Ngày dạy: Tuần: 1 Chương I. MỆNH ĐỀ TẬP HỢP Tieát 1 §1 MỆNH ĐỀ 1. Mục tiêu: 1.1 Kiến thức: + Biết thế nào là 1 mệnh đề, mệnh đề phủ định. + Biết kí hiệu phổ biến và kí hiệu tồn tại ; biết phủ định các mệnh đề có chứa kí hiệu và kí hiệu tồn tại + Biết được mệnh đề kéo theo, mệnh đề tương đương, mệnh đề đảo. + Biết khái niệm mệnh đề chứa biến. 1.2 Kĩ năng: + Xác định được 1 câu cho trước có là mệnh đề không? + Biết phủ định của 1 mệnh đề, xác định được tính đúng sai của các mệnh đề trong những trường hợp đơn giản + Lập được mệnh đề kéo theo và mệnh đề tương đương từ 2 mệnh đề cho trước. + Xác định tính đúng sai của mệnh đề kéo theo; mệnh đề tương đương. + Biết lập mệnh đề đảo của 1 mệnh đề cho trước. 1.3 Thái độ: + Cẩn thận, chính xác. Tích cực hoạt động. + Biết đưa những KTKN mới về KTKN quen thuộc. + Chủ động phát hiện, chiếm lĩnh tri thức mới. Có tinh thần hợp tác trong học tập. 2. Trọng tâm: Mệnh đề, phủ định của 1 mệnh đề, mệnh đề kéo theo. 3. Chuẩn bị: Giáo viên: Giáo án, SGK, STK, phiếu học tập, … Học sinh: chuẩn bị kiến thức đã học các lớp dưới. 4. Tiến trình dạy học: 4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: ổn định lớp, điểm danh. 4.2 Kiểm tra miệng: giới thiệu chương. 4.3 Bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung bài học Hoạt động 1: Từ những ví dụ cụ thể, hs nhận biết khái niệm. GV: Yêu cầu HS nhìn vào 2 bức tranh, đọc và trả lời tính đúng sai . HS: Trả lời từng bức tranh một GV: Đưa ra khái niệm mệnh đề đóng khung HS: Ghi hoặc không ghi khái niệm mệnh đề GV: Xét 2 câu sau: P(n): “n chia hết cho 3”, n є N Q(x): “x >=10” GV: Hd xét tinh đúng sai,…mệnh đề chứa biến. HS: Trả lời tính đúng sai khi chưa thay n=, x= Hoạt động 2: Gv hướng dẫn hs đọc 2 ví dụ trong SGK. Nhận xét P và phủ định của P HS: Nhận xét mđ P và phủ định của P giống, khác nhau ? HS: Ghi chọn lọc Hoạt động 3 GV: yêu cầu HS đọc vd 3 ở SGK – khái niệm mệnh đề kéo theo HS: Đọc vd 3 GV: Tính đúng sai của mệnh đề kéo theo khi P đúng, Q đúng hoặc sai. GV: Phân tích vd 4, ý 1 GV: Định lý là mệnh đề đúng, thường ở dạng kéo theo, điều kiện cần, đủ HS; ghi có chọn lọc. I Mệnh đề. Mệnh đề chứa biến 1. Mệnh đề + Moãi meänh ñeà phaûi hoaëc ñuùng hoaëc sai. + Moät meänh ñeà khoâng theå vöøa ñuùng vöøa sai. Thường kí hiệu là A, B, C,…P, Q, R,… Ví dụ 1. Tổng các góc trong 1 tam giác = 1800 . 10 là sô nguyên tố. Em có thích học Toán không 2. Mệnh đề chứa biến Ví duï: “n chia hết cho 3” “2 + n = 5” II. Mệnh đề phủ định: Kí hieäu meänh ñeà phuû ñònh cuûa meänh ñeà P laø . Meänh ñeà ñuùng neáu P sai, meänh ñeà sai neáu P ñuùng Ví duï: P:”10 chia heát cho 3” ”10 khoâng chia heát cho 3” III. Meänh keùo theo Meänh ñeà: “Neáu P thì Q” ñöôïc goïi laø meänh ñeà keùo theo, kí hieäu P Q. Meänh ñeà P Q chæ sai khi P ñuùng, Q sai Caùc ñònh lí toaùn hoïc laø nhöõng meänh ñeà ñuùng vaø thöôøng coù daïng P Q. Khi ñoù ta noùi: P laø giaû thieát, Q laø keát luaän cuûa ñònh lí. P laø ñieàu kieän ñuû ñeå coù Q. Q laø ñieàu kieän caàn ñeå coù P. 4.4 Câu hỏi, bài tập củng cố: Caâu hoûi 1: Cho thí duï meänh ñeà ñuùng, meänh ñeà sai, khoâng phaûi meänh ñeà . Caâu hoûi 2: Phuû ñònh cuûa meänh ñeà : C = “ x R, x2 < 0” laø meänh ñeà gì? 4.5 Hướng dẫn học sinh tự học: Đối với bài học ở tiết này: HS veà nhaø xem laïi caùc ví duï ñaõ giaûi ñeå naém vöõng caùch giaûi. Veà hoïc baøi, laøm baøi taäp trang 9 SGK Đối với bài học ở tiết học tiếp theo 5. Rút kinh nghiệm: Nội dung: Phương pháp: Sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học: Ngày dạy: Tuần: 1 Tieát 2 §1 MỆNH ĐỀ (tt) 1. Mục tiêu: 1.1 Kiến thức: + Biết thế nào là 1 mệnh đề, mệnh đề phủ định. + Biết kí hiệu phổ biến và kí hiệu tồn tại ; biết phủ định các mệnh đề có chứa kí hiệu và kí hiệu tồn tại + Biết được mệnh đề kéo theo, mệnh đề tương đương, mệnh đề đảo. + Biết khái niệm mệnh đề chứa biến. 1.2 Kĩ năng: + Xác định được 1 câu cho trước có là mệnh đề không? + Biết phủ định của 1 mệnh đề, xác định được tính đúng sai của các mệnh đề trong những trường hợp đơn giản + Lập được mệnh đề kéo theo và mệnh đề tương đương từ 2 mệnh đề cho trước. + Xác định tính đúng sai của mệnh đề kéo theo; mệnh đề tương đương. + Biết lập mệnh đề đảo của 1 mệnh đề cho trước. 1.3 Thái độ: + Cẩn thận, chính xác. Tích cực hoạt động. + Biết đưa những KTKN mới về KTKN quen thuộc. + Chủ động phát hiện, chiếm lĩnh tri thức mới. Có tinh thần hợp tác trong học tập. 2. Trọng tâm: Mệnh đề tương đương. Kí hiệu: và 3. Chuẩn bị: Giáo viên: Giáo án, SGK, STK, phiếu học tập, … Học sinh: chuẩn bị kiến thức đã học các lớp dưới 4. Tiến trình dạy học: 4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: ổn định lớp, điểm danh. 4.2 Kiểm tra miệng: Nhắc lại các khái niệm mệnh đề, mệnh đề chứa biến, mệnh đề đảo, mệnh đề phủ định. 4.3 Bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung bài học Hoạt động 1: GV: Yêu cầu HS tiến hành hoạt động 7 HS: Thực hiện hđ 7 SGK. GV: Đưa ra khái niệm mệnh đề đảo, tương đương HS: Ghi hoặc không ghi khái niệm mệnh đề tương đương. GV: xét Vd 5, cho hs tìm P, Q HS: tìm theo yêu cầu của GV Hoạt động 2: GV giới thiệu mệnh đề ở vd 6, 7 kí hiệu trước rồi đưa câu văn sau. Cách đọc các ký hiệu……... HS: nghe, ghi GV: Vd 8, SGK. Phủ định mệnh đề chứa 2 kí hiệu trên Cách tìm giá trị đúng, sai HS: nghe và theo dõi ghi công thức IV Mệnh đề đảo. Mệnh đề tương đương SGK. P => Q và Q => P đều đúng thì ta có mđ P Q, đọc là…. Chú ý: Để kiểm tra P Q đúng hay sai, ta phải kiểm tra đồng thời P => Q và Q => P . V Ký hiệu và Với mọi; Tồn tại ít nhất hay có 1, … Ví duï: Phuû ñònh cuûa meänh ñeà : A:“ x Q, 9x2 – 1 0”. Laø : “x Q, 9x2 – 1 = 0” B : “n N, n laø soá nguyeân toá”. Laø : “ n N, n khoâng laø soá nguyeân toá”. 4.4 Câu hỏi, bài tập củng cố: Gv yêu cầu hs lập các mệnh đề phủ định, xét tính đúng sai của những mệnh đề sau: “Với mọi x thuộc R, x2 + 1 > 0” “Tồn tại số nguyên y, y2 1 = 0” 4.5 Hướng dẫn học sinh tự học: Đối với bài học ở tiết học này: Học các công thức, lý thuyết. Đối với bài học ở tiết học tiếp theo: Làm tất cả các bài tập của bài này trong SGK. 5. Rút kinh nghiệm: Nội dung: Phương pháp: Sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học: Ngày dạy: Tuần: 2 Tieát 3 LUYỆN TẬP 1. Mục tiêu: 1.1 Kiến thức: + Củng cố khái niệm mệnh đề kéo theo, điều kiện cần, điều kiện đủ, mệnh đề tương đương + Chứng minh tính đúng sai các mệnh đề chứa ký hiệu (với mọi), (tồn tại). + Lập được mệnh đề phủ định 1.2 Kĩ năng: + Biết phát biểu mệnh đề dưới dạng điều kiện cần, đk đủ, đk cần và đủ . + Phát biểu thành lời các mệnh đề chứa ký hiệu với mọi và tồn tại. + Phát biểu mệnh đề = dùng ký hiệu với mọi và tồn tại. 1.3 Thái độ: + Cẩn thận, chính xác. + Tích cực hoạt động; rèn luyện tư duy khái quát, tương tự. 2. Trọng tâm: Lập phủ định của 1 mệnh đề. 3. Chuẩn bị: Giáo viên: Giáo án, SGK, STK, phiếu học tập, … Học sinh: chuẩn bị kiến thức đã học các lớp dưới, tiết trước. 4. Tiến trình dạy học: 4.1 Ổn định tổ chức và kiểm dệin: ổn định lớp, điểm danh. 4.2 Kiểm tra bài cũ: Cho mđ P: Với mọi x, IxI < 5 x < 5. Xét tính đúng sai, sửa lại đúng nếu cần. 4.3 Bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung bài học Hoạt động 1: GV: Yêu cầu HS làm bt 1, tại chỗ, chọn hs tuỳ ý HS: Đứng tại chỗ phát biểu. Hoạt động 2: GV: gọi 2 học sinh giải a và b; c và d HS: giải bài tập theo sự phân công của giáo viên. Hoạt động 3: GV: yêu cầu học sinh nhắc lại các khái niệm về điều kiện cần, điều kiện đủ, điều kiện cần và đủ. HS: nêu các khái niệm. GV: gọi 3 học sinh giải a,b, c HS: giải bài tập theo sự phân công của giáo viên. Hoạt động 4: GV gọi 4 hs lên bảng giải bt 5; câu a, b bt 6;.câu a, b bt 6. HS: giải theo sự phân công của GV. GV: Cho học sinh dưới lớp nhận xét Hoạt động 5: GV: gọi 2 hs lên bảng giải câu a, d bt 7; câu b, c bt 7. HS: 4 hs lên bảng, dưới lớp làm nháp và theo dõi GV: Cho hs dưới lớp nhận xét 1(SGK9 ) a 3+2 =7 : Laø caâu sai.Neân laøø moät meänh ñeà b 4+x=3 : khoâng laø moät meänh ñeà (vì vöøa ñuùng ,vöøa sai ),laø meänh ñeà chöùa bieán c x+y>1 khoâng laø moät meänh ñeà (vì vöøa ñuùng ,vöøa sai ),laø meänh ñeà chöùa bieán d 2 < 0 laø caâu ñuùng .Neân laø meänh ñeà 2 Xeùt tính ñuùng sai cuûa töøng meänh ñeà ,vaø phaùt bieåu meänh ñeà phuû ñònh cuûa noù (SGK9 ) a meänh ñeà ñuùng Meänh ñeà phuû ñònh laø “ 1794 khoâng chia heát cho 3” b Laø meänh ñeà sai Meänh ñeà phuû ñònh laø “ khoâng laø soá höõu tæ” c mñ ñuùng. Meänh ñeà phuû ñònh laø “ 3,15” d Mñ sai. Meänh ñeà phuû ñònh laø “ 39 Các số có tận cùng = 0 đều chia hết cho 5 a Meänh đề ñaûo: “Caùc soá chia heát cho 5 ñeàu coù taän cuøng baèng 0 “ b Söû duïng khaùi nieäm ñieàu kieän ñuû “Ñeå moät soá chia heát cho 5, ñieàu kieän ñuû laø chöõ soá taän cuøng cuûa chöõ soá aáy baèng khoâng“ c Söû duïng khaùi nieäm ñieàu kieän caàn Ñeå moät soá coù taän cuøng baèng 0,ñieàu kieän caàn laø soá aáy chia heát cho 5 “ 4SGK trang 9 Ñieàu kieän caàn vaø ñuû ñeå moät soá chia heát cho 9 laø toång caùc chöõ soá cuûa noù chia heát cho 9 5SGK trang 10. Duøng kyù hieäu ñeå vieát caùc meänh ñeà sau a) b) 6SGK trang 10: phaùt bieåu thaønh lôøi moãi meänh ñeà sau vaø xeùt tính ñuùng sai cuûa noù a Bình phöông cuûa moïi soá thöïc ñeàu döông (meänh ñeà sai) b Toàn taïi soá töï nhieân n maø bình phöông cuû noù laïi baèng chính noù (meänh ñeà ñuùng ,ví duï n=0 ) 7SGKtrang 10 Laäp meänh ñeà phuû ñònh vaø khaúng ñònh tính ñuùng sai cuûa noù a :n khoâng chia heát cho n. Meänh ñeà naøy ñuùng, ñoù laø soá 0 b . Meänh ñeà naøy ñuùng c . Meänh ñeà naøy sai d . Meänh ñeà naøy sai vì phöông trình coù nghieäm 4.4 Câu hỏi, bài tập củng cố: Nắm các phương pháp giải từng dạng toán: cách lập mệnh đề phủ định, mệnh đề kéo theo, mệnh đề tương đương. 4.5 Hướng dẫn học sinh tự học: Đối với bài học ở tiết này: BTVN: 11, 12, 14, 15, 16, 17 SBT trang 9. Đối với bài học ở tiết học tiếp theo: Xem trước bài “Tập hợp” 5. Rút kinh nghiệm: Nội dung: Phương pháp: Sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học: Ngày dạy: Tuần: 2 Tieát 4 §2 TẬP HỢP 1. Mục tiêu: 1.1 Kiến thức: Hiểu được khái niệm tập hợp, tập hợp con, hai tập hợp bằng nhau. 1.2 Kĩ năng: + Sử dụng đúng các kí hiệu + Biểu diễn tập hợp bằng cách: liệt kê các phần tử của tập hợp hoặc chỉ ra tính chất đặc trưng của tập hợp. + Vận dụng các khái niệm tập hợp con, tập hợp bằng nhau vào giải bài tập. 1.3 Thái độ: + Cẩn thận, chính xác. + Biết đưa những KTKN mới về KTKN quen thuộc. + Chủ động phát hiện, chiếm lĩnh tri thức mới. Có tinh thần hợp tác trong học tập. 2. Trọng tâm: Cách xác định tập hợp Tìm các tập con của 1 tập hợp. 3. Chuẩn bị: Giáo viên: giáo án, SGK, STK, phiếu học tập, … Học sinh: chuẩn bị kiến thức đã học các lớp dưới, tiết trước. 