Tìm hiểu về bảo hiểm trách nhiệm dân sự

MỞ ĐẦU Rủi ro luôn tiềm ẩn trong đời sống hàng ngày đe dọa đến tính mạng, sức khỏe con người; của cải vật chất của toàn xã hội, gây ra những tổn thất không thể lường trước, ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống của con người, cộng đồng dân cư thậm chí cả một quốc gia. Rủi ro xảy ra có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau: do thiên tai, do thể chất của con người, do môi trường sống hoặc cũng có thể do chính hành vi của con người gây ra. Song hậu quả thì đều gây ra các tổn thất tài chính làm cho người gặp rủi ro lâm vào tình trạng khó khăn về tài chính, dự trữ của cá nhân nhiều khi không đủ để tự khắc phục tổn thất nhằm bình ổn cuộc sống.Bảo hiểm là biện pháp hữu hiệu và chắc chắn trong việc khắc phục các tổn thất tài chính mà rủi ro mang đến.Sự ra đời và tồn tại của các phương thức bảo hiểm đóng vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế, xã hội của mọi cá nhân, tổ chức và cả quốc gia. Công ty bảo hiểm bảo hộ các tài sản, quyền và lợi ích hợp pháp khác của các cá nhân, tổ chức; sức khỏe, tính mạng của công dân.Bất kì tổ chức, cá nhân nào gây thiệt hại đến sức khỏe, tính mạng, tài sản của công dân hay tài sản của tổ chức thì đều phải bồi thường cho người bị thiệt hại.Thiệt hại xảy ra có thể gây ra những tổn thất vượt quá khả năng tài chính của người có trách nhiệm bồi thường và nếu hậu quả không được khắc phục kịp thời, thì sẽ ảnh hưởng rất lớn đến đời sống của người bị thiệt hại cũng như người có trách nhiệm bồi thường.Bảo hiểm trách nhiệm dân sự là một cơ chế đảm bảo chắc chắn cho việc bồi thường thiệt hại, khắc phục kịp thời những thiệt hại về tài chính đối với cả người bị thiệt hại và người có trách nhiệm bồi thường. Ngày nay, trong xu thế hội nhập cùng nền kinh tế khu vực và thế giới, các sản phẩm bảo hiểm phát triển ngày càng đa dạng và phong phú hơn, các đối tượng quan tâm tới bảo hiểm nói chung, bảo hiểm trách nhiệm dân sự nói riêng cũng gia tăng. Cùng với đó là sự gia tăng những tranh chấp trong quá trình ký kết và thực hiện hợp đồng; những hành vi trục lợi bảo hiểm ngày càng tăng và trở lên tinh vi hơn, nghiêm trọng hơn; cũng bởi sự thiếu thông tin của những người tham gia bảo hiểm, sự chưa chặt chẽ trong quy định của pháp luật, sự yếu kém trong quản lý kinh doanh của các doanh nghiệp bảo hiểm và từ ý thức của các chủ thể tham gia về vai trò của bảo hiểm trách nhiệm dân sự trong đời sống của chính họ... Vì lẽ đó những phân tích, lý giải cụ thể các quy định pháp luật về các yếu tố cơ bản về các hình thức bảo hiểm trách nhiệm dân sự, cũng như vai trò của loại bảo hiểm này là rất cần thiết. Vì thế nhóm chung tôi chọn đề tài: “Tìm hiểu về bảo hiểm trách nhiệm dân sự”. Trong quá trình làm bài nhóm chúng tôi còn nhiều hạn chế về thời gian, kiến thức và tài liệu nên bài tiểu luận còn nhiều thiếu sót.Mong thầy giáo và các bạn đóng góp ý kiến để bài tiểu luận được hoàn thiện hơn. Chúng tôi xin cảm ơn   MỤC LỤC

Nhóm 04

CHƯƠNG III: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NHẰM HOÀN THIỆN BẢO HIỂM TRÁCH NHIỆM DÂN SỰ Ở VIỆT NAM

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG VỀ BẢO HIỂM

TRÁCH NHIỆM DÂN SỰ Ở VIỆT NAM

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN

1 KHÁI NIỆM CHUNG VỀ TRÁCH NHIỆM DÂN SỰ VÀ

BẢO HIỂM TRÁCH NHIỆM DÂN SỰ

Trách nhiệm dân sự là trách nhiệm phát sinh do vi phạm nghĩa vụ dân sự được bồi thường về vật chất và tinh thần

1 KHÁI NIỆM CHUNG VỀ TRÁCH NHIỆM DÂN SỰ VÀ

BẢO HIỂM TRÁCH NHIỆM DÂN SỰ

 Có hành vi gây thiệt hại trái pháp luật.

