quốc gia độc

lập

? Bộ máy nhà nước được tổ chức ra sao ?

 Hướng dẫn HS vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước

? Vua có vai trò gì trong bộ máy nhà nước?

 Đứng đầu triều đình, quyết định mọi công việc

chính trị, ngoại giao, quân sự

? Em có nhận xét gì về chính quyền thời Ngô?

 Còn đơn giản, sơ sài

? Ý nghĩa của những việc làm này ?

? Sau khi trị vì đất nước được 5 năm, Ngô Quyền

qua đời Lúc đó tình hình đất nước như thế nào?

 Đất nước rối loạn, các phe phái nhân cơ hội này

nổi lên giành quyền lực: Dương Tam Kha cướp

ngôi

GV: Năm 950, Ngô Xương Văn giành lại ngôi vua

song uy tín của nhà Ngô giảm sút → đất nước

không ổn định → loạn 12 sứ quân

? Sứ quân là gì?

 Là các thế lực phong kiến nổi dậy chiếm 1 vùng

đất

HOẠT ĐỘNG 3 : ( 15Phút) Cá nhân- Nhóm

Tìm hiểu Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân thống

1/ Ngô quyền xây dựng nền độc lập

- Năm 939 Ngô Quyền lên ngôi vua,chọn Cổ Loa làm kinh đô

Đặt nền móng cho một quốc gia độc lập

- Xây dựng chính quyền:

+ Trung ương: vua đứng đầu quyết định mọi việc, đặt các chức quan văn, võ, quy định lễ nghi, sắc phục quan lại các cấp

+ Địa phương: Cử tướng có công trông coi giữ các châu quan trọng (Đinh Công Trứ - thứ sử châu Hoan;Kiều Công Hản- Thứ sử châu Phong )

2/ Tình hình chính trị thời Ngô

- Năm 944 Ngô Quyền mất, Dương Tam Kha chiếm quyền, các phe nổi lên khắp nơi

- Năm 950, Ngô Xương Văn dẹp được Dương Tam Kha, nhưng cuộctranh chấp giữa các thế lực, thổ hào địa phương vẫn tiếp diễn

 12 tướng lĩnh chiếm cứ các vùngđịa phương, sử gọi là « loạn 12 sứ quân »

3/ Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nước

35

Trang 36

nhất đất nước

? Việc chiếm đóng của các sứ quân, ảnh hưởng

như thế nào tới đất nước?

 Các sứ quân chiếm đóng các vị trí quan trọng

trên khắp đất nước, liên tiếp đánh lẫn nhau

 Đất nước loạn lạc → là điều kiện thuận lợi cho

giặc ngoại xâm tấn công

? Cuộc tranh giành quyền lực của các phe phái

đã diễn ra như thế nào ?

HS đọc Sgk.kết hợp lược đồ H1

Gv: dùng lược đồ, bảng thống kê và chỉ vị trí đóng

quân của 12 sứ quân

GV: loạn 12 sứ quân gây biết bao tang tóc cho

nhân dân, trong khi đó nhà Tống đang có âm mưu

xâm lược nước ta Do vậy, việc thống nhất đất

nước trở nên cấp bách hơn bao giờ hết.

? Đinh Bộ Lĩnh là ai?

 Con của thứ sử Đinh Công Trứ, người ninh bình

có tài thống lĩnh quân đội

? Ông đã làm gì để chuẩn bị dẹp yên 12 sứ quân?

Gv: cho HS đọc đoạn in nghiêng để giới thiệu về

thời thơ ấu của Đinh Bộ Lĩnh

 Tường thuật quá trình thống nhất đất nước của

Đinh Bộ Lĩnh trên lược đồ

? Vì sao Đinh Bộ Lĩnh dẹp yên 12 sứ quân?

 Được nhân dân ủng hộ, có tài đánh đâu thắng

đó → các sứ quân xin hàng hoặc lần lượt bị đánh

bại

? Việc đinh bộ lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân có ý

nghĩa gì?