4. Tiến trình dạy học: 4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: ổn định lớp, điểm danh. 4.2 Kiểm tra miệng: + Haõy phaùt biểu thành lời mệnh đề sau: HS1 a mọi số bình phương lớn hơn chính nó HS2 b chia hết cho 7 có 1 số tự nhiên bình phương cộng với chính nó chia hết cho 7 4.3 Bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung bài học Hoạt động 1: Giaùo vieân neâu caùc ví duï veà taäp hôïp: 3 ; Sau ñoù ñöa ra khaùi nieäm taäp hôïp GV: Goïi hoïc sinh töï cho caùc ví duï thoâng qua nhöõng taäp N, Z, Q, R. HS: cho các ví dụ. Giaùo vieân trình baøy nhö SGK lieät keâ caùc phaàn töû cuûa taäp:A= Hoạt động 2: GV: Laáy vd taäp B = Haõy lieät keâ caùc phaàn töû cuûa B HS: liệt kê các phần tử của tập B GV: Haõy lieät keâ caùc phaàn töû cuûa taäp hôïp: A= Hs: tiến hành liệt kê các phần tử của tập hợp. Phöông trình voâ nghieäm. Ta noùi taäp hôïp caùc nghieäm cuûa ptø laø roãng Duøng bieåu ñoà minh hoïa quan heä giöõa taäp caùc soá nguyeân vaø taäp caùc soá höõu tæ. Coù theå noùi moãi soá nguyeân laø moät soá höõu tæ hay khoâng ? C B Hoaït ñoäng 3: xeùt hai taäp hôïp Cho A = laø boäi soá chung cuûa 4 vaø 6 B = laø boäi soá cuûa 12 Haõy kieåm tra caùc keát luaän sau : A ; B (ñaùp soá A=B) Giaùo vieân cho Ví duï vaø goïi hs lieät keâ taäp hôïp A. Sau ñoù so saùnh vôùi taäp B IKhaùi nieäm taäp hôïp : 1 Taäp hôïp vaø phaàn töû: Taäp hôïïp laø khaùi nieäm cô baûn cuûa toaùn hoïc, khoâng ñònh nghóa (coøn goïi laø taäp ) Ñeå chæ a laø phaàn töû cuûa taâp A,ta vieát a A(ñoïc laø a thuoäc A). Ñeå chæ a khoâng phaûi laø phaàn töû cuûa taäp A, tavieát a A(ñoïc laø a khoâng thuoäc A ) 2 Caùch xaùc ñònh moät taäp hôïp : aLieät keâ caùc phaàn töû Ví duï A laø taäp hôïp caùc öôùc nguyeân döông cuûa 30, Ta vieát A= . b Chæ ra tính chaát ñaëc tröng cho caùc phaàn töû B laø taäp hôïp caùc nghieäm cuûa phöông trình : ,ta vieát laø : B= Ngöôøi ta thöờng minh hoïa taäp hôïp baèng moât hình nhö sau : .B Goïi laø bieåu ñoà Ven 3 Taäp hôïp roãng : Taäp roãng laø taäp hôïp khoâng coù phaàn töû naøo. Kí hieäu: Ví duï : Taäp hôïp caùc nghieäm thöïc cuûa phöông trình x22x+2 = 0 laø moät taäp roãng ( phöông trình voâ nghieäm) Chuù yù : Taäp roãng khaùc taäp coù phaàn töû laø 0 A IITaäp hôïïp con : 1 Ñònh nghóa : Kyù hieäu:A B,chæA laø taäp con cuûa taäp B (ñoïc laø A chöùa trong B, B chöùa A) A B (x A x B ) A B: A khoâng laø taäp con cuûa B (ñoïc laø A khoâng chöùa trong B ) Ví duï1:Xeùt quan heä coù ñöôïc giöõa caùc taäp A= Ta coù: A B ; C B 2 Tính chaát: A A ; Neáu A B vaø B C thì A C : A vôùi moïi taäp A IIITaäp hôïp baèng nhau : Khi A vaø B ta noùi taäp hôïp A baèng taäp hôïp B vaø vieát laø A= B A = B (x A ø x B )( taäp A baèng taäp B) Ví duï: A= , B= Vaäy A= B 4.4 Củng cố và luyện tập: Cách xác định 1 tập hợp. Tìm tập con. Tập hợp bằng nhau. 4.5 Hướng dẫn học sinh tự học: Đối với bài học ở tiết này: Học lý thuyết. Làm các bài tập SGK trang 13 Đối với bài học ở tiết học tiếp theo: xem trước bài “Các phép toán tập hợp”. 5. Rút kinh nghiệm: Nội dung: Phương pháp: Sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học: Ngày dạy: Tuần: 3 Tieát 5 §3 CÁC PHÉP TOÁN TẬP HỢP 1. Mục tiêu: 1.1 Kiến thức: hiểu các phép toán: giao của 2 tập hợp, hợp của 2 tập hợp, hiệu của 2 tập hợp, phần bù của 1 tập con. 1.2 Kĩ năng: + Thực hiện được các phép toán lấy giao của 2 tập hợp, hợp của 2 tập hợp, phần bù của 1 tập con. + Biết dựa vào biểu đồ Ven để biểu diễn giao của 2 tập hợp, hợp của 2 tập hợp. 1.3 Thái độ: + Cẩn thận, chính xác. + Tích cực hoạt động; rèn luyện tư duy khái quát, tương tự. + Biết đưa những KTKN mới về KTKN quen thuộc. + Chủ động phát hiện, chiếm lĩnh tri thức mới. Có tinh thần hợp tác trong học tập. 2. Chuẩn bị: Giáo viên: giáo án, SGK, STK, phiếu học tập, … Học sinh chuẩn bị kiến thức đã học các lớp dưới, tiết trước, xem bài mới ở nhà. 3. Trọng tâm: các phép giao, hợp, hiệu của các tập hợp. 4. Tiến trình dạy học: 4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: ổn định lớp, kiểm diện sĩ số. 4.2 Kiểm tra miệng: Cho tập hợp A = {xє Z(x2)(3x2+x4)=0}. Liệt kê các phần tử của A. Tìm các tập hợp con của A. 4.3 Bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung bài học Hoạt động 1: GV: Yêu cầu HS tiến hành hđ 1, hd thông qua biểu đồ Ven GV:Lấy thêm vdụ về tập hợp số, tập hợp trong hình học, tính giao hoán HS: Thực hiện hđ 1 SGK. Ghi bài HS: Vẽ biểu đồ Ven A B GV: yêu cầu HS làm ví dụ: Cho taäp A= ,B= Tìm A . HS: A = Hoạt động 2: GV: Yêu cầu HS tiến hành hđ 2, hd thông qua biểu đồ Ven HS: Thực hiện hđ 2 SGK. GV: Lấy thêm vdụ về tập hợp số, tập hợp trong hình học. GV: Cho hs nhận xét quan hệ giữa giao và hợp, tính giao hoán Ví dụ: Cho taäp A= ,B= Tìm A B HS : A B= Hoạt động 3: GV: Yêu cầu HS tiến hành hđ 3. HS: Thực hiện hđ 3 SGK. GV: Biểu đồ Ven, hd cho hs rút ra hiệu và phần bù không có tính giao hoán Ví duï: Cho A = , B = . Tìm A B, B A HS: Làm ví dụ: A B = , B A= I Giao của hai tập hợp: Taäp hôïp C goàm caùc phaàn töû vöøa thuoäc A vöøa thuoäc B ñöôïc goïi laø giao cuûa A vaø B kyù hieäu : C=A A = vaø x Chuù yù: +x A + A A = A + A II Hợp của hai tập hợp: Taäp hôïp C goàm caùc phaàn töû thuoäc A hoaëc thuoäc B ñöôïc goïi laø hôïp cuûa A vaø B. Kyù hieäu: C= A Chú ý: + A hoaëc x + x A + A A =A + A = A III Hiệu và phần bù của hai tập hợp Taäp hôïp C goàm caùc phaàn töû thuoäc A nhöng khoâng thuoäc B goïi laø hieäu cuaû A vaø B Chý ý: + A B = và x + x A B Phaàn buø: Neáu B A thì A B goïi laø phaàn buø cuûa B trong A 4.4 Câu hỏi, bài tập củng cố: Cách tìm giao, hợp, hiệu của hai tập hợp. 4.5 Hướng dẫn học sinh tự học: Đối với bài học ở tiết học này: Nắm được cách tìm giao, hợp, hiệu của 2 tập hợp. Đối với bài học ở tiết học tiếp theo: BTVN: 1 – 4 SGK trang 13. Xem trước bài “Các tập hợp số” 5. Rút kinh nghiệm: Nội dung: Phương pháp: Sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học: Ngày dạy: Tuần: 3 Tieát 6 §3 CÁC PHÉP TOÁN TẬP HỢP (tt) 1. Mục tiêu: 1.1 Kiến thức: hiểu các phép toán: giao của 2 tập hợp, hợp của 2 tập hợp, hiệu của 2 tập hợp, phần bù của 1 tập con. 1.2 Kĩ năng: + Thực hiện được các phép toán lấy giao của 2 tập hợp, hợp của 2 tập hợp, phần bù của 1 tập con. + Biết dựa vào biểu đồ Ven để biểu diễn giao của 2 tập hợp, hợp của 2 tập hợp. 1.3 Thái độ: + Cẩn thận, chính xác. + Tích cực hoạt động; rèn luyện tư duy khái quát, tương tự. + Biết đưa những KTKN mới về KTKN quen thuộc. + Chủ động phát hiện, chiếm lĩnh tri thức mới. Có tinh thần hợp tác trong học tập. 2. Chuẩn bị: Giáo viên: giáo án, SGK, STK, phiếu học tập, … Học sinh chuẩn bị kiến thức đã học các lớp dưới, tiết trước, xem bài mới ở nhà. 4. Tiến trình dạy học: 4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: ổn định lớp, kiểm diện sĩ số. 4.2 Kiểm tra miệng: Cho tập hợp A = {xє Z(x2)(3x2+x4)=0}. Liệt kê các phần tử của A. Tìm các tập hợp con của A. 4.3 Bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung bài học Hoạt động 1: GV: Muoán lieät keâ caùc phaàn töû cuûa taäp hôïp ta phaûi laøm gì ? (giaûi caùc tính chaát sau ñoù kieåm tra caùc phaàn töû ñoù coù thuoäc taäp hôïp soá ñaõ cho hay khoâng). Rieâng taäp D, ta phaûi choïn k . Töø ñoù suy ra x vaø kieåm tra ñieàu kieän: – 4 < x < 12. Taäp roãng laø taäp nhö theá naøo? (Khoâng coù phaàn töû naøo). Vaäy ta phaûi laøm gì ? (baèng caùch lieät keâ caùc phaàn töû cuûa taäp hôïp). D = coù laø taäp roãng khoâng? Nêu khái niệm của tập con ? Muoán xeùt quan heä bao haøm ta caàn lieät keâ caùc phaàn töû vaø aùp duïng ñònh nghóa ñeå kieåm tra. Hoïc sinh giaûi. Goïi hoïc sinh nhaéc laïi caùc tính chaát cuûa taäp con. Hoïc sinh giaûi. + => X phaûi coù caùc phaàn töû naøo? ( 1 vaø 2). + => X coù theå coù caùc phaàn töû naøo? (3,4,5). Töø ñoù suy ra X Hoïc sinh lieät keâ caùc taäp con goàm 2 phaàn töû vaø ñeám soá taäp con => keát quaû. Caùch 2: Höôùng daãn hoïc sinh giaûi. Baøi 1: Vieát laïi caùc taäp sau baèng caùch lieät keâ caùc phaàn töû: = = = vôùi k vaø – 4 < x < 12 = . Baøi 2: Trong caùc taäp sau, taäp naøo laø taäp roãng ? = Q = = = Baøi 3: Trong caùc taäp sau, taäp naøo laø con cuûa taäp naøo ? , N , Ta coù: , Vaäy: . Baøi 4: Tìm taát caû caùc taäp con cuûa caùc taäp sau: a) A = b) Caùc taäp con cuûa A laø: . Caùc taäp con cuûa B laø: , Baøi 5: Tìm taát caû caùc taäp X sao cho X laø: , , , . Baøi 6: Taäp coù bao nhieâu taäp con goàm hai phaàn töû ? Ñeå giaûi baøi toaùn, haõy lieät keâ taát caû caùc taäp con cuûa A goàm hai phaàn töû roài ñeám soá taäp con naøy. Haõy thöû tìm moät caùch giaûi khaùc. Caùch 1: Lieät keâ ta ñöôïc 15 taäp con cuûa A goàm 2 phaàn töû. Caùch 2: Cöù moãi phaàn töû ta coù 5 taäp con goàm 2 phaàn töû. Taäp A coù 6 phaàn töû suy ra coù 30 taäp con. Maët khaùc, moãi taäp con coù 2 phaàn töû ñöôïc ñeám 2 laàn neân coù 15 taäp con goàm hai phaàn töû. 4.4 Câu hỏi, bài tập củng cố: Cách tìm giao, hợp, hiệu của hai tập hợp. 4.5 Hướng dẫn học sinh tự học: Đối với bài học ở tiết học này: Nắm được cách tìm giao, hợp, hiệu của 2 tập hợp. Đối với bài học ở tiết học tiếp theo: Xem trước bài “Các tập hợp số” 5. Rút kinh nghiệm: Nội dung: Phương pháp: Sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học: Ngày dạy: Tuần: 4 Tieát 7 §4 CÁC TẬP HỢP SỐ 1. Mục tiêu: 1.1 Kiến thức: naém vöõng caùc khaùi nieäm khoaûng ñoaïn, nöõa khoaûng 1.2 Kĩ năng: reøn kyõ naêng giaûi toaùn. Tìm hôïp giao hieäu cuûa caùc khoaûng, ñoaïn vaø bieåu dieãn chuùng treân truïc soá 1.3 Thái độ: + Giaùo duïc tính caån thaän vaø chính xaùc cho hoïc sinh, qua vieäc chuaån bò baøi ôû nhaø phaùt huy tính tích cöïc cuûa hoïc sinh + Biết đưa những KTKN mới về KTKN quen thuộc. + Chủ động phát hiện, chiếm lĩnh tri thức mới. Có tinh thần hợp tác trong học tập. 2. Trọng tâm: Biểu diễn tập con của trên trục số 3. Chuẩn bị: Giaùo vieân : Baûng toång hôïp 4 ñònh nghóa veà 4 pheùp toaùn + baøi taäp laøm theâm. Hoïc sinh : hoïc baøi tieát tröôùc +caùc taäp hôïp soá ñaõ hoïc ôû caáp II +SGK 4. Tiến trình: 4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: ổn định lớp, điểm danh. 4.2 Kiểm tra miệng: Goïi hoïc sinh phaùt bieåu caùc taäp hôïp soá ñaõ hoïc ôû caáp II (caùc taäp hôïp laø ) 4.3 Bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung bài học Giaùo vieân veõ bieåu ñoà minh hoïa caùc taäp hôï soá ñaõ hoïc R Q Z Giaùo vieân duøng caâu hoûi ñeå hoïc sinh töï nhaéc laïi caùc taäp hôïp ñaõ hoïc ôû lôùp 9 Giaùo vieân giôùi thieäu caùc taäp hôïp soá nhö SGK Bieãu dieãn truïc soá trên baûng 2 1 0 1 2 + + + + + I .Caùc taäp hôïp soá ñaõ hoïc: 1Taäp hôïp caùc soá töï nhieân = 2 Taäp hôïp caùc soá nguyeân Caùc soá 1,2,3 laø caùc soá nguyeân aâm Vaäy goàm caùc soá töï nhieân vaø caùc soá nguyeân aâm 3 Taäp hôïp caùc soá höõu tæ Soá höõu tæ bieåu dieãn ñöôïc döôùi daïng phaân soá ,trong ñoù a,b ,b 4 Taäp hôïp caùc soá thöïc Caùc soá thaäp phaân voâ haïn tuaàn hoaøn goïi laø soá höõu tæ Caùc soá thaäp phaân voâ haïn khoâng tuaàn hoaøn goïi laø soá voâ tæ Taâp hôpï caùc soá thöïc goàm höõu tæ vaø voâ tæ _Moãi soá thöïc ñöôïc bieåu dieãn treân truïc soá vaø ngöôïc laïi II.Caùc taäp con thöôøng duøng cuûa Trong toaùn hoïc ta thöôøng gaëp caùc taäp con cuûa