-> chốt ý: những cuộc phát kiến địa lí thế kỷ XV-XVI đã tìm ra 1 châu lục mới là châu Mỹ, một đại dơng mà ngời châu Âu cha biếtThái bình d-ơng, mở ra con đờng biển đến các châu lục, thúc
Trang 1Ngày Soạn: 17/8/2010 Ngày giảng7a:19/8/2010
-Hiểu khái niệm: “Lãnh địa phong kiến” và đặc trng của nền kinh tế lãnh địa
-Hiểu đợc “thành thị trung đại” xuất hiện nh thế nào? Kinh tế trong thành thị trung đạikhác với kinh tế lãnh địa ra sao?
2.Kỹ năng:
-Biết vận dụng bản đồ châu Âu để xác định vị trí các quốc gia phong kiến
-Biết vận dụng phơng pháp so sánh, đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ xã hội chiếmhữu nô lệ sang xã hội phong kiến
3.Thái độ:
-Thông qua những sự kiện cụ thể, bồi dỡng nhận thức cho học sinh về sự phát triển hợpqui luật của xã hội loài ngời từ xã hội chiếm hữu nô lệ sang xã hội phong kiến
II.Chuẩn bịcủa giáo viên và học sinh:
1 Chuẩn bị của giáo viên :
Bản đồ châu Âu, tranh ảnh t liệu về lãnh địa, thành thị
2.Chuẩn bị của học sinh:
Đọc trớc bài
III.Tiến trình bài dạy:
1.Kiểm tra bài cũ: (Kiểm tra chất lợng đầu năm): (15’)
*Câu hỏi:
1) Em hãy nêu thời gian, tên gọi các cuộc khởi nghĩa lớn thời Bắc thuộc?
2) Chiến thắng nào chấm dứt hoàn toàn ách đô hộ của phong kiến phơng Bắc mở ra thời
kỳ độc lập lâu dài của dân tộc ta?
* Đáp án + Biểu điểm:
-Các cuộc khởi nghĩa lớn thời Bắc thuộc:
1) Khởi nghĩa Hai Bà Trng – Năm 40 (Tên gọi: 1/2 đ’+ Tgian 1/2 đ’)
- Anh, Pháp, Tây Ban Nha, I- Ta- Li- a
2.Dạynội dung bài mới: (25’)
(8p)
Trang 2=> Nhà nớc Rô-ma cổ đại suy yếu.
Nhân cơ hội đó ngời Giéc- man tràn xuống
xâm lợc
Xã hội phơng Tây đã có biến đổi gì khi các bộ
tộc ngời Giéc-man tràn xuống xâm lợc?
(Gợi ý): - Đế quốc Rô- ma còn tồn tại không?
- Ngời Giéc- man đã làm gì?
- Xã hội xuất hiện những giai cấp mới
nào?
->
(bổ sung): Phong các tớc vị ( Công tớc, hầu
t-ớc, bá tt-ớc, tử tt-ớc, nam tớc) đã làm xuất hiện 1
tầng lớp quí tộc mới có quyền thế và rất giàu
có Đó là lãnh chúa phong kiến, còn nô lệ và
nông dân thì biến thành nông nô, phụ thuộc
vào các lãnh chúa
Lãnh chúa và nông nô đợc hình thành từ
những tầng lớp nào của xã hội cổ đại?
-Các thủ lĩnh quân sự Giéc- man đợc vua ban
cấp ruộng đất và trở thành lãnh chúa, bóc lột
(phân tích thêm): quá trình phong kiến hóa
trong xã hội châu Âu, đợc kết hợp giữa 2 yếu
tố cũ (của ngời Rô- ma) và yếu tố mới (của
ngời Giéc- man)
(chuyển ý): Đặc trng của chế độ phong kiến
châu Âu là nền kinh tế lãnh địa
Quan sát kênh hình sgk
Hãy mô tả lãnh địa phong kiến? (tổ chức của
lãnh địa) ?
->
(phân tích thêm): Mỗi lãnh chúa có 1 lãnh địa
riêng, cũng có thể có nhiều lãnh địa Lãnh địa
bao gồm 1 vùng đất rộng lớn, trong đó có cả
ruộng đất trồng trọt, đồng cỏ, rừng rú, ao
hồ… , có những lâu đài của qúi tộc, nhà thờ
và thôn xóm của nông dân, nông nô… Mỗi 1
lãnh địa là 1 đơn vị chính trị độc lập, các lãnh
chúa buộc nhà vua phải thừa nhận cho họ nắm
toàn bộ quyền hành về chính trị, t pháp, tài
chính và quân sự, trong lãnh địa tồn tại nh 1
nớc nhỏ
Mỗi lãnh địa nh một pháo đài kiên cố bất khả
xâm phạm
Nh vậy: Chế độ phong kiến phân quyền,
quyền lực của nhà vua hết sức mờ nhạt
Cuộc sống trong lao động nh thế nào?
- Đế quốc Rô- ma bị suysụp
(Bộ máy nhà nớc của
Rô-ma bị phá vỡ) thành lậpcác vơng quốc mới
- Ruộng đất của chủ nôRô-ma đợc chia cho cácquí tộc, tớng lĩnh… ngờiGiéc-man và phong các t-
ớc vị
-Xã hội hình thành 2 giaicấp: Lãnh chúa và nôngnô
=> Quan hệ sản xuấtphong kiến hình thành ởchâu Âu
2) Lãnh địa phong kiến?
(9p)
- Tổ chức của lãnh địa.+Vùng đất rộng lớn, lãnhchúa xây dựng dinh thự,nhà thờ
+Vùng đất xung quanhgiao cho nông nô sử dụng
Trang 3-Nông nô lực lợng sản xuất chính của xã hội,
đời sống cực khổ, thân thể bị phụ thuộc vào
lãnh chúa và ruộng đất
-Lãnh chúa không phải lao động, họ tự ý đặt
ra các loại thuế để bóc lột nông nô, lãnh chúa
đứng đầu cơ quan luật pháp thống trị nông nô
Trong lãnh địa nông nô sản xuất ra mọi thứ
l-ơng thực, thực phẩm, quần áo để tiêu dùng,
không có sự trao đổi bên trong
(nâng cao): lãnh chúa ở châu Âu khác với địa
nghiệp Sự phát triển của ngành thủ công
nghiệp là một yếu tố dẫn tới sự ra đời của các
thành thị trung đại
Thành thị trung đại đã xuất hiện nh thế nào?
Từ thế kỉ X trở đi, do công cụ sản xuất đợc cải
tiến, kĩ thuật canh tác tiến bộ hơn… dẫn đến
sản xuất phát triển, sản phẩm xã hội tăng
nhanh -> nhu cầu trao đổi, mua bán, tạo điều
kiện cho chuyên môn hoá sản xuất
(giải thích): chuyên môn hoá: chuyên sản xuất
1 mặt hàng theo hình thức phân công trong lao
động (chuyên 1 việc)
Thảo luận nhóm nhỏ:
Những nơi nào thuận tiện cho việc trao đổi
buôn bán?
Nơi đông ngời qua lại nh các bến sông, nơi
giao nhau của các trục đờng…
Lúc đầu là nơi tập trung sản xuất,để bán hàng
hóa…dần xuất hiện thành thị trung đại
Quan sát hình sgk “Hội chợ ở Đức” => miêu
tả khung chảnh sôi động của việc buôn bán,
chứng tỏ nền kinh tế hàng hoá rất phát triển
- Hình ảnh lâu đài, kiến trúc…=> chứng tỏ
thành thị còn là trung tâm văn hoá
Tổ chức thành thị ntn?
(gợi ý): Bộ mặt thành thị ? kinh tế? c dân?
->
Thành thị ra đời có vai trò gì đối với xã hội
phong kiến châu Âu?
->
Đồng thời cũng là nguyên nhân -> sự suy
vong của chế độ phong kiến châu Âu
thuộc khổ cực và đóinghèo
- Sự phát triển kinh tế và
đặc điểm của lãnh địa:kinh tế nông nghiệp đóngkín, tự cấp, tự túc
+ Đặc điểm: Là địa vịkinh tế chính trị độc lập
3) Sự xuất hiện của các thành thị trung đại,
(8p)
- Nguyên nhân: Do nhucầu trao đổi buôn bán
- Tổ chức thành thị :+ Bộ mặt thành thị: phốxá, cửa hàng…
+ Kinh tế: thủ côngnghiệp và buôn bán
+C dân: thợ thủ công vàthơng nhân (thị dân).-Vai trò của thành thị:thúc đẩy xã hội phongkiến châu Âu phát triển
Trang 4+ Thợ thủ công, Thơng nhân
+ Lãnh chúa, Nông nô
GV(kết luận): Thành thị là bức tranh tơng phản với lãnh địa
4,Hớng dẫn học sinh tự học ở nhà:(1p)
-CH’: Thành thị là nhân tố mới nẩy sinh – cơ sở phát triển của nền kinh tế Lãnh địa và
nó cũng chính là nhân tố sau này làm tiêu diệt các Lãnh địa Tại sao vậy?
Bài 2: Sự suy vong của chế độ phong kiến
và sự hình thành của chủ nghĩa t bản ở châu âu.
3.Thái độ:
-Giáo dục học sinh thấy đựơc tính tất yếu, tính qui luật của quá trình từ xã hội phong kiếnlên xã hội chủ nghĩa t bản
II.Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
1.Chuẩn bị của giáo viên :
-Bản đồ những cuộc phát kiến địa lý lớn thế thế kỉ XV-XVI
-Những câu chuyện về 3 nhà phát kiến địa lí (VaxcôđơGama, C.cô-lôm-bô, lan)
Ph.Ma-Gien-2.Chuẩn bị của học sinh:
-Đọc bài ở nhà
III.Tiến trình bài dạy:
1.Kiểm tra bài cũ: (5’)
*Câu hỏi:Vì sao nói: Thành thị là hình ảnh t“ ơng phản với lãnh địa”.
*Đáp án: Trong lãnh địa, kinh tế mang tính chất “Tự cung, tự cấp” còn trong thành thị đã
có sự buôn bán, trao đổi sản phẩm
e Tớng lĩnh ngời Giéc man
f Quí tộc ngời Giéc man
2.Dạy nội dung bài mới: (35’)
GV (giải thích khái niệm “Phát kiến địa lí”): Đó là
quá trình chinh phục và tìm ra những vùng đất 1) Những cuộc phát
kiến lớn về địa lí
Trang 5Cần có những điều kiện nào để thực hiện các
cuộc phát kiến địa lí đó?
(gợi ý): Muốn đi biển đợc cần phải có những
điều kiện gì?
Con ngời có hiểu biết về địa lí, đại dơng, làm
đ-ợc la bàn đóng đđ-ợc những con tàu mới, có cải
tiến bánh lái…
(Khái quát): Do nhu cầu mở rộng hoạt động
th-ơng mại và nhờ vào những tiến bộ kĩ thuật của
ngành hàng hải, nhiều nhà thám hiểm ChâuÂu
đã tìm những con đờng biển-> phơng Đông nơi
- Kết hợp kể chuyện theo tài liệu sgv
Kết quả những cuộc phát kiến địa lí?
->
(chốt ý): những cuộc phát kiến địa lí thế kỷ
XV-XVI đã tìm ra 1 châu lục mới là châu Mỹ, một
đại dơng mà ngời châu Âu cha biết(Thái bình
d-ơng), mở ra con đờng biển đến các châu lục,
thúc đẩy tìm kiếm và thám hiểm những vùng đất
mới, nó đem lại khả năng giao lukinh tế ,văn
hoá tạo điều kiện cho sự tiến bộ của khoa học và
sự hình thành của 1 nền sản xuất mới đó chính
là nền sản xuất t bản chủ nghĩa và cũng đánh
dấu bớc đờng suy vong của chế độ phong kiến
châu Âu
Các cuộc phát kiến địa lí lớn ,t sản và quí tộc
châu Âu đã làm gì để có tiền vốn và đội ngũ công
nhân làm thuê?
Ra sức cuớp bóc của cải, tài nguyên của các nớc
thuộc địa
(giải thích): Nớc thuộc địa – nớc bị xâm chiếm,
mất quyền độc lập kinh tế, chính trị
Để có vốn (t bản) các thơng nhân châu âu ra sức
cớp bóc, lừa gạt, buôn bán ngời da đen…
-“Để có nhân công, quí tộc và t sản đã dùng
những thủ đoạn tạo ra s bần cùng hoá ngời nông
dân, tớc đoạt t liệu sản xuất của họ… để biến họ
thành những ngời làm thuê”
=> Đó chính là quá trình tích luỹ t bản nguyên
thuỷ (Tạo ra số vốn đầu tiên và những ngời lao
(giải thích khái niệm: “Công trờng thủ công”: là
những cơ sở sản suất đợc xây dựng dựa trên sự
phân công lao động và kĩ thuật làm bằng tay
Tôn tại từ thế kỉ XVI – XVIII và nó chuẩn bị
chuyển sang giai đoạn sản xuất = máy móc- chế
độ t bản chủ nghĩa
(17’)
- Nguyên nhân: do sảnxuất phát triển ,nảy sinhnhu cầu về thị trờng, vềnguyên liệu và vàng bạc
- Kỹ thuật đi biển cónhiều tiến bộ
- Các cuộc phát kiến địa
lí lớn:
+ Vaxcô Đơ-ga-ma.+ C.lô Lôm bô
+ Ph Ma gien-lan
- Kết quả: Tìm ra nhữngvùng đất mới, những con
đờng mới, tộc ngời mới,những món lợi lớn chogiai cấp t sản
2) Sự hình.thành chủ nghĩa t bản ở Châu
Âu
(18’)
- Sau các cuộc phát kiến
địa lí quí tộc và thơngnhân ra sức cớp bóc để
có tiền vốn và côngnhân làm thuê
+ Kinh tế: Mở rộng sảnxuất và kinh doanh t bản(công trờng thủ công)
Trang 6(Trong nông nghiệp cũng xuất hiện quan hệ sản
xuất mới Ngời nông dân không có ruộng đất để
cày cấy buộc phải làm công ăn lơng cho các chủ
trang trại)
Tóm lại: Đến thời kì này xuất hiện nhiều xởng
sản xuất có qui mô lớn Các công ty thơng mại
thay thế cho phờng hội…
=>Quan hệ sản xuất t bản chủ nghĩa đã đợc hình
thành
Hình thức kinh doanh t bản chủ nghĩa đã tác
động ntn đến xã hội?