 Có thiệt hại xảy ra.

 Vốn Có quan hệ nhân quả giữa hành vi trái pháp luật và thiệt hại xảy ra.

 Có lỗi của người gây thiệt hại.

1 KHÁI NIỆM CHUNG VỀ TRÁCH NHIỆM DÂN SỰ VÀ

BẢO HIỂM TRÁCH NHIỆM DÂN SỰ

Là một loại hình bảo hiểm mà người bảo hiểm cam kết bồi thường phần trách nhiệm dân sự của người tham gia bảo hiểm theo cách thức và hạn mức đã được hai bên thỏa thuận trong hợp đồng với điều kiện người tham gia bảo hiểm phải đóng một khoản phí tương ứng.

1 KHÁI NIỆM CHUNG VỀ TRÁCH NHIỆM DÂN SỰ VÀ

BẢO HIỂM TRÁCH NHIỆM DÂN SỰ

Đặc điểm của bảo hiểm trách nhiệm dân sự

Đối tượng bảo hiểm mang tính trừu tượng gồm: trách nhiệm hay nghĩa vụ bồi thường

Bảo hiểm trách nhiệm dân sự thường được thực hiện dưới hình thức bắt buộc

Phương thức bảo hiểm có thể là có hoặc không có giới hạn

1 KHÁI NIỆM CHUNG VỀ TRÁCH NHIỆM DÂN SỰ VÀ

BẢO HIỂM TRÁCH NHIỆM DÂN SỰ

 Đối tượng của bảo hiểm TNDS

Là trách nhiệm bồi thường thiệt hại của người được bảo hiểm phát sinh theo quy định về TNDS của luật pháp gồm: vật chất và tinh thần

 Điều kiện phát sinh trách nhiệm bồi thường

Có hành vi gây thiệt hại của người tham gia bảo hiểm đối với người thứ ba, có lỗi của người gây thiệt hại, có thiệt hại thực tế của người thứ ba, thiệt hại xảy ra là kết quả của hành vi gây thiệt hại và hành vi

là nguyên nhân trực tiếp gây thiệt hại.

1 KHÁI NIỆM CHUNG VỀ TRÁCH NHIỆM DÂN SỰ VÀ

BẢO HIỂM TRÁCH NHIỆM DÂN SỰ

Phân loại:

1 KHÁI NIỆM CHUNG VỀ TRÁCH NHIỆM DÂN SỰ VÀ

BẢO HIỂM TRÁCH NHIỆM DÂN SỰ

Vai trò: Bảo hiểm trách nhiệm dân

sự ra đời đóng vai trò chia sẻ gánh nặng rủi ro về tài chính cho người có hành vi gây thiệt hại; khắc phục kịp thời thiệt hại về vật chất và tinh thần của bên bị thiệt hại.

2 CÁCH TÍNH SỐ TIỀN BỒI THƯỜNG CỦA MỘT SỐ

LOẠI BẢO HIỂM TNDS

2 CÁCH TÍNH SỐ TIỀN BỒI THƯỜNG CỦA MỘT SỐ

LOẠI BẢO HIỂM TNDS

 TH1: NLĐ bị chết hoặc suy giảm khả năng lao động vĩnh viễn

từ 81% trở lên + 30 tháng tiền lương liền kề trước tháng xảy ra tai nạn nếu không

do lỗi của chính người lao động đó.

