bài giảng sinh lý cây hoa

những kiến thức cơ bản về chức năng sinh lý của cây hoa, cho chúng ta biết cách trồng và những điều kiện cơ bản để cây hoa sinh trưởng và phát triển tốt nhất,... phù hợp với mục địch nhất người sử dụng

Các yếu tố bên ngoài (external factors) cây cần để phát triển

(http://www.plant-and-flower-guide.com/how-do-plants-grow.html)

CO2

Nhiệt độ

Oxygen Nước

Nước Dinh Dưỡng

Quang hợp

Hô hấp Thoát hơi nước

Cây phát triển cân đối khi các quá trình quang hợp,

hố hấp và thoát hơi nước

Cường độ ánh sáng

 Tác động của các hormones nhóm Auxin bị chi phối bởi ánh sáng

 Cảm nhận cường độ ánh sáng của các loài cây trồng không

giống nhau

o Cây chịu nắng

o Cây chịu bóng

o Cây trung tính

Trong trường hợp tạo thêm thời

gian bóng tối,

phải thực hiện

liên tục không

ngắt quãng giữa ban ngày và ban đêm vì điều kiện chủ yếu là tổng số thời gian bóng tối liên tục

Cây ngày dài

• Những cây ngày dài phần lớn là cây ở miền ôn đới

(mõm sói, hướng dương, cẩm chướng)

• Đối với cây ngày dài, nếu ngày càng dài, cây trổ hoa

Nhóm cây trung tính

• Đối với nhóm cây trung tính (tú cầu, trà, đỗ

quyên) thì thời gian chiếu sáng hàng ngày ít

ảnh hưởng

• Cây có thể trổ hoa trong bất kỳ thời gian chiếu sáng nào, nhưng phải đảm bảo tối thiểu từ 8-10h/ngày

Dinh dưỡng

• Tương quan dinh dưỡng: tỉ lệ C/N

C>N : sinh trưởng sinh sản

• Các giá trị tuyệt đối của C và của N là quan trọng

thiếu nitơ sẽ ngăn cản ra hoa (vd ở cây cà chua)

dư thừa đạm (N) sẽ làm chậm ra hoa

Các tác nhân có lợi cho sự tích luỹ đường (hydrat carbon) hoà tan kích thích cây ra hoa, ngược lại các tác nhân bất lợi sẽ làm chậm sự ra hoa

• Nguyên tắc này đã được chứng minh với thực vật ngày dài

Nhiệt độ

• Xuân hóa hay tác động của nhiệt độ thấp: Một số thực vật trong quá trình phát triển yêu cầu phải qua giai

đoạn đầu ở nhiệt độ thấp thì mới phát triển bình

thường mục đích để phân hóa mầm hoa Căn cứ vào mức độ yêu cầu nhiệt độ khác nhau chia thành 4 nhóm

– Thực vật “đông tính”: yêu cầu nhiệt độ từ 0 o C đến 10 o C trong thời gian 30-70 ngày để hoàn thành giai đoạn xuân hóa

– Thực vật “xuân tính”: yêu cầu nhiệt độ 5-10 o C trong 5-15 ngày, phần lớn là cây hoa một năm

– Thực vật “bán đông tính”: là loại hình giữa 2 loại trên

– Thực vật không có giai đoạn xuân hoá hoặc xuân hoá

không mẫn cảm với nhiệt độ

Trong phản ứng xuân

hoá, cơ quan tiếp nhận

nhiệt độ thấp

là đỉnh sinh trưởng ngọn

• xử lý nhiệt độ thấp 10 độ C liên tục trong 40 ngày

và Gibbrelin đã làm cho cây hoa loa kèn sinh

trưởng phát triển nhanh, rút ngắn thời gian ra

• Phát tài (Dracaena fragrans) nở hoa khi trải qua 1

giai đoạn khí hậu lạnh

Các yếu tố bên trong (internal factors)

• Tuổi cây: Theo học thuyết các pha phát triển của thực vật có hoa

của Chailakhyan trong giai đoạn trưởng thành trên cây sẽ xuất hiện các cơ quan sinh sản Đến độ tuổi xác định (trên thực vật thân thảo

có thể xác định bằng chỉ tiêu số lá trên cây) tại đỉnh sinh trưởng của thân, mầm lá chuyển hóa thành mầm hoa và gặp điều kiện thuận lợi cây ra hoa, kết quả

• Tương quan hormon: các loài thực vật tự điều khiển sự ra hoa theo tuổi cây Trong chu trình phát triển đến độ tuổi xác định (tuỳ thuộc vào yếu tố di truyền của loài hay giống cây) sẽ xuất hiện tương quan hormon, hình thành gradient của trạng thái trưởng thành trong mô phân sinh đỉnh, kiểm tra sự phân hoá của tế bào theo hướng tạo mầm hoa thay vào sự hình thành mầm lá như trong thời kỳ pha sinh dưỡng Trạng thái trưởng thành phụ thuộc vào tương quan các

chất, trong đó có tương quan các hormon nội sinh trong cây

Hormon ra hoa florigen

Thí nghiệm của Chailakhyan

Các biện pháp điều khiển ra hoa

• Khống chế ánh sáng

• Khống chế nhiệt độ

– Nếu tăng nhiệt độ nên kèm phun nước

• Ngắt ngọn, tỉa cành hoặc tạo vết thương

• Chất kích thích sinh trưởng

Thu hoạch đúng thời điểm

vì chắc chắn sẽ tiếp tục tăng trưởng sau

đó nên cũng kéo dài được thời gian cắm bình

Hoa Hồng, Cẩm Chướng, Iris

Bung Nụ: Hoa Lan, Hoa Cúc, Đồng Tiền

Nhiệt độ

• Tránh xa các nguồn tạo khí ethylene

– Rau củ quả trái chín

• Hạn chế thoát hơi nước

Chọn cây hoa trong cảnh quan

• Đẹp

trưởng, đáp ứng thời gian sử dụng)

• An toàn cho người sử dụng (trẻ em, nơi công cộng, hội nghị, trang trí …)

Tài liệu tham khảo

• Nguyễn Thị Hồng Nhung và cộng sự (không rõ năm) Báo cáo Hiện tượng xuân hóa và ứng dụng của nó trong sản xuất

• Trần Thị Dung (2002) Bài giảng Kỹ Thuật Trồng Hoa Cỏ Đại Học Nông Lâm TPHCM

• Flora fife (2012) Ethylene Effects in Postharvest Floriculture

http://www.khoahoc.com.vn/bandoc/ban-doc/42006_phuong-phap-bao-quan-hoa-tuoi-lau-sau-thu-hoach.aspx