đề tài SINH THÁI BỆNH cây

• Trong giai đoạn này, vi sinh vật gây bệnh sinh trưởng phát triển tiềm tàng ở bên trong mô cây gây ra những biến đổi sâu sắc và phá huỷ tế bào cây bệnh.. Độ ẩm • -Độ ẩm cao giọt nước,gi

SINH THÁI BỆNH CÂY

NHÓM THỰC HIỆN: PHẠM QUỐC LỢI TRẦN VĂN QUANG

1.Qúa trình xâm nhiễm

• Gồm 3 giai đoạn kế tiếp nhau:

• -Giai đoạn xâm nhập mầm bệnh

• -Giai đoạn tiềm dục (ủ bệnh)

• -Giai đoạn phát triển bệnh

1.1.Giai đoạn xâm nhập

• Là giai đoạn đầu tiên kể từ khi mầm bệnh tiếp xúc trên bề mặt cây trồng, hoạt động và xâm nhập vào bên trong mô, thực hiện được quan hệ kí sinh với cây kí chủ

• Phương thức lan truyền:

• +Nhờ các yếu tố truyền lan như gió, mưa, nước, côn trùng…

• Con đường xâm nhập: qua lỗ khí khổng, các lỗ tự nhiên trên cây, qua vết thương hay nhờ enzim phân giải cutin

1.2.Giai đoạn ủ bệnh (tiềm dục)

• Là thời gian từ sau giai đoạn xâm nhập cho đến khi xuất hiện triêụ chứng ban đầu của bệnh

• Trong giai đoạn này, vi sinh vật gây bệnh sinh trưởng

phát triển tiềm tàng ở bên trong mô cây gây ra những biến đổi sâu sắc và phá huỷ tế bào cây bệnh

• Tuy nhiên, cây trồng cũng có những phản ứng chống lại (thụ động hoặc chủ động) nhờ các cấu tạo hình thái,

thành phần hoá học, phản ứng phản enzim, phản độc tố… làm cho giai đoạn tiềm dục của bệnh có thể ngắn hay dài, nhanh hay chậm cùng với sự tác động của các yếu ngoại cảnh khác.

1.3.Giai đoạn phát triển bệnh

• Là giai đoạn tiếp sau giai đoạn tiềm dục, kể từ khi xuất hiện rõ triệu chứng bên ngoài của bệnh Vi sinh vật gây bệnh tiếp tục sinh trưởng và sinh sản tới khi kết thúc (ở nấm, đây là thời gian sinh sản hình thành bào tử để phát tán lan truyền)

2.Sinh thái bệnh cây

• 2.1 Điều kiện cơ bản để phát sinh bệnh:

• -Phải có mặt cây kí chủ ở giai đoạn có khả năng mẫn cảm bệnh.

• -Phải có nguồn mầm bệnh có sức sống, đạt

lượng xâm nhiễm tối thiểu.

• Phải có điều kiện ngoại cảnh tương đối phù hợp.

• *3 điều kiện trên có quan hệ khăng khít với

nhau.Nếu thiếu một trong ba điều kiện cơ bản trên thì bệnh không thể xuất hiện.

2.2.Các yếu tố ngoại cảnh ảnh

hưởng tới sự phát triển của bệnh

• A Độ ẩm

• -Độ ẩm cao (giọt nước,giọt sương đọng trên mặt lá) là điều kiện thuận lợi và cần thiết cho nhiều loại bào tử nấm, vi khuẩn sinh trưởng, phát triển gây bệnh.

• -Đất trồng có độ ẩm quá cao, đất ướt,bí nước là điều kiện làm cây suy yếu,thúc đẩy nhanh sự phát triển của nhiều loại bệnh nấm cổ rễ,bệnh thối rễ,thối gốc do

nấm đất và vi khuẩn gây ra.

• b,Nhiệt độ.

• -Nhiệt độ cũng là một yếu tố rất cơ bản có ảnh hưởng tới tốc

độ lây nhiễm và phát sinh phát triển bệnh

-Trong giai đoạn xâm nhập,nhiệt độ có ảnh hưởng tới tốc độ

và tỉ lệ nảy mầm bào tử Mỗi loại bệnh có những giới hạn

nhiệt độ tối thiểu, tối thích và tối đa

• -Có những loại bệnh rất nhạy cảm phụ thuộc vào sự biến đổi của nhiệt độ và độ ẩm (bệnh đạo ôn lúa,bệnh sương mai),nhưng cũng có một số loại bệnh phát triển thích ứng với phạm vi nhiệt độ rất rộng (bệnh tiêm lửa lúa).