+ 12 tháng tiền lương liền kề trước tháng xảy ra tai nạn nếu do lỗi của chính người lao động

 TH2: NLĐ bị suy giảm khả năng lao động vĩnh viễn dưới 81%

+ 30 tháng tiền lương của tháng liền kề bị tai nạn nhân với tỷ lệ bồi thường

+ 40% số tiền bảo hiểm nếu do lỗi của chính người lao động.

 TH3: bị tai nạn nhưng không mất khả năng LĐ và được điều trị

tại cơ sở y tế

  Số tiền bồi thường =

= chi phí y tế + số tiền bảo hiểm * tỷ lệ thương tật

2 CÁCH TÍNH SỐ TIỀN BỒI THƯỜNG CỦA MỘT SỐ

LOẠI BẢO HIỂM TNDS

Biểu phí bảo hiểm áp dụng cho bảo hiểm bắt buộc bồi thường cho người lao động trong các doanh nghiệp xây dựng, lắp đặt

(Ban hành kèm theo quyết định số 14/2004/QĐ-BTC)

* Biểu phí bảo hiểm năm:

2 CÁCH TÍNH SỐ TIỀN BỒI THƯỜNG CỦA MỘT SỐ

LOẠI BẢO HIỂM TNDS

* Biểu phí bảo hiểm ngắn hạn

60

Từ trên 6 tháng đến 9 tháng

80

2 CÁCH TÍNH SỐ TIỀN BỒI THƯỜNG CỦA MỘT SỐ

LOẠI BẢO HIỂM TNDS

Ví dụ: Anh Minh đang là một kỹ sư cơ khí tại công ty giày da

5/2011 bị tai nạn trong khi đang sửa máy (không do lỗi của anh) Anh đang tham gia BHTN cho NLĐ được 5 năm với số tiền BH là 10 trđ Tiền lương 4/2011 của anh 6,3 tr.đ

Tính số tiền bồi thường anh Minh nhận được trong các TH:a) Anh mất khả năng lao động hoàn toàn?

b) Mất khả năng lao động 75%?

c) Điều trị tại cơ sở y tế với hết 5 tr.đ và tỷ lệ thương tật 10%?

Giải:

a) STBT = 30 x 6,3tr = 75,6 (tr.đ)b) STBT = 6,3tr * 30tháng * 0,62 = 117,18 (tr.đ)c) STBT = 5tr + 10% x 10tr = 6(tr.đ)

2 CÁCH TÍNH SỐ TIỀN BỒI THƯỜNG CỦA MỘT SỐ

LOẠI BẢO HIỂM TNDS

2 CÁCH TÍNH SỐ TIỀN BỒI THƯỜNG CỦA MỘT SỐ

LOẠI BẢO HIỂM TNDS

giá trị thiệt hại của hàng x

tỷ lệ lỗi của chủ xe trong tai nạn

Mức trách nhiệm bảo hiểm/vụ =

MTN bảo hiểm/tấn x

số tấn trọng tải của xe

theo đăng ký

+ Trường hợp thiệt hại thực tế thuộc phạm vi bảo hiểm < Mức trách nhiệm, DNBH bồi thường bằng thiệt hại thực tế của chủ xe + Trường hợp thiệt hại thực tế thuộc phạm vi bảo hiểm ≥ Mức trách nhiệm,DNBH bồi thường bằng mức trách nhiệm

2 CÁCH TÍNH SỐ TIỀN BỒI THƯỜNG CỦA MỘT SỐ

LOẠI BẢO HIỂM TNDS

Ví dụ: Ông An nhận chở 1 lô hàng hoá (10 tấn) trị giá

100 triệu cho công ty C Trên đường vận chuyển hàng hoá bị thiệt hại 25%, lỗi hoàn toàn do chủ xe Tính số tiền bồi thường và số tiền bảo hiểm chi trả cho thiệt hại này? Biết ông An tham gia bảo hiểm trách nhiệm đối với hàng hoá trên xe là 10tr/tấn/vụ Trọng tải của

xe đăng ký trong hợp đồng bảo hiểm là 25 tấn.