sau này a b (a;b ) = ( ) Ví duï : (1;2) = (a; )= ( = ( ;b}= Kyù hieäu + ñoïc laø döông voâ cöïc ñoïc laø aâm voâ cöïc Ta coù theå vieát 4.4 Câu hỏi, bài tập củng cố: Giaùo vieân goïi hoïc sinh lieät keâ laïi caùc phaàn töû cuûacaùc taäp hôïp soá môùi hoïc Luyeän taäp BT soá 1 SGK : xaùc ñònh taäp hôïp sau vaø bieåu dieãn chuùng treân truïc soá : a b 4.5 Hướng dẫn học sinh tự học: Đối với bài học ở tiết học này: Veà nhaø giaûi caùc baøi coøn laïi cuûa baøi soá 1,vaø caùc BT 2,3 SGK trang 18 Đối với bài học ở tiết học tiếp theo: “Chuaån bò baøi “Soá gaàn ñuùng –sai soá “ 5. Rút kinh nghiệm: Nội dung: Phương pháp: Sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học: Ngày dạy: Tuần: 4 Tieát 8 LUYỆN TẬP 1. Mục tiêu: 1.1 Kiến thức: Hieåu ñöôïc caùc pheùp toaùn giao, hôïp cuûa hai taäp hôïp, hieäu cuûa hai taäp hôïp, phaàn buø cuûa moät taäp con. 1.2 Kĩ năng: + Söû duïng ñuùng caùc kyù hieäu + Thöïc hieän ñöôïc caùc pheùp toaùn laáy giao , hôïp cuûa hai taäp hôïp, phaàn buø cuûa moät taäp con trong nhöõng ví duï ñôn giaûn + Bieát duøng bieåu ñoà Ven ñeå bieåu dieãn giao , hôïp cuûa hai taäp hôïp 1.3 Thái độ: Hiểu bài toán trong phạm vi rộng, tính toán cẩn thận, biết toán học có ứng dụng trong thực tế. 2. Trọng tâm: Tìm giao hợp hiệu của 2 tập hợp 3. Chuẩn bị: Gv: Chuẩn bị bảng phụ, sách giáo khoa, sách giáo viên… Hs: Ôn tập kiến thức cũ, chuẩn bị đồ dùng học tập… 4. Tiến trình: 4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: ổn định lớp, điểm danh. 4.2 Kiểm tra bài cũ: Hãy nhắc lại các định nghĩa hợp của 2 tập hợp, giao của hai tập hợp, hiệu của hai tập hợp? 4.3 Bài mới: Hoạt động 1: Tổng hợp kiến thức: Hoạt động của GV và HS Nội dung bài học Hoạt động 2: Xác định mỗi tập hợp số: a) ( 5 ; 3 ) ( 0 ; 7) b) (1 ; 5) ( 3; 7) c) R ( 0 ; + ) d) (; 3) ( 2; + ) Giáo viên gọi 4 học sinh lên bảng chữa. Hãy xác định A B. HS: giải bài tập 1 theo sự phân công của GV. HS1 làm ý a HS2 làm ý b HS3 làm ý c HS4 làm ý d Các học sinh còn lại ghi bài tập và tự làm ở bên dưới lớp. Học sinh nhận xét lời giải của bạn trên bảng và sửa sai nếu có GV cần Nhaán maïnh : Hoạt động 3: Xác định tập hợp A B với a) A = 1 ; 5 B = ( 3; 2) (3 ; 7) b) A = ( 5 ; 0 ) (1 ; 5) B = (1 ; 2) (4 ; 6) Giáo viên gọi 2 học sinh lên bảng chữa. Hãy xác định: B , A B ? Học sinh lên bảng chữa bài HS1 làm ý a HS2 làm ý b Các học sinh còn lại ghi bài tập và tự làm ở bên dưới lớp. Bài 1: a. ( 5 ; 3 ) ( 0 ; 7)=( 0;3 ) ( ) 5 3 ( ) 0 7 ( ) 0 3 b) (1 ; 5) ( 3; 7) = ( 3;5 ) ( ) 1 5 ( ) 3 7 ( ) 3 5 c. R ( 0 ; + ) = ( ;0) ( 0 ) 0 d) (; 3) ( 2; + ) ) 3 ( 2 ( ) 2 3 Bài 2: a) A = 1 ; 5 B = ( 3; 2) (3 ; 7) Ta có B = (3;7) Vậy khi đó =1;5 b) Ta có A = ( 5 ; 0 ) (1 ; 5) = (5;5) B = (1 ; 2) (2 ; 6) = (1;6) A B = (5;5) (1;6) = (1;5) 4.4 Câu hỏi, bài tập củng cố: Bài 3 : Xác định mỗi tập số sau và biểu diễn trên trục số. a) ( 5 ; 3 ) ( 0 ; 7) b) (1 ; 5) ( 3; 7) c) R ( 0 ; + ) d) (; 3) ( 2; + ) Giải: a) ( 5 ; 3) ( 0 ; 7) = ( 0; 3) b) (1 ; 5) ( 3; 7) = ( 1; 7) c) R ( 0 ; + ) = ( ; 0 d) (; 3) ( 2; + ) = ( 2; 3) 4.5 Hướng dẫn học sinh tự học: Đối với bài học ở tiết học này: Về nhà các em ôn tập lại các phép toán tập hợp, các bài tập đã chữa và làm các bài tập sau. Bài 4: Xác định tập hợp A B với . a) A = 1 ; 5 B = ( 3; 2) (3 ; 7) b) A = ( 5 ; 0 ) (3 ; 5) B = (1 ; 2) (4 ; 6) Bài 5: Xác định tính đúng sai của mỗi mệnh đề sau : a) 3 ; 0 (0 ; 5) = { 0 } b) ( ; 2) ( 2; + ) = ( ; + ) c) ( 1 ; 3) ( 2; 5) = (2 ; 3) d) (1 ; 2) (2 ; 5) = (1 ; 5) Đối với bài học ở tiết học tiếp theo: xem trước bài “Số gần đúng. Sai số 5. Rút kinh nghiệm: Nội dung: Phương pháp: Sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học: Ngày dạy: Tuần: 5 Tieát 9 §5 SOÁ GAÀN ÑUÙNG. SAI SOÁ 1. Mục tiêu: 1.1 Kiến thức: hiểu khaùi nieäm soá gaàn ñuùng, sai soá tuyeät ñoái, ñoä chính xaùc cuûa moät soá gaàn ñuùng vaø bieát caùch vieát soá quy troøn cuûa soá gaàn ñuùng caên cöù vaøo ñoä chính xaùc cho tröôùc 1.2 Kĩ năng: + Biết tìm số gần đúng của 1 số với độ chính xác cho trước. + Biết sử dụng máy tính bỏ túi để tính toán các số gần đúng. 1.3 Thái độ: Giaùo duïc tính caån thaän vaø chính xaùc cho hoïc sinh qua vieäc chuaån bò baøi ôû nhaø phaùt huy tính tích cöïc cuûa hoïc sinh 2. Trọng tâm: Cách qui tròn số gần đúng. 3. Chuẩn bị: Giaùo vieân: giaùo aùn, SGK, saùch höôùng daãn söû duïng – SBT. Hoïc sinh: Hoïc baøi vaø laøm caùc baøi taäp ñaõ cho. 4. Tiến trình: 4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: ổn định lớp, điểm danh. 4.2 Kiểm tra miệng: Xaùc caùc taäp hôïp sau vaø bieåu dieãn chuùng treân truïc soá HS1 :(2;15) (3;+ ) Ñaùp soá : (4 ñ) HS2 :(2;3) Ñaùp soá : (4 ñ) 4.3 Bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung bài học Hoaït ñoäng 1: GV: Khi ñoïc caùc thoâng tin sau em hieäu ñoù laø caùc soá ñuùng hay gaàn ñuùng? GV: Baùn kinh xích ñaïo cuûa traùi ñaát laø 6378 km GV: Khoaûng caùch töø maët traêng ñeán traùi ñaát laø 148.600.000 km GV: Caùc keát quaû treân thöôøng chæ laø caùc soá gaàn ñuùng Hoaït ñoäng 3: GV: tính ñöôøng cheùo cuûamoät hình vuoâng coù caïnh baèng 3 cm vaø xaùc ñònh ñoä chính xaùc cuûa keát quaû tìm ñöôïc. Cho bieát =1,4142135 HS: giải toán theo yêu cầu của GV. Giaùo vieân trình baøy quy troøn soá gaàn ñuùng nhö SGK Hoaït ñoäng 4: GV: cho VD goïi hs quy troøn soá HS: thực hiện theo yêu cầu của GV. I.Soá gaàn ñuùng: Ví duï 1: Khi tính dieän tíc cuûahình troø baùn kính r=2 cm theo coâng thöùc S= Nam laáy giaù trò gaàn ñuùng cuûa laø 3,1 vaø coù S=3,1.4=12,4 (cm ) Minh laáy giaù trò gaàn ñuùng cuûa laø 3,14 vaø coù S=3,14.4=12,56(cm ) Vì = 3,141592653…., neân ta coù theå laáy keát quaû vôùi soá thaäp phaân höõu haïn Trong ño ñaïc tính toaùn thöôøng ngöôøi ta chỉ nhaän ñöôïc caùc soá gaàn ñuùng II. Sai soá tuyeät ñoái SGK III. Quy troøn soá gaàn ñuùng 1. OÂn taäp quy taéc laøm troøn soá Neáu chöõ soá sau haøng quy troøn nhoû hôn 5 thì ta thay noù vaø caùc chöõ soá beân phaûi noù bôûi chöõ soá 0 Neáu chöõ soá sau haøng quy troøn lôùn hôn hoaëc baèng 5 thì ta cuõng laøm nhö treân, nhöng coâng theâm moat ñôn vò vaøo chöõ soá cuûa haøng quy troøn Vd : Soá quy troøn ñeán haøng nghìn cuûa x = 2 841 275 laø x vaø cuûa Y= 432 415 laø y Soá quy troøn ñeán haøng traêm cuûa x =12,4253 laøx ,cuûa y=4,1521 laø y 2. Caùch vieáât soá quy troøn cuûa soá gaàn ñuùng caên cöù vaøo ñoä chính xaùc cho tröôùc: Xem VD 4vaø VD5 trang 22 4.4 Câu hỏi, bài tập củng cố: Cho HS naém vöõng laïi soá gaàn ñuùng, ñoä chính xaùc cuûa soá gaàn ñuùng vaø bieát laøm troøn soá Luyeän taäp cho BT soá 1 SGK trang 23 4.5 Hướng dẫn học sinh tự học: Đối với bài học ở tiết học này: Xem laïi baøi ñaõ hoïc, laøm BT 2,3,4 SGK trang 23 Đối với bài học ở tiết học tiếp theo: OÂn taäp chöông I 5. Rút kinh nghiệm: Nội dung: Phương pháp: Sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học: Ngaøy daïy: Tuần: 5 Tieát 10 KIỂM TRA 1 TIẾT 1. Mục tiêu: 1.1 Kiến thức: OÂn taäp caùc daïng toaùn veà meänh ñeà vaø taäp hôïp cho hoïc sinh. Quy troøn soá gaàn ñuùng 1.2 Kĩ năng: Taêng cöôøng reøn kyõ naêng giaûi toaùn. Bieát söï duïng daáu vaø . Bieát phuû ñònh meänh ñeà chöùa daáu vaø . Bieát quy troøn soá gaàn ñuùng 1.3 Thái độ: Giaùo duïc tính caån thaän vaø chính xaùc cho hoïc sinh, qua vieäc chuaån bò baøi ôû nhaø phaùt huy tính tích cöïc cuûa hoïc sinh 2. Trọng tâm: Các kiến thức cơ bản của chương I 3. Chuẩn bị: Giaùo vieân : đề kiểm tra. Hoïc sinh : Xem laïi caùc kieán thöùc giaùo khoa vaø baøi taäp ñaõ hoïc ñaõ laøm vaø laøm baøi taäp oân. 4. Tiến trình: 4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: ổn định lớp, điểm danh. 4.2 Đề kiểm tra: Bài 1:(4 điểm) Cho các tập hợp: A = ( 1; + ), B = 4;3) và C = { x IR | x2 x + 1 = 0 } Tìm: a) A C b) (A B ) C c) A B Bài 2: (1 điểm) Cho a = 0,06549 , b = 129 543 a) Viết quy tròn số a với độ chính xác là 0,01 b) Viết quy tròn số b với độ chính xác 30 Bài 3: (3 điểm) Liệt kê các phần tử của mỗi tập hợp sau: A = {3k–2 k = 0, 1, 2, 3, 4, 5}, B = {x N x ≤ 12} Bài 4: (2 điểm) : Xaùc ñònh tính ñuùng sai cuûa meänh ñeà A , B vaø tìm phuû ñònh cuûa noù : A = “ x R : x3 > x2 ”, B = “ x N , : x chia heát cho x +1” 4.3 Đáp án: Nội dung Điểm Bải1: a) Vì pt x2 x +1 = 0 vô nghiệm 1,0 C = B C = 0,5 b) Vì C = nên A B C = A B 0,5 A B C = ( 1;3 1,0 c) Trục số 0,5 Vậy A B = 3; + ) 0,5 Bài 2: a) Viết d = 0,01 a = 0,06549 0,5 Viết a 0,1 0,5 b) Viết b = 129 543, d = 30 0,5 Viết được b 129 500 0,5 Bài 3: A = {–2, 1, 4, 7, 10, 13} 1,0 B = {0, 1, 2, 3, 4, …, 12} 1,0 Bài 4: a) Mệnh đề sai 0,5 Phủ định = “ x R : x3 x2 ” 0,5 b) Mệnh đề đúng 0,5 Phủ định = “ x N , : x không chia heát cho x +1” 0,5 5. Rút kinh nghiệm: Ngaøy daïy: Tuần: 6 Chöông II HAØM SOÁ BAÄC NHAÁT VAØ BAÄC HAI Tieát 11 §1 HAØM SOÁ 1. Mục tiêu: 1.1 Kiến thức: + Hiểu khái niệm hàm số, tập xác định của hàm số, đồ thị của hàm số. + Hiểu khái niệm hàm số đồng biến, nghịch biến, hàm số chẵn, hàm số lẻ. Biết được tính chất đối xứng của hàm số chẵn, hàm số lẻ. 1.2 Kĩ năng: + Biết tìm tập xác định của các hàm số đơn giản. + Biết cách chứng minh hàm số đồng biến, hàm số nghịch biến, hàm số chẵn, hàm số lẻ trên một tập cho trước. 1.3 Thái độ: + Giaùo duïc tính caån thaän vaø chính xaùc cho hoïc sinh, qua vieäc chuaån bò baøi ôû nhaø phaùt huy tính tích cöïc cuûa hoïc sinh. + Biết đưa những KTKN mới về KTKN quen thuộc. + Chủ động phát hiện, chiếm lĩnh tri thức mới. Có tinh thần hợp tác trong học tập. 2. Trọng tâm: Tập xác định của hàm số. 3. Chuẩn bị: Giaùo vieân : Chuaån bò caùc ví duï boå sung Hoïc sinh : Xem tröôùc ôû saùch giaùo khoa baøi haøm soá . 