 Thống nhất đất nước, lập lại hoà bình trong cả

nước → tạo điều kiện để xây dựng đất nước vững

mạnh chống lại âm mưu xâm lược của kẻ thù

 Cuối năm 967 đất nước thống nhất

* Sơ kết bài: (1 phút) Ngô Quyền là người đã xây dựng được nền độc lập, tự chủ của đất

nước Cuối thời Ngô, đất nước lâm vào cảnh rối rern, các hào trưởng nổi dậy khắp nơi, sử

cũ gọi là “loạn 12 sứ quân” Cuối cùng Đinh Bộ Lĩnh là người có công thống nhất đất nước

- Em hãy cho biết những biểu hiện về ý thức tự chủ của Ngô Quyền trong việc xây dựng đất nước ?

- Tại sao lại xảy ra “Loạn 12 sứ quân” ?

- Em hãy trình bày công lao của Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh đối với nước ta trong buổi đầu độc lập (đặt nền móng xây dựng chính quyền độc lập, chấm dứt “loạn 12 sứ quân”, thống nhất quốc gia)

- Hoặc Làm BT Ls

5/ Dặn dò: (1 phút)

- Học kĩ bài, làm bài tập Xem trước bài “Nước Đại Cồ Việt thời Đinh – Tiền Lê”

-36

TT

Trần Kiêm Thu

Trang 37

Tuần : 6 Ngày soạn: 10/08/2010

Bài 9 ( Tiết 1 ) NƯỚC ĐẠI CỒ VIỆT THỜI ĐINH – TIỀN LÊ

- Vị trí địa lí Hoa Lư nơi được chọ làm nơi đóng đô.

- Những nét lớn về kinh tế, chính trị nước ta thời Ngô -Đinh -Tiền Lê

- Đời sống kinh tế: Quyền sở hữu ruộng đất, khai hoang, đào kênh ngòi; Một số nghề thủ

công; Đúc tiền, các trung tâm buôn bán

- Đời sống xã hội: Các giai cấp trong xã hội (Nông dân tự do, thợ thủ công, người buônbán nhỏ, nô tì)

- Công lao của Ngô Quyền, Đinh Bộ Lĩnh, Lê Hoàn trong công cuộc củng cố nền độc lập

và xây dựng đất nước

- Trình bài cuộc k/c chống Tống theo lược đồ

- Ý thức giữ gìn, tôn tạo các di tích lịch sử cũa Hoa Lư.

- Lòng tự hào dân tộc, ý thức độc lập tự chủ trong xây dựng kinh tế, quý trọng các truyền thống văn hoá của ông cha

- Lòng biết ơn đối với những người có công xây dựng, bảo vệ đất nước trong thời kì đầu giành độc lập

- Vẽ sơ đồ, lập biểu đồ, kĩ năng sử dụng bản đồ khi học bài

- Trả lời các câu hỏi kết hợp với xác định trên bản đồ và điền kí hiệu vào vị trí cần thiết

- Tranh ảnh về đền thờ vua Đinh, vua Lê tại Ninh Bình

- Một số hiện vật mới phát hiện (nếu sưu tầm được)

- Bảng phụ

- Em hãy cho biết những biểu hiện về ý thức tự chủ của Ngô Quyền trong việc xây dựng đất nước ?

- Tại sao lại xảy ra “Loạn 12 sứ quân” ?

- Em hãy trình bày công lao của Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh đối với nước ta trong buổi đầu độc lập

Ngô Quyền là người đã xây dựng được nền độc lập, tự chủ của đất nước Cuối thời Ngô, đất nước lâm vào cảnh rối rern, các hào trưởng nổi dậy khắp nơi, sử cũ gọi là “loạn

12 sứ quân” Cuối cùng Đinh Bộ Lĩnh là người có công thống nhất đất nước., đưa đất

nước trở lại bình yên

37

Trang 38

Tìm hiểu:Nhà Đinh lần đầu tiên xưng đế Nhà Đinh

tiến thêm một bước trong xây dựng đất nước

? Việc Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nước có ý

nghĩa gì ?