->
(gt):Thế nào là giai cấp t sản?
Nguồn gốc của những ngời công nhân làm thuê?
+ giai cấp t sản: Những thơng nhân, thợ cả giàu
có, các chủ ngân hàng, chủ các công trờng thủ
công…hợp thành giai cấp t sản, họ nắm trong tay
nhiều vàng bạc và t liệu sản xuất… là lực.lợng
đại diện cho nền sản xuất tiến bộ
+giai cấp vô sản: Những ngời làm thuê trong các
công trờng thủ công, trang trại hợp thành giai
cấp vô sản, họ bị bóc lột thậm tệ Số lợng ngày
càng phát triển
(sơ kết): quan hệ sản xuất t bản chủ nghĩa đã ra
đời ngay trong lòng xã hội phong kiến, lúc này
giai cấp t sản >< quí tộc phong kiến -> các cuộc
đấu tranh chống phong kiến, tạo điều kiện cho
quan hệ sản xuất t bản chủ nghĩa phát triển
- Xã hội hình .thành2giai cấp: t sản và vô
sản
3.Củng cố luyện tập: (4’)
HS: Tập chỉ lợc đồ 3 cuộc phát kiến địa lí, chỉ rõ những điểm mà các nhà thám hiểm đãphát hiện ra nhờ những cuộc hành trình này
-Bài tập:Điều kiện nào trong các điều kiện sau đây là quan trọng nhất dẫn đến sự hình
thành chủ nghĩa t bản ở châu Âu?
A.Sự ra đời các công trờng thủ công- hình thức xởng sản xuất với qui mô lớn
B.Những đồn điền rộng lớn, hoặc các trang trại đợc lập nên
C.Lập các công ty thơng mại
D.Có nguồn vốn tích luỹ ban đầu lớn và 1 đội ngũ đông đảo công nhân làm thuê
(Đáp án: D)
4.Hớng dẫn học sinh tự học ở nhà: (1’)
Trang 7*Bài tập: Thống kê các cuộc phát kiến địa lí theo mẫu sau:
*Câu hỏi: - Những cuộc phát kiến địa lí đã tác độngnh thế nào đến xã hội châu Âu?
- Quan hệ sản xuất t bản chủ nghĩa ở châu Âu đã đợc hình thành ntn?
Trang 8Ngày soạn: 21 /8/2010 Ngày dạy: 24/8/2010 7A
26/8/2010 7C
28/8/2010 7B
TIếT 3 Bài 3 cuộc đấu tranh của giai cấp t sản chống phong kiến thời hậu kì trung đại ở châu âu
I
Mục tiêu.
1.Kiến thức:
- Nguyên nhân xuất hiện và nội dung t tởng của phong trào văn hoá Phục hng
- Nguyên.nhân dẫn tới phong trào cải cách tôn giáo và những tác động trực tiếp củaphong trào này đến xã hội phong kiến châu.Âu lúc bấy giờ
II Chuẩn bị của giáo viên.
1.Chuẩn bị của giáo viên : Bản đồ thế giới, tranh ảnh 1 số danh nhân thời kì này
2.Chuẩn bị của học sinh: học bài cũ, đọc trớc bài học
III.Tiến trình bài dạy:
1.Kiểm tra bài cũ: (4’)
- Đuổi nông nô khỏi lãnh địa, buộc họ trở thành ngời làm thuê (2đ)
- Có vốn và đội ngũ công nhân làm thuê đông đảo, chúng mở rộng sản xuất kinh doanh(công trơng thủ công) thu lợi nhuận, trở nên giàu có (3đ)
+ Xã hội: Hình thành 2giai cấp t sản và vô sản (1đ)
=> Nền sản xuất mới t bản chủ nghĩa ra đời ngay trong lòng XHPK (1đ)
*Đặt vấn đề : (1’)
Bớc sang giai đoạn hậu kì trung đại, giai cấp t sản có thế lực về kinh tế, song chưa có địa
vị trong xã hội tơng ứng, nên họ đã đứng lên phát động quần chúng chống lại xã hộiphong kiến, đòi quyền lợi về chính trị, trớc hết là đấu tranh đòi phục hng nền văn hoá HyLạp- Rô ma, sau là cải cách tôn giáo
2.Dạy nội dung bài mới: (37’)
GV
?
HS
GV
Yêu cầu 1 học sinh đọc mục 1(sgk)
Đến thời hậu kì trung đại, chế độ phong kiến
châu Âu ntn?
Chế độ phong kiến châu Âu lâm vào khủng
hoảng
Quan hệ sản xuất TBCN đã hình thành từ
trong lòng xã hội phong kiến
Song chế độ phong kiến là bớc rào cản lớn đối
1 Phong trào văn hoá
Phục hng (Thế kỉ XVII)
(19’)
Trang 9(nâng cao): Ngoài ra sự tiến bộ về khoa học kĩ
thuật đã giúp con ngời thoát khỏi tình trạng
lạc hậu, nhận thức đợc bản chất của thế giới
Đây cũng chính là điều quan trọng dẫn đến sự
ra đời của phong trào văn hoá phục hng
(giải thích khái niệm: “Văn hoá Phục hng”:
phục hng lại tinh thần của nền văn hoá cổ
Hy-lạp và Rô- ma và từ đó sáng tạo nên nền văn
hoá mới của giai cấp t sản)
- Phong trào bắt đầu từ nớc ý lan sang các
n-ớc Tây Âu xuất hiện nhiều nhà văn hoá, khoa
học thiên tài đợc gọi là “Những con ngời
khổng lồ”, với sự tiến bộ vợt bậc của khoa học
kĩ thuật, sự phong phú của nền văn hoá
Nội dung của nền văn hoá Phục hng là gì?
-Bru- nô(ngời Italia) đã phát triển thêm lí
thuyết của Cô-péc-ních ông cho rằng mặt trời
không phải là trung tâm của vũ trụ mà chỉ là 1
trong vô số thái dơng hệ
-Sau đó, Ga-li-lê tiếp tục chứng minh đợc tính
khoa học vững chắc của thuyết nhật tâm của
Cô-péc-ních
-Về văn học: Các tác phẩm văn học- nghệ
thuật của thời đại văn hoá Phục hng mang nội
dung t tởng mới là “ Chủ nghĩa nhân văn” Coi
con ngời là trung tâm của vũ trụ chứ không
phải là thợng đế Chủ nghĩa nhân văn đòi trả
con ngời về với tự nhiên Tự nhiên đã trở
thành “Khuôn vàng thớc ngọc” của thời đại
Phục hng Họ coi trọng con ngời, yêu thơng
con ngời, chăm lo cho con ngời, tin tởng ở sức
mạnh và quyền sống của con ngời
- Hội họa tiêu biểu là Lê-ô-na đơ Vanh-xi
(ng-ời Italia) tác phẩm nổi tiếng là bức tranh
Lagiô-công (hay chân dung của Mô-na-li- da)
Cho thảo luận nhóm( nhóm bàn)- 3’
Phong trào văn hoá Phục hng đã có tác dụng
nh thế nào?
Đại diện nhóm trả lời – nhóm khác nhận xét
=> Đây là cuộc đấu tranh công khai đầu tiên
của giai cấp t sản chống lại giai cấp phong
kiến
Những thành tựu của nền văn hoá phục hng
- Nguyên nhân: Giai cấp
t sản có thế lực kinh tế,song không có địa vị xãhội
-> Đấu tranh giành địa vịxã hội
- Nội dung:
+ Phê phán xã hội phongkiến và giáo hội
+ Đề cao gía trị con ngời.+ Đề cao khoa học tựnhiên
Trang 10vẫn còn giá trị đến tận ngày nay.
(Chú ý): Cùng với phong trào văn hoá Phục
h-ng, giai cấp t sản đang lên còn đòi thay đổi và
“cải cách” tổ chức giáo hội là tôn giáo
Đọc đoạn đầu của mục 2 (sgk- tr 9)
Nguyên nhân nào dẫn tới các cuộc cải cách
tôn giáo?
Trình bày
GT : Giáo hội là hệ thống tổ chức riêng của
các tăng lữ và tín đồ đạo Thiên chúa, đứng
đầu là Giáo hoàng ở Rô-ma; là chỗ dựa vững
chắc của chế độ phong kiến, giáo lí của nó là
hệ t tởng của giai cấp phong kiến giáo hội vừa
thống trị về mặt tinh thần, vừa bóc lột nông nô
về kinh tế nh 1 lãnh chúa
Đến thời hậu kì trung đại gíáo hội trở nên
thối nát, phản động Đối với giai cấp t sản,
giáo hội trở thành 1 thế lực kinh tế, xã hội và
t tởng cản trở các hoạt động sản xuất kinh
doanh của họ
=> Nhu cầu của giai cấp t sản và các tầng lớp
nhân dân là cần có 1 giáo hội mới với 1 hệ
thống giáo lý phù hợp với thời đại mới Ngời
khởi xớng phong trào là Lu-thơ
Đọc phần chữ in nghiêng trong sgk và xem
hình 7
Nội dung cải cách tôn giáo của Lu-thơ là gì?
Trình bày
Nêu những hạn chế của Lu-thơ: ông cha đa ra
đợc giáo lý mới, các lễ nghi mới phù hợp nhu
cầu của giai cấp t sản
(bổ sung thêm): Tiếp đó là Can-vanh cũng chủ
trơng duy trì tín ngỡng, tôn sùng thợng đế,
quay về với giáo lý nguyên thuỷ Song mặt
khác ông cũng đề xớng việc tổ chức lại giáo
hội và hoạt động của tôn giáo phù hợp với thời
kì mới ông đòi xoá bỏ các cơ sở kinh tế của
nhà thờ, thủ tiêu địa vị quý tộc…ông cổ vũ,
khuyến khích làm giàu Nh vậy một giáo phái
cải cách khác ra đời, gọi là đạo Tin Lành =>
chủ trơng của Can-vanh đợc giai cấp t sản ủng
hộ
Em có nhận xét gì về phong trào cải cách tôn
giáo? (gợi ý: Có xoá bỏ hoàn toàn tôn giáo cũ
không?
Giai cấp t sản không thể xoá bỏ tôn giáo mà
chỉ mong muốn thay đổi cho phù hợp với
“kích thớc” của nó
Phong trào cải cách tôn giáo có tác động gì
đến xã hội châu Âu?
Trình bày
Tiêu biểu nh cuộc “Chiến tranh nông dân ở
Đức” -> là cuộc đấu tranh vũ trang đầu tiên
của giai cấp t sản chống giai cấp phong kiến ở
châu Âu
2 Phong trào cải cách tôn giáo: (18’)
- Nguyên nhân:
+ Giáo hội tăng cờng bóclột nhân dân
+ Giáo hội là lực lợng cảntrở sự phát triển của giaicấp t sản đang lên
- Nội dung cải cách của Lu-thơ:
+ Phủ nhận vai trò thốngtrị của giáo hội, đòi bãi bỏnhững lễ nghi phiền toái.+ Đòi quay về với giáo líKi- tô nguyên thuỷ
- Tác động:
+ Thúc đẩy, châm ngòicho các cuộc khởi nghĩanông dân
+ Tôn giáo bị phân hoálàm 2 phái: Đạo Tin Lành Ki- tô giáo
3 Củng cố luyện tập: (2’)
GV(Sơ kết bài học):
Trang 11-Vai trò của phong trào văn hoá Phục Hng: lên án nghiên khắc giáo hội thiên chúa, tấncông vào trật tự xã hội phong kiến và đề cao gía trị chân chính của con ngời.
-Thực chất của phong trào là cuộc đấu tranh công khai đầu tiên của giai cấp t sản chốnglại chế độ phong kiến
-Các t tởng cải cách tôn giáo không tách rời t tởng cải cách xã hội và t tởng nhân văn củathời văn hoá phục hng -> làm bùng nổ các cuộc chiến tranh nông dân
4.H
ớng dẫn học sinh tự hoc ở nhà : (1’)
Học kĩ bài theo các câu hỏi SGK
Chuẩn bị bài 4(mục 1,2,3)
*************************************************
Ngày soạn:24 /8/2010 Ngày dạy 27/8/2010 Lớp 7A 28/ 8/2010 7C 30/8/2010 7B
-Xã hội phong kiến Trung Quốc hình thành nh thế nào?
-Tên gọi và thứ tự các triều đại phong kiến ở Trung Quốc?
-Tổ chức bộ máy chính quyền phong kiến?
-Những đặc điểm kinh tế, văn hoá của xã hội phong kiến Trung Quốc?
2.Kỹ năng:
-Biết lập bảng niên biểu, thế thứ các triều đại phong kiến Trung Quốc
-Bớc đầu biết vận dụng phơng pháp lịch sử để phân tích và hiểu giía trị của các chínhsách xã hội của mỗi triều đại cùng các thành tựu văn hoá
3.Thái độ:
-Giúp học sinh hiểu đợc Trung Quốc là 1 quốc gia phong kién lớn, điển hình ở phơng
Đông, đồng thời là 1 nớc láng giềng gần gũi với Việt Nam, có ảnh hởng không nhỏ tớiqúa trình phát triển của lịch sử Việt Nam
II.Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
1.Chuẩn bị của giáo viên :
Tranh ảnh về các công trình kiến trúc “Vạn lý trờng thành”, “Các cung điện”
2.Chuẩn bị của học sinh: -Đọc bài ở nhà
III.Tiến trình bài dạy:
1.Kiểm tra bài cũ: (4’)
* Câu hỏi: Nguyên nhân nào dẫn tới phong trào văn hoá phục hng? Nội dung?