Giải:

MTN bảo hiểm/vụ = 10tr x 25tr = 250 (tr.đ)

Số tiền BH bồi thường = 25% x 100tr = 25 (tr.đ)

2 CÁCH TÍNH SỐ TIỀN BỒI THƯỜNG CỦA MỘT SỐ

LOẠI BẢO HIỂM TNDS

1

1

n

i i i

n

i i

s t f

Ví dụ:Có số liệu thống kê 5 năm về tình hình tai nạn giao thông có phát

sinh TNDS của chủ xe cơ giới đối với người thứ ba, đối với xe có trọng tải 3-5 tấn, như sau:

Năm Số xe tham gia bảo

hiểm – Ci (chiếc) Số vụ tai nạn – Si (vụ)

Thiệt hại bình quân một

f

P =

8 , 0 80013

Xác định phí bảo hiểm cho mỗi đầu xe trong năm thứ sáu, giả sử tỷ lệ phụ phí là 20 %

Trước hết ta tính phí thuần:

=  0,080013(triệu đồng/xe) = 80013 ( đồng/xe)

Do tỉ lệ phụ phí là 20% nên phí bảo hiểm năm thứ sáu bình quân mỗi đầu xe là:

=

= 100016 (đồng/xe) 

CƠ SỞ LÝ LUẬN

* Số tiền bồi thường của DNBH

Xác định thiệt hại thực tế thuộc phạm vi bảo hiểm: trách nhiệm bồi thường của chủ xe cộng các chi phí cần thiết, hợp lý khác cho việc ngăn ngừa, hạn chế tổn thất mà chủ xe được DNBH chấp nhận bồi thường

+ Trường hợp thiệt hại thực tế thuộc phạm vi bảo hiểm < Mức trách nhiệm, DNBH bồi thường bằng thiệt hại thực tế của chủ xe

+ Trường hợp thiệt hại thực tế thuộc phạm vi bảo hiểm ≥

Cách tính số tiền bồi thường của người gây thiệt hại

Ví dụ: Tháng 1/2002 xe ôtô tải va vào 1 người đi xe máy làm

người này bị thương nhẹ và thiệt hại như sau: chí phí điều trị hết 200.000 VNĐ, xe máy trị giá 32.000.000 VNĐ hư hại giảm giá trị 50% Xe tải đã tham gia bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới với người thứ 3 với mức 30.000.000VNĐ/ng/vụ

và 30.000.000 VNĐ về tài sản/vụ Yêu cầu: tính số tiền bồi thường của bảo hiểm theo hợp đồng bảo hiểm trách nhiệm dân sự trong vụ tai nạn này? Biết lỗi xe ôtô tải là 100%

Giải:

STBT = 200.000 + (32.000.000 x 50%) = 16.200.000 VNĐ

2 CÁCH TÍNH SỐ TIỀN BỒI THƯỜNG CỦA MỘT SỐ

LOẠI BẢO HIỂM TNDS

Bảo hiểm Trách nhiệm dân sự chủ tàu

Phí bảo hiểm = Mức phí x Tổng dung tích của tàu/ trọng tải/ công suất

+ Theo mức giá trị đã kê khai của việc nhận hàng hóa, hành lý

ký gửi tại địa điểm đến

+ Trường hợp người vận chuyển chứng minh được giá trị kê khai cao hơn giá trị thực tế thì mức bồi thường tính theo giá trị thực tế

sự của chủ

xe cơ giới

Bảo hiểm trách nhiệm dân

sự của chủ

xe cơ giới

Bảo hiểm trách nhiệm chủ

tàu

Bảo hiểm trách nhiệm chủ

tàu

VẤN ĐỀ TRỤC LỢI BẢO HIỂM

Xảy ra hầu hết ở các nghiệp vụ bảo hiểm, gây hậu quả nghiêm trọng

Bảo hiểm phát triển hình thức trục lợi bảo hiểm cũng ngày càng

đa dạng hơn, thủ đoạn trục lợi bảo hiểm cũng tinh vi hơn

VD: chủ tàu kí kết hợp đồng cho con tàu của mình,sau khi kí xong thì mang máy móc vứt xuống biển, làm chìm tàu rồi đòi bồi thường.

Nhiều trường hợp tạo ra hiện trường tai nạn giả.

