hướng dẫn học orcad

- Mục Titletên bản vẽ , nhấn chuột vào dòng này, chữ chuyển sang màu đỏ, sau đó kích chuột phải chọn Edit Properties, gõ tên bản vẽ trong ô Value, ta có thể chọn font chữ khi nhấn nút Ch

- Website : www.orcad.com

- Hỗ trợ khách hàng trực tuyến: www.orcad.com/technical

- Hỗ trợ bằng Email: www.orcad.com/technical/email_support.asp

- Orcad có u điểm lớn so với các chơng trình vẽ mạch khác nh Protel, cicuirt

đó là chơng trình chạy nhanh, dễ dàng tạo linh kiện mới nên rất phù hợp với các quốc gia khác nhau, các trình độ làm việc khác nhau, chơng trình chạy mạch in nhanh

- Màn hình làm việc đợc chỉ ra nh hình sau:

- Cửa sổ làm việc của chơng trình cũng giống nh một ứng dụng bất kỳ nào của Windows nào mà bạn đã biết, có các menu lựa chọn nh File, Edit, Windows, Help Chúng không có gì đặc biệt chức năng giống nh các chơng trình Word hay Exel mà bạn đã biết Duy chỉ có các menu sau là chúng ta cân quan tâm: Place, Macro, và Option

- Để bắt đầu một bản vẽ bạn vào File/ New/ Project Sau đó là đến tiêt mục lựa chọn kiểu thực hiện và tên của bản vẽ

Các nút radio tròn mà bạn thấy chính là các lựa chọn mà phần mềm cho phép:-Analog or Mixed A/D: ý nói Bản vẽ chỉ thuần là tơng tự hay kết hợp cả với mạch biến đổi tơng tự số

-PC Board Wizard(vẽ theo chỉ dẫn)-Schematic: theo kiểu giản đồ, tuỳ ý bạn(thông thờng ta hay chọn kiểu này)

- Bớc tiếp theo ta thấy cửa sổ làm việc nh hình vẽ

Nói thêm về Project, đây là từ đợc dùng phổ biến hiện nay giống

nh Project trong báo cao công việc của bạn, hay Project của lập trình, Dự án(Project), bao gồm vấn đề chính và các vấn đề có liên quan Nh bạn nhìn thấy trên hình Project của ta gồm: Design Resources, Outputs và Referenced Projects, ta sẽ làm rõ các đề này

ở phần sau.

- Để bắt đầu quá trình vẽ bạn kích vào PAGE1 để hiện ra trang trắng và bắt đầu quá trình vẽ

Thiết lập các thông số cho bản vẽ:

- Khổ giấy: Ta có các khổ A0, A1, A2, A3, A4 Quá trình chọn nh sau:

Từ menu chính của chơng trình chọn Option/Design Template/ chọn Page Size, chọn đơn vị hệ met bằng cách nhấn vào nút Option Milimeters từ đây bạn có thể chọn các loại khổ giấy theo tiêu chuẩn huặc có thể chọn khổ tuỳ

ý ở nút Custom

- Tiếp theo chọn khoảng cách giữa các chân ở nút Pin-to-Pin Spacing(thông thờng ta chọn giá trị chuẩn ngầm định là 2,54mm)

- Ghi các thông tin của bản vẽ: kéo màn hình về dới cùng bên phải khung ghi các khung tên hiện ra:

- Mục Title(tên bản vẽ ), nhấn chuột vào dòng này, chữ chuyển sang màu

đỏ, sau đó kích chuột phải chọn Edit Properties, gõ tên bản vẽ trong ô Value, ta có thể chọn font chữ khi nhấn nút Change:

- Document Number: số bản

- Rev : thứ tự bản vẽ

- Date: ngày tháng năm vẽ, ngầm định là thời gian của

PC bạn đang dùng, muốn sửa cũng làm tơng tự nh trên

- Ngoài ra tuỳ từng yêu câu

mà bạn có thể vẽ thêm khung và ghi thêm các dòng chữ ở khung tên, bằng cách chọn đối tợng vẽ đờng thẳng và chọn Place/ Text

Cách thực hiện tạo mẫu bản vẽ chuẩn:

Tại hình vẽ trang sau này sẽ tiến hành làm quen với các chc năng cần thiết của chơng trình Bên trên là các menu lựa chọn, bên phải là các chức năng cần thiết cho vẽ mạch, để hiểu thêm về chúng ta có thể tự tiến hành kích vào và thực hiện thử, làm một số lần là có thể hiểu và quen thao tác đợc