 Đưa dất nước trở lại bình yên

? Sau khi thống nhất đất nước, Đinh Bộ Lĩnh đã

làm gì?

 Lên ngôi Hoàng đế, đặt tên nước Đại Cồ Việt,

đóng đô ở Hoa Lư

 Là quê hương của ông, đất hẹp, nhiều đồi núi →

thuận lợi cho việc phòng thủ

GV: Miêu tả vùng Hoa Lư theo H9

? Việc nhà Đinh không dùng niên hiệu của PK

Trung Quốc để đặt tên nước nói lên điều gì?

 Đinh Bộ Lĩnh muốn khẳng định nền độc lập

ngang hàng với Trung Quốc, chứ không phụ thuộc

vào Trung Quốc

GV: Giải thích khái niệm “vương” và “đế”.

? Như vậy so với thời Ngô, nhà Đinh đã có

những tiến bộ gì ?

 Tiến thêm một bước trong việc xây dựng chính

quyền độc lập, tự chủ, khẳng định chủ quyền quốc

gia dân tộc.(xưng đế)

? Đinh Tiên Hoàng còn áp dụng biện pháp gì để

xây dựng đất nước?

 Phong vương cho các con, cắt cử tướng lĩnh

thân cận giữ chức chủ chốt, đúc tiền, xử phạt kẻ có

tội

GV: Thời đinh nước ta chưa có luật pháp cụ thể,

vua sai đặt vạc dầu và chuồng cọp trước điện để răn

đe những kẻ phản loạn

? Chính sách đối ngoại của nhà Đinh ?

 Giữ chính sách hoà hảo với nhà Tống

? Những việc làm của Đinh Bộ Lĩnh có ý nghĩa

1/ Nhà Đinh xây dựng đất nước.

- Năm 968, Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi Hoàng đế (Đinh Tiên Hoàng), đặt tên nước là Đại Cồ Việt (nước Việt lớn),

đóng đô tại Hoa Lư (Ninh Bình)

- Năm 970, vua Đinh đặt niên hiệu

là Thái Bình, phong vương cho các con, cử các tướng thân cận nắm giữ các chức vụ chủ chốt, xây cung điện, đúc tiền sai sứ sang giao hảo với nhà Tống

 Khẳng định chủ quyền quốc gia

2/ Tổ chức chính quyền thời Tiền Lê.

38

Trang 39

Tìm hiểu Nhà Tiền Lê hoàn thiện hơn bộ máy

chính quyền

? Vì sao Lê Hoàn lại được suy tôn làm vua?

 Là người có tài, có chí lớn, mưu lược , lại đang

giữ chức Thập đạo tướng quân thống lĩnh quân đội

→ lòng người quy phục

Gv: gọi HS đọc đoạn in nghiêng trong sgk để giới

thiệu cuộc đời của Lê Hoàn và sự kiện Thái hậu họ

Dương ủng hộ các đại thần trong triều đình suy tôn

Lê Hoàn làm vua để chỉ huy kháng chiến

? Cuối năm 979, nội bộ triều Đinh đã xảy ra

biến cố gì ?

 Đinh Tiên Hoàng và con trai bị Đinh Liễn bị ám

hại Vua còn nhỏ, Lê Hoàn được cử làm phụ chính

? Nhà Tiền Lê được thành lập trong hoàn cảnh

nào?

 Sau khi Đinh Bộ Lĩnh và Đinh Liễn bị ám hại →

Nội bộ nhà Đinh lục đục, bên ngoài quân Tống

chuẩn bị xâm lược

→ Lê Hoàn được suy tôn làm vua

? Việc thái hậu Dương Vân Nga trao áo bào cho

Lê Hoàn nói lên điều gì?

 Thể hiện sự thông minh, quyết đoán, đặt lợi ích

quốc gia lên trên lợi ích dòng họ, vượt lên quan

niệm phong kiến để bảo vệ lợi ích dân tộc

? Chính quyền nhà Lê được tổ chức như thế nào?

