* Vấn đề nghị luận:“Lối sống đẹp” * Sống đẹp: - Sống có lí t ởng đúng đắn, cao cả, phù hợp với thời đại, xác định vai trò, trách nhiệm của bản thân.. * Để sống đẹp, con ng ời cần rèn luy
Trang 1
Nghị luận
về một t t ởng, đạo
lí
Trang 21 Tìm hiểu đề và lập dàn ý
ề bài: Anh (chị) hãy tr lời câu hỏi sau của nhà
thơ Tố H u:ữ
“Ôi ! Sống đẹp là thế nào, hỡi bạn”
(Một khúc ca)
Trang 3* Vấn đề nghị luận:
“Lối sống đẹp”
* Sống đẹp:
- Sống có lí t ởng đúng đắn, cao cả, phù hợp với thời
đại, xác định vai trò, trách nhiệm của bản thân
- Có đời sống tình cảm đúng mực, phong phú và hài hoà
- Có hành động đúng đắn
a Tỡm hiểu đề
Trang 4* Để sống đẹp, con ng ời cần rèn luyện những phẩm chất:
-Chăm chỉ học tập, khiêm tốn học hỏi, biết nuôi d ỡng những hoài bão, những ớc mơ
- Th ờng xuyên tu d ỡng, rèn luyện đạo đức, bao dung,
độ l ợng, có tình th ơng yêu con ng ời
* Các thao tác lập luận cần sử dụng:
- Giải thích
- Phân tích
- Chứng minh
- Bình luận
Trang 5* Cần sử dụng các t liệu trong lĩnh vực đời sống thực
tế và trong văn học
b Lập dàn ý
* Mở bài:
-Nêu vấn đề cần nghị luận
- Trích dẫn nguyên văn câu thơ của
Tố Hữu
- Nêu quan điểm của bản thân về
vấn đề đó
Có thể giới thiệu vấn đề theo
nhiều cách:
quy nạp, diễn dịch, phản đề…
Trang 6* Thân bài.
-Giải thích thế nào là “sống đẹp”
- Phân tích những khía cạnh biểu hiện lối sống đẹp và giới thiệu một số tấm g ơng sống đẹp trong đời sống
và trong văn học
Dẫn chứng: “Từ ấy”(Tố Hữu), “Sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình”hay “Sống là cho chết cũng là cho”(Tố Hữu), những tấm
g ơng hi sinh cao cả vì lí t ởng: Phan văn Giót Lê Văn Tám, Võ Thị Sáu…
Trang 7- Xác định ph ơng h ớng và biện pháp phấn đấu để có thể sống đẹp: th ờng xuyên tu d ỡng t t ởng đạo đức, lối sống phù hợp với thời đại và chuẩn mực đạo đức xã
hội
- Phê phán những quan niệm và lối sống không đẹp
trong đời sống: lối sống vị kỉ, buông thả, có những suy nghĩ và hành động trái với những chuẩn mực đạo đức…
* Kết bài:
- Khẳng định ý nghĩa của sống đẹp
- Liên hệ và rút ra bài học cho bản thân
Trang 82 Cách làm bài nghị luận về một t t ởng, đạo lí.
a.Bố cục: Bài nghị luận về t t ởng đạo lí gồm 3 phần:
mở bài, thân bài, kết bài
b Các b ớc tiến hành ở phần thân bài :
a
+ Giải thích khái niệm của đề bài
+ Giải thích và chứng minh vấn đề đặt ra
+ Phân tích những mặt đúng, bác bỏ những biểu hiện sai có liên quan đến vấn đề bàn luận
+ Nêu ý nghĩa bài học
+ Diễn đạt cần chuẩn xác mạch lạc có thể sử dụng một
Trang 94.1 Bài tập 1:
-Vấn đề mà Nê - Ru đặt ra là văn hoá và những biểu hiện ở con
ng ời.
-Ta đặt tên cho văn bản là: Văn hoá con ng ời.
-Tác giả sử dụng các thao tác lập luận : giải thích, chứng minh, phân tích, bình luận.
+Đoạn từ đầu đến “ hạn chế về trí tuệ văn hoá” giải thích +
khẳng định vấn đề (chứng minh).
+Những đoạn còn lại là thao tác phân tích, bình luận.
Trang 10II Luyện tập
Câu 1:
C, Cách diễn đạt của văn bản có gì đặc biệt?
-Đưa nhiều câu hỏi rồi trả lời, câu nọ nối với câu kia lôi cuốn sự chú ý của người đọc
- Cách viết hướng tới người đọc, đối thoại trực tiếp với người đọc: “Tôi sẽ để các bạn…”, “ Chúng ta tiến bộ nhờ học tập…” “ Chúng ta bị tràn ngập bởi mọi thứ…”…
- Ở phần cuối tác giả dẫn đoạn thở “…” gây ấn tượng, hấp dẫn, dễ nhớ.
Trang 114.2: Bài tập 2:
-Lí t ởng là gì? Tại sao nói lí t ởng là ngọn đèn chỉ đ
ờng? Lí t ởng giúp cho con ng ời không đi lạc đ ờng
-Lí t ởng và ý nghĩa cuộc sống Lí t ởng sống có thể làm hại cuộc đời con ng ời và nhiều ng ời Không có lí t ởng thì không có cuộc sống
-Lí t ởng tốt đẹp thực sự có vai trò chỉ đ ờng là gì?Đó là
lí t ởng vì dân, vì n ớc,vì gia đình và hạnh phúc bản
thân Lí t ởng tốt đẹp có vai trò chỉ đ ờng vì chính sự
nghiệp mà mỗi ng ời theo đuổi: khoa học, giáo dục, an ninh, doanh nghiệp…