chăm sóc và xử trí các vấn đề trẻ non tháng, nhẹ cân

Mục tiêu • Nêu định nghĩa & đặc điểm trẻ non tháng / nhẹ cân.. • Nêu các biện pháp để ổn định các các yếu tố nguy cơ... • Nhu động ruột kộm: khú tiờu ,chướng bụng.Thiếu men tiờu húa,niờm

CHĂM SÓC & X TRÍ Ử

CÁC V N Đ Ấ Ề CÁC V N Đ Ấ Ề

Mục tiêu

• Nêu định nghĩa & đặc điểm trẻ non tháng / nhẹ cân.

• Nêu các biện pháp để ổn định các các yếu tố nguy cơ

ĐỊNH NGHĨA – ĐÁNH GIÁ TUỔI THAI

• Non th¸ng: tu i thai < 37 tu n ổ ầ

• Đ ¸nh gi¸ tu i thai: d a v o : ổ ự à

- Kinh cuèi, SA thai, d u hi u l©m s ng ấ ệ à

- M c ứ độ ưở tr ng th nh à (New Ballard Score)

• Đ ¸nh gi¸ c©n n ng /tu i thai ặ ổ (Bi u ể đồ Lubchenco ).

• Phân loại : - < 1000gr : ĐN cân nặng cực

• Nhu động ruột kộm: khú tiờu ,chướng bụng.Thiếu

men tiờu húa,niờm mạc ruột dễ bị tốn thương

• Dễ bị tăng hoặc hạ đ ờ ư ng huyết Dự trữ s t ắ từ

mẹ thấp=> trẻ dễ bị thiếu mỏu => chậm tăng cõn

• SHH hoặc các bệnh lý nhiễm trùng ,VRHT ảnh hư

ĐẶC ĐIỂM TRẺ NON THÁNG / NHẸ CÂN

N ướ c ngo i gian b o chiÕm 80% à à

N ướ c ngo i gian b o chiÕm 80% à à

Trung t©m i u nhi t ch a ho n ch nh đ ề ệ ư à ỉ

Trung t©m i u nhi t ch a ho n ch nh đ ề ệ ư à ỉ

Kh«ng cã kh¶ n¨ng co c¬

HẠ NHIỆT ĐỘ:

Xử trí

• Nơi đặt trẻ nằm phải duy trì nhiệt độ môi trường 28o -30 ° C, không có gió lùa

• Lau khô ngay khi ướt

• Mặc thêm áo ấm, mũ, tất

• ủ ấm bằng ch n ă mềm, túi chườm, giường sưởi, lồng ấp, da-kề-da … để duy t rì nhiệt

độ cơ thể >36,5 ° C.

• Cho n ă SM, truyền thêm dịch

Tác động của kích thích lạnh

• Toan hóa  Tăng áp phổi; co mạch, tổn thương cơ

quan

 tốc độ chuyển hóa  hạ đường huyết

 tiêu thụ oxy  ↓ oxy mô & ↓ oxy máu   SHH

Hạ thân nhiệt rõ ràng kết hợp với  tỷ lệ tử vong & bệnh tật ở trẻ sơ sinh non tháng

PHÒNG NG A M T NHI T Ừ Ấ Ệ

PHÒNG NG A M T NHI T Ừ Ấ Ệ

DÂY CHUY N GI M Ề ỮẤ

DÂY CHUY N GI M Ề ỮẤ

Warmer (gi ườ ng

Warmer (gi ườ ng

Ngăn cản mất nhiệt

Biện pháp

Kangaroo

cho trẻ đã

ổn định

2.XỬ TRÍ HÔ HẤP

• Có thể cần hỗ trợ thông khí liên tục: thở oxy

qua cannula mũi, CPAP hoặc thở máy nếu có sẵn.

• Surfactant thay thế khi có chỉ định.

45-60.

• Nếu không có khí máu: chỉ sử dụng đủ oxy

để giữ cho trẻ hồng hào (không quá

nhiều !!), & áp lực đủ để tránh tăng công thở,

3.HẠ ĐƯỜNG MÁU& Ca MÁU

• Dù tr ®­êng kÐm ữ

• Ph¶n x¹ mót kÐm

• Điều hoà hệ nôi mô chưa hoàn chỉnh

4.TĂNG BILIRUBIN MÁU

• Thường gặp ở trẻ non thỏng, do:

– Gan chưa trưởng thành

– Tăng lượng nước mất

– Ăn kộm / bỏ ăn

– Giảm nhu động ruột, tăng chu trỡnh ruột gan

• Trẻ non thỏng tiến triển vàng da nhõn ở mức bilirubin

thấp hơn so với trẻ đủ tháng

– Hàng rào mỏu nóo chưa trưởng thành,

– Albumin mỏu thấp

– Cú nhiều yếu tố nguy cơ vàng da nhõn: ngạt, nhiệt

độ khụng ổn định, toan húa, nhiễm trựng, …

5.CÒN ỐNG ĐỘNG

MẠCH

• 25% trẻ 1000 –1500 g;

65% trẻ <1000 g sẽ có

tồn tại OĐM 72 giờ sau sinh.