Hàng hóa được yêu cầu bảo hiểm trong hành trình vận chuyển, nhưng chưa đóng phí bảo hiểm; khi biết hàng về đến nơi an toàn, khách hàng xin hủy đơn bảo hiểm hoặc hủy hợp đồng bảo hiểm để khỏi phải đóng phí

Bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới

Nhiều chủ phương tiện xe mô tô

2 bánh chưa tham gia bảo hiểm dân sự bắt buộc này vì chưa nhận thức về mục đích của việc mua bảo hiểm; doanh nghiệp bảo hiểm chưa tích cực trong tuyên truyền và bán bảo hiểm, thậm chí còn gây sách nhiễu cho khách hàng khi yêu cầu chi trả; mức độ kiểm tra và xử phạt đối với cơ quan chức năng chưa

đủ sức răn đe

Nhiều chủ phương tiện xe mô tô

2 bánh chưa tham gia bảo hiểm dân sự bắt buộc này vì chưa nhận thức về mục đích của việc mua bảo hiểm; doanh nghiệp bảo hiểm chưa tích cực trong tuyên truyền và bán bảo hiểm, thậm chí còn gây sách nhiễu cho khách hàng khi yêu cầu chi trả; mức độ kiểm tra và xử phạt đối với cơ quan chức năng chưa

Bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới

Số lượng tham gia bảo hiểm ít, các quy định về mức bồi thường cũng chưa phù hợp với thực tế Theo thống kê mỗi năm có 12.000 người chết do tai nạn giao thông, trong đó chỉ mới 29% chủ

phương tiện xe mô tô 2 bánh và 90% chủ phương tiện xe ô tô tham gia bảo hiểm này.

Tình trạng bán rong, bán giá rẻ các loại bảo hiểm xảy ra ở nhiều tỉnh thành

* Tin nổi bật: Vì sao có bảo hiểm xe máy giá rẻ?

Gần đây, trên nhiều con đường ở TP.HCM xuất hiện nhiều điểm bán bảo hiểm xe máy (BHXM) di động với chương trình khuyến mãi đến 50% khiến không ít người băn khoăn.

Chị Đào Thị Kiều Nguyên (Bình Chánh, TP.HCM) cho biết, bán

BHXM với thông tin khuyến mãi rất hấp dẫn như “mua một

năm, tặng một năm” hoặc “giảm 50%”, giá còn khoảng

35.000 - 40.000đ/năm tận nhà (bán kính gần) với giá cũng giảm 40-50%.

Doanh nghiệp bảo hiểm không thực hiện

nghiêm chỉnh trách nhiệm bảo hiểm, lợi dụng việc người mua BHXM chỉ mua để tránh bị

