[r]
Trang 1
Làm văn tiết:
Nghị luận
về một t t ởng, đạo
lí
Trang 21 Tìm hiểu đề và lập dàn ý
ề bài: Anh (chị) hãy tr lời câu hỏi sau của nhà
thơ Tố H u:ữ
“Ôi ! Sống đẹp là thế nào, hỡi bạn”
(Một khúc ca)
Trang 3a Tỡm hiểu đề.
Hoạt động nhúm
Nhóm 1,2 Câu th c a Tố ơ ủ Hữu nêu lên vấn đề
gì?
Nhóm 3,4
Với học sinh, thanh niên ngày nay, sống thế nào đ ợc coi là sống đẹp? Để sống đẹp, con ng
ời cần rèn luỵên những phẩm
chất nào?
Nhóm 5,6
Với đề bài trên, cần vận dụng những thao tác lập luận nào?
Nhóm 7,8 Bài viết này cần sử dụng các t liệu thuộc lĩnh vực nào trong cuộc sống
để làm dẫn chứng? Có thể nêu các dẫn chứng trong văn học không? Vì
sao?
Trang 4* Vấn đề nghị luận:
“Lối sống đẹp”
* Sống đẹp:
- Sống có lí t ởng đúng đắn, cao cả, phù hợp với thời
đại, xác định vai trò, trách nhiệm của bản thân
- Có đời sống tình cảm đúng mực, phong phú và hài hoà
- Có hành động đúng đắn
Trang 5* Để sống đẹp, con ng ời cần rèn luyện những phẩm chất:
-Chăm chỉ học tập, khiêm tốn học hỏi, biết nuôi d ỡng những hoài bão, những ớc mơ
- Th ờng xuyên tu d ỡng, rèn luyện đạo đức, bao dung,
độ l ợng, có tình th ơng yêu con ng ời
* Các thao tác lập luận cần sử dụng:
- Giải thích
- Phân tích
- Chứng minh
- Bình luận
Trang 6* Cần sử dụng các t liệu trong lĩnh vực đời sống thực
tế và trong văn học
b Lập dàn ý
* Mở bài:
-Nêu vấn đề cần nghị luận
- Trích dẫn nguyên văn câu thơ của
Tố Hữu
- Nêu quan điểm của bản thân về
vấn đề đó
Có thể giới thiệu vấn đề theo nhiều cách: quy nạp, diễn
dịch, phản đề…
Trang 7* Thân bài.
-Giải thích thế nào là “sống đẹp”
- Phân tích những khía cạnh biểu hiện lối sống đẹp
và giới thiệu một số tấm g ơng sống đẹp trong đời
sống và trong văn học
Dẫn chứng: “Từ ấy”(Tố Hữu), “Sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình”hay “Sống là cho chết cũng là cho”(Tố Hữu), những tấm g ơng hi sinh cao cả vì lí t ởng: Phan văn Giót Lê Văn Tám, Võ Thị Sáu…
Trang 8- Xác định ph ơng h ớng và biện pháp phấn đấu để có
thể sống đẹp: th ờng xuyên tu d ỡng t t ởng đạo đức, lối sống phù hợp với thời đại và chuẩn mực đạo đức xã
hội
- Phê phán những quan niệm và lối sống không đẹp
trong đời sống: lối sống vị kỉ, buông thả, có những suy nghĩ và hành động trái với những chuẩn mực đạo đức…
* Kết bài:
- Khẳng định ý nghĩa của sống đẹp
- Liên hệ và rút ra bài học cho bản thân
Trang 92 Cách làm bài nghị luận về một t t ởng, đạo lí.
a.Bố cục: Bài nghị luận về t t ởng đạo lí gồm 3 phần:
mở bài, thân bài, kết bài
b Các b ớc tiến hành ở phần thân bài :
a
+ Giải thích khái niệm của đề bài
+ Giải thích và chứng minh vấn đề đặt ra
+ Phân tích những mặt đúng, bác bỏ những biểu hiện sai có liên quan đến vấn đề bàn luận
+ Nêu ý nghĩa bài học
+ Diễn đạt cần chuẩn xác mạch lạc có thể sử dụng
một số phép tu từ và yếu tố biểu cảm nh ng phải phù hợp
Trang 103 Ghi nhớ : SGK trang 21
4 Luyện tập:
Hoạt động nhóm
+ Nhóm 1,2:
Bài tập 1
+ Nhóm 3,4: Bài tập 2
Trang 114.1 Bài tập 1:
-Vấn đề mà Nê - Ru đặt ra là văn hoá và những biểu hiện ở con
ng ời.
-Ta đặt tên cho văn bản là: Văn hoá con ng ời.
-Tác giả sử dụng các thao tác lập luận : giải thích, chứng minh, phân tích, bình luận.
+Đoạn từ đầu đến “ hạn chế về trí tuệ văn hoá” giải thích +
khẳng định vấn đề( chứng minh).
+Những đoạn còn lại là thao tác phân tích, bình luận.
+Cách diễn đạt rõ ràng văn giàu hình ảnh.
Trang 124.2: Bài tập 2:
-Lí t ởng là gì? Tại sao nói lí t ởng là ngọn đèn chỉ đ
ờng? Lí t ởng giúp cho con ng ời không đi lạc đ ờng
-Lí t ởng và ý nghĩa cuộc sống Lí t ởng sống có thể làm hại cuộc đời con ng ời và nhiều ng ời Không có lí t ởng thì không có cuộc sống
-Lí t ởng tốt đẹp thực sự có vai trò chỉ đ ờng là gì?Đó là
lí t ởng vì dân, vì n ớc,vì gia đình và hạnh phúc bản
thân Lí t ởng tốt đẹp có vai trò chỉ đ ờng vì chính sự
nghiệp mà mỗi ng ời theo đuổi: khoa học, giáo dục, an ninh, doanh nghiệp…
Trang 13* H íng dÉn häc sinh häc bµi ë nhµ
- Häc thuéc phÇn ghi nhí trong SGK
- B×nh luËn c©u tôc ng÷ “ Th ¬ng ng êi nh thÓ th ¬ng th©n”