• -Nhiệt độ còn ảnh hưởng tới tình trạng và sinh trưởng của cây do đó cũng ảnh hưởng tới sức chống bệnh

của cây làm cho thời kì tiềm dục ngắn hay dài,bệnh

nặng hay nhẹ.

c, ánh sáng:

Cường độ chiếu sáng,thời gian chiếu sáng,ngày

dài,ngày ngắn tuy không luôn luôn có ảnh hưởng quyết định như nhiệt độ, độ ẩm nhưng trong một số trường hợp có ảnh hưởng rõ rệt tới sức chống chịu bệnh của cây.

• d, Độ pH của đất cũng có thể ảnh hưởng lớn tới quá trình lây nhiễm và phát triển của một số bệnh như:bệnh tuyến trùng hại rễ,bệnh nấm sưng rễ cải bắp phát sinh mạnh ở đất có độ pH 4-5

• e,Chế độ dinh dưỡng:

• Việc bón phân hữu cơ,vô cơ cũng ảnh hưởng tới sức chống chịu bệnh của cây,qua đó ảnh hưởng tới sự phát sinh,phát

triển bệnh mạnh hay yếu

f,Các yếu tố hữu sinh(côn trùng,vi sinh vật,cỏ dại…)có ảnh hưởng tới sự phát triển bệnh

-Một số loài côn trùng là yếu tố truyền lan nhiều loại bệnh vi

khuẩn,vi rut,nấm.Thậm chí có vai trò quyết định quá trình

truyền lan,mức độ phát triển của nhiều loại bệnh virut (bệnh

vàng lùn hại lúa,bệnh xoăn lá virut cà chua…) và bệnh vi

khuẩn

• -Nhiều loài vi sinh vật hoại sinh trong đất như:Trichoderma,vi khuẩn Bacillus subtilis…có tính đối kháng,có thể ngăn cản,ức chế sự xâm nhiễm gây bệnh và phát triển của nhiều loại bệnh cây

• =>Những yếu tố ngoại cảnh ảnh hưởng tới bệnh có tính chất tổng hợp,liên quan tác động tới từng giai đoạn trong quá trình xâm nhiễm,thúc đẩy hoặc hạn chế sự phát sinh,phát triển bệnh cây.Nghiên cứu các điều kiện này có một ý nghĩa thực tiễn

quan trọng trong việc tìm hiểu đặc điểm phát sinh,vùng tác

hại ,khả năng bột phát dịch bệnh và xác định các biện pháp phòng ngừa đối với mỗi loại bệnh cụ thể

2.3.Nguồn bệnh và chu kì bệnh

trong tự nhên

• Nguồn bệnh trong tự nhiên bảo tồn ở các dạng khác

nhau tuỳ theo loài vi sinh vật gây bệnh,thông thường ở các dạng bào tử,các dạnh hạch nấm,sợi nấm,nha bào… được tàng trữ ở các vị trí khác nhau ở hạt giống củ

giống,tàn dư cây bệnh cũ,trong đất,cỏ dại,côn trùng…

• -Các nguồn bệnh nói trên dù ở bất kì dạng nào đều là

nguồn mầm bệnh xâm nhiễm đầu tiên trên cây trồng

trong các vụ sau,năm sau.Sự lây bệnh xuất hiện đầu tiên trên một số cá thể cây kí chủ gieo trồng ở vụ sau,năm sau do các dạng nguồn bệnh bảo tồn gây ra,gọi là “xâm nhiễm lần đầu”.Từ đó tạo ra các ổ bệnh nhỏ,rải rác.Trong điều kiện ngoại cảnh phù hợp,sự lây nhiễm sẽ mở

rộng,lan truyền nhiều đợt kéo dài gọi là tái xâm nhiễm

• -Số lần tái nhiễm nhiều hay ít,nhanh hay chậm phụ thuộc chặt chẽ vào đặc diểm chu kì phát triển của kí sinh vật (nấm) và

điều kiện ngoại cảnh làm cho mức độ lây lan phát triển bệnh mạnh hay yếu trên đồng ruộng

• -Sự nối tiếp các giai đoạn tĩnh (không kí sinh) và hoạt động (kí sinh) trong quá trình từ “nguồn bệnh-xâm nhiễm lần đầu-tái xâm nhiễm-bảo tồn nguồn bệnh” gọi là “chu kì bệnh”(chu kì xâm nhiễm)