- Để lựa chọn linh kiện bạn chọn Place/Part huặc nhấn Shift + P

Các phần chọn để liên kết

chi tiết

- Chơng trình sẽ dẫn bạn đến các th viện thiết bị

Cách bố trí linh kiện của Orcad là thành các nhóm nh bạn thấy tại mục Libraries: nh Trasistor, Connector(các thành phần kết nối), Arithmetic(thuật toán) Không phải lúc nào tất cả các th viện đều hiện hết lên cửa sổ, bạn có thể bổ xung nó bằng cách

Tên thiêt bị

Hình dạng

nhấn vào nút Add Library/ và chọn thêm bất kỳ th viện nào(theo đờng dẫn) ví dụ nh

tôi chọn Counter.olb

Ta sẽ có thêm th viện đợc hiện lên nh sau, trong quá trình vẽ nếu thiếu bất

kỳ th viện nào bạn cũng có thể tiến hành tơng tự để tìm ra chúng theo các thao tác nh trên

- Nếu không biết linh kiện thuộc th viện nào bạn có thể nhấn vào mục Part Search, ở đây tôi chọn 74LS90, sau đó nhấn Begin Search

phần vừa chọn

- Tiến hành bố trí linh kiện tại ví trí sao cho hợp lý, kích chuột phải để kết thúc, ở đây tôi vẽ một mạch đếm xung dùng 1LED 7 vạch cho nên cần IC 74LS90, 74LS47, 74LS75, một Jumer nối đến nguồn cung cấp.

- Sau khi lựa chọn đủ linh kiện ta tiến hành nối mạch

Gõ tên linh kiện cần tìm

Nơi tìm

- Với chơng trình Orcad thờng ngầm định chân nguồn và chân đất cho nên ta sẽ không thấy hiện lên màn hình, bạn có thể vẽ theo chế độ ngầm định, nếu không để thuận tiện ta có thể làm xuất hiện các chân đó theo quá trình nh sau: 1 Kích chuột phải vào linh kiện cần biến đổi, chọn EditPart

Bạn thấy hai đấu tròn đỏ bên trên và bên dới, kích chuột phải vào vòng tròn bên trên chọn Properties

- Bảng đặc tính chân: ô Name là tên của chân đó ở đây là chân cấp nguồn Vcc,

ô Number: số thứ tự của chân đó, ở đây là chân số 5, ô Shape: hình dạng của chân, ở

đây là loại chân có độ dài bằng không, ô Type kiểu chân ở đây là chân cấp nguồn

Bạn muốn cho hiển thị chân này hãy nhấn vào Pin Visible, và chọn Line ở ô Shape, sau đó nhấn OK Tiếp tục nh vậy với các chân còn lại, và các linh kiện khác

Cũng với các thao tác kích chuột phải và chọn Edit Part bạn cũng có thể đặt lại vị trí chân cho các linh kiện, dùng trờng hợp này cho các mạch phức tạp cần phải chuyển vị trí chân cho dễ nối dơng điện

Đã chọn

- Các chức năng giúp cho quá trình nối mạch nh hình vẽ sau:

(Shift+W)Dùng để đấu nối các chân linh kiện theo dạng đờng mạch đơn(đờng mạch đơn là đờng mạch giống nh chúng ta hay vẽ ở vở ghi chép)

(Shift+B)Dùng để kết hợp nhiều đờng mạch với nhau, gọi là đờng BUS

Nh bạn thấy trên hình vẽ hai IC8051 và 82C82 có các chân tơng ứng tử 32-39 nối vào 8-1 và nối đến một đờng mạch khác ta dùng 1 đờng BUS sẽ làm cho hình gọn gàng hơn nhiều

(Shift+J)Điểm nối, bạn kích vào đây là di chuyển đến điểm nối giữa hai

điểm(những đờng cắt ngang nhng không nối thì ta không sử dụng điểm này nếu không chơng trình sẽ báo lỗi)

(Shift+E)Dùng tạo phần tử của đờng BUS, ví dụ nh hình sau một đờng BUS có 5 phần tử nối vào, đầu tiên bạn chọn đờng BUS vẽ sau đó vẽ các phần tử

(Shift+X)Dùng để ngắt các kết nối, khi các chân linh kiện không sử dụng đến bạn chọc chức năng này và di chuyển đến chân đó để chọn chức năng không dùng khi đố chơng trình mới không báo lỗi

Đờng BUS

Hình trên bạn để ý thấy chân số 17 không dùng đến ta chỉ thị bằng dấu ngạch chéo để chỉ thị không nối.