* Đáp án, biểu điểm:
- Giai cấp t sản có địa vị kinh tế nhng không có địa vị xã hội mở đầu bằng cuộc đấu tranhtrên lĩnh vực văn hoá (4đ)
- Nội dung:
+ Phê phán xã hội phong kiến và giáo hội (2đ)
+ Đề cao giá trị con ngời (2đ)
+ Đề cao khoa học tự nhiên (2đ)
*Đặt vấn đề : (1’)
ở phía bắc Trung Quốc có 1 vùng đồng bằng hết sức rộng lớn phì nhiêu Đó là đồngbằng Hoa bắc do phù sa sông Hoàng Hà tạo nên ở đây xã hội có giai cấp đầu tiên là nhànớc Trung Quốc đã đợc hình thành
2.Dạy nội dung bài mới: (35’)
Các quốc gia cổ đại ở phơng Đông ra đời ở
những nơi có điều kiện địa lí ntn? đặc điểm
kinh.tế?
ở lu vực các con sông lớn, kinh tế n nghiệp
Nhà nớc cổ đại Trung Quốc đợc hình.thành ở
đâu? từ bao giờ?
Từ 2000 năm TCN ở lu vực sông Hoàng Hà
1 Sự hình thành xã hội phongkiến Trung quốc: (12’)
Trang 12Từ khi ra đời trải qua các triều đại Hạ,Thợng,
Chu, ngời Trug Quốc đã xây dựng 1 nền văn
minh cổ đại phát triển rực rỡ
Đến thời Xuân Thu- Chiến Quốc nền kinh tế
Trung Quốc có gì thay đổi?
Trình bày
(phân tích):Công cụ bằng sắt giúp cho diện
tích gieo trồng đợc mở rộng năng suất lao
động tăng
Những biến đổi trong sản xuất đã làm cho xã
hội biến đổi ntn?
Trình bày
Địa chủ và nông dân tá điền đã đợc hình thành
ntn ở Trung Quốc?
- Địa chủ là số nông dân giàu, quan lại chiếm
nhiều ruộng đất, lại có quyền lực
- Nông dân lĩnh canh là những nông dân bị
mất ruộng đất phải nhận ruộng địa chủ
GT: - Địa chủ: làgiai cấp thống trị trong xã
hội phong kiến vốn là cũ và những nông dân
giàu có Họ nắm trong tay nhiều ruộng đất t
và có quyền thu tô ruộng
+ Ngời giữ đợc ruộng là nông dân tự canh
+ Ngời mất ruộng đất phải nhận ruộng của địa
chủ ->nông dân lĩnh canh
Mối qh giữa Địa chủ và Tá điền là mối quan
hệ gì?
Địa chủ bóc lột tá điền bằng thu tô ruộng
KL: Nh vậy từ quá trình sản xuất-> xuất hiện
2 giai cấp mới -> quan hệ sản xuất phong kién
hình thành (trớc đây thời cổ đại là quí tộc bóc
Toàn bộ quá trình nói trên là cơ sở cho sự
thống nhất đất nớc Xã hội TQ thời Tần-Hán
ntn?
Nhà Tần đã có những chính sách gì?
- Đối nội: tổ chức lại việc cai trị đất nớc (chia
cắt ruộng đất thành quận, huyện, trực tiếp cử
quan cai trị, ban hành chế độ đo lờng…thống
nhất đợc đất nớc Trung quốc
- Đối ngoại: Gây ra chiến tranh mở rộng lãnh
thổ (Thôn tính đợc 6 nớc xung quanh)
(giải thích khái niệm “chuyên chế”): Quyền
lực tập trung trong tay nhà vua
- Dẫn chứng về chính sách tàn bạo của Tần
Thuỷ Hoàng: Tàn bạo, sát hại ngời dân vô tội,
bắt hàng ngàn ngời đi xây dựng các công
trình, ăn chơi xa đoạ, có hàng ngàn cung tần
Thời Xuân Thu – chiến quốc
Có những tiến bộ trong quan
- Quan hệ sản xuất phong kiếnhình thành: Địa chủ bóc lộtnông dân lĩnh canh
2 Xã hội Trung Quốc thời Tần–Hán
(12’)
* Thời Tần:
- Xây dựng đợc nhà nớc phongkiến tập quyền thống nhất đấtnớc
- Chấm dứt thời hỗn chiến song
là nhà nớc với những chínhsách tàn bạo
Trang 13Hậu quả của chính sách này là gì?
Gây ra sự oán thù trong nhân dân-> nông dân
nổi dậy đấu tranh
Sau khi Tần Thuỷ Hoàng chết, nhà Hán thành
lập
Nhà Hán đã thi hành những chính sách nào?
- Giảm nhẹ tô thuế và su dịch cho nông dân
- Khuyến khích họ nhận ruộng cày cấy và
Nhà Đờng đã có chính sấch đối nội ntn? Tác
dụng? Đối ngoại?
Đại diện nhóm trình bày HS khác nhận xét
- Giảm tô thuế, lấy ruộng đất công và ruộng
đất bỏ hoang cho nông dân-> sản xuất nông
nghiệp phát triển
- Chính sách tuyển dụng quan lại = thi cử
- Chính sách tiến bộ trọng ngời tài
Em hiểu ntn về chế độ quân điền ?
Sáu năm chia lại 1 lần, ngời nhận ruộng phải
nộp thuế, đi lính, đi phu cho nhà nớc; Thi
hành BP giảm thuế, lấy ruộng công và ruộng
bỏ hoang chia cho ndân-> chế độ “Quân điền”
Những chính sách nào của nhà Đờng đã tác
động đến KT, XH ntn?
Nhờ những chính sách tiến bộ của nhà nớc mà
KT phát triển, XH thời Đờng đạt đến sự phồn
thịnh hơn các triểu đại khác về mọi mặt
Chính sách đối ngoại có điểm gì giống với
thời Tần- Hán?
Trình bày
DC: Lấn chiếm vùng Nội Mông, chinh phục
Tây Vực, xâm lợc Triều Tiên, củng cố chế độ
đô hộ ở An Nam (Việt Nam), ép Tây Tạng
phải thần phục…
-> Lãnh thổ TQ đợc MR hơn bao giờ hết
=> Dới thời Đờng T Q đã trở thành 1 quốc gia
phong kiến cờng thịnh nhất châu á
* Thời Hán:
- Có chính sách khuyến khíchsản xuất nông nghiệp pháttriển
- Tiến hành nhiều cuộc chiếntranh, xâm lợc một số nớc
3 Sự thịnh vợng của TrungQuốc dới thời Đờng:
(11’)
* Đối nội:
- Tổ chức bộ máy nhà nớc đợchoàn thiện từ trung ơng
đến địa phơng Tuyển dụngquan lại bằng hình thức thi cử
- Thi hành chế độ quân điền
* Đối ngoại: Chiến tranh xâm lợc mở rộng bờ cõi
3.Củng cố luyện tập : (4’)
HS Thảo luận nhóm ( đơn vị vừa)
? Xã hội phong kiến đợc hình thành ntn? (khái quát bằng sơ đồ)
- Từ những tiến bộ trong sản xuất -> những tiến đổi trong xã hội-> quan hệ sản xuất phong kiến ra đời=> nhà nớc phong kiến đợc hình thành (đầu tiên: triều đại nhà Tần)
? Vì sao đến thời Đờng xa hội phong kiến lai rất cờng thịnh?
- Xã hội ổn định: kinh tế phát triển- lãnh thổ đợc mở rộng,
4.H
ớng dẫn học sinh tự hoc ở nhà : (1’)
- Học bài theo câu hỏi (sgk)
- Đọc trớc mục 4,5,6
Trang 14-Xã hội phong kiến Trung Quốc hình thành nh thế nào?
-Tên gọi và thứ tự các triều đại phong kiến ở Trung Quốc?
-Tổ chức bộ máy chính quyền phong kiến?
-Những đặc điểm kinh tế, văn hoá của xã hội phong kiến Trung Quốc?
2.Kỹ năng:
-Biết lập bảng niên biểu, thế thứ các triều đại phong kiến Trung Quốc
-Bớc đầu biết vận dụng phơng pháp lịch sử để phân tích và hiểu gía trị của các chính sáchxã hội của mỗi triều đại cùng các thành tựu văn hoá
3.Thái độ: hiểu đợc Trung Quốc là 1 quốc gia phong kiến lớn, điển hình ở phơng Đông,
đồng thời là 1 nớc láng giềng gần gũi với Việt Nam, có ảnh hởng không nhỏ tới qúa trìnhphát triển của lịch sử Việt Nam
II.Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
1.Chuẩn bị của giáo viên :
Tranh ảnh về các công trình kiến trúc “Vạn lý trờng thành”, “Các cung điện”
2.Chuẩn bị của học sinh: học bài cũ, đọc bài ở nhà
III.Tiến trình bài dạy:
1.Kiểm tra bài cũ: (4’)
*Câu hỏi: Em hãy giải thích sự hình thành của xã hội phong kiến Trung Quốc?
-> Nhà nớc phong kiến Trung Quốc hình thành thế kỉ III TCN (năm 221 TCN ) (3đ)
* Đặt vấn đề : (1’)
Sau thời kì nhà Đờng, Trung Quốc lại lâm vào 1 tình trạng bất ổn, đất nớc đã bị chia cắt,không ổn định khoảng hơn 1 nửa thế kỉ, vậy nhà Tống lên ngôi đã làm đợc những gì đốivới đất nớc Trung Quốc
2.Dạy nội dung bài mới: (37’)
Sau thời kì thịnh vợng dới thời Đờng, Trung Quốc
d-ới thời Ngũ Đại (907-960) đất nớc bị chia cắt năm
- Xoá bỏ mọi miễn giảm nhiều thứ thuế và su dịch
nặng nề ; mở mang các công trình thuỷ lợi ; khuyến
khích phát triển 1 số nghành thủ công…
Những phát minh khoa học dới thời Tống?
- La bàn , thuốc súng, nghề in…
Giữa lúc đó vua Mông cổ là Khu- bi- lai ( Hốt Tất
Liệt) đem quân tiêu diệt nhà Tống, lập nên nhà
4) Trung Quốc thời Nguyên
(13’)
- Nhà Tống thống nhất lạiTrung quốc sau hơn nửathế kỉ loạn lạc và thi hành
Trang 15Nguyên ở Trung Quốc (1271-1368)
Chính sách cai trị của nhà Nguyên ntn?
Ngời Mông cổ có đặc quyền cao nhất… ; ngời Hán ở
địa vị thấp kém ,bị cấm đoán mọi điều…
Thái độ của ngời dân Trung Quốc đói với nhà
Nguyên?
Trình bày
Bởi thế sự tồn tại của nhà Nguyên chỉ đến năm 1368
bị lật đổ , thay vào đó là triều Minh
Nhà Minh đã thi hành chính sách phát triển kinh tế
Cuối thời minh quan hệ sản xuất t bản chủ nghĩa đã
xuất hiện
Y/c 1 h/s đọc sgk mục 5
Triều Minh ra đời trong hoàn cảnh nào?
- Hoàn cảnh…
Nhà Minh đã thi hành các chính sách phát triển kinh
tế Cuối thời Minh quan hệ sản xuất t bản chủ nghĩa
đã xuất hiện
Em hãy nêu những biểu hiện quan hệ sản xuất t bản
chủ nghĩa thời Minh – Thanh ?
Công trừơng thủ công với quy mô > , lao đông làm
thuê , quan hệ “ chủ xuầt vốn”- “thợ xuất sức”, thơng
nghiệp phát triển , thành thị đơc mở rộng…
Triều Thanh đợc thành lập nh thế nào?
- Trình bày.->
Sự suy yếu của xã hội phong kiến Trung Quốc cuối
thời Minh–Thanh đợc biểu hiện ntn ?
Vua quan đục khoét nhân dân để sống xa hoa
Nông dân, thợ thủ công nộp tô thuế nặng nề, đi phu,
đi lính
->
(chuyển ý): Trong suốt hàng nghìn năm lịch sử văn
hoá Trung quốc đã có những thành tựu rực rỡ và có
ảnh hởng sâu rộng tới các nớc láng giềng
Yêu cầu 1 học sinh đọc sgk (mục 6)
Giai cấp phong kiến Trung Quốc đã lấy hệ t tởng tôn
giáo nào làm công cụ thống trị xã hội?
Trình bày ->
Quan điểm của nho giáo về quan hệ’’ Tam Cơng’’
( vua- tôi , chồng – vợ , cha- con,) và “ ngũ thờng
- T tởng nho giáo có ảnh hởng rất lớn đến xã hội
phong kiến Việt Nam, các triều đại phong kiến Việt
Nam đều lấy nho giáo làm nội dung giáo dục, làm
công cụ thống trị xã hội
Thảo luận nhóm ( đơn vị nhỏ-2’)
Em hãy nêu những thành tựu của văn học, khoa học
kĩ thuật Trung Quốc thời phong kiến ?