phạt mà không quan tâm việc đòi tiền bảo

hiểm khi gặp sự cố

Người tiêu dùng thì mua bảo hiểm chỉ để đối phó với giao thông

Doanh thu phí bảo hiểm xe cơ giới

của toàn thị trường

Đvt: 1.000.000 VNĐ

Năm Phí bảo hiểm

gốc

Nhận TBH trong nước

Nhận TBH ngoài nước

Nhượng TBH trong nước

Nhượng TBH ngoài nước

Giảm phí, hoàn phí bảo hiểm

Phí bảo hiểm thực thu

Bồi thường bảo hiểm xe cơ giới của toàn thị

Thu bồi thường nhượng TBH trong nước

Thu bồi thường nhượng TBH

ngoài nước

Chi bồi thường nhận TBH trong nước

Chi bồi thường nhận TBH ngoài nước

Thựcchibồi thường

Các chủ tàu cũng không tìm hiểu kỹ về sản

phẩm bảo hiểm này, không nắm được đầy đủ

các điều kiện điều khoản trong hợp đồng bảo

hiểm, dẫn tới trường hợp khi tàu gặp rủ ro

chủ tàu không có nguồn tài chính hỗ trợ để

khắc phục thiệt hại

Trong năm 2011 và 2012 có nhiều vụ thiệt hại

không được bồi thường bởi lý do trên

Ví dụ: cùng xem 1 video

Thực trang BHTNDS chủ tàu

• Sự kiện: Bồi thường trách nhiệm dân sự chủ tàu Đông Hà trên 265 triệu đồng

Tàu Đông Hà thuộc Công ty cổ phần Hàng hải Đông Đô, tham gia bảo hiểm P&I tại Bảo Việt Việt Nam từ 20/2/2006 đến 20/2/2007 Ngày 1/7/2006, thuyền viên Lưu Hải Tùng của tàu Đông Hà đã bị tai nạn trượt chân ngã va hông phải vào nắp hầm hàng ở mạn phải của tàu trong lúc đang làm việc khiến thuyền viên này bị thương phải đi cấp cứu và điều trị tại bệnh viện Được Bảo Việt Việt Nam trả cho chủ tàu Đông Hà

là 16.598,28 Đôla Mỹ (tương đương trên 265 triệu đồng Việt

Hiện nay, sản phẩm bảo hiểm thân tàu và trách nhiệm dân sự chủ tàu đóng góp khoảng 10% trong tổng doanh thu phí bảo hiểm toàn thị trường ổn thất từ công ty bảo hiểm

6 tháng đầu năm 2011, bảo hiểm thân tàu và trách nhiệm dân

sự chủ tàu đạt doanh thu 1.055 tỷ đồng, tăng trưởng 8,48% (cùng kỳ năm 2010, nghiệp vụ này tăng trưởng 26%) Các DN bảo hiểm dẫn đầu về doanh thu gồm PVI: 328 tỷ đồng; Bảo Việt: 281 tỷ đồng; Bảo Minh: 174 tỷ đồng; Pjico: 116 tỷ đồng; Toàn Cầu: 31 tỷ đồng Số tiền bồi thường toàn nghiệp vụ này

là 413 tỷ đồng, chiếm tỷ lệ 39% doanh thu phí

Thực trang BHTNDS chủ tàu

Đối với hành vi lừa dối

Đối với hành vi trục lợi bảo hiểm

Đối với bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ

giới

Bộ Tài chính cần nghiên cứu bổ sung thêm những điểm loại trừ, nhất là những hành vi vi phạm pháp luật hiện hành, cần có hướng dẫn chi tiết hơn các trường hợp bồi thường đặc biệt, trao quyền và trách nhiệm cho doanh nghiệp bảo hiểm chủ động giám định xác định tổn thất và giải quyết bồi thường hơn nữa.

Các trường hợp trục lợi bảo hiểm bị phát hiện, cần kiên quyết xử lý.

Chủ xe ô tô phải đem xe đi kiểm tra định kỳ và giấy chứng

Doanh nghiệp bảo hiểm cấp hợp đồng bảo hiểm đầu tiên có trách nhiệm giải quyết bồi thường và thu hồi số tiền bồi thường chia đều cho các hợp đồng bảo hiểm.

Nghiên cứu áp dụng hệ thống Bonus-Malus phù hợp với điều kiện Việt Nam.

Có sự phối hợp giữa Cục Giao thông đường bộ, Cảnh sát giao thông đường bộ, Ủy ban An toàn giao thông, Tổng cục thống kê, các doanh nghiệp bảo hiểm.

Tổ chức thực hiện, giám sát việc thực hiện bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới ngày càng chặt chẽ, hiệu quả hơn; pháp luật quy định quyền và trách nhiệm của chủ xe cơ giới phải rõ ràng

Đối với bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe

cơ giới

Cần quy định mở rộng các loại sản phẩm bảo

hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc

Pháp luật các nước đều quy định trách nhiệm của người sản xuất đối với sản phẩm mà mình sản xuất, kinh doanh và trách nhiệm của người hành nghề dịch

vụ khi gây thiệt hại cho khách hàng do lỗi cố ý hoặc bất cẩn gây ra.

Các nhà sản xuất phải sản xuất ra những sản phẩm đạt tiêu chuẩn Việt Nam.

Pháp luật phải bảo vệ được nhà sản xuất ra sản phẩm đạt tiêu chuẩn, chống được kẻ làm hàng nhái, hàng giả Hiệp hội người tiêu dùng phải có tiếng nói có giá trị đối với sản phẩm gây thiệt hại đến tính mạng, sức khỏe, tài sản của người tiêu dùng