SINH THÁI BỆNH CÂY docx

Dạng tồn tại và vị trí tồn tại của nguồn bệnhDạng tồn tại Dạng phổ biến của nấm là dạng sợi nấm tồn tại trong mô cây, cành, lá, quả, hạt … Các dạng biến thái của sợi nấm là hạch nấm có s

SINH THÁI BỆNH CÂY

Sinh thái bệnh cây là nghiên cứu mối quan hệ giữa ký sinh gây bệnh với cây trồng và điều kiện môi trường.

Dạng tồn tại và vị trí tồn tại của nguồn bệnh

Dạng tồn tại

Dạng phổ biến của nấm là dạng sợi nấm tồn tại trong

mô cây, cành, lá, quả, hạt … Các dạng biến thái của sợi nấm là hạch nấm có sức chống chịu cao trong các môi

trường là nguồn bệnh quan trọng để duy trì nòi giống nên một số trường hợp hạch là giai đoạn bắt buộc trong chu kỳ của một số loại nấm Một số hạch có thể tồn tại vài tháng hoặc vài năm

dạng tồn tại khác của nấm là dạng bào tử

Các dạng tồn tại

Tồn tại qua hình thức nhân giống vô tính:

qua hom giống, cành ghép, mắt ghép, củ giống…

Tồn tại trong các hình thức nhân giống hữu tính:

Nguồn bệnh ở cây ký chủ, cây dại tàn dư và

ở đất.

Bệnh do nấm fusarium

Quá trình xâm nhiễm của vi sinh sinh vật gây bệnh

Nấm, vi khuẩn phần lớn xâm nhiễm qua lỗ hở tự nhiên như khí khổng, thủy khổng, vết thương do xây xát, virus thường xâm nhiễm qua vết thương nhẹ mắt thường khó quan sát Một số trường hợp các loài nấm ký sinh

chuyên tính có thể tự xâm nhập bằng cách tạo vòi hút có

áp lực cao xuyên thủng lớp cutin ở lá, quả … để xâm nhập vào cây Bề mặt lá có nhiều nước, axit amin tự do là điều kiện thuận lợi để nấm xâm nhập và phát triển

Ngoài các con đường xâm nhập trên các bộ phận như rễ cây, lông hút, mầm non và hoa cũng là nơi ký sinh

dễ dàng xâm nhập vào cây

Lượng xâm nhiễm

mỗi loài vi sinh vật đều có lượng xâm nhiễm khác nhau Có loài nấm chỉ cần một bào tử có thể gây bệnh nhưng cũa có loài cần đến vài ngàn bào

tử mới có khả năng gây bệnh Đối với virus có loài gây bệnh ở độ pha loãng 1/1000 cũng có loài gây bệnh ở độ pha loãng 1/1.000.000 lượng xâm

nhiễm này là lượng xâm nhiễm tối thiểu cần cho một VSV gây bệnh.

Quá trình xâm nhập và gây bệnh diễn ra như sau:

- Giai đoạn tiếp xúc: là giai đoạn bào tử bay tự do trong

không khí hay truyền đi nhờ gió, nước … gặp được ký chủ nếu tiếp xúc gặp lá có độ ẩm cao, có bề mặt nhám, tầng bảo vệ mỏng bào tử có thể bám giữ và chuẩn bị xâm nhập Một số bào tử gặp phải ký chủ có bề mặt trơn trượt dễ bị rữa trôi hoặc lá có nhiều lông không tiếp xú được với ký

chủ sẽ không thực hiện được giai đọan sau (người ta gọi đây là hiện tượng miễn dịch cơ giới của cây)

- Giai đoạn nảy mầm: giai đoạn này nhất thiết phải có giọt nước hoặc ẩm độ cao

Giai đoạn xâm nhập và lây bệnh:

Sau khi xâm nhập vào cây nấm có thể phát triển làm cho cây nhiễm bệnh Giai đoạn này cũng có thể kết thúc nhanh chóng nếu như cây tiết ra độc tố hay các men làm

vô hiệu hóa ký sinh (gọi là miễn dịch hóa học) Nếu giai

đoạn này được thực hiện, ký sinh lập được mối quan hệ ký sinh _ ký chủ thì cây đã bị nhiễm bệnh

Khái niệm về thời kỳ tiềm dục _ thời kỳ ủ bệnh.

Thời kỳ tiềm dục được tính từ khi vi sinh vật gây bệnh xâm nhập cho đến khi xuất hiện triệu chứng bệnh

đầu tiên

Phụ thuộc vào điều kiện ánh sáng, ẩm độ, nhiệt độ

mà thời kỳ tiềm dục kéo dài hay ngắn Nhiệt độ, ẩm độ

thấp thời gian tiềm dục được kéo dài

Giai đoạn phát triển của bệnh là giai đoạn nấm phát triển mạnh và lây lan ra môi trường xung quanh

Quá trình xâm nhiễm còn tùy thuộc vào tuổi cây, chế

độ dinh dưỡng, cây trồng thưa hay dày, mùa vụ, điều kiện thời tiết …

Các điều kiện phát sinh phát triển và dịch hại bệnh cây.

Ba điều kiện cơ bản để phát sinh dịch hại bệnh cây:

- Phải có mặt cây ký chủ ở giai đoạn cảm bệnh

- Phải có nguồn bệnh ban đầu, vi sinh vật gây bệnh phải đạt mức xâm nhiễm tối thiểu

- Phải có những điều kiện môi trường tương đối phù hợp

Ký chủ

-Về phía cây ký chủ: phải có mặt diện tích lớn cây ký chủ ở giai đoạn cảm nhiễm và giai đoạn cảm nhiễm này trùng với thời kỳ lây lan mạnh.

- Về phía vi sinh vật gây bệnh: nguồn bệnh được tích lủy

số lượng lớn vượt xa mức xâm nhiễm tối thiểu có khả

năng sinh sản lớn truyền bệnh nhanh chóng và với số

lượng vượt trội, có tính độc cao và sức sống mạnh

- Về phía môi trường: các điều kiện thời tiết như ẩm độ , nhiệt độ … thuận lợi cho vi sinh vật phát triển

Những nguyên tắc xây dựng biện pháp phòng trừ.

- Trước khi đi vào các biện pháp phòng trừ cần thấy rõ là các biện pháp phòng trừ có thể tập hợp thành một hệ

thống biện pháp hay chỉ thực hiện một hay hai phương

pháp trọng điểm

- Khi sử dụng một biện pháp thì điều quan trọng nhất là

phải dự đoán đúng thời điểm để phòng trừ hiệu quả nhất

- Khi thực hiện một hệ thống biện pháp phòng trừ (IPM)

Chúng ta cần lưu ý một số nguyên tắc và các biện pháp khi thực hiện phải đạt được ba hướng sau:

Có tác dụng tiêu diệt hay khống chế nguồn bệnh đầu tiên

Ngăn chặn sự lây lan để cản trở bệnh không lây lan trên diện tích rộng

Tăng tính chống chịu của cây giúp cây phục hồi, phát triển tốt

Khi thực hiện các biện pháp này cần phải:

Đảm bảo tính liên hoàn, hợp lý trong quá trình trồng trọt một cây

Phải dựa vào đặc điểm loài, giống cây, đặc điểm ký sinh vật gây bệnh

Phải nắm được các đặc điểm vùng sinh thái để dự báo bệnh hại

Phải nắm vững điều kiện kinh tế của địa phương để đưa ra phương pháp phòng trừ hợp lý và mang lại hiệu

quả kinh tế cao và bảo vệ môi trường

Phương pháp phòng trừ bệnh cây