Đại diện nhóm trả lời , học sinh khác nhận xét ;
- Nhân dân Trung quốcnổi dậy đấu tranh
5) Trung quốc thời Minh – Thanh:(12’)
- Sau cuộc khởi nghĩanông dân do Chu NguyênChơng lãnh đạo thắnglợi Chu Nguyên Chơnglên ngôi hoàng đế nhàMinh thành lập
- Khởi nghĩa Lý TựThành lật đổ nhà Minh
- Quân Mãn Thanh từphía bắc xuống, lập ranhà Thanh
- Cuối thời Minh - Thanhxã hội phong kiến TrungQuốc lâm vào tình trạngsuy thoái Đồng thờinhững mầm mống kinh tế
t bản chủ nghĩa cũng dầnxuất hiện
6) Văn hoá, khoa học kĩthuật Trung Quốc thờiphong kiến:
(12’)
- Văn hoá:
+ Nho giáo là hệ t tởng và
đạo đức thống trị xã hộiTrung Quốc thời phongkiến
- Văn học, thơ ca đặc biệt
là thơ Đờng rất phát triển
-Khoa học kĩ thuât: Phát minh ra la bàn ,thuốc súng,giấyviết, luyện sắt, khai mỏ , đồ gốm …
Trang 16xây dựng trên cơ sơ nối liền và đắp lại ba đoạn thành
cũ của các nớc Tần, Triệu ,Yên “.xây dựng thời
Tần - lăng li sơn là khu mộ rất lớn mà Tần Thuỷ
Hoàng chuẩn bị cho mình ngay khi mới lên ngôi chu
vi của lăng là 1400 m ”hầm mộ đợc xây dựng rất cầu
kì ’ ở trên có đủ thiên văn, ở dới có đủ địa lí” “có
máy bắn tên, có ai đào đến gần thì bắn ra “
- A phòng là một khu cung điện mới rất rộng lớn,
trong đó điện ở đằng trớc có chiều dài 2500 thớc và
chiều rộng 500 thớc Để xây dựng cung A phòng và
lăng ly sơn Tần Thuỷ Hoàng đã huy động 700.000
ngời đến làm việc ấy khi Tần Thuỷ Hoàng chết,
cung A phòng vẫn cha hoàn thanh…
(Lịch sử thế giới trung đại- nhà xuất
-Lập bảng thống kê các triều đại phong kiến Trung quốc theo mẫu sau:
CB: ấn Độ thời phong kiến
-Các giai đoạn phát triển của lịch sử ấn Độ từ thời cổ đại đến giữa thế kỷ XIX
-Những chính sách cai trị của các vơng triều và những biểu hiện của sự phát triển thịnh
đạt của ấn Độ thời phong kiến
-Một số thành tựu của văn hoá ấn Độ thời cổ, trung đại
2.Kĩ năng:
-Giúp học sinh biết tổng hợp những kiến thức ở trong bài
3.Thái độ: -Giúp học sinh thấy đợc đất nớc ấn Độ là 1 trong những trung tâm văn minh nhân loại và có ảnh hởng tới sự phát triển của lịch sử và văn hoá của nhiều dân tộc Đông Nam á
II.Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
1.Chuẩn bị của giáo viên :
1 bản đồ châu á - 1số tranh ảnh công trình kiến trúc
2.Chuẩn bị của học sinh: -Đọc bài ở nhà
III.Tiến trình bài dạy:
1.Kiểm tra bài cũ: (4’)
*Câu hỏi: Những mầm mống kinh tế t bản chủ nghĩa dới thời Minh – Thanh biểu hiện
nh thế nào? -Chế độ phong kiến Trung Quốc thịnh vợng nhất dới thời nào?
*Đáp án:
Trang 17- Công trờng thủ công với quy mô lớn quan hệ giữa chủ với thợ làm quan hệ làm thuê
“chủ xuất vốn”- “thợ xuất sức ”
+ Thơng nghiệp phát triển, thành thị xất hiện, buôn bán với nhiều nớc trên thế giới nh ấn
Độ, các nớc Đông Nam á Quan hệ sản xuất t bản chủ nghĩa đã đợc hình thành
- Chế độ phong kiến Trung Quốc thịnh vợng nhất dới thời Đờng
-Triều đại nào sau đây không phải là phong kiến Trung Quốc:
* Đặt vấn đề : (1’) Ở lớp 6 các em đã đợc học về các quốc gia cổ đại phơng Đông
trong 4 quốc gia cổ đại phơng Đông có ấn Độ, ra đời khoảng 2500năm TCN ở lu vực consông ấn.Tiếp nối thời kỳ lịch sử tiếp theo là trung đại, ấn Độ đã phát triển ra sao và đạt
đợc nhũng thành tựu gì ? Chúng ta cùng tìm hiểu bài học
2.Dạy nội dung bài mới: (35’)
Dùng BĐ giới thiệu về ấn Độ – là 1 bán đảo ở
Nam á, từ Đông Bắc-> Tây Bắc có núi chắn ngang
trong đó có dãy Hy-ma-lay-a nổi tiếng ở miền bắc
ấn Độ có 2 con sông là sông ấn và sông Hằng có
vai trò rất quan trong trong sự hình thành và phát
triển của nền văn hoá ấn Độ
Ngời dân ấn Độ sống tập trung trên 2 con sông
này, dần xuất hiện các thành thị tiểu vơng quốc
Các tiểu vơng quốc thành thị đợc hình thành từ bao
giờ, ở khu vực nào của ấn Độ?
Trình bày…
Vì sao các tiểu vơng quốc thành thị này lại liên kết
với nhau?
Do sự truyền bá của đạo phật
Sự phát triển của nớc Ma- ga- đa ntn?
- Trình bày
BS : Đến cuối thế kỉ III trớc công nguyên , ngời
A-ri- a thuộc bộ tộc ấn - Âu xâm nhập vào bắc ấn
Độ, họ đã xây dựng nhiều quốc gia của mình ở lu
vực sông Hằng (6-7 vơng quốc) , trong đó vơng
quốc Ma-ga-đa là hùng mạnh hơn cả Đến cuối thế
ki III TCN Ma-ga-đa đã thống nhất đợc toàn bộ
Nam ấn Độ và phát triển thịnh đạt dới thời vua
A-sô-ca
Tình hình ấn Độ sau thế kỉ III TCN ntn?
Chia thành nhiều quốc gia
Sau thế kỉ III ấn Độ bị phân tán loạn lạc cho tới
đầu thế kỉ IV và đợc thống nhất dới triều Gúp- ta
Yêu cầu 1 học sinh đọc từ “thời kì… thống trị”
Y/c HS thảo luận nhóm (đơn vị nhóm nhỏ - 2’)
Sự phát triển của ấn Độ dới vơng triều Gúp- ta đợc
Đến giữa thế kỉ Vvà đầu thế kỉ VI thì vơng triều
Gúp- ta bị diệt vong,từ đó ấn Độ luôn bị ngời nớc
+Cuối thế kỉ III TCN đất nứơc Ma-ga-đa trở nên hùng mạnh
2, ấn Độ thời phong kiến (15’)
a Vơng triều Gúp- ta:
- Là thời kì thống nhất,phục hng và phát triển vềkinh tế , văn hoá, xã hội
b Vơng triều Hồi giáo
Đê- li:
(thế kỉ XII- thế kỉ XVI)
- Thế kỉ XII, ngời Thổ Nhĩ
Trang 18cũng theo đạo hồi ,tự nhận là dòng dõi Mông Cổ
tấn công ấn Độ, lật đổ triều Đê-li, lập nên vơng
quyền mạnh mẽ ,dựa trên sự liên kết dân tộc ,không
phân biệt nguồn gốc, xoá bỏ mọi kì thị tôn giáo
,xây dựng khối đoàn kết dân tộc trên cơ sở hạn chế
Nhng vơng triêu Mô-gôn chỉ kéo dài đến thế kỉ
XIX thì bị thực dân Anh xâm lợc, lật đổ và ấn Độ
trở thành thuộc địa của Anh
Yêu cầu 1 hs đọc phần ch in nghiêng (sgk_tr17)
ấn Độ có những dạng kiến trúc nào?
Trình bày
(gt thêm) :kiến trúc Hin-đu là những đền thờ hình
tháp nhọn nhiều tầng đợc trang trí bằng các phù
điêu kiến trúc phật giáo : những ngôi chùa xây = đá
hoặc khoét sâu vào núi ,có những mái tròn nh bát
úp
Quan sát h11(sgk) nhận xét
Thuộc loại kiến trúc nào?
(phật giáo)
(miờu tả) : Đây là hình ảnh cổng vào động
1 đền hang A-jan-ta Công trình này đợc kiến tạo từ
Kì theo đạo hồi đã thôntính miền bắc ấn Độ lập v-
ơng triều Hồi giáo Đê- li-Thực hiện chính sách:+ Chiếm ruộng đất
+ Cấm đạo Hin- đu
+Phân biệt đối xử…
-> Mâu thuẫn dân tộc
c, Vơng triều ấn Độ Mô-gôn(của ng MôngCổ)
-Xoá bỏ sự kì thị tôn giáo.-Thủ Tiêu đặc quyền Hồigiáo
-Khôi phục kinh tế ,pháttriển văn hoá
3) Văn hoá ấn Độ
(11’) -Chữ viết: phổ biến nhất làchữ Phạn
-Tôn giáo:
+Đạo Bà La Môn
+Đạo Hin- đu
-Văn học: Nền văn học Hin- đu với những giáo lí, chính luận, sử thi
-Kiến trúc: Hin- đu
Phật giáo
Trang 19Đông Nam á ảnh hởng của kiến trúc ấn Độ?
Đại diện nhóm trình bày kết quả, hs khác nhận xét
VD : Đền Ăng-co-vat ở Cam-pu-chia
Chùa tháp Pa-gan ở Mi-an-ma
Việt Nam có nhiều chùa chiền ,tháp chàm…
3.Củng cố, luyện tập : (4’)
? Em có nhận xét gì về các vơng triều phong kiến ấn Độ?
Vơng triều Gup-ta là của ngời ấn Độ
Vơng triều Đê-li và Mô-gôn là nớc ngoài thống trị
GV ( sơ kết bài học ) : ấn Độ là 1 trung tâm văn hoá lớn của nhân loại ,có rất nhiều nớc chịu ảnh hởng của ấn Độ (về tôn giáo và kiến trúc )
4.H
ớng dẫn học sinh tự học ở nhà : (1’)
- Học bài theo các câu hỏi SGK
- Đọc và chuẩn bị bài 6 “ Các quốc gia PK ĐNA”
Ngày soạn: 7/9/2010 Ngày dạy: 10/9/2010 Lớp 7A 11/9/2010 7C
- Khu vực Đông nam á bao gồm những nớc nào? tên gọi và vị trí của các nớc có những
điểm gì tong đồng với nhau để tạo thành một khu vực riêng biệt
- Các giai đoạn phát triển lịch sử lớn của các dân tộc trong khu vực
2.Kĩ năng:
-Biết sử dụng bản đồ để xác định các vơng quốc cổ và phong kiến
-Biết sử dụng phơng pháp lập biểu đồ các giai đoạn phát triển của lịch sử
3.Thái độ:
-Giúp Học sinh nhận thức đợc quá trình phát triển lịch sử, tính chất tơng đồng và sự gắn
bó lâu đời của các dân tộc ở Đông Nam á Tôn trọng giữ gìn truyền thống đoàn kết giữa Việt Nam và 2 nớc Cam pu chia, Lào
II.Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
1.Chuẩn bị của giáo viên : bản đồ khu vực ĐNA’
2.Chuẩn bị của học sinh: Đọc bài ở nhà
III.Tiến trình bài dạy:
1.Kiểm tra bài cũ: (4’)
*Câu hỏi: ấn Độ thời phong kiến trải qua những triều đại nào? Đặc điểm hình thành?-Tôn giáo nào đợc ra đời ở ấn Độ?
* Đáp án, BĐ: Qua 3 triều đại:
-Vơng triều Gúp- ta (thế kỉ IV- VI) : là vơng triều của ngời ấn Độ (2đ)
-Vơng triều hồi giáo Đê- li (thế kỉ XII-XVI)): Ngời Thổ Nhĩ Kì thống trị lập nên.(3đ)-Vơng triều ấn Độ Mô- gôn: Ngời Mông Cổ thống trị lập nên.( tkỉ XVI- giữa tkỉ XIX) (3đ)
+Tôn giáo ở ÂĐ: đạo Bà La Môn, đạo Hin- đu (2đ)
*Đặt vấn đề (1’)
Trang 20Đông Nam á từ lâu đã đợc coi là 1 khu vực có bề dày văn hoá lịch sử Ngay từnhững thế kỉ đầu công nguyên,các quốc gia đầu tiên của Đông Nam á đã xuất hiện.Trảiqua hàng ngàn năm lịch sử,các quóc gia đó đã có nhiều biến chuyển.Trong bài 6 chúng ta
sẽ nghiên cứu sự hình thành và phát triển của Đông Nam á thời phong kiến
2.Dạy nội dung bài mới: (38’)
Khu vực Đông Nam á có đặc điểm gì chung về
điều kiện tự nhiên?
Một số quốc gia khác ở hạ lu sông Mê Nam và
một số đảo của In- đô- nê xi- a
Các vơng quốc này có những đặc điểm gì ?(về
địa lí)
Hình thành ở hạ lu các con sông -> có điều kiện
tự nhiên giống nhau
Sự giống nhau về đk tự nhiên -> Sự tơng đồng
về lịch sử và văn hoá của các nớc sau này
(Giải thích : Vơng quốc cổ là những quốc gia đã
đợc hình thành từ sau công nguyên, mỗi quốc gia
đều cha xác định rõ ràng và cha gắn với 1 tộc
ng-ời nhất định ở 1 số vơng quốc chỉ biết tới tên gọi
là địa điểm trung tâm của vơng quốc đó thôi.)
(chuyển ý): Vào khoảng giữa thiên kỉ I (thế kỉ V)
các vơng quốc cổ suy yếu dần thay thế vào đó là
1 số quốc gia phong kiến đợc hình thành và phát
triển từ thế kỉ X- thế kỉ XVIII
(gt): Quốc gia phong kiến là những quốc gia đợc
hình thành dựa trên cơ sở sự phát triển của 1 tộc
ngời nhất định chiếm đại đa số và phát triển nhất
VD: Đại Việt của ngời việt
Chăm pa của ngời chăm…
-Quan hệ sản xuất phong kiến đợc xác lập -> nhà
nớc phong kiến đợc hình thành
Sự hình thành và phát triển của các quốc gia
phong kiến Đông Nam á chia làm mấy thời kì ?