4. Tiến trình: 4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: ổn định lớp và điểm danh. 4.2 Kiểm tra miệng: giới thiệu chương II 4.3 Bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung bài học Giaùo vieân giôùi thieäu khaùi nieäm haøm soá cho hs naém vöõng HS: nghe, ghi. Giaùo vieân trình baøy ví duï 1 HS: nghe, ghi. Giaùo vieân khaúng ñònh tính duy nhaát cuûa giaù trò y Hoaït ñoäng 1: GV: Haõy neâu moät ví duï thöïc teá veà haøm soá Veà tình hình xuaát khaåu gaïo cuûa Vieät Nam trong nhöõng naêm qua laø moät haøm soá vôùi x=1996,1997,1998,1999. Caùc giaù trò y =3.05; 3.68 ; 3.80 ; 4.5 naêm 96 97 98 99 Saûn löôïng 3.05 (Trieäu taán ) 3.68“ 3.80“ 4.5“ Hoaït ñoäng 2: GV: Haõy chæ ra caùc giaù trò cuûa haøm soá trong VD 1 taïi x= 2001,2004,1999 ( HS: 375 usd, 564 usd, 339 usd Hoaït ñoäng 3: Bieåu ñoà xaùc ñònh hai haøm soá Haõy chæ ra caùc giaù trò cuûa haøm soá treân taïi caùc giaù trò x (x=1995:1996 thì =39 coâng trình vaø =10 coâng trình) Hoaït ñoäng 4: GV: haõy keå caùc haøm soá ñaõ hoïc ôû trung hoïc cô sôû HS: trả lời Giaùo vieân cho ví duï 3 vaø höôùng daãn hs tìm TXÑ cuûa haøm soá Hoaït ñoäng 5: GV; Tìm TXÑ cuûa Haøm soá sau :a y= B y= HS: a b Hoaït ñoäng 6: GV: Tính giaù trò haøm soá ôû chuù yù taïi x=2 vaø x=5 HS: f(2)= 4 ; f(5)=11 Giaùo vieân nhaéc laïi ñònh nghóa vaø neâu laïi daïng ñoà thò ñaõ hoïc ôû lôùp 9laø y=ax+b ;y=ax Y=f(x)=x+1 Hoaït ñoäng 7 Döïa vaøo ñoà thò hai haøm soá ñaõ cho y=f(x)=x+1 vaø y=g(x)= a Tính f(2), f(1), f(0); f( 2); f(2); f(1); f(2) vaø g(1);g(2);,g(0) b Tìm x sao cho f(x) =2 Tìm x sao cho g(x) =2 Giaùo vieân hd hs gaûi Hoaït ñoäng 7 HS: giải bt7 Giaùo vieân höôùng daãn hoïc sinh ñaët daáu muõi teân ñi leân vaø ñi xuoáng trong baûng bieán thieân HS: theo dõi và ghi chép Giaùo vieân phaùt bieåu ñònh nghóa veà haøm soá chaün vaø haøm soá leû HS: theo dõi và ghi chép GV: Cho ví duï Hoaït ñoäng 8: GV: Xeùt tính chaün leû cuûa haøm soá a y = 3x 2 b y = c y = HS: a haøm soá chaün b haøm soá leû c Khoâng chaün, khoâng leû Giaùo vieân trình baøy chuù y cho hoïc sinh nhaän bieát haøm khoâng chaün, cuõng khoâng leû Döïa vaøo ñoà thò y=x vaø y= x giaùo vieân ñöa ra nhaän xeùt toång quaùt cho ñoà thò haøm soá chaün vaø leû I.OÂn tậâp veà haøm soá : 1 Haøm soá.Taäp xaùc ñònh cuûa haøm soá : Giaû söû coù hai ñaïi löôïng bieán thieân x,vaø y ,trong ñoù x nhaän giaù trò thuoäc taäp soá D Neáu vôùi moãi giaù trò x thuoäc taäp D coù moät vaø chæ moät giaù trò töông öùng cuûa y thuoäc taäp soá thöïc thì ta coù moät haøm soá Ta goïi x laø bieán soá vaø y laø haøm soá cuûa x Taäp hôïp D goïi laø taäp xaùc ñònh cuûa haøm soá Ví duï 1: Veà thu nhaäp bình quaân ñaàu ngöôøi (TNBQÑN ) cuûa nöôùc ta töø naêm 1995 ñeán 2003 ñöôïc theå hieän qua baûng döôùi ñaây : Naêm 1995 1996 1997 1998 1999 TNBQÑN (tính theo USD ) 200 282 295 311 339 Thu nhaäp bình quaân ñaàu ngöôøi laø y Thôøi gian laø x Vôùi moãi x D = coù moät giaù trò y duy nhaát Vaäy ta coù moät haøm soá ,vôùi D laø taäp xaùc ñònh Caùc giaù trò y= 200,282…. Ñöôïc goïi laø giaù trò cuûa haøm soá öùng vôùi x =1995.,1996…. 2 Caùch cho moät haøm soá ; Moät haøm soá coù theå cho baèng baûng ,baèng bieåu ño vaø baèng coâng thöùc a Haøm soá cho baèng baûng haøm soá cho trong ví duï 1 laø moät haøm soá cho baèng baûng b Haøm soá cho baèng bieåu ñoà Ví duï 2 :Nhö SGK trang 33 C Haøm soá cho bôûi coâng thöùc: haøm soá cho bôûi coâng thöùc coù daïng y=f(x) Vd: y= ax+ b ; y= ; y=ax laø nhöõng haøm soá cho bôûi coâng thöùc Taäp xaùc ñònh cuûa haøm soá y=f(x) laø taäp hôïp taát caû caùc soá thöïc x sao cho f(x) coù nghóa . Ví duï 3:Tìm taäp xaùc ñònh cuûa haøm soá :f(x)= Haøm soá coù nghóa x Vaäy D= Chuù yù: Moät haøm soá coù theå xaùc ñònh bôûi hai ,ba coâng thöùc nhö sau:y = 3.Ñoà thò cuûa haøm soá : Ñònh nghóa: Ñoà thò cuaû haøm soá y=f(x) xaùc ñònh treân D laø taäp hôïp taát caû caùc ñieåm M (x;f(x )) treân maët phaúng toïa ñoä vôùi x thuoäc D Ví duï 4 :Ñoà thò y=ax+b laø 1 ñöôøng thaúng vaø ñoà thò y=ax laø moât ñöôøng parabol Y=g(x) = Ta coù y=ax+b laø phöông trình cuûa ñöôøng thaúng y=ax (a 0 )laø phöông trình cuûa ñöôøng parabol II. Söï bieán thieân cuûa haøm soá: 1 Ôn taäp Ñoà thò haøm soá y=x nghòch bieán trong khoaûng ( ,0) vaø ñoàng bieán trong khoaûng (0,+ ) Haøm soá y=f(x) xaùc ñònh trong khoaûng (a;b) + Haøm soá y= f(x) ñoàng bieán(taêng) trong khoaûng (a;b) ( ; x1 < x2 f(x1) < f(x2) ) + Haøm soá y= f(x) nghòch bieán(giaûm) trong khoaûng (a;b) ( ; x1 < x2 f(x1) > f(x2) ) 2Baûng bieán thieân : Ví duï 5 :Baûng bieán thieân cuûa haøm soá y=x x 0 + y + + 0 Nhìn vaøo baûng bieán thieân ta hình dung ñöôïc ñoà thò cuûa haøm soá III. Tính chaün leû cuûa haøm soá 1Haøm soá chaün, haøm soá leû Ñònh nghóa: Haøm soá y=f(x) xaùc ñònh treân D . Haøm soá y= f(x) laø haøm soá chaün treân D vôùi moïi x ,ta coù: Haøm soá y= f(x) laø haøm soá leû treân D vôùi moïi x ,ta coù: Ví duï : y=x laø haøm soá chaün vì f(x)=f(x)=x Y=x laø haøm soá leû vì f(x)=f(x) Chuù yù: Coù moäât soá haøm soá khoâng chaün cuõng khoâng leû .Nhö haøm soá y=2x+1 khoâng laø haøm chaün ,cuõng khoâng laø haøm leû vì x=1thì y=3 vaø x=1 thì y=1 2 Đoà thò haøm soá chaün, haøm soá leû Ñoà thò haøm soá chaün nhaän truïc tung laøm truïc ñoái xöùng. Ñoà thò haøm soá leû nhaän goác toaï ñoä O laøm taâm ñoái xöùng. 4.4 Câu hỏi, bài tập củng cố: Phöông phaùp tìm taäp xaùc ñònh cuûa haøm soá Phöông phaùp khaùo saùt söï bieán thieân cuûa haøm soá . Tìm TXÑ cuûa haøm soá sau: y= vaø y = 4.5 Hướng dẫn học sinh tự học: Đối với bài học ở tiết học này: Laøm baøi taäp saùch giaùo khoa :1 ñeán 4 p3839 Đối với bài học ở tiết học tiếp theo: 5. Rút kinh nghiệm: Nội dung: Phương pháp: Sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học: Ngaøy daïy: Tuần: 6 Tieát 12 LUYỆN TẬP 1. Mục tiêu: 1.1 Kiến thức: + Hiểu khái niệm hàm số, tập xác định của hàm số, đồ thị của hàm số. + Hiểu khái niệm hàm số đồng biến, nghịch biến, hàm số chẵn, hàm số lẻ. Biết được tính chất đối xứng của hàm số chẵn, hàm số lẻ. 1.2 Kĩ năng: + Biết tìm tập xác định của các hàm số đơn giản. + Biết cách chứng minh hàm số đồng biến, hàm số nghịch biến, hàm số chẵn, hàm số lẻ. 1.3 Thái độ: + Giaùo duïc tính caån thaän vaø chính xaùc cho hoïc sinh, qua vieäc chuaån bò baøi ôû nhaø phaùt huy tính tích cöïc cuûa hoïc sinh. + Biết đưa những KTKN mới về KTKN quen thuộc. + Chủ động phát hiện, chiếm lĩnh tri thức mới. Có tinh thần hợp tác trong học tập. 2. Trọng tâm: Tập xác định của hàm số. 3. Chuẩn bị: Giaùo vieân : Chuaån bò caùc ví duï boå sung Hoïc sinh : Xem tröôùc ôû saùch giaùo khoa baøi haøm soá . 4. Tiến trình: 4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: ổn định lớp và điểm danh. 4.2 Kiểm tra miệng: Nêu các cách cho 1 một số. Nêu tập xác định của hàm số. Nêu sự biến thiên và tính chẵn, lẻ của hàm số. 4.3 Bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung bài học Hoạt động 1: Bài 1: Tìm TXĐ của các HS sau a) , b) c) GV: Gọi HS lên bảng giải HS: giải bài tập. Hoạt động 2: Bài 2: Cho hàm số Tính giaù trò cuûa haøm soá ñoù taïi x = 3; x = 1; x = 2 GV: Gọi HS lên bảng giải HS: giải bài tập. Hoạt động 3: Bài 3: Cho hàm số y = 3x3–2x+1 Các điểm sau có thuộc đồ thị hàm số không? a) M(1 ; 6), b) N(1 ; 1) c)P(0 ; 1) GV: Gọi HS lên bảng giải HS: giải bài tập. GV: Chỉnh sửa (nếu có) Hoạt động 4: Bài 4: Xét tính chẵn lẻ của các hàm số a) b) y = (x + 2)2 c) y = x3 + x d) y = x2 + x + 1 GV: Gọi HS lên bảng giải HS: giải bài tập. GV: Chỉnh sửa (nếu có) a) D = R b) D = R c) D = ; 3 Gợi ý làm bài tập 2 x = 3 => y = 4 x = 1 => y = 1 x = 2 => y = 3 Gợi ý làm bài tập 3 f(1) = 6 vậy M(1; 6) thuộc đồ thị hàm số. f(1) = 2 vậy N(1; 1) không thuộc đồ thị hàm số. f(0) = 1 vậy P(0; 1) thuộc đồ thị hàm số. Gợi ý làm bài tập 4 a) TXĐ: D = R x R thì – x D vaø f(x) = = = f(x) Vaäy laø haøm soá chaün. b) TXD: D = R x R thì – x D vaø f(x) = ( x + 2)2 f(x) Vaäy y = (x + 2)2 khoâng chaün, khoâng leû c) TXD: D = R x R thì – x D vaø f(x)= ( x)3 – x = x3 –x = f(x) Vậy: HS đã cho là HS lẻ d) TXD: D = R x R thì – x D vaø f(x) f(x) Vaäy y = x2 + x + 1 khoâng chaün, khoâng leû. 4.4 Câu hỏi, bài tập củng cố: Nêu cách tìm tập xác định của hàm số. Nêu sự đơn điệu và tính chẵn, lẻ của hàm số. 4.5 Hướng dẫn học sinh tự học: Đối với bài học ở tiết học này: Xem laïi caùc baøi taäp ñaõ giaûi Đối với bài học ở tiết học tiếp theo: Chuaån bò baøi haøm soá y = ax + b. 5. Rút kinh nghiệm: Nội dung: Phương pháp: Sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học: Ngaøy daïy: Tuần: 7 Tieát 13 §2 HAØM SỐ y = ax + b 1. Mục tiêu: 1.1 Kiến thức: + Hiểu được sự biến thiên và vẽ đồ thị của hàm số bậc nhất. + Hiểu cách vẽ đồ thị hàm số bậc I và đồ thị hàm số . Biết được đồ thị hàm số 1.2 Kĩ năng: + Thành thạo việc xác định chiều biến thiên và vẽ đồ thị của hàm số bậc nhất. + Vẽ được đồ thị hàm số y = b, + Biết cách tìm tọa độ giao điểm của hai đường thẳng có phương trình cho trước. 1.3 Thái độ: + Giaùo duïc tính caån thaän vaø chính xaùc cho hoïc sinh, qua vieäc chuaån bò baøi ôû nhaø phaùt huy tính tích cöïc cuûa hoïc sinh. + Biết đưa những KTKN mới về KTKN quen thuộc. + Chủ động phát hiện, chiếm lĩnh tri thức mới. Có tinh thần hợp tác trong học tập. 2. Trọng tâm: Vẽ đồ thị hàm số y = ax + b 3. Chuẩn bị: Giaùo vieân: Thöôùc keûBaûng toùm taét veà tính ñoàng bieán, nghòch bieán cuûa haøm soá. Hoïc sinh: Xem laïi kieán thöùc naøy ôû caáp II 4. Tiến trình: 4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: ổn định lớp, điểm danh. 4.2 Kiểm tra miệng: Hs 1:Taäp xaùc ñònh laø gì ?vaø giaûi BT 1c SGK trang 38. Hs 2:Xeùt söï bieán thieân cuûa caùc haøm soá y=2x+3 vaø y= 2x+3 4.3 Bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung bài học Giaùo vieân giôùi thieäu haøm soá y=ax+b cho hoïc sinh naém laïi moât laàn nöõa vì ñaây laø haøm soá ñaõ hoïc roái ôû lôùp 9 Hoaït ñoäng 1: Cho haøm soá y=2 .xaùx ñònh giaù trò cuûa haøm soá taïi caùc ñieåm x= 2;1;0;1;2 .Bieåu dieãn caùc ñieåm A (2,2 );B(1;2);C(0;2) ;D(1;2);E (2;2) Giaùo vieân cho hs bieåu dieãn vaø neâu nhaän xeùt veà ñoà thò cuûa haøm soá y=2 Giaùo vieân trình baøy nhö SGK Giaùo vieân nhaéc laïi ñnghóa giaù trò tuyeät ñoái .: Trong khoaûng ( ,0) thì y= = x Trong nöõa khoaûng thì y= = x x + y + Giaùo vieân trình baøy chuù yù I.Ôn taäp veà haøm soá baäc nhaát SGK II. Ñoà thò cuûa haøm soá haèng y= b: SGK III.Haøm soá y= 1 Taäp xaùc ñònh Haøm soá y= xaùc ñònh vôùi moïi giaù trò cuûa x, Hay D= 2 Chieàu bieán thieân:y= = Vaäy Haøm soá y= nghòch bieán treân khoaûng ( ,0) vaø ñoàng bieán treân khoaûng Baûng bieán thieân 3Ñoà thò: Trong nöõa khoaûng thì ñoà thò y= truøng vôùi ñoà thò y=x Trong khoaûng ( ,0) thì ñoà thò y= truøng vôùi ñoà thò y= x Chuù yù : Haøm soá y= laø moät haøm chaün, ñoà thò cuûa noù nhaän 0y laøm truïc ñoái xöùng 4.4 Câu hỏi, bài tập củng cố: Caâu 1: Choïn caâu ñuùng: haøm soá y = ax + b a) Neáu a > 0 haøm soá y= ax+b ñoàng bieán treân b) Neáu a > 0 haøm soá y= ax+b nghòch bieán treân c) Neáu a < 0 haøm soá y= ax+b ñoàng bieán treân 4.5 Hướng dẫn học sinh tự học: Đối với bài học ở tiết học này: vẽ đồ thị hàm số y = ax + b Đối với bài học ở tiết học tiếp theo: Laøm baøi taäp saùch giaùo khoa: 1 ñeán 5 –p33 5. Rút kinh nghiệm: Nội dung: Phương pháp: Sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học: Ngaøy daïy: Tuần: 7 Tieát 14 LUYỆN TẬP 1. Mục tiêu: 1.1 Kiến thức: + Hiểu được sự biến thiên và vẽ đồ thị của hàm số bậc nhất. + Hiểu cách vẽ đồ thị hàm số bậc I và đồ thị hàm số . BIết được đồ thị hàm số 1.2 Kĩ năng: + Thành thạo việc xác định chiều biến thiên và vẽ đồ thị của hàm số bậc nhất. + Vẽ được đồ thị hàm số y = b, + Biết cách tìm tọa độ giao điểm của hai đường thẳng có phương trình cho trước. 