• Thường COĐM không rõ ràng trong vài ngày cho đến

khi trë kháng động mạch phổi giảm.

• LS: hạ HA tâm trương, tim ®Ëp m¹nh vùng trước tim, mạch đập mạnh, TTT bờ ức trái, tình trạng phổi xấu, cơn ngõng thở.

• Nguy cơ: VRHT, suy chức năng thận, XH phổi, nhu cầu

thở máy kéo dài, loạn sản phổi, nhuyễn chất trắng

6.NHIỄM KHUẨN – VIÊM RUỘT HOẠI TỬ

• Khả năng nhiễm khuẩn (+++)

– Nhiễm khuẩn thường gặp ở trẻ non tháng > trẻ

đủ tháng, tiến triển nhanh

– Viêm màng ối thường là NN gây sinh non.

• Triệu chứng thường không đặc hiệu, kh«ng ®iÓn h×nh

- “ trẻ không khỏe”.

- Toan chuyển hoá.

- Màu da xấu.

Trẻ sinh thường, 31 tuần tuổi thai, C©n nÆng 1540gr Thời gian vỡ ối 2 giờ TrÎ thë rªn Mẹ không sốt lúc sinh, không được tiêm corticoid trước sinh.

Chọn biện pháp điều trị SHH thích hợp

nhất cho trẻ này:

A Dùng caffein liều tấn công.

B Dùng surfactant bơm qua nội khí quản

ngay.

C Thở NCPAP áplực 4 – 6 cm nước

D Đặt nội khí quản thở máy.

E Câu A & C đúng

Nêu các vấn đề của BN này ?

• Hạ thân nhiệt

• SHH - Bệnh màng trong

• Hạ huyết áp

• Tật còn ống động mạch

• Dịch, điện giải, đường / Dinh dưỡng

• Tăng Bilirubin máu

• Nhiễm trùng

• Viêm ruột hoại tử

Mốc thời gian kiÓm soát các vấn đề của trẻ non tháng / nhẹ cân

• Sau sinh vài giờ: SHH, ngạt, dị tật nặng, hạ HA.

• Đến sau N4: COĐM, vàng da.

• Đến N7 - 10: CN thận, VRHT, XHNMN, COĐM.

• Đến tháng 1: Bệnh phổi mãn, bệnh lý võng mạc

(ROP), thiếu máu, tăng cân.

• Xuyên suốt thời gian nằm viện: NhiÔm trïng bÖnh viÖn

BỆNH LÝ VÕNG MẠC SANH NON (ROP) (RETINOPATHY OF PREMATURITY)

YẾU TỐ NGUY CƠ

-Sinh non

-Thiếu / dư Oxy liệu pháp

< 1500g / sinh non < 29 tuần.

1500 – 2000g + yếu tố nguy cơ / LS không ổn định

Stage I Stage III mild Stage IVa

PHÂN ĐỘ LÂM SÀNG ROP

TIấU CHUẨN XUẤT VIỆN SỚM

• Cân nặng > 1800 – 2000g.

∀ ↑ 30 – 50g / ngày x 3 ngày liờn tục

• T 0 nỏch 36,5 0 C / T 0 phũng x 48 giờ & ↑ tăng cõn.

• Cơn ngừng thở nặng (-) / chậm nhịp tim (-) x 3 ngày.

• Hct 48 giờ trước XV > 30%.

• SH ổn định.

• Dung nạp hoàn toàn lượng sữa x 2 ngày .

• Gia đình đó được hướng dẫn & cú khả năng chăm súc

trẻ.

• Cơn ngừng thở: Hướng dẫn cách kích thích thở Nếu không

hiệu quả phải mang trẻ đến BV ngay.

• Hướng dẫn xử trí sặc sữa: (±).

• Tiªm phßng:

- BCG: Không tiêm ngay sau sinh ở trẻ < 33 tuần Cần

KiÓm tra IDR sau 6 tuần chủng BCG để xem đáp ứng MD, nếu (-), phải chủng lại.

- VGSV B khi trẻ được 2 kg /2 tháng tuổi (mẹ HBsAg (-).

- Trẻ quá nhỏ cần theo dâi ngõng thở sau mũi tiêm DPT 1

HƯỚNG DẪN XỬ TRÍ CƠ BẢN

phßng NGỪA

• Khám thị lực: (CNLS < 1500g hoặc tuổi thai < 32w / 2000g + blý nặng): lúc 4 tuần tuổi

VẤN ĐỀ LÂU DÀI CỦA TRẺ SiNH NON

• Bại não, chậm ↑ tâm thần , điếc, ↓ thị lực, RL ngôn ngữ, không khả năng tiếp thu, RL hành vi, thiếu nỗ lực,