Hai thời kì
Y/c thảo luận nhóm (đơn vị < -2')
Trong thời kì từ nửa sau thế kỉ X->đầu thế kỉ
XVIII có những quốc gia phong kiến nào đợc
(16)
- Điều kiện tự nhiên: Chịu
ảnh hởng của gió mùa + Thuận lợi : Phát triểnnông nghiệp
+Khó khăn : có nhiều thiêntai
- Khoảng 10 thế kỉ đầu saucông nguyên hàng loạt quốcgia nhỏ đã hình thành vàphát triển ở khu vực phíanam Đông Nam á
2, Sự hình thành và pháttriển của các quốc giaphong kiến Đông Nam á (22’)
a.Từ nửa sau thế kỉ X->đầu thế kỉ XVIII: Thời kì thịnh vợng
+Thế kỉ XIII-XVI: In- nê- xi- a(vơng triều Mô-giô- pa- hít)
đô-+Thế kỉ IX:Cam- chia( thời kì Ăng- co)+Giữa thế kỉ XI: Pa- gan( Mi-an-ma
pu-+Thế kỉ XIII :Vơng quốcSu- khô- thay( tiền thân củaThái Lan)
+Thế kỉ XIV: Lạn
Trang 21Cuối thế kỉ XIII dòng vua Gia- va mạnh lên,chinh
phục tất cả các tiểu vơng quốc ở 2 đảo Xu- ma-
tơ- ra và Gia va, lập nên vơng triều Mô-giô- pa-
hít hùng mạnh trong suốt ba thế kỉ
Sự hình thành 2 quốc gia Su- khô- thay và Lạn
Xạng(Lào) có gì khác những quốc gia trên?
Do sự thiên di của ngời Thái từ phía bắc xuống
(lu ý HS):Tên gọi quốc gia phong kiến tơng ứng
ngày nay:Su- khô- thay=Thái lan; _
Lạng Xạng= Lào
-Pa gan =Mi- an- ma
-Đại Việt= Việt Nam
Mỗi quốc gia thời kì phát triển gắn liền với 1
triều đại tiêu biểu
Tình hình các quốc gia phong kiến Đông Nam á
từ nửa sau thế kỉ XVIII?
-Trình bày
(liên hệ): Việt Nam,Lào,Cam pu chia,trở thành
thuộc địa của Pháp,cùng chung 1 kẻ thù,cùng trên
bán đảo Đông Dơng, có truyền thống lịch sử lâu
đời-> có mối quan hệ khăng khít trong sự phát
triển chung
Hãy kể tên 1 số công trình kiến trúc thời phong
kiến của các quốc gia Đông Nam á?
Đền Ăng- co (Cam- pu- chia)
Đền Bô- rô- bu- đua (In- đô- nê- xi- a)
Chùa tháp Pa- gan (Mi- an- ma)
Tháp chàm(Việt Nam)
Quan sát H11 và 12(sgk)
(kể chuyện): Đền tháp Bô- rô- bu- đua
-Xây dựng ở lng chừng đồi, cách chân đồi 15,5m
bao gồm 12 tầng to,<, vuông tròn xen kẽ,kế tiếp
nhau, trông xa nh những bậc thềm chồng khít lên
nhau.Toàn bộ ngôi đền cao 42m.Chiều dài mỗi
mặt ở chân đền là 123m.Nếu đi hết các bậc,các
tầng để lên tới đỉnh tháp thì phải đi hơn 5km
-Tầng thứ nhất từ chân đồi lên hình vuông mỗi
cạnh hớng về 1 phơng rõ rệt, giữa mỗi cạnh có 2
con s tử chầu hai bên,hình thù rất đồ sộ
-Tầng thứ hai đợc xây theo hình đa giác 20 cạnh
-Tầng thứ 3 trở lên lại có dạng hình vuông.Riêng
3 tầng trên cùng có dạng tròn
-Trên mỗi tầng có xây dựng nhiều đền đài, miếu
mạo,cái lớn 1 ở giữa, 2 bên là những cái lớn hơn,
trên cùng cửa đền tháp là 1 cái mo tròn, hình
chuông
-Tất cả các bậc thềm từ tầng 1-> tầng 9 đều đợc
phủ kín những bức phù điêu, chạm trổ công phu,
mô tả về cuộc đời đức phật Sa- ky- a- mu- mi, về
các sự kiện trong sách phật giáo… Riêng 3 tầng
trên cùngcó trổ 32 tháp chuông, bên trong đặt 72
tợng phật
- Ngôi đền đợc xây dựng từ khoảng thế kỉ VIII-
IX.->
- Ngày nay ngôi đền tuy không còn đợc nguyên
vẹn nh trớc song vẫn là 1 trong những kì quan nổi
tiếng của châu á
Em có nhận xét gì về kiến trúc của ĐNA?
Hình vòm, kiểu bát úp, có tháp nhọn, khắc hoạ
nhiều hình ảnh sinh động (ảnh hởng của kiến
trúc ấn Độ)
Xạng(Lào)
b Từ nửa sau thế kỉ XVIII :
- Các quốc gia pk ĐNA suyyếu -> trở thành thuộc địacủa chủ nghĩa t bản phơngTây
Trang 22số quốc gia phong kiến đc h/t và phát triển từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XVIII.
4.H
ớng dẫn học sinh tự hoc ở nhà : (1’)
1) Khu vực Đông Nam á ngày nay gồm những nớc nào? Thủ đô mỗi nớc?
2) Diện tích và dân số của khu vực Đông Nam á?
3) Lập niên biểu về sự phát triển của khu vực Đông Nam á đến giữa thế kỉ XIX?
-Biết sử dụng bản đồ để xác định các vơng quốc cổ và phong kiến
-Biết sử dụng phơng pháp lập biểu đồ các giai đoạn phát triển của lịch sử
3.Thái độ:
-Giúp Học sinh nhận thức đợc quá trình phát triển lịch sử, tính chất tơng đồng và sự gắn
bó lâu đời của các dân tộc ở Đông Nam á Tôn trọng giữ gìn truyền thống đoàn kết giữa Việt Nam và 2 nớc Cam- pu- chia, Lào
II.Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
1.Chuẩn bị của giáo viên : T liệu về lịch sử của Lào và Cam- pu- chia
2.Chuẩn bị của học sinh: học bài cũ, đọc bài mới
III.Tiến trình bài dạy:
1.Kiểm tra bài cũ: ( 4’)
Trang 23*Câu hỏi: Kể tên các nớc trong khu vực Đông Nam á hiện nay? Ăng- co là thời kì phát triển của chế độ phong kiến Cam- pu- chia vì sao?
* Đáp án, BĐ:
- Bao gồm 11 nớc: Việt Nam, Lào, Cam pu chia, Thái lan, Mi- an- ma, Bru- nây, In- nê- xi- a, Phi- lip- pin, Ma- lay- xi- a, Xin- ga- po, Đông Ti- mo (5đ)
đô ăngđô co là thời kì phát triển của chế độ phong kiến Camđô puđô chia vì:
Sản xuất nông nghiệp phát triển
Yêu cầu 1 học sinh đọc sgk( mục3- tr 20)
Từ khi thành lập đến 1863 lịch sử Cam- pu- chia
chia làm mấy giai đoạn?
4 giai đọan ->
C dân ở Cam- pu- chia do tộc ngời nào hình
thành?
C dân cổ Đông Nam á, tộc ngời Khơ- me
(giải thích thêm):Ngời Khơ- me giỏi săn bắn,
quen đào ao, đắp hồ trữ nớc Giống nh các c dân
Đông Nam á họ thạo nghề nông
Thời kì nớc Chân Lạp, Cam- pu- chia có thành
tựu gì về văn hoá?
Tiếp xúc với văn hoá ấn Độ, biết khắc chữ Phạn
Tại sao thời kì phát triển của Cam- pu- chia lại
đ-ợc gọi là ‘thời kì Ăng- co ?
Ăng- co là kinh đô có nhiều đền tháp: Ăng- co
Vát, Ăng- co Thom đợc xây dựng trong thời kì
này
Sự phát triển của Cam- pu- chia thời kì này đợc
biểu hiện ở những mặt nào?
-Trình bày
(giảng): Ăn- co có nghĩa là đô thị; kinh thành
Ăng- co Vát đợc xây dựng từ thế kỉ XII
Ăng- co Thom đợc xây dựng trong suốt 7 thế kỉ
của thời kì phát triển
3) Vơng quốc Cam- chia
( 18’)
a Từ thế kỉ I- VI: Nớc PhùNam(vơng quốc cổ )
b Từ thế kỉ VI- IX: NớcChân Lạp
c Thế Kỉ IX- XV: Thời kì
Ăng co là thời kì phát triểncủa Cam- pu- chia
-S.x nông nghiệp phát triển.-XD các công trình kiếntrúc độc đáo
-Mở rộng lãnh thổ
Trang 24- Qui mô đồ sộ; kiến trúc độc đáo;
->Thể hiện óc thẩm mĩ và trình độ kiến trúc cao
của ngời Cam- pu- chia
Mô tả khu đền- theo sách thiết kế- tr 42
( trích văn minh nhân loại)
Thời kì suy yếu của Cam- pu- chia là thời kì nào?
- Trình bày
Sau thời kì Ăng- co, Cam- pu- chia bớc vào thời
kì suy yếu kéo dài cho tới khi thực dân pháp xâm
lợc vào năm 1863
( chuyển ý): Trong khoảng thế kỉ XIV do sự tấn
công của ngời mông cổ, 1 bộ phận ngời thái di c
xuống vùng trung lu sông Mê Công lập nên vơng
quốc Lạn Xạng( Lào) vào giữa thế kỉ XIV
Yêu cầu 1 học sinh đọc mục 4 sgk-tr 21
Lịch sử vơng quốc Lào có những mốc quan trọng
nào?
- Trớc thế kỉ XIII chỉ có ngời Đông Nam á cổ:
ngời Lào Thơng
-Sang thế kỉ XIII ngời Thái di c: ngời Lào
Lùm( bộ tộc chính của ngời Lào)
- 1353: Nớc Lạn Xạng đợc thành lập
- Thế kỉ XV- XVII: Thịnh vợng
- Thế kỉ XVIII- XIX: Suy yếu
( giảng): Chủ nhân cổ nhất của ngời Lào là ngời
Lào Thơng Họ là chủ nhân của các nền văn hoá
đồ đá,đồ đồng và đồ sắt, có từ hàng nghìn năm
tr-ớc Đặc biệt là hàng trăm chiếc chum đá to, nhỏ #
nhau,những chiếc chum để đựng tro xơng ngời
chết sau khi hoả thiêu
Trình bày những nét chính trong chính sách đối
ngoại,đối nội của vơng quốc Lạn Xạng?
-Trình bày
Do có sự tranh chấp trong hoàng tộc về quyền
lực-> đất nớc suy yếu- > vơng quốc Xiêm chiếm
quan sát hình 15( sgk)
Kiến trúc Thạt Luổng của Lào có gì giống và
khác với kiến trúc của các nớc trong khu vực?
- Giống: nhiều tầng lớp
- Khác nhau: Uy nghi, đồ sộ, không cầu kì phức
tạp = các công trình kiến trúc của Cam- pu- chia
(mô tả): “ Thạt Luổng” có nghĩa là “tháp lớn”
Đợc xây dựng từ năm 1566 dới triều vua Xệt-
tha- thi- lại Đây là 1 công trình đồ sộ gồm 1 tháp
lớn hình nậm rợu, đặt trên cái đế hình hoa sen,
phô ra 12 cánh hoa sen, dới là 1 bệ khổng lồ hình
bán cầu, nhng lại tạo thành 4 múi có đáy vuông,
mỗi cạnh dài 68 m đợc ốp bằng 323 phiến đá và
có 4 cổng dới dạng miếu thờ Xung quanh tháp
chính là 30 ngọn tháp nhỏ, ở mỗi tháp đều khắc 1
lời dạy của phật Tháp chính có chiều cao là 45
m
d Từ thế kỉ XV- 1863: Thờikì suy yếu
4) Vơng quốc Lào:
(17’)
a Trớc thế kỉ XIII: Ngời Lào Thơng
b Sau thế kỉ XIII: Ngời LàoLùm
c Năm 1353: Nớc LạnXạng đợc thành lập
l-d Thế kỉ XVIII- XIX: Suyyếu
Trang 253.Củng cố luyện tập : (4’)
GV: Hớng dẫn học sinh lập biểu đồ các giai đoạn lịch sử lớn của Cam- pu- chia:
- Vẽ 1 đờng thẳng từ trái qua phải trên đó đánh dấu những mốc lớn
>
I IV V VI IX X XV 1863 XX
4.H
ớng dẫn học sinh tự hoc ở nhà : (1’)
1) Sự phát triển của Cam- pu- chia qua mấy thời kì? Nội dung?
2) Nêu các chính sách đối nội, đối ngoại của các vua Lạn Xạng?
3) Vẽ biểu đồ các giai đoạn lịch sử của Lào?
( Đọc các nội dung lịch sử trên biểu đồ)
- Thời gian hình thành và tồn tại của xã hội phong kiến
- Nền tảng kinh tế và các giai cấp cơ bản trong xã hội
- Thể chế chính trị của nhà nớc phong kiến
2 Kĩ năng:
-Làm quen với phơng pháp tổng hợp, khái quát hoá sự kiện, biến cố lịch sử từ đó rút rakết luận, nhận xét cần thiết
3.Thái độ:
- Giáo dục lòng tin và niềm tự hào về truyền thống lịch sử, thành tựu văn hoá, khoa học
kĩ thuật mà các dân tộc đã đạt đợc trong thời phong kiến
Trang 26II.Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
1.Chuẩn bị của giáo viên : Bản đồ châu Âu, châu á
2.Chuẩn bị của học sinh: Học bài cũ, đọc bài ở nhà
III.Tiến trình bài dạy:
1.Kiểm tra bài cũ: (4’)
* Câu hỏi: Nớc Lạn Xạng thành lập từ bao giờ?