1.3 Thái độ: + Giaùo duïc tính caån thaän vaø chính xaùc cho hoïc sinh, qua vieäc chuaån bò baøi ôû nhaø phaùt huy tính tích cöïc cuûa hoïc sinh. + Biết đưa những KTKN mới về KTKN quen thuộc. + Chủ động phát hiện, chiếm lĩnh tri thức mới. Có tinh thần hợp tác trong học tập. 2. Trọng tâm: Vẽ đồ thị hàm số y = ax + b 3. Chuẩn bị: Giaùo vieân: Thöôùc keûBaûng toùm taét veà tính ñoàng bieán, nghòch bieán cuûa haøm soá. Hoïc sinh: Xem laïi kieán thöùc naøy ôû caáp II 4. Tiến trình: 4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: ổn định lớp, điểm danh. 4.2 Kiểm tra miệng: Goïi 1 hs nhaéc laïi caùc böôùc khaûo saùt haøm soá y=ax+b vaø giaûi BT 1a y=2x3 SGK trang 41. Giaùovieân nhaän xeùt cho ñieåm 4.3 Bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung bài học Hoạt động 1: Giaùo vieân goïi 1 hs leân baûng giaûi Bt 1SGK HS: giải bài tập y= Hoạt động 2: GV: Goïi hoïc sinh leân baûng giaûi sau ñoù gv nhaän xeùt cho ñieåm HS: giải bài tập x + y Giaùo vieân nhaéc hoïc sinh ñoà thò haøm soá ñi qua 2 ñieåm A vaø B thì toïa ñoä cuûa noù thoûa pt y = ax + b GV: Goïi hoïc sinh leân baûng giaûi, sau ñoù gv nhaän xeùt cho ñieåm Caâu b,vaø c giaûi töông töï caâu a Hoạt động 3: Hoïc sinh lyù luaän töông töï ñeå giaûi baøi 3 Giaùo vieân ñaët caâu hoûi Dt song song vôùi truïc hoaønh thì heäsoá goùc cuûa noù nhö theá naøo? Hoạt động 4: GV: Goïi hs khaù leân gaûi BT 4 Giaùo vieân höôùng daãn hoïc sinh veõ ñoà thò Töông töï cho caâu b >Giaùo vieân cuõng höôùng daãn hoïc sinh veõ ñoà thò Baøi1:(SGK trang 41) Veõ ñoà thò caùc haøm soá sau: b y= y= laø haøm haèng .Ñoà thò song song vôùi truïc ox vaø caét truïc tung taïi ( 0, ) cy= TXÑ :D= a= < 0 neân haøm soá y= nghòch bieán treân Baûng bieán thieân x + y Ñoà thò laø ñöôøng thaúng ñi qua goác toaï ñoä c y= +7 TXÑ:D= a= < 0 , y= +7 nghòch bieán treân Baûng bieán thieân : Cho x=0 x=7 .Vaäy A (0,7 ) Cho y=0 x= .Vaäy B ( ,0) Ñoà thò laø ñöôøng thaúng ñi qua hai ñieåm A (0,7); B ( ,0) Baøi2:(SGK trang 41) Xaùc ñònh a vaø b sao cho ñoà thò cuûa haøm soá y= ax+b a ñi qua A(0;3) vaø B( ;0 ) Ñoà thò haøm soá y=ax+b ñi qua ñieåm A(0;3) vaø B( ;0 ) neân ta coù hpt vaäy y= 5 x+3 ñi qua ñieåm A(0;3) vaø B( ;0 ) b a= 1 , b= 3 c a= 0 ,b= 3 Baøi 3 :(SGK trang 42) aÑöôøng thaúng y=ax+b ñi qua ñieåmA (4,3 ) vaø B (2,1 ) neân avaø b thoaû maõn heä Vaäy phöông trình laø y=2x5 b Do ñöôøng thaúng coù pt y=ax+b vôùi 0x neân a=0, vaø ñi qua A (1,1) neân : 1= 0.1 + b b = 1 Vaäy phöông trình ñöôøng thaúng laø y= 1 Baøi4(SGK trang 42). Veõ ñoà thò caùc haøm soá sau : a y= f(x)= Ñoà thò hôïp bôûi hai tia y=2x vôùi x 0 và y= vôùi x 0; y < 0. 1.3 Thái độ: + Giaùo duïc tính caån thaän vaø chính xaùc cho hoïc sinh, qua vieäc chuaån bò baøi ôû nhaø phaùt huy tính tích cöïc cuûa hoïc sinh. + Biết đưa những KTKN mới về KTKN quen thuộc. + Chủ động phát hiện, chiếm lĩnh tri thức mới. Có tinh thần hợp tác trong học tập. 2. Trọng tâm: Vẽ đồ thị hàm số bậc hai 3. Chuẩn bị: Giaùo vieân: Baûng bieán thieân. Hoïc sinh: chuaån bò baøi ôû nhaø. 4. Tiến trình: 4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: ổn định lớp, điểm danh. 4.2 Kiểm tra miệng: Caâu hoûi: Neâu phöông trình caùc ñöôøng thaúng song song Ox, Oy. Haøm soá y = ax + b ñoàng bieán, nghòch bieán khi naøo ? Muoán veõ ñoà thò haøm soá y = ax + b ta caàn xaùc ñònh maáy ñieåm ? Cho bieát moái quan heä veà heä soá goùc cuûa hai ñöôøng thaúng song song, vuoâng goùc ? 4.3 Bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung bài học Hoaït ñoäng 1: Goïi hoïc sinh nhaéc laïi taäp xaùc ñònh vaø söï bieán thieân cuûa haøm soá y = ax2 Muoán chöùng minh ta xeùt gì ? Treân khoaûng ( ;0) x nhaän giaù trò gì ?(aâm) => x2 + x1 nhaän giaù trò gì ? (aâm) keát hôïp vôùi a > 0 ta coù gì ? a(x2 + x1) < 0 Keát luaän ñöôïc ñieàu gì ? ( haøm soá nghòch bieán) Töông töï cho caùc khoaûng coøn laïi. Hoaït ñoäng 2 : Ñoà thò cuûa haøm soá y = ax2 + bx + c (a 0) chính laø ñöôøng parabol y = ax2 sau moät soá pheùp dòch chuyeån treân maët phaúng toïa ñoä. Ñeå veõ parabol y=x2+bx+c (a 0), ta thöïc hieän caùc böôùc sau : Khi veõ parabol caàn chuù yù ñeán daáu cuûa heä soá a (a>0 beà loõm quay leâ treân, a 0 treân coù A < 0 => haøm soá nghòch bieán. treân coù A > 0 => haøm soá ñoàng bieán. + a< 0 (töông töï) I ÑOÀ THÒ CUÛA HAØM SOÁ BAÄC HAI : 1. Nhaän xeùt : Söï bieán thieân vaø ñoà thò cuûa haøm soá y = ax2 (a 0) a) Taäp xaùc ñònh:D = . b) Söï bieán thieân Neáu a > 0 thì haøm soá y = ax2 nghòch bieán treân khoaûng vaø ñoàng bieán treân khoaûng Neáu a < 0 thì haøm soá y = ax2 ñoàng bieán treân khoaûng vaø nghòch bieán treân khoaûng . Baûng bieán thieân: a > 0 a < 0 x 0 + x 0 + y + + y 0 0 c) Ñoà thò: Ñoà thò haøm soá y = ax2 laø moät parabol coù ñænh laø goác toïa ñoä vaø nhaän truïc tung laøm truïc ñoái xöùng a > 0 y a < 0 y 4a o x 2 1 1 2 a a 2 1 0 1 2 x 4a 2. Ñoà thò : Ñoà thò cuûa haøm soá y = ax2 + bx + c (a 0) laø moät ñöôøng parabol coù ñænh , coù truïc ñoái xöùng laø ñöôøng thaúng x = . Parabol naøy quay beà loõm leân treân neáu a>0, xuoáng döôùi neáu a0 a 0 thì haøm soá y = ax2 + bx + c (a 0)nghòch bieán treân khoaûng vaø ñoàng bieán treân khoaûng . Neáu a < 0 thì haøm soá y = ax2 + bx + c (a 0) ñoàng bieán treân khoaûng vaø nghòch bieán treân khoaûng . 4.4 Câu hỏi, bài tập củng cố: Nêu taäp xaùc ñònh, tính bieán thieân cuûa haøm soá baäc hai ? Khi naøo haøm soá ñaït cöïc ñaïi, cöïc tieåu ? 4.5 Hướng dẫn học sinh tự học: Đối với bài học ở tiết học này: nắm được các bước xét sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm số bậc hai. Đối với bài học ở tiết học tiếp theo: làm các
Trang 1Ngày dạy: Tuần: 1
+ Biết được mệnh đề kéo theo, mệnh đề tương đương, mệnh đề đảo
+ Biết khái niệm mệnh đề chứa biến
1.2 Kĩ năng:
+ Xác định được 1 câu cho trước cĩ là mệnh đề khơng?
+ Biết phủ định của 1 mệnh đề, xác định được tính đúng sai của các mệnh đề trong nhữngtrường hợp đơn giản
+ Lập được mệnh đề kéo theo và mệnh đề tương đương từ 2 mệnh đề cho trước
+ Xác định tính đúng sai của mệnh đề kéo theo; mệnh đề tương đương
+ Biết lập mệnh đề đảo của 1 mệnh đề cho trước
1.3 Thái độ:
+ Cẩn thận, chính xác Tích cực hoạt động.
+ Biết đưa những KT-KN mới về KT-KN quen thuộc
+ Chủ động phát hiện, chiếm lĩnh tri thức mới Cĩ tinh thần hợp tác trong học tập
2 Trọng tâm:
- Mệnh đề, phủ định của 1 mệnh đề, mệnh đề kéo theo
3 Chuẩn bị:
- Giáo viên: Giáo án, SGK, STK, phiếu học tập, …
- Học sinh: chuẩn bị kiến thức đã học các lớp dưới
4 Tiến trình dạy học:
4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: ổn định lớp, điểm danh.
4.2 Kiểm tra miệng: giới thiệu chương.
4.3 Bài mới:
Hoạt động của GV và HS Nội dung bài học
Hoạt động 1: Từ những ví dụ cụ thể, hs nhận
biết khái niệm
- GV: Yêu cầu HS nhìn vào 2 bức tranh, đọc
và trả lời tính đúng sai
- HS: Trả lời từng bức tranh một
- GV: Đưa ra khái niệm mệnh đề đĩng khung
- HS: Ghi hoặc khơng ghi khái niệm mệnh đề
+ Một mệnh đề không thể vừa đúng vừa sai.Thường kí hiệu là A, B, C,…P, Q, R,…
Kí hiệu mệnh đề phủ định của mệnh đề P là
P Mệnh đềP đúng nếu P sai, mệnh đềP sainếu P đúng
Ví dụ:
P:”10 chia hết cho 3”
P”10 không chia hết cho 3”
Trang 2Hoạt động 3
- GV: yêu cầu HS đọc vd 3 ở SGK – khái niệm
mệnh đề kéo theo
- HS: Đọc vd 3
- GV: Tính đúng sai của mệnh đề kéo theo khi
P đúng, Q đúng hoặc sai
- GV: Phân tích vd 4, ý 1
- GV: Định lý là mệnh đề đúng, thường ở dạng
kéo theo, điều kiện cần, đủ
- HS; ghi cĩ chọn lọc
III Mệnh kéo theo Mệnh đề: “Nếu P thì Q” được gọi là mệnh đề kéo theo, kí hiệu P Q
Mệnh đề P Q chỉ sai khi P đúng, Q sai Các định lí toán học là những mệnh đề đúng và thường có dạng P Q Khi đó ta nói:
P là giả thiết, Q là kết luận của định lí
P là điều kiện đủ để có Q
Q là điều kiện cần để có P
4.4 Câu hỏi, bài tập củng cố: Câu hỏi 1: Cho thí dụ mệnh đề đúng, mệnh đề sai, không phải mệnh đề Câu hỏi 2: Phủ định của mệnh đề : C = “ xR, x2 < 0” là mệnh đề gì? 4.5 Hướng dẫn học sinh tự học: Đối với bài học ở tiết này: HS về nhà xem lại các ví dụ đã giải để nắm vững cách giải Về học bài, làm bài tập trang 9/ SGK Đối với bài học ở tiết học tiếp theo 5 Rút kinh nghiệm: - Nội dung:
- Phương pháp:
- Sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học:
1 Mục tiêu:
1.1 Kiến thức:
+ Biết thế nào là 1 mệnh đề, mệnh đề phủ định
+ Biết kí hiệu phổ biến và kí hiệu tồn tại ; biết phủ định các mệnh đề cĩ chứa kí hiệu
và kí hiệu tồn tại
+ Biết được mệnh đề kéo theo, mệnh đề tương đương, mệnh đề đảo
+ Biết khái niệm mệnh đề chứa biến
1.2 Kĩ năng:
+ Xác định được 1 câu cho trước cĩ là mệnh đề khơng?
+ Biết phủ định của 1 mệnh đề, xác định được tính đúng sai của các mệnh đề trong những trường hợp đơn giản
+ Lập được mệnh đề kéo theo và mệnh đề tương đương từ 2 mệnh đề cho trước
+ Xác định tính đúng sai của mệnh đề kéo theo; mệnh đề tương đương
+ Biết lập mệnh đề đảo của 1 mệnh đề cho trước
1.3 Thái độ:
+ Cẩn thận, chính xác Tích cực hoạt động.
+ Biết đưa những KT-KN mới về KT-KN quen thuộc
+ Chủ động phát hiện, chiếm lĩnh tri thức mới Cĩ tinh thần hợp tác trong học tập
2 Trọng tâm:
- Mệnh đề tương đương
- Kí hiệu: và
3 Chuẩn bị:
Trang 3- Giáo viên: Giáo án, SGK, STK, phiếu học tập, …
- Học sinh: chuẩn bị kiến thức đã học các lớp dưới
4 Tiến trình dạy học:
4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: ổn định lớp, điểm danh.
4.2 Kiểm tra miệng:
- Nhắc lại các khái niệm mệnh đề, mệnh đề chứa biến, mệnh đề đảo, mệnh đề phủ định
4.3 Bài mới:
Hoạt động của GV và HS Nội dung bài học
Hoạt động 1:
- GV: Yêu cầu HS tiến hành hoạt động 7
- HS: Thực hiện hđ 7 SGK
- GV: Đưa ra khái niệm mệnh đề đảo, tương
đương
- HS: Ghi hoặc khơng ghi khái niệm mệnh đề
tương đương
- GV: xét Vd 5, cho hs tìm P, Q
- HS: tìm theo yêu cầu của GV
Hoạt động 2:
- GV giới thiệu mệnh đề ở vd 6, 7 kí hiệu trước
rồi đưa câu văn sau
- Cách đọc các ký hiệu……
- HS: nghe, ghi - GV: Vd 8, SGK Phủ định mệnh đề chứa 2 kí hiệu trên - Cách tìm giá trị đúng, sai - HS: nghe và theo dõi ghi cơng thức IV/ Mệnh đề đảo Mệnh đề tương đương SGK - P => Q và Q => P đều đúng thì ta cĩ mđ P Q, đọc là… - Chú ý: Để kiểm tra P Q đúng hay sai, ta phải kiểm tra đồng thời P => Q và Q => P V/ Ký hiệu và Với mọi; Tồn tại ít nhất hay cĩ 1, … Ví dụ: Phủ định của mệnh đề : * A:“ xQ, 9x2 – 1 0” Là A : “x Q, 9x2 – 1 = 0” * B : “nN, n là số nguyên tố” Là B: “ nN, n không là số nguyên tố” 4.4 Câu hỏi, bài tập củng cố: - Gv yêu cầu hs lập các mệnh đề phủ định, xét tính đúng sai của những mệnh đề sau: “Với mọi x thuộc R, x2 + 1 > 0” “Tồn tại số nguyên y, y2 - 1 = 0” 4.5 Hướng dẫn học sinh tự học: - Đối với bài học ở tiết học này: Học các cơng thức, lý thuyết - Đối với bài học ở tiết học tiếp theo: Làm tất cả các bài tập của bài này trong SGK 5 Rút kinh nghiệm: - Nội dung:
- Phương pháp:
- Sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học:
1 Mục tiêu:
1.1 Kiến thức:
+ Củng cố khái niệm mệnh đề kéo theo, điều kiện cần, điều kiện đủ, mệnh đề tương đương + Chứng minh tính đúng sai các mệnh đề chứa ký hiệu (với mọi), (tồn tại)
+ Lập được mệnh đề phủ định
Trang 41.2 Kĩ năng:
+ Biết phát biểu mệnh đề dưới dạng điều kiện cần, đk đủ, đk cần và đủ
+ Phát biểu thành lời các mệnh đề chứa ký hiệu với mọi và tồn tại
+ Phát biểu mệnh đề = dùng ký hiệu với mọi và tồn tại
- Giáo viên: Giáo án, SGK, STK, phiếu học tập, …
- Học sinh: chuẩn bị kiến thức đã học các lớp dưới, tiết trước.
4 Tiến trình dạy học:
4.1 Ổn định tổ chức và kiểm dệin: ổn định lớp, điểm danh.