Bên cạnh đó chơng trình còn có cách chức năng cho phép vẽ hình vuông, tròn, ờng thẳng, tạo các logo riêng

đ Kết thúc qúa trình nối dây ta có bản vẽ nh sau:

-Việc bố trí linh kiện nhiều trên một bản vẽ là rất khó khăn do vậy chơng trình cho phép trong một dự án bạn có thể thực hiện nhiều bản vẽ khác nhau, chẳng hạn nh ở ví dụ này chúng ta cha có nguồn nắn dòng cấp cho bộ đếm ta sẽ vẽ nó ở bản vẽ số 2

- Quá trình thực hiện: thu nhỏ cửa sổ đang làm việc lại Để cho hiện lên cửa sổ Project, kích chuột phải vào SCHEMATIC, chọn New Page Ch-

ơng trình ngầm định trang tiếp là trang số 2, nếu không thay tên bạn có thể nhấn OK Một cửa sổ làm việc trắng suất hiện bạn thực hiện vẽ nh quá trình bình thờng

Kết quả ta đợc mạch nguồn tuyến tính nh sau

- Thông thờng để thuận tiện cho quá trình thiết kế, quá trình làm mạch in

và quá trình lắp giáp thì bạn nên ghi các lời giải thích trên mạch Chẳng hạn nh ở mạch nguồn ta dung hai đấu nối(Jumper), một đến nguồn

220VAC thì ta có một dong ghi chú là "đến 220VAC", và một Jumper đến

bộ đếm ta cũng ghi là "đến bộ đếm trang 1" Thực hiện chức năng này chọn Place/Text huặc nhấn Shift+T

Cách in bản vẽ :

1 Thiết lập máy in:

- Chọn File/ Print Setup:

lời giải thích

- C¸c th«ng sè thiÕt lËp nh thiÕt lËp m¸y in bÊt kú trªn Windows:

Các chức năng khác không có gì đặc biệt chỉ có chức năng chỉnh độ lệch, tuỳ sự lựa chọn của bạn sao cho hợp lý, thông thờng để cho tiện đóng ta chọn độ lệch của trục X là 0,6

Sau đố chọn OK

Số bản

Chọn in

đen trắng hay màu

Chọn tỉ lệ

Chọn độ lệch

Chọ

n in nếu chấp nhận

Phón

g to thu nhỏ

Chọn chức năng nàyKhôngChâp nhận

Phần II

Vẽ Mạch In

Qúa trình chuyển từ mạch nguyên lý sang mạch in:

- Tại bản vẽ lu bản vẽ ra file: mnl(Tạo các liên kết giữa các thiết bị với nhau)

- Mở chơng trình Layout Plus

- Chọn New(Vẽ bản mạch chính)

Chơng trình sẽ tảivề(Load) một mẫu kích thớc, nếu chọn DEFAULT tức là

ta chọn kích thớc ngầm định cho mạch in(thông thờng ta chọn luôn vì cha biết kích thớc mạch in)

- Tiếp theo chơng trình sẽ tải file : mnl mà bạn đã lu ở trên, ở giai đoạn này bạn chỉ việc chọn đúng đờng dẫn đến nó là đợc

- Nếu nh thành phần nào cha có chân hàn thì chơng trình sẽ yêu cầu bạn chọn, khi đó ta kích vào nút mũi tên nh hình vẽ(Link existing ).

- Sau khi hoàn tất bạn có

đợc một hình bố trí linh kiện dạng nh hình vẽ:

- Từ bớc này tuỳ theo t duy và kinh nghiệm mà bạn sẽ chế tạo đợc mạch in

có hay không có dây câu, và nhanh hay chậm

- Để cho tiện quan sát ta ẩn các dây nối bằng việc nhấn vào nút Reconnect

- Tiếp theo di chuyển các linh kiện (việc này có thể bạn phải lặp đi lặp lại nếu mạch in vẽ lâu và nhiều dây câu).