Nêu chính sách đối nội, đối ngoại của các vua Lạn Xạng?
* Đáp án, BĐ:
-Nớc Lạn Xạng thành lập giữa TK XIV (2đ)
-Đối nội: + Chia đất nớc thành các mờng, đặt quan cai trị
+ Xây dựng quân đội vững mạnh (4đ)
-Đối ngoại: + Luôn giữ mối quan hệ với các nớc láng giềng
+ Kiên quyết chống xâm lợc (4đ)
*Đặt vấn đề : (1’)
Qua các tiết học trớc, chúng ta đã biết đợc sự hình thành, phát triển của chế độphong kiến ở cả phơng Đông và phơng Tây Chế độ phong kiến là 1 trong quá trình pháttriển của lịch sử loài ngời
2.Dạy nội dung bài mới: (38’)
Hớng dẫn học sinh ôn lại kiến thức bài 2,3,4.5
Xã hội phong kiến phơng Đông và châu Âu hình
thành từ khi nào?
Phơng Đông: TCN- Trung Quốc, đầu công
nguyên- các nớc Đông Nam á
- Châu Âu: Thế kỉ V
Thời kì phát triển của xã hội phong kiến ở phơng
Đông và châu Âu kếo dài trong bao lâu?
- Phơng Đông: Trung Quốc(VII- XVI); Đông Nam
á( X- XVI)
- Châu Âu:Thế kỉ( XI-XVI)
Thời kì khủng hoảng ở phơng Đông và châu Âu
diễn ra ntn?
-Phơng Đông suốt 3 thế kỉ( XVI- giữa thế kỉ XIX)
-Châu Âu: Rất nhanh(XV- XVI)
Em có nhận xét gì về sự hình thành, phát triển và
suy vong của chế độ phong kiến phơng Đông và
châu Âu?
-Trình bày
(khái quát): Xã hội phong kiến là chế độ xã hội
tiếp sau xã hội cổ đại Nó đợc hình thành trên cơ sở
tan rã của xã hội cổ đại Song quá trình suy vong
của xã hội cổ đại phơng Đông và phơng Tây không
giống nhau -> Sự hình thành xã hội phong kiến
cũng khác nhau
Làm bài tập theo nhóm:
-Kẻ biểu đồ hình ngang thể hiện sự phát triển của
xã hội phong kiến phơng Đông và châu Âu
Yêu cầu 1 học sinh đọc mục 2 sgk
Theo em cơ sở kinh tế của xã hội phong kiến
ph-ơng Đông và châu Âu có gì giống nhau và khác
nhau?
-Giống nhau: Nông nghiệp là chủ yếu
-Khác nhau:
+ Phơng Đông bó hẹp ở công xã nông thôn
+ Châu Âu đóng kín trong lãnh địa
Châu Âu cuối thời kì phong kiến nền sản xuất
hàng hoá t bản chủ nghĩa ra đời và phát triển
Các giai cấp cơ bản trong xã hội phong kiến phơng
Đông và châu Âu?
1) Sự hình thành và pháttriển của xã hội phongkiến:
(13’)
- Xã hội phong kiến
ph-ơng Đông: hình thành sớm, phát triển chậm, suy vong kéo dài
- Xã hội phong kiến châu
Âu: hình thành muộm hơn, kết thúc sớm hơn so với phơng Đông ->CN t bản hình thành
2) Cơ sở kinh tế- xã hội của xã hội phong kiến:
(14’)
- Cơ sở kinh tế: Nông nghiệp
-Xã hội: Có hai giai cấpcơ bản
Trang 27ở châu Âu xuất hiện thành thị trung đại -> thơng
nghiệp, công nghiệp phát triển
(nhấn mạnh thêm): ở châu Âu, từ sau thế kỉ XI,
thành thị trung đại xuất hiện, nền kinh tế công-
th-ơng- nghiệp, ngày càng phát triển Đó chính là 1
nhân tố mới,dần dần dẫn tới sự khủng hoảng của
chế độ phong kiến và hình thành chủ nghĩa t bản ở
châu Âu
Yêu cầu 1 hs đọc phần 3- sgk trang 24
Trong xã hội phong kiến, ai là ngời nắm quyền
- Châu Âu- Lúc đầu hạn chế trong các lãnh địa ->
Thế kỉ XV quyền lực tập trung trong tay nhà vua
(giải thích thêm):
- Về nhà nớc phong kiến, các quốc gia phơng
Đông, châu Âu đều theo chế độ quân chủ(do vua
đứng đầu).Nhng ở phơng Đông nền chuyên chế đã
có từ thời cổ đại Sang xã hội phong kiến, nhà nớc
quân chủ chuyên chế càng đợc hoàn thiện hơn
Vua chuyên chế có thêm quyền lực trở thành
Hoàng Đế hay Đại vơng
- ở phơng Tây,thời Hy lạp và Rô ma cổ đại đã có
các hình thức: Dân chủ, cộng hoà và đế chế.Thực
chất là chế độ quân chủ Chế độ chuyên chế thời cổ
đại tiếp tục tồn tại ở thời phong kiến.Sang giai
đoạn đầu, quyền lực của nhà vua rất hạn hẹp, thực
chất cũng chỉ là 1 Lãnh chúa mà thôi- > Đó là chế
độ pk phân quyền
->Mãi đến thế kỉ XV,khi các quốc gia phong kiến
đợc thống nhất quyền hành mới tập trung trong tay
nhà vua
+Phơng đông:
Địa chủ - nông dân.+ Châu Âu:
Lãnh chúa- Nông nô
- Phơng thức bóc lột: Địa tô
3) Nhà nớc phong kiến: (11’)
- Thể chế nhà nớc: Vua
đứng đầu (chế độ quân chủ)
Học bài theo các câu hỏi: (sgk)
Ôn toàn bộ nội dung đã học phần sử thế giới để CB: Làm BTLS
*********************************************
Ngày soạn: 20/9/2010 Ngày dạy 24/9/2010 Lớp 7A 25/9/2010 7C
30 /9/2010 7B
Trang 28Tiết 10 Làm bài tập lịch sử
(Phần lịch sử thế giới)
I Mục tiêu :
1.Kiến thức: Học sinh nắm đợc cách làm các dạng bài tập trắc nghiệm lịch sử
2.Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng làm bài tập trắc nghiệm
3.Thái độ: Giáo dục lòng yêu thích học tập bộ môn
II.Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
1.Chuẩn bị của giáo viên : các dạng bài tập
2.Chuẩn bị của học sinh: Ôn lại kiến thức từ bài 1-> bài 7
III.Tiến trình bài dạy:
1.Kiểm tra bài cũ: (4’)
*Câu hỏi: Trong xã hội phong kiến có những giai cấp cơ bản nào? Quan hệ giữa các giai cấp ấy ra sao?
* Đáp án, BĐ:
+ Xã hội phong kiến phơng Đông: Địa chủ và Nông dân lĩnh canh (3đ)
+ Xã hội phong kiến châu Âu: Lãnh chúa và Nông nô (3đ)
+ Quan hệ giữa các giai cấp là quan hệ bóc lột bằng phơng thức: Địa tô (4đ)
*ĐVĐ (1’) Trong quá trình học bộ môn lịch sử, việc làm bài tập là 1 phơng tiện để nắm bắt kiến thức bộ môn 1 cách t duy, khoa học Vì vậy chúng ta cần nắm bắt đợc cách làm các dạng bài tập lịch sử để học bộ môn đợc tốt hơn
2.Dạy nội dung bài mới: (35’)
b.Trong chính sách cai trị của ngời
Hồi giáo và ngời Mông Cổ, theo
em thủ đoạn nào là nguy hiểm
nhất?
Trình bày
Thời kì nào là thời kì phát triển
cao nhất của chế độ pk Cam- pu-
chia? Vì sao?
Trình bày
Đa ra BT:
Thực hiện
a Ghép đúng tên gọi các quốc gia
pk với tên gọi ngày nay:
Su- khô- thay Mi- an- ma
- Chiếm đoạt ruộng đất
- Chia rẽ dân tộc, tôn giáo -> nguy hiểm nhất
- Cấm đạo Hin- đu, thực hiện đặc quyền của đạo hồi
c -Ăng- co là thời kì phát triển cao nhất của chế độ phong kiến Cam- pu- chia
- Vì: + Sản xuất nông nghiệp phát triển.+ Lãnh thổ đợc mở rộng, nhất là về phía
Trang 29triển thịnh vợng đúng với mỗi
quốc gia pk Đông Nam á
A Vơng triều Mô- giô- pa- hít
B Vơng quốc Pa- gan
C Thời kì Ăng- co
D Vơng quốc Su- khô- thay
E In- đô- nê- xi- a
F Cam- pu- chia
G Mi- an- ma
H Thái Lan
Đa ra BT: Chọn các từ (Phơng
Đông, châu Âu, chế độ phong
kiến) điền vào chỗ trống:
-Điền tiếp vào chỗ trống trong
các câu sau, để hoàn thành
những nội dung về xã hội pk
a.Nhà nớc phong kiến phơng
Đông và châu âu tuy tính chất
có khác nhau nhng đều có tên
gọi chung là:
b.Nếu chia theo đơn vị xã hội
thì chế độ phong kiến cả
ph-ơng Đông và châu âu đều có
hai giai cấp cơ bản là:
b Chế độ pk CÂ và PĐ có hai g/c cơ bản:
Địa chủ- Lãnh chúa
Nông dân lĩnh canh- Nông nô
Bài tập 5 Các thời kì lịch sử
Xã hội phongkiến phơng
Đông
Xã hội phong kiến châu Âu.Thời kì
hình thành
Từ TK III TCN- thế kỉ XV
Từ TK V- X
Thời kì
phát triển
Từ thế kỉ X-XV Từ thế kỉ XI- XIV.Thời kì
khủng hoảng và suy vong
Từ thế kỉ XVI- giữa thế
kỉ XIX
Từ thế kỉ XIV- XV
Cơ sở kinh tế Nông nghiệp đóng kín Nông nghiệpđóng kín
Trang 30trong công xã
nông thôn trong lãnh địa.Các giai
cấp cơ
bản
Địa chủ và nông dân lĩnhcanh.(Tá điền)
Lãnh chúa
và nông nô
Nhà nớc Chế độ quân
chủ Chế độ quân chủ.3.Củng cố luyện tập : (4’)
GV: Khái quát lại những nội dung LSTG trung đại
4 H ớng dẫn học sinh tự hoc ở nhà : (1’)
Xem lại các BT
CB: Bài 8( Nớc ta buổi đầu độc lập)
*************************************************
Phần hai: lịch sử việt nam- từ thế kỉ x đến giữa thế kỉ xix
ChơngI: buổi đầu độc lập thời ngô- đinh- tiền lê(thế kỉ x)
Ngày soạn: 27/9/2010 Ngày dạy: 30 /9/2010 Lớp 7C,A
- Thấy đợc quá trình tổ chức đất nớc của Đinh Bộ Lĩnh
2.Kĩ năng: Bồi dỡng kĩ năng lập biểu đồ, sơ đồ, sử dụng bản đồ khi học bài, trả lời bằng xác định các vị trí trên bản đồ và biết điền kí hiệu vào những vị trí cần thiết
3.Thái độ: Giáo dục ý thức độc lập tự chủ của DT, tổ chức đất nớc của mọi ngời dân
II.Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
1.Chuẩn bị của giáo viên : lợc đồ 12 sứ quân
2.Chuẩn bị của học sinh: Đọc bài ở nhà
III.Tiến trình bài dạy:
1.Kiểm tra bài cũ: (kiểm tra viết15 phút)
*Đề bài:
Lớp 7A:
Câu 1: TB về sự hình thành, phát triển và suy vong của chế độ pk ở phơng Đông?
Câu 2: Trình bày cơ sở kinh tế của XH pk? Nêu sự khác nhau về cơ sở KT trong
XHPKPĐ và XHPKCÂ?
Câu 3:Thể chế nhà nớc phong kiến ở châu Âu là gì? Nêu ý hiểu về thể chế đó?
Lớp 7B:
Câu 1: Trình về sự hình thành, phát triển và suy vong của chế độ pk ở CÂ?
Câu 2: Trình bày cơ sở XH của XHPK? MQH giữa các g/c trong XHPK là gì?
Câu 3: Thể chế nhà nớc phong kiến ở PĐ là gì? Nêu ý hiểu về thể chế đó?
Lớp 7C:
Câu 1: Nhận xét về sự hình thành, phát triển và suy vong của XHPK ở CÂ và PĐ?
Câu 2: XHPK CÂ và PĐ gồm những giai cấp nào? Mối quan hệ giữa các g/c?
Câu 3: Các quốc gia phong kiến theo thể chế nhà nớc nh thế nào?