4.2 Kiểm tra bài cũ:
Cho mđ P: Với mọi x, IxI < 5 x < 5 Xét tính đúng sai, sửa lại đúng nếu cần
- HS: giải bài tập theo sự phân
cơng của giáo viên
Hoạt động 3:
- GV: yêu cầu học sinh nhắc lại
các khái niệm về điều kiện cần,
điều kiện đủ, điều kiện cần và
đủ
- HS: nêu các khái niệm
- GV: gọi 3 học sinh giải a,b, c
- HS: giải bài tập theo sự phân
cơng của giáo viên
c/ x+y>1 không là một mệnh đề (vì vừa đúng ,vừa sai ),làmệnh đề chứa biến
d/ 2- 5< 0 là câu đúng Nên là mệnh đề
2/ Xét tính đúng sai của từng mệnh đề ,và phát biểu mệnh đề phủ định của nó (SGK/9 )
a/ mệnh đề đúngMệnh đề phủ định là “ 1794 không chia hết cho 3”
b/ Là mệnh đề sai Mệnh đề phủ định là “ 2không là số hữutỉ”
c/ mđ đúng Mệnh đề phủ định là “3,15”
d/ Mđ sai Mệnh đề phủ định là “ 125 0
3/9 Các số cĩ tận cùng = 0 đều chia hết cho 5
a/ Mệnh đề đảo: “Các số chia hết cho 5 đều có tận cùngbằng 0 “-
b/ Sử dụng khái niệm điều kiện đủ “Để một số chia hết cho
5, điều kiện đủ là chữ số tận cùng của chữ số ấy bằngkhông“
c/ Sử dụng khái niệm điều kiện cần Để một số có tận cùngbằng 0,điều kiện cần là số ấy chia hết cho 5 “
4/SGK trang 9
- Điều kiện cần và đủ để một số chia hết cho 9 là tổng
các chữ số của nó chia hết cho 9
5/SGK trang 10 Dùng ký hiệu , để viết các mệnh đề sau a) x : 1x x
b) x :x x 0
6/SGK trang 10: phát biểu thành lời mỗi mệnh đề sau và
Trang 5- GV: Cho học sinh dưới lớp
nhận xét
Hoạt động 5:
- GV: gọi 2 hs lên bảng giải
câu a, d bt 7; câu b, c bt 7
- HS: 4 hs lên bảng, dưới lớp
làm nháp và theo dõi
- GV: Cho hs dưới lớp nhận xét
xét tính đúng sai của nó
a/ Bình phương của mọi số thực đều dương (mệnh đề sai)
b/ Tồn tại số tự nhiên n mà bình phương củ nó lại bằng chính nó (mệnh đề đúng ,ví dụ n=0 )
7/SGKtrang 10
Lập mệnh đề phủ định và khẳng định tính đúng sai của nó
a/ n :n không chia hết cho n Mệnh đề này đúng, đó là
số 0 b/ x :x2 2 Mệnh đề này đúng c/ x :x x 1 Mệnh đề này sai d/ x : 3x x 21 Mệnh đề này sai vì phương trình
x x có nghiệm
4.4 Câu hỏi, bài tập củng cố:
- Nắm các phương pháp giải từng dạng tốn: cách lập mệnh đề phủ định, mệnh đề kéo theo, mệnh đề tương đương
4.5 Hướng dẫn học sinh tự học:
- Đối với bài học ở tiết này: BTVN: 11, 12, 14, 15, 16, 17 SBT trang 9
- Đối với bài học ở tiết học tiếp theo: Xem trước bài “Tập hợp”
5 Rút kinh nghiệm:
- Nội dung:
- Phương pháp:
- Sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học:
1 Mục tiêu:
1.1 Kiến thức: Hiểu được khái niệm tập hợp, tập hợp con, hai tập hợp bằng nhau
1.2 Kĩ năng:
+ Sử dụng đúng các kí hiệu , , , , , \ ,A B C E A
+ Biểu diễn tập hợp bằng cách: liệt kê các phần tử của tập hợp hoặc chỉ ra tính chất đặc trưng của tập hợp
+ Vận dụng các khái niệm tập hợp con, tập hợp bằng nhau vào giải bài tập
1.3 Thái độ:
+ Cẩn thận, chính xác
+ Biết đưa những KT-KN mới về KT-KN quen thuộc
+ Chủ động phát hiện, chiếm lĩnh tri thức mới Cĩ tinh thần hợp tác trong học tập
2 Trọng tâm:
- Cách xác định tập
hợp Tìm các tập con của 1 tập hợp
3 Chuẩn bị:
- Giáo viên: giáo án, SGK, STK, phiếu học tập, …
- Học sinh: chuẩn bị kiến thức đã học các lớp dưới, tiết trước.
4 Tiến trình dạy học:
4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: ổn định lớp, điểm danh.
4.2 Kiểm tra miệng:
Trang 6+ Hãy phát biểu thành lời mệnh đề sau:
HS1 a/ x :x2 x mọi số bình phương lớn hơn chính nĩ
HS2 b/ n :n2n chia hết cho 7 cĩ 1 số tự nhiên bình phương cộng với chính nĩ chia hết cho 7
Sau đó đưa ra khái niệm tập hợp
- GV: Gọi học sinh tự cho các ví dụ
thông qua những tập N, Z, Q, R
- HS: cho các ví dụ
- Giáo viên trình bày như SGK
liệt kê các phần tử của tập:A=
nN/ 0 n 4
Hoạt động 2:
-GV: Lấy vd tập
B = x/ 2x2 5x 3 0
Hãy liệt kê các phần tử của B
- HS: liệt kê các phần tử của tập B
- GV: Hãy liệt kê các phần tử của tập
hợp: A=x/x2 x 1 0
- Hs: tiến hành liệt kê các phần tử của
tập hợp
Phương trình x2 x 1 0vô nghiệm
Ta nói tập hợp các nghiệm của ptø là
rỗng
Dùng biểu đồ minh họa quan hệ giữa
tập các số nguyên và tập các số hữu
tỉ Có thể nói mỗi số nguyên là một
số hữu tỉ hay không ?
C B
- Hoạt động 3: xét hai tập hợp
Cho A =xN/x là bội số chung của
I-Khái niệm tập hợp :
1/ Tập hợp và phần tử:
-Tập hợïp là khái niệm cơ bản của toán học, khôngđịnh nghĩa (còn gọi là tập )
- Để chỉ a là phần tử của tâp A,ta viết aA(đọc là athuộc A) Để chỉ a không phải là phần tử của tập A,taviết aA(đọc là a không thuộc A )
2/ Cách xác định một tập hợp : a/Liệt kê các phần tử
Ví dụ A là tập hợp các ước nguyên dương của 30, Taviết A= 1,2,3,5,6,10,15,30
b/ Chỉ ra tính chất đặc trưng cho các phần tử
B là tập hợp các nghiệm của phương trình :
2
2x 5x 3 0,ta viết là :B= x x x/ 2x2 5x 3 0Người ta thường minh họa tập hợp bằng môt hình nhưsau :
.BGọi là biểu đồ Ven
3/ Tập hợp rỗng : Tập rỗng là tập hợp không có phần tử nào Kí hiệu:
* A A ; A
* Nếu A B và B C thì A C
A
Trang 74 và 6
B = xN/x là bội số của 12
Hãy kiểm tra các kết luận sau :
AB ; BA (đáp số A=B)
Giáo viên cho Ví dụ và gọi hs liệt kê
tập hợp A Sau đó so sánh với tập B
*: A với mọi tập A
III-Tập hợp bằng nhau :
Khi AB và BAta nói tập hợp A bằng tập hợp B và viết là A= B
* A = B x (x A ø x B )( tập A bằng tập B)
Ví dụ: A= x / 3x2 2x1 0 , B=
1 ,1
3
Vậy A= B
4.4 Củng cố và luyện tập:
- Cách xác định 1 tập hợp
- Tìm tập con Tập hợp bằng nhau
4.5 Hướng dẫn học sinh tự học:
- Đối với bài học ở tiết này: Học lý thuyết Làm các bài tập SGK trang 13
- Đối với bài học ở tiết học tiếp theo: xem trước bài “Các phép tốn tập hợp”
5 Rút kinh nghiệm:
- Nội dung:
- Phương pháp:
- Sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học:
1 Mục tiêu:
1.1 Kiến thức: hiểu các phép tốn: giao của 2 tập hợp, hợp của 2 tập hợp, hiệu của 2 tập hợp,
phần bù của 1 tập con
1.2 Kĩ năng:
+ Thực hiện được các phép tốn lấy giao của 2 tập hợp, hợp của 2 tập hợp, phần bù của 1 tập con
+ Biết dựa vào biểu đồ Ven để biểu diễn giao của 2 tập hợp, hợp của 2 tập hợp
1.3 Thái độ:
+ Cẩn thận, chính xác
+ Tích cực hoạt động; rèn luyện tư duy khái quát, tương tự
+ Biết đưa những KT-KN mới về KT-KN quen thuộc
+ Chủ động phát hiện, chiếm lĩnh tri thức mới Cĩ tinh thần hợp tác trong học tập
2 Chuẩn bị:
- Giáo viên: giáo án, SGK, STK, phiếu học tập, …
- Học sinh chuẩn bị kiến thức đã học các lớp dưới, tiết trước, xem bài mới ở nhà
3 Trọng tâm: các phép giao, hợp, hiệu của các tập hợp.
4 Tiến trình dạy học:
4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: ổn định lớp, kiểm diện sĩ số
4.2 Kiểm tra miệng:
Cho tập hợp A = {xє Z/(x-2)(3x2+x-4)=0}
Liệt kê các phần tử của A Tìm các tập hợp con của A
4.3 Bài mới:
Trang 8Hoạt động của GV và HS Nội dung bài học
Hoạt động 1:
- GV: Yêu cầu HS tiến hành hđ 1, hd thơng
qua biểu đồ Ven
- GV:Lấy thêm vdụ về tập hợp số, tập hợp
trong hình học, tính giao hốn
- HS: Thực hiện hđ 1 SGK Ghi bài
- HS: Vẽ biểu đồ Ven
A B
- GV: yêu cầu HS làm ví dụ:
Cho tập A=1,3,5 ,B=3,5,7,9 Tìm AB
- HS: AB=3,5
Hoạt động 2:
- GV: Yêu cầu HS tiến hành hđ 2, hd thơng
qua biểu đồ Ven
- HS: Thực hiện hđ 2 SGK
- GV: Lấy thêm vdụ về tập hợp số, tập hợp
trong hình học
- GV: Cho hs nhận xét quan hệ giữa giao và
hợp, tính giao hốn
Ví dụ:
- Cho tập A=1,3,5 ,B=3,5,7,9 Tìm AB
- HS : AB=1,3,5,7,9
Hoạt động 3: - GV: Yêu cầu HS tiến hành hđ 3 - HS: Thực hiện hđ 3 SGK - GV: Biểu đồ Ven, hd cho hs rút ra hiệu và phần bù khơng cĩ tính giao hốn Ví dụ: Cho A = 1 , 2 , 3 , 4 , 5, B =1 , 2 , 3 Tìm A \ B, B \ A - HS: Làm ví dụ: A \ B =, B \ A=4,5
I/ Giao của hai tập hợp: Tập hợp C gồm các phần tử vừa thuộc A vừa thuộc B được gọi là giao của A và B ký hiệu : C=A B A B = x/xA và x B Chú ý: +x A B B x A x + AA = A + A II/ Hợp của hai tập hợp: Tập hợp C gồm các phần tử thuộc A hoặc thuộc B được gọi là hợp của A và B Ký hiệu: C= AB Chú ý: + A Bx/xA hoặc x B + x A B x A x B + A A =A + A = A III/ Hiệu và phần bù của hai tập hợp Tập hợp C gồm các phần tử thuộc A nhưng không thuộc B gọi là hiệu cuả A và B Chý ý: + A \ B = x/xA và xB + x A \ B B x A x * Phần bù: Nếu B A thì A \ B gọi là phần bù của B trong A 4.4 Câu hỏi, bài tập củng cố: - Cách tìm giao, hợp, hiệu của hai tập hợp 4.5 Hướng dẫn học sinh tự học: - Đối với bài học ở tiết học này: Nắm được cách tìm giao, hợp, hiệu của 2 tập hợp - Đối với bài học ở tiết học tiếp theo: BTVN: 1 – 4 SGK trang 13. Xem trước bài “Các tập hợp số” 5 Rút kinh nghiệm: - Nội dung:
- Phương pháp:
- Sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học:
Trang 9
Ngày dạy: Tuần: 3
+ Tích cực hoạt động; rèn luyện tư duy khái quát, tương tự
+ Biết đưa những KT-KN mới về KT-KN quen thuộc
+ Chủ động phát hiện, chiếm lĩnh tri thức mới Cĩ tinh thần hợp tác trong học tập
2 Chuẩn bị:
- Giáo viên: giáo án, SGK, STK, phiếu học tập, …
- Học sinh chuẩn bị kiến thức đã học các lớp dưới, tiết trước, xem bài mới ở nhà
4 Tiến trình dạy học:
4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: ổn định lớp, kiểm diện sĩ số
4.2 Kiểm tra miệng:
- GV: Muốn liệt kê các phần tử của
tập hợp ta phải làm gì ?
(giải các tính chất sau đó kiểm tra
các phần tử đó có thuộc tập hợp số
đã cho hay không)
Riêng tập D, ta phải chọn kZ
Từ đó suy ra x và kiểm tra điều
kiện:
– 4 < x < 12 Tập rỗng là tập như
thế nào?
(Không có phần tử nào)
Vậy ta phải làm gì ?
(bằng cách liệt kê các phần tử của
tập hợp)
D = 0 có là tập rỗng không?
Nêu khái niệm của tập con ?
Muốn xét quan hệ bao hàm ta cần
liệt kê các phần tử và áp dụng định
nghĩa để kiểm tra
Bài 1: Viết lại các tập sau bằng cách liệt kê các phần
Trang 10Học sinh giải.
Gọi học sinh nhắc lại các tính
chất của tập con
Học sinh giải
+1, 2 X => X phải có các phần tử
nào? ( 1 và 2)
+X 1, 2,3, 4,5 => X có thể có các
phần tử nào?
(3,4,5) Từ đó suy ra X
Học sinh liệt kê các tập con gồm
2 phần tử và đếm số tập con => kết
quả
Cách 2: Hướng dẫn học sinh giải
Bài 4: Tìm tất cả các tập con của các tập sau:
a) A = 1, 2 b) B 1, 2,3
Các tập con của A là: , 1 , 2 , 1, 2 Các tập con của B là:
, 1 , 2 , 3 , 1, 2 , 1,3 , 2,3
Bài 5: Tìm tất cả các tập X sao cho
1, 2 X 1, 2,3, 4,5
X là: 1, 2 , 1, 2,3 , 1, 2, 4 , 1, 2,5 ,1, 2,3, 4 ,1, 2,3,5 ,
1, 2, 4,5 , 1, 2,3, 4,5 Bài 6: Tập A 1, 2,3, 4,5,6 có bao nhiêu tập con gồm hai phần tử ? Để giải bài toán, hãy liệt kê tất cả các tập con của A gồm hai phần tử rồi đếm số tập con này Hãy thử tìm một cách giải khác
* Cách 1: Liệt kê ta được 15 tập con của A gồm 2 phần tử
* Cách 2: Cứ mỗi phần tử ta có 5 tập con gồm 2 phần tử Tập A có 6 phần tử suy ra có 30 tập con
Mặt khác, mỗi tập con có 2 phần tử được đếm 2 lần nên có 15 tập con gồm hai phần tử
4.4 Câu hỏi, bài tập củng cố:
- Cách tìm giao, hợp, hiệu của hai tập hợp
4.5 Hướng dẫn học sinh tự học:
- Đối với bài học ở tiết học này: Nắm được cách tìm giao, hợp, hiệu của 2 tập hợp.
- Đối với bài học ở tiết học tiếp theo: Xem trước bài “Các tập hợp số”
5 Rút kinh nghiệm:
- Nội dung:
- Phương pháp:
- Sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học:
1 Mục tiêu:
1.1 Kiến thức: nắm vững các khái niệm khoảng đoạn, nữa khoảng
1.2 Kĩ năng: rèn kỹ năng giải toán Tìm hợp giao hiệu của các khoảng, đoạn và biểu diễn chúng trên trục số
1.3 Thái độ:
+ Giáo dục tính cẩn thận và chính xác cho học sinh, qua việc chuẩn bị bài ở nhà phát huy tính tích cực của học sinh
+ Biết đưa những KT-KN mới về KT-KN quen thuộc
+ Chủ động phát hiện, chiếm lĩnh tri thức mới Cĩ tinh thần hợp tác trong học tập
2 Trọng tâm:
- Biểu diễn tập con của trên trục số
Trang 113 Chuẩn bị:
- Giáo viên : Bảng tổng hợp 4 định nghĩa về 4 phép toán + bài tập làm thêm.