-Chọn số lớp cho mạch in nh sau:

- Chọn lớp nh sau, bạn kích chuột vào các lớp không muốn vẽ

- Thờng tại VN ta chỉ dùng một lớp Kích chuột phải chọn Properties, và

xoá bỏ

- Sau đó thu màn hình hiện tại và chọn Obstacle Tool:

Để chọn khung mạch in cần vẽ, bạn sẽ vẽ một hình vuông có các linh kiện nằm bên trong

-Sau đó chọn Auto/ Autoroute/Board chơng trình bắt đầu thực hiện vẽ

- Tuỳ theo bạn

mà bạn có thể có ngay mạch in và cũng có thể mất hàng giờ

- Nếu nh mạch in cha thoả mãn theo yêu cầu thì bạn có thể bố trí lại các linh kiện: + Chọn nút Refresh All

Khi đó tất cả các dây nối linh kiện sẽ đợc xoá bỏ và bạn có thể

đặt lại vị trí của linh kiện sau cho lợp lý hơn Và lại tiến hành lặp lại cho đến khi thoả mãn yêu cầu đề ra

- Chú ý trong quá trình thiết kế không phải lúc nào bạn cũng chọn đợc footprint thoả mãn, vì có thể trong th viện của nó không có, khi đó chúng ta

có thể chọn một thiết bị nào đó có footprint lớn hơn huặc bằng cái chúng ta

đang cần huặc là bạn có thể chọn nút nhấn Cancel Sau khi quá trình chọn chân hoàn tất ta sẽ tiến hành sửa chữa bổ sung sau

- Để thực hiện đợc việc sửa chữa hay bổ sung bạn kích chuột phải vào linh kiện đó (linh kiện sẽ đổi màu), chọn Properties

-Chän Footprint

- TiÕp theo b¹n sÏ chän footprint thÝch hîp

+KÝch chuét vµo líp nµo mµ b¹n muèn in(VN th«ng thêng thùc hiÖn 2 líp

sÏ dÔ h¬n cho nªn thêng chØ cã líp TOP vµ BOTTOM)

Bạn chọn sao cho tất cả các ô còn lại chuyển màu đen nh hình trên, sau đó kích chuột phải chọn Preview/ thu nhỏ cửa sổ Post Process

+Vào File chọn Print/Plot

Thông thờng chọn các chức năng nh hình, nếu muốn xuất file sang chơng trình khác nh Autocad thì bạn chonk DXF, và file đợc xuất sẽ cùng th mục với file này Ta chọn Mirror để sản xuất mạch, bỏ chức năng này để in mạch ra đọc, khi in Mirror bạn dùng giấy Can huặc bóng kính

Chức năng này chọn thì các lỗ mạch in sẽ mở

In âm bản(sản xuất mạch thì phải in âm bản)

Trong quá trình thiết kế không phải lúc nào bạn cũng có đợc loại linh kiện

đúng theo yêu cầu cả ở mạch nguyên lý và mạch in Nhất là tại nớc ta các linh kiện điện tử hầu nh không rõ ràng Quá trình tạo lịnh kiện mới nh sau:

1 Tạo linh kiện mới: - Chơng trình vẽ mạch orcad Capture

- Chọn New/Library

- Tiếp theo bạn chọn các thông số của thiết bị định tạo mới: Mục name: bạn

gõ tên thiết bị cần làm chẳng hạn: Chi_Thi_Kim PCB Footprint chọn là 2(vì có 2 chân)

-Màn hình suất hiện một mẫu hình trớc, trên thanh công cụ vẽ bạn

co thể chọn lựa các công cụ vẽ hình phía phải(vuông, tròn, elip, đờng thẳng,

đa đờng, các ký tự theo chuẩn IEEE), để tạo thành hình cần vẽ

- Kết thúc bạn đóng cửa sổ làm việc nhng nhớ là phải lu bản vẽ tại

th viện nào đó

- Khi sử dụng bạn chỉ việc gọi tên thiết bị đó ở mục Place/Part

2 Tạo chân mạch in mới:

- Chạy chơng trình Layout Plus

- Vào màn hình làm việc bất kỳ chọn File/Library Maneger

- Mµn h×nh lµm viÖc suÊt hiÖn nh h×nh:

- Tiếp theo bạn chọn tên của footprint và hệ đơn vị chuẩn

- Chân mạch in của linh kiện thực chất là cáclỗ(hole) để hàn linh kiện, kích chuột phải và chọn New ở đây Chỉ thị kim có hai chân cắm nên tôi chọn là

2, khi thiết kế bạn phải chú ý đến khoảng cách giữa các chân sau cho đúng

Kết thúc bạn đóng cửa sổ làm việc và chọn th mục lu chân linh kiện vừa tạo.

Cũng với các thao tác nh trên bạn có thể tạo th viện riêng cho

mình