* ĐA, BĐ:
Lớp 7A:
C1: chế độ pk ở PĐ: hình thành sớm từ TCN hoặc đầu CN
Phát triển chậm chạp từ khoảng TKVII-VIII=ở TQ, một số nớc ĐNA từ sau TK X
QT khủng hoảng và suy vong kéo dài từ TKXVI-XI X (4đ)
C2: Cơ sở KT của XHPK: đều sống chủ yếu nhờ nông nghiệp kết hợp chăn nuôi và một
số nghề thủ công
Trang 31Khác: ở PĐ, sx nông nghiệp bị bó hẹp, đóng kín trong các công xã nông thôn ở CÂ bị bóhẹp trong các lãnh địa PK (4đ)
C3: thể chế nhà nớc quân chủ (vua đứng đầu để bóc lột và đàn áp các giai cấp khác) (2đ)
Lớp 7B:
C1: Sự hình thành, phát triển và suy vong của chế độ pk ở CÂ
Xuất hiện khoảng TK V và đợc xác lập, hoàn thiện ở khoảng TK X
Phát triển toàn thịnh TK XI-XIV
Suy vong TK XV-XVI (4đ)
- Xã hội phong kiến phơng Đông: hình thành sớm, phát triển chậm, suy vong kéo dài
- Xã hội phong kiến châu Âu: hình thành muộm hơn, kết thúc sớm hơn so với phơng
Câu 3: ở châu Âu và phơng Đông theo thể chế nhà nớc vua đứng đầu để bóc lột và đàn
áp giai cấp khác ->chế độ quân chủ chuyên chế (2đ)
*Đặt vấn đề :(1p)
Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 đã chấm dứt thời kì đô hộ hơn 1000 năm của các thếlực phong kiến phơng Bắc đối với nớc ta Để củng cố nền độc lập và chủ quyền của đất n-
ớc, Ngô Quyền đã xây dựng nhà nớc mới Nội dung bài học hôm nay sẽ giúp các em hiểu
rõ những việc làm của Ngô Quyền và tình hình đất nớc dới thời Ngô
2.Dạy nội dung bài mới:( 26’)
Yêu cầu 1 học sinh đọc mục 1(sgk- tr125)
Sau chiến thắng Bạch Đằng năm 938 Ngô Quyền
đã làm gì?
-Trình bày
Hớng dẫn học sinh vẽ sơ đồ
+ Vua đứng đầu, quyết định mọi việc trong triều
( chính trị, quân sự, ngoại giao)
+ Dới vua, giúp việc vua là các quan văn, võ
+ Đứng đầu cơ quan địa phơng là thứ sử các châu
Việc Ngô Quyền lên ngôi vua và xây dựng bộ
máy nhà nớc mới có ý nghĩa ntn?
Xoá bỏ chức tiết độ sứ;
Đặt các chức quan văn, võ;quy định các lễ nghi củatriều đình; cử các tớng cócông coi giữ các châu quantrọng
-> Thể hiện ý thức độc lập,
tự chủ
Trang 32ờng của nhân dân ta cũng nh khả năng xây dựng 1
quốc gia tự chủ, quyết không chịu lệ thuộc vào
các thế lực ngoại bang
Yêu cầu 1 học sinh đọc mục 2(sgk)
Cuối thời Ngô, tình hình nớc ta có những thay đổi
nh thế nào?
Trình bày ->
BS: Sau khi Ngô Quyền mất, các con ông còn trẻ,
không đủ khả năng nối nghiệp cha trong việc điều
hành chính sự Dơng Tam Kha là em vợ Ngô
Quyền đã lợi dụng chiếm quyền Năm 950 Dơng
Tam Kha cử Ngô Xơng Văn và Đỗ Cảnh Thạc đi
đánh hai thôn Đờng, Nguyễn thì Ngô Xơng Văn
đã quay lại đánh úp kinh thành giành lại ngôi vua
Lúc bấy giờ tình hình trong nớc rối loạn, thổ hào
nổi lên khắp nơi
Em hiểu “sứ quân ‘’là gì?
Các phe phái phong kiến, các tớng lĩnh nổi lên
chiếm cứ từng vùng, đánh lẫn nhau
Sử dụng lợc đồ để học sinh theo dõi tình trạng
chia cắt đất nớc, hỗn loạn do 12 sứ quân gây nên
Theo em loạn 12 sứ quân ảnh hởng ntn tới tình
hình đất nớc?
Đất nớc loạn lạc ,suy yếu
(chuyển ý): Loạn 12 sứ quân gây biết bao tang tóc
cho nhân dân.Trong khi đó nhà Tống đang có âm
mu xâm lợc nớc ta.Do vậy việc thống nhất đất nớc
ngoại xâm mới, đòi hỏi tầng lớp thông strị trong
nớc phải nhanh chóng thống nhất lực lợng để đối
phó với nạn ngoại xâm và đó cũng là nguyện vọng
của ND ta thời bấy giờ
Đinh Bộ Lĩnh đã làm gì để thống nhất đất nớc?
-Trình bày
Việc Đinh Bộ Lĩnh dẹp yên 12 sứ quân có ý nghĩa
gì?
-Trình bày
Y/c HS thảo luận nhóm(đơn vị vừa- 3’)
Em hãy nêu công lao của Ngô Quyền và Đinh Bộ
Lĩnh đối với nớc ta buổi đầu độc lập?
Thảo luận, đại diện nhóm trả lời
(8’)
- Năm 944 Ngô Quyềnmất.Dơng Tam Kha cớpngôi, triều đình lục đục
- Năm 950 Ngô Xơng Văngiành lại ngôi vua Song uytín nhà Ngô giảm sút
- Năm 965 Ngô Xơng Vănchết ĐN hỗn loạn ( loạn 12
+ Đợc nhân đân ủng hộ.->Năm 967 đất nớc thốngnhất
3.Củng cố luyện tập : (2’)
Trang 33? Nguyên nhân Đinh Bộ Lĩnh dẹp đợc loạn 12 sứ quân?
Ông là ngời có tài chỉ huy, đợc nhân dân ủng hộ
1 Kiến thức: Giúp học sinh hiểu và nắm đợc những điểm chính sau đây:
-Thời Đinh- Tiền Lê, bộ máy nhà nớc đã đợc xây dựng tơng đối hoàn chỉnh, không còn
đơn giản nh thời Ngô Quyền
-Nhà Tống xâm lợc nớc ta, nhng chúng đã bị quân dân ta đánh cho đại bại
-Nhà Đinh và nhà Tiền Lê đã bớc đầu xây dựng đợc nền kinh tế, văn hoá phát triển
II.Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
1.Chuẩn bị của giáo viên :
- Lợc đồ kháng chiến chống Tống lần thứ nhất(năm 981)
- Tranh ảnh về cố đô Hoa L, đền thờ vua Đinh, vua Lê
- Sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nớc thời Tiền Lê
2.Chuẩn bị của học sinh: Đọc bài ở nhà
III.Tiến trình bài dạy:
1.Kiểm tra bài cũ: (4’)
* ? Hãy trình bày công lao của Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh đối với nớc ta trong buổi
đầu độc lập?
* Đáp án, BĐ:
+ Ngô Quyền đã khẳng định khả năng độc lập, tự chủ của nhân đân ta qua việc củng cốquyền lực ở trong nớc, không chịu lệ thuộc vào thế lực bên ngoài
+ Đinh Bộ Lĩnh là ngời dẹp loạn 12 sứ quân, thống nhất đất nớc
*Đặt vấn đề :(1’) Sau khi đất nớc thống nhất, nhà Đinh và nhà Tiền Lê đã có nhữngbiện pháp gì để củng cố nền độc lập dân tộc, bảo vệ chủ quyền quốc gia? Nội dung bàihọc hôm nay sẽ giúp chúng ta hiểu rõ vấn đề đó
2.Dạy nội dung bài mới: (37’)
GV
?
HS
GV
Yêu cầu 1 hs đọc mục 1 sgk
Sau khi đất nớc thống nhất Đinh Bộ Lĩnh đã làm
gì?
Trình bày
Việc làm đó của Đinh Bộ Lĩnh đã khẳng định rõ
vai trò của ông trong một quốc gia độc lập, là một
bớc tiến về ý thức tự chủ của nhân dân ta thời đó
là Đại Cồ Việt, đóng đôtại Hoa L
- Phong vơng cho các con
- Cắt cử quan lại
-Dựng cung điện, đúctiền, xử phạt nghiêm khắc
Trang 34(Chuyển ý): So với thời Ngô, Đinh Bộ Lĩnh đã tiến
thêm 1 bớc trong việc xây dựng chính quyền độc
lập tự chủ, khảng định chủ quyền quốc gia, dân
tộc Song ông cũng rất ý thức đợc mẳối quan hệ
giữa nớc ta với nhà Tống Nhng rất tiếc ông đã bị
ám hại và Lê Hoàn lên ngôi, nhà Tiền Lê thành lập
Nhà Tiền Lê đợc thành lập trong hoàn cảnh nào?
Trình bày
(kể chuyện): Vua Đinh và thái tử bị ám hại do 1
viên quan trong triều tên là Đỗ Thích với giấc mơ
ngôi sao rơi vào mồm ngỡ mình sắp đợc làm vua,
bèn lẻn vào cung giết hại vua và thái tử
Vì sao Lê Hoàn lại đợc suy tôn lên làm vua?
Là ngời tài giỏi, có chí lớn, mu lợc, đang giữa
chức”Thập Đạo tớng quân’’,lòng ngời quy phục
Trong hoàn cảnh đất nớc lâm nguy, bà thái hậu họ
Dơng đã biết hi sinh quyền lợi gia đình, dòng họ,
vợt lên quan niệm phong kiến đồng tình khoác áo
ngự bào đa Lê Hoàn lên làm vua
Đại diện nhóm trả lời- nhóm # nhận xét
(Kết luận): Hoàn thiện hơn bộ máy nhà nớc thời
Ngô, ở trung ơng và địa phơng Tiến thêm một bớc
trong việc xây dựng chính quyền độc lập, tự chủ
Quân đội thời Tiền Lê đợc tổ chức ntn?
Trình bày
(giải thích): Cấm quân là quân của triều đình
+ Quân địa phơng: Ngày thờng ở nhà cày ruộng,
lúc đợc huy động thì tham gia chiến đấu dới sự chỉ
huy của các tớng võ-> Đó là chế độ “ngụ binh
nông’’
(chuyển ý): Nhà Tống lợi dụng lúc Đại Cồ Việt
đang bối rối quốc tang đã đem quân xâm lợc
Quân Tống sang xâm lợc nớc ta trong hoàn cảnh
2) Tổ chức chính quyềnthời Tiền Lê
(12’)
a Sự thành lập nhà TiềnLê:
- Năm 979 Đinh TiênHoàng bị ám hại -> nội bộlục đục
- Nhà Tống âm mu xâm ợc
l > Lê Hoàn đợc suy tônlên làm vua
-Tổ chức chính quyềnTrung ơng:
VUA
Thái s Đại s Quan
văn Quan võ
- Đơn vị hành chính:
10 lộPhủ Châu
c Quân đội gồm 10 đạo
và hai bộ phận:
+ Cấm quân + quân địa phơng
3)Cuộc kháng chiếnchống Tống của Lê Hoàn:
(13’)a) Hoàn cảnh lịch sử:
- Cuối năm 979 nhà Đinhlục đục vì tranh giànhquyền lợi
-> quân Tống xâm lợc.b) Diến biến:
-Quân Tống: 2 đờng thuỷ
Trang 35?
HS
GV
-Tháng 4.981, bất chấp sớ cầu phong của Lê Hoàn
(xin đợc lập Đinh Toàn làm vua, nhằm gây thêm sự
chủ quan cho quân Tống và kéo dài sự chuẩn bị của
quân ta) Quân Tống kéo vào nớc ta theo 2 đờng:
đạo quân bộ của bọn Hầu Nhân Bảo, Tôn Toàn
H-ng, Trần Khâm Độ tiến theo đờng Lạng Sơn; đạo
quân thuỷ của Lu Trừng, Giả Thực tiến về cửa sông
Bạch Đằng Theo kế hoạch đã định, khi thuỷ quân
của giặc đến vùng ven biển gần cửa sông Bạch
Đằng thì Lê Hoàn cử quân tiến ra chống cự kịch
liệt Không đánh nổi quân ta, quân thuỷ giặc buộc
phải rút lui Quân bộ tiến xuống Lê Hoàn đã đặt
phục binh đánh tan, Hầu Nhân Bảo tử trận, quân ta
nhân đà thắng lợi tiến lên phía Bắc Hay tin Trần
Đọc cho học sinh nghe tài liệu tham khảo “Lê
Hoàn lên ngôi Hoàng đế.”
- Lên ngôi 979 -> 1005: ở ngôi 25 năm, thọ 65
tuổi Có công lao to lớn với sự phát triển của lịch
sử dân tộc(kháng chiến chống Tống thắng lợi, xây
dựng đất nớc với những biện pháp phát triển kinh
tế- văn hoá, bảo vệ nền độc lập dân tộc)
bộ (Hầu Nhân Bảo chỉhuy)
- Quân ta: Chặn đánh ởsông Bạch Đằng diệt quân
bộ ở phía Bắc
- Kết quả: Kháng chiếnthắng lợi
c) ý nghĩa:
- Đánh bại âm mu xâm
l-ợc của kẻ thù, giữ vữngnền độc lập, củng cố lòngtin vững chắc và tiền đồcủa DT
- Khẳng định quyền làmchủ đất nớc
-Nhà Đinh và nhà Tiền Lê đã bớc đầu xây dựng đợc nền kinh tế, văn hoá phát triển
2 Kĩ năng:- Bồi dỡng kĩ năng vẽ sơ đồ, lập biểu đồ, kĩ năng sử dụng bản đồ khi học bài, trả lời câu hỏi kết hợp với xác định trên bản đồ và điền kí hiệu vào vị trí cần thiết
3.Thái độ: - Lòng tự hào, tự tôn dân tộc, ý thức độc lập, tự chủ trong xây dựng kinh tế, quý trọng các truyền thống của ông cha
Trang 36- Sự biết ơn đối với những ngời có công xây dựng, bảo vệ đất nớc trong thời kì đầu giànhlại độc lập.
II.Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
1.Chuẩn bị của giáo viên :
- Lợc đồ kháng chiến chống Tống lần thứ nhất(năm 981)
- Tranh ảnh về cố đô Hoa L, đền thờ vua Đinh, vua Lê
- Sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nớc thời Tiền Lê
2.Chuẩn bị của học sinh:học bài cũ, đọc bài mới ở nhà
III.Tiến trình bài dạy:
1.Kiểm tra bài cũ: (4’)
*Câu hỏi: Nhà Đinh đã làm gì để xây dựng đất nớc?