- Học sinh : học bài tiết trước +các tập hợp số đã học ở cấp II +SGK
4 Tiến trình:
4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện:ổn định lớp, điểm danh
4.2 Kiểm tra miệng:
* Gọi học sinh phát biểu các tập hợp số đã học ở cấp II (các tập hợp là , , , )
4.3 Bài mới:
Hoạt động của GV và HS Nội dung bài học
Giáo viên vẽ biểu đồ minh họa các tập hợ
số đã học
R Q Z
- Giáo viên dùng câu hỏi để học sinh tự
nhắc lại các tập hợp , , , đã học ở lớp 9
Giáo viên giới thiệu các tập hợp số như
SGK
Biễu diễn trục số trên bảng
-2 -1 0 1 2
+ + + + +
I Các tập hợp số đã học:
1/Tập hợp các số tự nhiên
3/ Tập hợp các số hữu tỉ
Số hữu tỉ biểu diễn được dưới dạng phân số a b,trong đó a,b ,b 0
4/ Tập hợp các số thực
Các số thập phân vô hạn tuần hoàn gọi là số hữu tỉ
Các số thập phân vô hạn không tuần hoàn gọi là số vô tỉ
Tâp hơpï các số thực gồm hữu tỉ và vô tỉ _Mỗi số thực được biểu diễn trên trục số và ngược lại
II.Các tập con thường dùng của
Trong toán học ta thường gặp các tập con của
sau này a b(a;b ) =x/a x b //////////( )/////////
Ví dụ : (-1;2) = x/ 1 x2
(a;)=x/a x ///////////(
a b; = x/a x b ///// ///////////////(-;b}= x/x b ///////////Ký hiệu + đọc là dương vô cực
- đọc là âm vô cực
Ta có thể viết ( ; )
4.4 Câu hỏi, bài tập củng cố:
- Giáo viên gọi học sinh liệt kê lại các phần tử củacác tập hợp số mới học
Trang 12- Luyện tập BT số 1 SGK : xác định tập hợp sau và biểu diễn chúng trên trục
số : a/ 3;1 0;4 b/ 0;2 1;1 4.5 Hướng dẫn học sinh tự học: - Đối với bài học ở tiết học này: Về nhà giải các bài còn lại của bài số 1,và các BT 2,3 SGK trang 18 - Đối với bài học ở tiết học tiếp theo: “Chuẩn bị bài “Số gần đúng –sai số “ 5 Rút kinh nghiệm: - Nội dung:
- Phương pháp:
- Sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học:
Ngày dạy: Tuần: 4 Tiết 8 LUYỆN TẬP 1 Mục tiêu: 1.1 Kiến thức: Hiểu được các phép toán giao, hợp của hai tập hợp, hiệu của hai tập hợp, phần bù của một tập con 1.2 Kĩ năng: + Sử dụng đúng các ký hiệu , , , , , \, C AE + Thực hiện được các phép toán lấy giao , hợp của hai tập hợp, phần bù của một tập con trong những ví dụ đơn giản + Biết dùng biểu đồ Ven để biểu diễn giao , hợp của hai tập hợp 1.3 Thái độ: Hiểu bài tốn trong phạm vi rộng, tính tốn cẩn thận, biết tốn học cĩ ứng dụng trong thực tế 2 Trọng tâm: Tìm giao hợp hiệu của 2 tập hợp 3 Chuẩn bị: - Gv: Chuẩn bị bảng phụ, sách giáo khoa, sách giáo viên… - Hs: Ơn tập kiến thức cũ, chuẩn bị đồ dùng học tập… 4 Tiến trình: 4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: ổn định lớp, điểm danh 4.2 Kiểm tra bài cũ: Hãy nhắc lại các định nghĩa hợp của 2 tập hợp, giao của hai tập hợp, hiệu của hai tập hợp? 4.3 Bài mới: Hoạt động 1: Tổng hợp kiến thức: , \ x A x A x A x A B x A B x A B x B x B x B Hoạt động của GV và HS Nội dung bài học Hoạt động 2: Xác định mỗi tập hợp số: a) ( - 5 ; 3 ) ( 0 ; 7) b) (-1 ; 5) ( 3; 7) c) R \ ( 0 ; + ) d) (-; 3) (- 2; + ) - Giáo viên gọi 4 học sinh lên bảng chữa Hãy xác định A B Bài 1: a ( - 5 ; 3 ) ( 0 ; 7)=( 0;3 ) ( )
-5 3
( )
0 7
( )
0 3 b) (-1 ; 5) ( 3; 7) = ( 3;5 )
Trang 13A B
A B
- HS: giải bài tập 1 theo sự phân cơng của GV
- HS1 làm ý a
- HS2 làm ý b
- HS3 làm ý c
- HS4 làm ý d
Các học sinh cịn lại ghi bài tập và tự làm ở bên
dưới lớp
Học sinh nhận xét lời giải của bạn trên bảng và
sửa sai nếu cĩ
- GV cần Nhấn mạnh :
\
x A
x A B
x B
x A
x A B
x B
x A
x A B
x B
Hoạt động 3: Xác định tập hợp A B với
a) A = [1 ; 5] B = ( - 3; 2) (3 ; 7)
b) A = ( - 5 ; 0 ) (-1 ; 5)
B = (-1 ; 2) (4 ; 6)
- Giáo viên gọi 2 học sinh lên bảng chữa
Hãy xác định: B , A B ?
- Học sinh lên bảng chữa bài
- HS1 làm ý a
- HS2 làm ý b
- Các học sinh cịn lại ghi bài tập và tự làm ở
bên dưới lớp
( )
-1 5
( )
3 7
( )
3 5
c R \ ( 0 ; + ) = (- ;0)
(
0
)
0
d) (-; 3) (- 2; + ) )
3
(
-2
( )
-2 3 Bài 2:
a) A = [1 ; 5]
B = ( - 3; 2) (3 ; 7)
Ta cĩ B = (-3;7) Vậy khi đĩ
1;5 3;7
A B =[1;5]
b) Ta cĩ
A = ( - 5 ; 0 ) (-1 ; 5) = (-5;5)
B = (-1 ; 2) (2 ; 6) = (1;6)
A B = (-5;5) (1;6) = (1;5)
4.4 Câu hỏi, bài tập củng cố:
Bài 3 : Xác định mỗi tập số sau và biểu diễn trên trục số
a) ( - 5 ; 3 ) ( 0 ; 7) b) (-1 ; 5) ( 3; 7)
c) R \ ( 0 ; + ) d) (-; 3) (- 2; + )
Giải: a) ( - 5 ; 3) ( 0 ; 7) = ( 0; 3) b) (-1 ; 5) ( 3; 7) = ( 1; 7)
c) R \ ( 0 ; + ) = ( - ; 0 ] d) (-; 3) (- 2; + ) = (- 2; 3)
4.5 Hướng dẫn học sinh tự học:
- Đối với bài học ở tiết học này: Về nhà các em ơn tập lại các phép tốn tập hợp, các bài tập đã chữa và làm các bài tập sau
Bài 4: Xác định tập hợp A B với
a) A = [1 ; 5] B = ( - 3; 2) (3 ; 7)
b) A = ( - 5 ; 0 ) (3 ; 5) B = (-1 ; 2) (4 ; 6)
Trang 14Bài 5: Xác định tính đúng sai của mỗi mệnh đề sau :
a) [- 3 ; 0] (0 ; 5) = { 0 } b) (- ; 2) ( 2; + ) = (- ; + )
c) ( - 1 ; 3) ( 2; 5) = (2 ; 3) d) (1 ; 2) (2 ; 5) = (1 ; 5)
- Đối với bài học ở tiết học tiếp theo: xem trước bài “Số gần đúng Sai số"
5 Rút kinh nghiệm:
- Nội dung:
- Phương pháp:
- Sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học:
1 Mục tiêu:
1.1 Kiến thức: hiểu khái niệm số gần đúng, sai số tuyệt đối, độ chính xác của một số gần đúng và biết cách viết số quy tròn của số gần đúng căn cứ vào độ chính xác cho trước
1.2 Kĩ năng:
+ Biết tìm số gần đúng của 1 số với độ chính xác cho trước
+ Biết sử dụng máy tính bỏ túi để tính tốn các số gần đúng
1.3 Thái độ: Giáo dục tính cẩn thận và chính xác cho học sinh qua việc chuẩn bị bài ở nhà phát huy tính tích cực của học sinh
2 Trọng tâm: Cách qui trịn số gần đúng.
3 Chuẩn bị:
- Giáo viên: giáo án, SGK, sách hướng dẫn sử dụng – SBT
- Học sinh: Học bài và làm các bài tập đã cho
4 Tiến trình:
4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: ổn định lớp, điểm danh.
4.2 Kiểm tra miệng: Xác các tập hợp sau và biểu diễn chúng trên trục số
HS1 :(-2;15)(3;+) Đáp số :2; (4 đ)
HS2 :(-2;3)3;5 Đáp số : (4 đ)
4.3 Bài mới:
Hoạt động của GV và HS Nội dung bài học
Hoạt động 1:
- GV: Khi đọc các thông tin sau em
hiệu đó là các số đúng hay gần đúng?
- GV: Bán kinh xích đạo của trái đất là
6378 km
- GV: Khoảng cách từ mặt trăng đến
trái đất là 148.600.000 km
- GV: Các kết quả trên thường chỉ là
các số gần đúng
I.Số gần đúng:
Ví dụ 1: Khi tính diện tíc củahình trò bán kính r=2
cm theo công thức S=πr r2
Nam lấy giá trị gần đúng của πr.là 3,1 và có S=3,1.4=12,4 (cm2 )
Minh lấy giá trị gần đúng của πr.là 3,14 và có S=3,14.4=12,56(cm2 )
Vì πr = 3,141592653…., nên ta có thể lấy kết quả với số thập phân hữu hạn
Trong đo đạc tính toán thường người ta chỉ nhận được các số gần đúng
Trang 15Hoạt động 3:
- GV: tính đường chéo củamột hình
vuông có cạnh bằng 3 cm và xác định
độ chính xác của kết quả tìm được
Cho biết 2=1,4142135
- HS: giải tốn theo yêu cầu của GV
- Giáo viên trình bày quy tròn số gần
đúng như SGK
Hoạt động 4:
- GV: cho VD gọi hs quy tròn số
- HS: thực hiện theo yêu cầu của GV
II Sai số tuyệt đối
SGK
III Quy tròn số gần đúng
1 Ôn tập quy tắc làm tròn số
Nếu chữ số sau hàng quy tròn nhỏ hơn 5 thì ta thay nó và các chữ số bên phải nó bởi chữ số 0
Nếu chữ số sau hàng quy tròn lớn hơn hoặc bằng 5 thì ta cũng làm như trên, nhưng công thêm moat đơn vị vào chữ số của hàng quy tròn
Vd : -Số quy tròn đến hàng nghìn của x = 2 841 275
là x2842 000 và của Y= 432 415 là y432 000
-Số quy tròn đến hàng trăm của x =12,4253 làx
12,43
,của y=4,1521 là y 4,15
2 Cách viếât số quy tròn của số gần đúng căn cứ vào
độ chính xác cho trước : Xem VD 4và VD5
trang 22
4.4 Câu hỏi, bài tập củng cố:
- Cho HS nắm vững lại số gần đúng, độ chính xác của số gần đúng và biết làm tròn số
- Luyện tập cho BT số 1 SGK trang 23
4.5 Hướng dẫn học sinh tự học:
- Đối với bài học ở tiết học này: Xem lại bài đã học, làm BT 2,3,4 SGK trang 23
- Đối với bài học ở tiết học tiếp theo: Ôn tập chương I
5 Rút kinh nghiệm:
- Nội dung:
- Phương pháp:
- Sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học:
1 Mục tiêu:
1.1 Kiến thức: Ôn tập các dạng toán về mệnh đề và tập hợp cho học sinh Quy tròn số
gần đúng
1.2 Kĩ năng: Tăng cường rèn kỹ năng giải toán Biết sự dụng dấuvà Biết phủ định mệnh đề chứa dấu và Biết quy tròn số gần đúng
1.3 Thái độ: Giáo dục tính cẩn thận và chính xác cho học sinh, qua việc chuẩn bị bài ở nhà phát huy tính tích cực của học sinh
2 Trọng tâm: Các kiến thức cơ bản của chương I
3 Chuẩn bị:
- Giáo viên : đề kiểm tra
- Học sinh : Xem lại các kiến thức giáo khoa và bài tập đã học đã làm và làm bài tập ôn
4 Tiến trình:
4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: ổn định lớp, điểm danh.
Trang 164.2 Đề kiểm tra:
Bài 1:(4 điểm) Cho các tập hợp: A = ( -1; + ), B = [-4;3) và C = { x IR | x - x + 1 = 0 } Tìm:
Bài 2: (1 điểm) Cho a = 0,06549 , b = 129 543
a) Viết quy trịn số a với độ chính xác là 0,01
b) Viết quy trịn số b với độ chính xác 30
Bài 3: (3 điểm) Liệt kê các phần tử của mỗi tập hợp sau:
A = {3k–2/ k = 0, 1, 2, 3, 4, 5}, B = {x N/ x ≤ 12}
Bài 4: (2 điểm) : Xác định tính đúng sai của mệnh đề A , B và tìm phủ định của nó :
A = “ x R : x3 > x2 ”, B = “ x N , : x chia hết cho x +1”
Chương II HÀM SỐ BẬC NHẤT VÀ BẬC HAI
Trang 17Tiết 11 §1 HÀM SỐ
1 Mục tiêu:
1.1 Kiến thức:
+ Hiểu khái niệm hàm số, tập xác định của hàm số, đồ thị của hàm số
+ Hiểu khái niệm hàm số đồng biến, nghịch biến, hàm số chẵn, hàm số lẻ Biết được tính chấtđối xứng của hàm số chẵn, hàm số lẻ
1.2 Kĩ năng:
+ Biết tìm tập xác định của các hàm số đơn giản
+ Biết cách chứng minh hàm số đồng biến, hàm số nghịch biến, hàm số chẵn, hàm số lẻ trênmột tập cho trước
1.3 Thái độ:
+ Giáo dục tính cẩn thận và chính xác cho học sinh, qua việc chuẩn bị bài ở nhà phát huytính tích cực của học sinh
+ Biết đưa những KT-KN mới về KT-KN quen thuộc
+ Chủ động phát hiện, chiếm lĩnh tri thức mới Cĩ tinh thần hợp tác trong học tập
2 Trọng tâm: Tập xác định của hàm số.
3 Chuẩn bị:
- Giáo viên : Chuẩn bị các ví dụ bổ sung
- Học sinh : Xem trước ở sách giáo khoa bài hàm số
4 Tiến trình:
4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: ổn định lớp và điểm danh.