? Quân đội thời Tiền Lê được tổ chức như thế

nào?

 Gồm 10 đạo, chia làm 2 bộ phận: cấm quân và

quân địa phương

? Hãy so sánh với bộ máy nhà nước thời Đinh ?

 Hoàn thiện hơn về tổ chức bộ máy cai trị từ

trung ương đến địa phương

+ Trung ương: Vua, Thái sư, Đại sư, quan lại

+ Địa phương: có 10 lộ  Phủ  Châu

Tìm hiểu những nét chính về diễn biến, ý nghĩa

cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn

? Tình hình nước ta vào đầu năm 981.

 Học sinh đọc Sgk phần diễn biến

? Lê Hoàn đã đối phó với quân Tống như thế

nào?

* Lê Hoàn

- Sinh ra trong gia đình nghéo ở

Thanh Hóa, bố mẹ mất sớm, làm con nuôi một viên quan họ Lê, lớm lên phò tá Đinh Liễn, giúp Đinh Tiên Hoàng thống nhất đất nước

- Được vua phong là thập đạo tướngquân Điện tiề chỉ huy sứ

- Khi Đinh Tiên Hoàn mất ông làm phụ chính cho vua Đinh Toàn (còn nhỏ tuổi)

- Trước nguy cơ xâm lược của nhà Tống lăm Lê Hoàn được thái hậu họDương và quan lại đồng tình suy tônlên làm vua lập nên nhà Lê ( sử gọi

là tiền Lê)

* Tổ chức chính quyền:

+ Bộ máy cai trị ở trung ương: Vua nắm mọi quyền hành, giúp vua có thái sư, đại sư và quan lại gồm hai ban văn võ; các con vua được phongvương và trấn giữ các nơi quan trọng

+ Cả nước chia thành 10 lộ, dưới lộ

có phủ và châu

- Xây dựng quân đội: Có 10 đạo gồm hai bộ phận là cấm quân và quân địa phương

 Hoàn thiện hơn về tổ chức bộ máy cai trị từ trung ương đến địa phương

3/ Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn.

Trang 40

+ Quân thủy: đóng cọc nhọn ở sông Bạch Đằng

để chặn địch

+ Quân Bộ: chặn đánh quyết liệt, không cho

chúng kết hợp với quân thủy

GV: Lê Hoàn chọn sông Bạch Đằng để đánh giặc là

kế thừa tài quân sự của Ngô Quyền

? Kết quả cuộc kháng chiến ?

? Cuộc kháng chiến chống Tống thắng lợi có ý

nghĩa gì?

Bạch Đằng, trên bộ, ta chặn đánh địch quyết liệt Quân Tống đại bại

* Ý nghĩa:

- Chiến thắng bạch Đằng biểu thị ý chí quyết tâm chống ngoại xâm của quân dân ta

- Chứng tỏ bước phát triển mới của đất nước và khả năng bảo vệ độc lậpdân tộc của Đại Cồ Việt

* Sơ kết bài: (1 phút) Trải qua các triều đại Ngô, Đinh, Tiến Lê nhà nước dần hoàn

thiện và có thể bảo vệ vững chắc tổ quốc đánh bại âm mư xâm lược cũa PK phương Bắc

- Nhà Đinh đã làm gì để xây dựng đất nước

- Hãy mô tả bộ máy chính quyền trung ương và địa phương thời Tiền – Lê

- Hãy trình bày diễn biến của cuộc kháng chiến chống Tống do Lê Hoàn chỉ huy

- Hoặc Làm BT Ls

5/ Dặn dò: (1 phút)

- Vẽ lại sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước thời Tiền Lê

- Xem trước bài

-

40

TT

Trần Kiêm Thu

Định dạng
Số trang	217
Dung lượng	2,35 MB

sử 7 chuẩn

Kết quả giữa các lớp

KINH TẾ, VĂN HÓA THẾ KỈ XVI – XVIII