Nhà tiền Lê thành lập vào năm nào?
* Đáp án, BĐ:
-Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi Hoàng Đế, đặt niên hiệu là Thái Bình; đặt tên nớc là Đại Cồ Việt,
đóng đô ở Hoa L (Ninh Bình); Vua Đinh phong vơng cho các con, các tớng lĩnh thân cậnnắm giữ những chức vụ quan trọng; cho xây dựng cung điện, đúc tiền; Trừng trị nghiêmkhắc những kẻ phạm tội (7đ)
- Nhà tiền Lê thành lập năm 979 (3đ)
*Đặt vấn đề : (1’)
Để khẳng định vị trí của 1 quốc gia tự chủ, ngoài việc củng cố tình hình chính trị, quân
sự của đất nớc,các vua thời Đinh- Tiền Lê cũng có nhiều chính sách mới trong việc thúc
đẩy nền kinh tế,phát triển văn hoá.Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta hiểu rõ những nétmới của tình hình kinh tế, văn hoá dới thời Đinh- Tiền Lê
2.Dạy nội dung bài mới: (35’)
Thời Đinh- Tiền Lê nông nghiệp đợc coi trọng vì là
nền tảng kinh tế của đất nớc
Vậy nhà Đinh- Tiền Lê đã chú ý đến phát triển
nông nghiệp bằng những biện pháp nào?
Trình bày
(giải thích): Lễ cày tịch điền là vua tự mình cày
mấy đờng đầu tiên
- Năm 983 Lê Hoàn cho đào con sông nối từ Đồng
Cổ (Yên định- Thanh hoá), đến sông Bà Hoà (Tĩnh
gia- Thanh hoá), thuyền bè đi lại đều tiện
- Năm 1003 Lê Hoàn cho vét kênh Đa Cái
(Nghệ An)
- Thời Đinh đúc tiền “Thái bình’’.Đến thời Tiền Lê
năm 984 vua Lê lại cho đúc tiền “Thiên phúc”
cao sức chiến đấu của toàn dân
(kết luận): Bằng những việc làm trên trong sản
xuất, thời Đinh- Tiền Lê đã bớc đầu xây dựng đợc
nền kinh tế tự chủ Đánh dấu bớc phát triển mới
của nền kinh tế
II Sự phát triển kinh tế vàvăn hoá
1) Bớc đầu xây dựng nềnkinh tế tự chủ:
(18’)
a Nông nghiệp:
- Ruộng đất: Phần lớn làruộng đất công làng xãchia cho nông dân càycấy
- Chính sách :+ Tổ chức lễ cày tịch
điền
+Đẩy mạnh khai hoang.+Chú trọng công tác thuỷlợi
->Tạo điều kiện cho sảnxuất nông nghiệp ổn định
và bớc đầu phát triển
b.Thủ công nghiệp:
- Lập nhiều xởng mới
- Các nghề cổ truyền pháttriển
c.Thơng nghiệp:
- Đúc tiền đồng
-Trung tâm buôn bán- chợhình thành
Trang 37(chuyển ý):Cùng với những chuyển biến trong đời
sống kinh tế, đời sống xã hội và văn hoá cũng có
những thay đổi ra sao?
Yêu cầu học sinh đọc mục 2 sgk
Trong xã hội thời Đinh- Tiền Lê có những tầng lớp
Em hãy dựa vào sơ đồ trình bày quyền lợi và địa vị
của các giai cấp, tầng lớp trong xã hội?
- Phần lớn nông dân là những ngời dân tự do, cày
ruộng công làng xã Quyền lợi của họ gắn bó với
làng, với nớc, cuộc sống đơn giản bình dị, nộp
thuế, đi lính, đi phu cho nhà nớc
- Nô tì chiếm số lợng không nhiều, song là những
ngời khổ cực nhất và không có địa vị trong xã hội
Tuy nhiên sự phân biệt giữa 2 tầng lớp cha sâu sắc
Vì sao các nhà s lại đợc trọng dụng trong bộ máy
nhà nớc?
Đạo phật đợc truyền bá rộng rãi, các nhà s là những
ngời có học, giỏi chữ Hán
(phân tích):Nhà s trực tiếp dạy học, làm cố vấn
trong ngoại giao.Thời đó nớc ta bị bọn thống trị
ph-ơng bắc đè nén, áp bức lâu đời,giáo dục cha phát
triển nên số ngời đợc đi học rất ít Phần lớn ngời có
học là các nhà s, họ vừa giỏi văn thơ, đối đáp lại
vừa hiểu biết tình hình chính trị của đất nớc nên
Theo em những loại hình văn hoá dân gian nào còn
đợc bảo tồn đến ngày nay?
2 Đời sống xã hội và vănhoá:
(17’)
a Xã hội:(Sơ đồ)
b Văn hoá:
- Đạo phật đợc truyền bárộng rãi
- Các loại hình dân gian:
ca hát, nhảy múa, đuathuyền, đánh đu, võ, vật
Trang 38?
HS
GV
Nh hát chèo, tuồng, đua thuyền, đấu vật đợc tổ
chức trong các lễ hội ở các làng quê
Em có cảm nghĩ gì về các lễ hội văn hoá?
Là ngày hội văn hoá của nhân dân ta, các dân tộc
(bổ sung): Các lễ hội văn hoá xa và nay đều thực sự
là ngày hội của quần chúng nhân dân lao động
Thông qua các lễ hội văn hoá tình cảm cộng đồng
đợc thắt chặt hơn, bởi vì những ngày đó mọi ngời
dân lao động đợc nghỉ ngơi sau những tháng ngày
lao động vất vả Họ đợc vui chơi, giao lu, gặp gỡ
nhau trao đổi tâm tình, thể hiện tình yêu quê hơng,
đất nớc của mình qua các trò chơi, làn điệu dân ca
Vì vậy ngày nay nhà nớc ta rất chú trọng tới sinh
hoạt văn hoá, khuyến khích các địa phơng tổ chức
1 cách trang trọng có ý nghĩa nhằm giáo dục truyền
thống dân tộc cho các thế hệ tiếp theo
diễn ra trong các lễ hội
3.Củng cố luyện tập: (4’)
GV(sơ kết bài):Thời Đinh- Tiền Lê nền kinh tế nớc ta dần đợc ổn định và bớc đầu pháttriển Đời sống xã hội và văn hoá của nhân dân có nhiều nét mới, là cơ sở cho việc xâydựng một quốc gia độc lập, tự chủ sau này
? Nguyên nhân làm cho nền kinh tế thời Đinh- Tiền Lê phát triển?
Đất nớc độc lập, thống nhất
Nhà nớc có chính sách khuyến khích sản xuất nông nghiệp phát triển
Do bản tính cần cù và kinh nghiệm sản xuất lâu đời của nhân dân ta
GV: ví dụ: 939: Ngô Quyền lên ngôi vua
- 944: Ngô Quyền mất Dơng Tam Kha cớp ngôi
- 965: Ngô Xơng Văn giành lại ngôi vua
- 968: Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi Hoàng Đế
CB: Nhà Lí đẩy mạnh công cuộc XD đất nớc
- Các sự kiện về việc thành lập nhà Lý cùng với việc dời đô về Thăng Long
- Việc tổ chức lại bộ máy nhà nớc, xây dựng nhà nớc và quân đội
2.Kĩ năng: Rèn luyện cho học sinh kĩ năng lập bảng, biểu thống kê các sự kiện trong khi học bài
3.Thái độ: - Lòng tự hào là con dân Đại Việt
- ý thức chấp hành pháp luật và nghĩa vụ bảo vệ Tổ Quốc
II.Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
1 Chuẩn bị của giáo viên : LĐ chung về nớc ta hoặc bản đồ Đại Việt thời Lý- Trần.2.Chuẩn bị của học sinh: Đọc bài ở nhà
III.Tiến trình bài dạy:
1.Kiểm tra bài cũ: (4’)
*Câu hỏi: Đời sống xã hội và văn hoá của nớc Đại Cồ Việt có gì thay đổi?
Trang 39Nguyên nhân nào làm cho thơng nghiệp thời Lê phát triển? Vì sao?
* Đáp án;
- Xã hội hình thành 2 tầng lớp: Thống trị và bị trị nhng sự phân biệt giữa các tầng lớpnày còn cha sâu sắc; đạo phật đợc truyền bá rộng rãi, vai trò của các nhà s đợc đề cao;phát triển nhiều loại hình văn hoá dân gian… (6đ)
- Nhà nớc đào thêm sông, đắp thêm đờng, thống nhất tiền tệ
Tạo điều kiện cho giao thông và thuận tiện mua bán (4đ)
*Đặt vấn đề : (1’)
Nhà Tiền Lê thành lập năm 979, đã góp phần bảo vệ Tổ quốc (kháng chiến chôngTống lần1 thắng lợi) và xây dựng nền kinh tế văn hoá tự chủ Nhng khi Lê Hoàn mất thìmâu thuẫn nội bộ trong triều nảy sinh ra sao và trong bối cảnh đó, nhà Lý thành lập ntn?Chúng ta tìm hiểu nội dung bài học để hiểu những vấn đề trên?
2.Dạy nội dung bài mới: (35’)
Yêu cầu 1 học sinh độc muc 1 sgk
Vì sao sau khi Lê Hoàn mất, triều thần lại chán
ghét nhà Tiền Lê?
Vua ăn chơi xa xỉ, bỏ trễ triều chính, không
quan tâm đến đời sống nhân dân…
(kể chuyện): Vua Lê Long Đĩnh tàn bạo cho
ng-ời vào cũi trôi sông, dùng dao cùn xẻo thịt ngng-ời,
róc mía trên đầu s…
Tại sao các quan lại trong triều lại tôn tớng Lý
Công Uẩn lên làm vua?
Lý Công Uẩn là ngời có tài, có đức, có uy tín
lớn trong triều, bấy giờ đang gĩ chức: Tả thân vệ
điền chỉ huy sứ
Giơí thiệu cho học sinh về thân thế của Lý
Công Uẩn:là ngời châu Cổ Pháp (Từ Sơn _Bắc
Ninh ), mẹ mất khi LCU mới sinh,đợc nhà s Lý
Khánh Vân nhận làm con nuôi Nhờ sự nuôi
dạy của Lí Khánh Vân và Lí Vạn Hạnh, LCU
văn võ kiêm toàn ,làm chỉ huy cấm quân thăng
dần đến chức : Điện tiền chỉ huy sứ Ông là
ng-ời học giỏi ,có đức hạnh nên đợc các quan trong
* Hoa L: nơi rừng núi hiểm trở
-> giao thông đi lại gặp khó khăn
-> thuận lợi bảo vệ kinh đô
- Để xây dựng kinh đô mơí nhà Lý đẫ cho xây
dựng cung điện, thành luỹ…
(bổ sung): Tên gọi Đại Việt đợc duy trì lâu dài
nhất từ thế kỉ XI- XIX ( thời Lý, Trần, Lê sơ…)
Treo sơ đồ trống, hớng dẫn học sinh điền vào sơ
đồ tổ chức bộ máy nhà nớc thời Lý
1) Sự thành lập nhà Lý:(18’)
- Năm 1009 Lý Công Uẩn
đ-ợc suy tôn lên làm Vua Nhà
Lý thành lập
- Năm 1010 rời đô về Đại La(đổi tên thành là ThăngLong)
- Năm 1054 đổi tên nớc là
Đại Việt
- Tổ chức bộ máy nhà nớc:+ Chính quyền trung ơng:
Trang 40cháu quan lại mới đợc làm quan”.
(hs khá giỏi): Tại sao nhà Lý lại phải giao các
chức vụ quan trọng cho ngời trong họ nắm giữ?
Nhằm tập trung củng cố quyền lực
Cho thảo luận nhóm (đơn vị < , 2’)
So sánh bộ máy nhà nớc thời Lý với thời Đinh-
Em có suy nghĩ gì về việc làm của nhà Lý: Khi
1 hoàng tử đợc chọn nối ngôi phải ra ngoài
thành ở tìm hiểu cuộc sống của nhân dân
Treo chuông lớn dân ai có oan ức gì thì đánh
chuông xin vua xét sử?
- Nhà Lý quan tâm đến đời sống nhân dân và
luôn coi dân là gốc rễ lâu bền của chính quyền
- Khoảng cách giữa vua với dân cha phải là xa
lắm (mặc dù chính quyền nhà Lý xây dựng là
chính quyền quân chủ)
(chuyển ý): Cùng với việc xây dựng bộ máy nhà
nớc, nhà Lý còn xây dựng luật pháp và quân
đội
Tại sao thời Đinh- Tiền Lê lại phải đặt vạc dầu,
nuôi hổ dữ để nghiêm trị kẻ phạm tội?
Vì cha có pháp luật thành văn
Việc xét sử tuỳ tiện do ngời xét xử không tránh
khỏi sai sót
Nhà Lý đã tiến bộ hơn thời Đinh- Tiền Lê trong
việc quản lí xã hội là gì?
Trích 1 số điều luật trong bộ hình th SGV:
- Không đợc mang khí giới vào cung cấm (xử
tử)
- Trang phục, nhà cửa của dân không đợc giống
trong cung
- Cấm giết mổ trộm trâu bò, cấm điều động dân
phu khi ngày mùa cấy gặt…
Nội dung cơ bản bộ Hình th bảo vệ ai?
- Bảo vệ nhà vua và cung điện
- Bảo vệ sản xuất nông nghiệp (tiến bộ)
(liên hệ): Hiện nay ta cũng ban hành hiến pháp,
pháp luật bằng nhiều lĩnh vực của đời sống xã
hội
VD: Hiến pháp nớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩa
Vua, quan đại thần
Các quan
+Chính quyền địa phơng:
Lộ, phủHuyện
- Tác dụng: ổn định trật tự xãhội và bảo vệ quyền lợi củanhà nớc phong kiến