4.2 Kiểm tra miệng: giới thiệu chương II
4.3 Bài mới:
Hoạt động của GV và HS Nội dung bài học
- Giáo viên giới thiệu khái niệm
hàm số cho hs nắm vững
Về tình hình xuất khẩu gạo của Việt
Nam trong những năm qua là một
hàm số với x=1996,1997,1998,1999
- GV: Hãy chỉ ra các giá trị của hàm
I.Ôn t ậ âp về hàm số : 1/ Hàm số.Tập xác định của hàm số :
Giả sử có hai đại lượng biến thiên x,và y ,trong đó xnhận giá trị thuộc tập số D
- Nếu với mỗi giá trị x thuộc tập D có một và chỉmột giá trị tương ứng của y thuộc tập số thực
thì ta có một hàm số
Ta gọi x là biến số và y là hàm số của x Tập hợp D gọi là tập xác định của hàm số
Ví dụ 1:
Về thu nhập bình quân đầu người (TNBQĐN ) củanước ta từ năm 1995 đến 2003 được thể hiện quabảng dưới đây :
TNBQĐN(tính theoUSD )
Vậy ta có một hàm số ,với D là tập xác định
Các giá trị y= 200,282… Được gọi là giá trị của hàm
Trang 18số trong VD 1 tại x= 2001,2004,1999
(
- HS: 375 usd, 564 usd, 339 usd
Hoạt động 3: Biểu đồ xác định hai
hàm số
Hãy chỉ ra các giá trị của hàm số trên
tại các giá trị xD(x=1995:1996 thì
1
y =39 công trình và y2=10 công
trình)
Hoạt động 4:
- GV: hãy kể các hàm số đã học ở
trung học cơ sở
- HS: trả lời
- Giáo viên cho ví dụ 3 và hướng dẫn
hs tìm TXĐ của hàm số
Giáo viên nhắc lại định nghĩa và nêu
lại dạng đồ thị đã học ở lớp 9là
Dựa vào đồ thị hai hàm số đã cho
y=f(x)=x+1 và y=g(x)=1 2
2/ Cách cho một hàm số ;
Một hàm số có thể cho bằng bảng ,bằng biểu đo vàbằng công thức
a/ Hàm số cho bằng bảng
hàm số cho trong ví dụ 1 là một hàm số cho bằngbảng
b/ Hàm số cho bằng biểu đồ
Ví dụ 2 :Như SGK trang 33 C/ Hàm số cho bởi công thức: hàm số cho bởi công thức có dạng y=f(x)
Vd: y= ax+ b ; y= a
x ; y=ax2 là những hàm số chobởi công thức
*Tập xác định của hàm số y=f(x) là tập hợp tất cả
các số thực x sao cho f(x) có nghĩa
Ví dụ 3:Tìm tập xác định của hàm số :f(x)= x 3
Hàm số có nghĩa x 3 0 x3
3.Đồ thị của hàm số :
Định nghĩa: Đồ thị cuả hàm số y=f(x) xác định trên D
là tập hợp tất cả các điểm M (x;f(x )) trên mặt phẳngtọa độ với x thuộc D
Ví dụ 4 :Đồ thị y=ax+b là 1 đường thẳng và đồ thị
y=ax2 là môt đường parabol
* Y=g(x) = 1 2
2x
Ta có y=ax+b là phương trình của đường thẳng y=ax2
(a 0 )là phương trình của đường parabol
II Sự biến thiên của hàm số:
1/ Ơ n tập
Đồ thị hàm số y=x2nghịch biến trong khoảng (-,0)và đồng biến trong khoảng (0,+ )
* Hàm số y=f(x) xác định trong khoảng (a;b)
+ Hàm số y= f(x) đồng biến(tăng) trong khoảng (a;b)
1
Trang 19- Giáo viên hd hs gải Hoạt động 7
- HS: giải bt7
- Giáo viên hướng dẫn học sinh đặt
dấu mũi tên đi lên và đi xuống trong
bảng biến thiên
- HS: theo dõi và ghi chép
- Giáo viên phát biểu định nghĩa về
hàm số chẵn và hàm số lẻ
- HS: theo dõi và ghi chép
- GV: Cho ví dụ
Hoạt động 8:
- GV: Xét tính chẵn lẻ của hàm số
a/ y = 3x2-2
b/ y = 1x
c/ y = x - HS: a/ hàm số chẵn
b/ hàm số lẻ c/ Không chẵn, không lẻ - Giáo viên trình bày chú y cho học sinh nhận biết hàm không chẵn, cũng không lẻ Dựa vào đồ thị y=x2và y= x giáo viên đưa ra nhận xét tổng quát cho đồ thị hàm số chẵn và lẻ Ví dụ 5 :Bảng biến thiên của hàm số y=x2 x 0 +
y + +
0
Nhìn vào bảng biến thiên ta hình dung được đồ thị của hàm số III Tính chẵn lẻ của hàm số 1/Hàm số chẵn, hàm số lẻ Định nghĩa : Hàm số y=f(x) xác định trên D Hàm số y= f(x) là hàm số chẵn trên D với mọi xD,ta có: f x( )x D f x( ) Hàm số y= f(x) là hàm số lẻ trên D với mọi xD,ta có: f x( )x D f x( ) Ví dụ : y=x2là hàm số chẵn vì f(-x)=f(x)=x2 x D Y=x là hàm số lẻ vì f(-x)=-f(x) x D Chú ý: Có mộât số hàm số không chẵn cũng không lẻ Như hàm số y=2x+1 không là hàm chẵn ,cũng không là hàm lẻ vì x=1thì y=3 và x=-1 thì y=-1 2/ Đ ồ thị hàm số chẵn, hàm số lẻ Đồ thị hàm số chẵn nhận trục tung làm trục đối xứng Đồ thị hàm số lẻ nhận gốc toạ độ O làm tâm đối xứng 4.4 Câu hỏi, bài tập củng cố: - Phương pháp tìm tập xác định của hàm số - Phương pháp kháo sát sự biến thiên của hàm số - Tìm TXĐ của hàm số sau: y=2x 1 1 và y = 3x 1 2 4.5 Hướng dẫn học sinh tự học: - Đối với bài học ở tiết học này: Làm bài tập sách giáo khoa :1 đến 4 p38-39 - Đối với bài học ở tiết học tiếp theo: 5 Rút kinh nghiệm: - Nội dung:
- Phương pháp:
- Sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học:
Trang 20
1 Mục tiêu:
1.1 Kiến thức:
+ Hiểu khái niệm hàm số, tập xác định của hàm số, đồ thị của hàm số
+ Hiểu khái niệm hàm số đồng biến, nghịch biến, hàm số chẵn, hàm số lẻ Biết được tính chấtđối xứng của hàm số chẵn, hàm số lẻ
1.2 Kĩ năng:
+ Biết tìm tập xác định của các hàm số đơn giản
+ Biết cách chứng minh hàm số đồng biến, hàm số nghịch biến, hàm số chẵn, hàm số lẻ
1.3 Thái độ:
+ Giáo dục tính cẩn thận và chính xác cho học sinh, qua việc chuẩn bị bài ở nhà phát huytính tích cực của học sinh
+ Biết đưa những KT-KN mới về KT-KN quen thuộc
+ Chủ động phát hiện, chiếm lĩnh tri thức mới Cĩ tinh thần hợp tác trong học tập
2 Trọng tâm: Tập xác định của hàm số.
3 Chuẩn bị:
- Giáo viên : Chuẩn bị các ví dụ bổ sung
- Học sinh : Xem trước ở sách giáo khoa bài hàm số
4 Tiến trình:
4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: ổn định lớp và điểm danh.
4.2 Kiểm tra miệng:
2 3
2 1
2 khi x x
x khi x
b) D = R\ 3 , 1c) D = [-21 ; 3]
Gợi ý làm bài tập 4a) TXĐ: D = R
x R thì – x D và
f(-x) = x = x = f(x)Vậy y x là hàm số chẵn
b) TXD: D = R
x R thì – x D và
f(-x) = (- x + 2)2 f(-x)Vậy y = (x + 2)2 không chẵn, không lẻc) TXD: D = R
x R thì – x D và
f(-x)= (- x)3 – x = -x3 –x = -f(x)
Trang 21b) y = (x + 2)2
c) y = x3 + x
d) y = x2 + x + 1
- GV: Gọi HS lên bảng giải
- HS: giải bài tập
- GV: Chỉnh sửa (nếu cĩ)
Vậy: HS đã cho là HS lẻ d) TXD: D = R
x R thì – x D và
f(x) f(-x) Vậy y = x2 + x + 1 không chẵn, không lẻ
4.4 Câu hỏi, bài tập củng cố:
- Nêu cách tìm tập xác định của hàm số
- Nêu sự đơn điệu và tính chẵn, lẻ của hàm số
4.5 Hướng dẫn học sinh tự học:
- Đối với bài học ở tiết học này: Xem lại các bài tập đã giải
- Đối với bài học ở tiết học tiếp theo: Chuẩn bị bài hàm số y = ax + b
5 Rút kinh nghiệm:
- Nội dung:
- Phương pháp:
- Sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học:
1 Mục tiêu:
1.1 Kiến thức:
+ Hiểu được sự biến thiên và vẽ đồ thị của hàm số bậc nhất
+ Hiểu cách vẽ đồ thị hàm số bậc I và đồ thị hàm số yx Biết được đồ thị hàm số yx
1.2 Kĩ năng:
+ Thành thạo việc xác định chiều biến thiên và vẽ đồ thị của hàm số bậc nhất
+ Vẽ được đồ thị hàm số y = b, yx
+ Biết cách tìm tọa độ giao điểm của hai đường thẳng cĩ phương trình cho trước
1.3 Thái độ:
+ Giáo dục tính cẩn thận và chính xác cho học sinh, qua việc chuẩn bị bài ở nhà phát huy tính tích cực của học sinh
+ Biết đưa những KT-KN mới về KT-KN quen thuộc
+ Chủ động phát hiện, chiếm lĩnh tri thức mới Cĩ tinh thần hợp tác trong học tập
2 Trọng tâm: Vẽ đồ thị hàm số y = ax + b
3 Chuẩn bị:
Giáo viên: Thước kẻ-Bảng tóm tắt về tính đồng biến, nghịch biến của hàm số.
Học sinh: Xem lại kiến thức này ở cấp II
4 Tiến trình:
4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: ổn định lớp, điểm danh.
4.2 Kiểm tra miệng:
Hs 1:Tập xác định là gì ?và giải BT 1c/ SGK trang 38.
Hs 2:Xét sự biến thiên của các hàm số y=2x+3 và y= -2x+3
4.3 Bài mới:
Hoạt động của GV và HS Nội dung bài học
Giáo viên giới thiệu hàm số y=ax+b cho học
sinh nắm lại môt lần nữa vì đây là hàm số đã I. ƠSGK n tập về hàm số bậc nhất
Trang 22học rối ở lớp 9
-Hoạt động 1:
Cho hàm số y=2 xáx định giá trị của hàm số
tại các điểm x= -2;-1;0;1;2
.Biểu diễn các điểm A (-2,2
);B(-1;2);C(0;2) ;D(1;2);E (2;2)
Giáo viên cho hs biểu diễn và nêu nhận xét
về đồ thị của hàm số y=2
Giáo viên trình bày như SGK
Giáo viên nhắc lại đnghĩa giá trị tuyệt đối :
Trong khoảng (-,0) thì y= x = -x
Trong nữa khoảng 0; thì y= x = x
y + -
-Giáo viên trình bày chú ý
II Đồ thị của hàm số hằng y= b:
Vậy Hàm số y= x nghịch biến trên khoảng
(-,0) và đồng biến trên khoảng 0,
Bảng biến thiên
3/Đồ thị: Trong nữa khoảng 0; thì đồ thịy= x trùng với đồ thị y=x
Trong khoảng (-,0) thì đồ thị y= x trùng vớiđồ thị y= -x
Chú ý : Hàm số y= x là một hàm chẵn, đồthị của nó nhận 0y làm trục đối xứng
4.4 Câu hỏi, bài tập củng cố:
Câu 1: Chọn câu đúng: hàm số y = ax + b
a) Nếu a > 0 hàm số y= ax+b đồng biến trên
b) Nếu a > 0 hàm số y= ax+b nghịch biến trên
c) Nếu a < 0 hàm số y= ax+b đồng biến trên
4.5 Hướng dẫn học sinh tự học:
- Đối với bài học ở tiết học này: vẽ đồ thị hàm số y = ax + b
- Đối với bài học ở tiết học tiếp theo: Làm bài tập sách giáo khoa: 1 đến 5 –p33
5 Rút kinh nghiệm:
- Nội dung:
- Phương pháp:
+ Hiểu được sự biến thiên và vẽ đồ thị của hàm số bậc nhất
+ Hiểu cách vẽ đồ thị hàm số bậc I và đồ thị hàm số yx BIết được đồ thị hàm số yx
Trang 23Đại số 10_HKI
+ Giáo dục tính cẩn thận và chính xác cho học sinh, qua việc chuẩn bị bài ở nhà phát huytính tích cực của học sinh
+ Biết đưa những KT-KN mới về KT-KN quen thuộc
+ Chủ động phát hiện, chiếm lĩnh tri thức mới Cĩ tinh thần hợp tác trong học tập
2 Trọng tâm: Vẽ đồ thị hàm số y = ax + b
3 Chuẩn bị:
Giáo viên: Thước kẻ-Bảng tóm tắt về tính đồng biến, nghịch biến của hàm số.
Học sinh: Xem lại kiến thức này ở cấp II
4 Tiến trình:
4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: ổn định lớp, điểm danh.
4.2 Kiểm tra miệng: Gọi 1 hs nhắc lại các bước khảo sát hàm số y=ax+b và giải BT 1a/
y=2x-3 SGK trang 41 Giáoviên nhận xét cho điểm
- GV: Gọi học sinh lên bảng giải sau đó gv
nhận xét cho điểm
TXĐ:D=
- a= -23 < 0 , y= 32x+7 nghịch biến trên
- Bảng biến thiên :Cho x=0 x=7 .Vậy A (0,7 )Cho y=0 x=143 Vậy B (143 ,0)Đồ thị là đường thẳng đi qua hai điểm A (0,7); B(143 ,0)
Trang 24- Giáo viên nhắc học sinh đồ thị hàm số đi
qua 2 điểm A và B thì tọa độ của nó thỏa
pt y = ax + b
- GV: Gọi học sinh lên bảng giải, sau đó
gv nhận xét cho điểm
Câu b,và c giải tương tự câu a
Hoạt động 3:
Học sinh lý luận tương tự để giải bài 3
Giáo viên đặt câu hỏi Dt song song với
trục hoành thì hệsố góc của nó như thế
nào?
Hoạt động 4:
- GV: Gọi hs khá lên gải BT 4
Giáo viên hướng dẫn học sinh vẽ đồ thị
Tương tự cho câu b >Giáo viên cũng
hướng dẫn học sinh vẽ đồ thị
a/ đi qua A(0;3) và B(35;0 )Đồ thị hàm số y=ax+b đi qua điểm A(0;3) và B(35;0 ) nên ta có hpt
0 5
Bài4(SGK trang 42) Vẽ đồ thị các hàm số sau :
a/ y= f(x)=
2 nếu x 0
1 nếu x< 02
x x
Đồ thị gồm hai tia nằm phía trên trục hoành
4.4 Câu hỏi, bài tập củng cố:
Câu 1: Điểm nào thuộc đồ thị hàm số y= 3x – 1:
234
Trang 25Câu 2: viết pt đường thẳng đi qua 2 điểm P(- 1, 2) và Q(2, - 4)
a) y = - 2x b) y = 2 c) y = - 2/3 x d) y = - x + 4
4.5 Hướng dẫn học sinh tự học:
- Đối với bài học ở tiết học này: Xem lại các bài tập đã giải
- Đối với bài học ở tiết học tiếp theo: Chuẩn bị bài hàm số bậc hai
5 Rút kinh nghiệm:
- Nội dung:
- Phương pháp:
- Sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học:
+ Biết đưa những KT-KN mới về KT-KN quen thuộc
+ Chủ động phát hiện, chiếm lĩnh tri thức mới Cĩ tinh thần hợp tác trong học tập
2 Trọng tâm: Vẽ đồ thị hàm số bậc hai
3 Chuẩn bị:
- Giáo viên: Bảng biến thiên
- Học sinh: chuẩn bị bài ở nhà
4 Tiến trình:
4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: ổn định lớp, điểm danh.
4.2 Kiểm tra miệng: Câu hỏi: Nêu phương trình các đường thẳng song song Ox, Oy Hàm số
y = ax + b đồng biến, nghịch biến khi nào ? Muốn vẽ đồ thị hàm số y = ax + b ta cần xác định mấy điểm ? Cho biết mối quan hệ về hệ số góc của hai đường thẳng song song, vuông góc ?
4.3 Bài mới:
Hoạt động của GV và HS Nội dung bài học
Hoạt động 1:
Gọi học sinh nhắc lại tập xác định
và sự biến thiên của hàm số y = ax 2
Muốn chứng minh ta xét gì ?
I/ ĐỒ THỊ CỦA HÀM SỐ BẬC HAI :
1 Nhận xét : Sự biến thiên và đồ thị của hàm số y = ax 2 (a 0)
a) Tập xác định:D = R.b) Sự biến thiên
Nếu a > 0 thì hàm số y = ax2 nghịch biến trên khoảng
;0 và đồng biến trên khoảng 0; Nếu a < 0 thì hàm số y = ax2 đồng biến trên khoảng
Trang 26Kết luận được điều gì ?
( hàm số nghịch biến)
Tương tự cho các khoảng còn lại
Hoạt động 2 :
Đồ thị của hàm số y = ax2 + bx + c
(a0) chính là đường parabol y = ax2
sau một số phép dịch chuyển trên
mặt phẳng tọa độ
Để vẽ parabol y=x2+bx+c (a0), ta
thực hiện các bước sau :
Khi vẽ parabol cần chú ý đến dấu
của hệ số a (a>0 bề lõm quay lê trên,
a<0 bề lõm quay xuống dưới)
Hoạt động 3:
Đồ thị hàm số y = ax2 + bx + c về
dạng đồ thị hàm số
y = ax2
Hãy cho biết dạng đồ thị
y = ax2 + bx + c, đỉnh, trục đối
xứng ?
Để xét sự biến thiên và vẽ đồ thị ta
làm mấy bước? Hướng dẫn học sinh
a a -2 -1 0 1 2 x 4a
2 Đồ thị : Đồ thị của hàm số y = ax2 + bx + c (a0)là một đường parabol có đỉnh ;
2 4
b I
Parabol này quay bềlõm lên trên nếu a>0, xuống dưới nếu a<0
3 Cách vẽ :
Bước 1: Xác định tọa độ của đỉnh ;
2 4
b I
Bước 3 : Xác định tọa độ các giao điểm của parabolvới trục tung và trục hoành
Bước 4 : Vẽ parabol
Ví dụ 1: vẽ parabolyx24x1
b x
a I y
II/ CHIỀU BIẾN THIÊN CỦA HÀM SỐ BẬC HAI:Dựa vào đồ thị của hàm số y = ax2 + bx + c (a0), tacó bảng biến thiên:
a>0
Trang 27Từ đó ta có định lí dưới đây.
* ĐỊNH LÍ: Nếu a > 0 thì hàm số y = ax2 + bx + c (a
0)nghịch biến trên khoảng ;
2
b a
4.4 Câu hỏi, bài tập củng cố:
- Nêu tập xác định, tính biến thiên của hàm số bậc hai ?
- Khi nào hàm số đạt cực đại, cực tiểu ?
- Phương pháp:
- Sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học: