Nội soi dạ dày còn được dùng để tầm soát phát hiện ung thư dạ dày giai đoạn sớm.. Nội soi dạ dày còn được dùng để tầm soát phát hiện ung thư dạ dày giai đoạn sớm.. Kỹ thuật nội soi có th
Trang 1Nếu có điều kiện thì mọi người trên 50 tuổi nên soi dạ dày tầm soát trong một đợt kiểm tra sức khoẻ định kỳ (Ảnh minh họa)
Nội soi tiêu hoá, tôi ơi
đừng sợ!
Phải qua hàng ngàn năm mơ ước, lao động sáng tạo, khó khăn lắm con người mới có thể chế tạo được thiết bị nội soi để nhìn vào và chạm bên trong cơ thể với mục đích cứu người Thế nhưng hầu hết người bệnh thường hình dung hoặc nghe đồn đại, rằng nội soi là
“lấy cái ống đút từ miệng xuống bụng”, có thể bị ói, bị đau nên đâm ra không dám nội soi Sự thật thế nào?
Các loại thiết bị nội soi
Nội soi cứng: là loại sử dụng ống cứng để đưa vào cơ thể Loại này
không uốn theo độ cong của các cơ quan trong cơ thể nên ít dùng trong soi ống tiêu hoá
Nội soi mềm dùng sợi quang: ống soi chứa hàng chục ngàn sợi
quang học li ti mềm để dẫn truyền ánh sáng chiếu vào và dẫn
Trang 2truyền hình ảnh đến camera đặt ở đầu ngoài ống soi Đây là loại thường dùng trong nội soi, nhất là soi ống tiêu hoá Ống soi có thể điều khiển uốn cong để tiến sâu vào trong lòng các cơ quan
Nội soi mềm video: không dùng sợi quang mà sử dụng mini
camera đặt tại đầu ống soi Đây là ống soi mềm thế hệ mới cho chất lượng hình ảnh tốt hơn loại sợi quang
Nội soi mềm có bóng: là hệ thống gồm một
ống soi mềm lồng trong một ống bao, có
một bóng ở đầu ống bao (bóng đơn) hoặc
một bóng ở đầu ống bao và một bóng ở đầu
ống soi (bóng đôi) Các bóng này có thể
bơm căng và xả xẹp từng lúc để kéo rút ruột
lại từng đoạn giúp ống soi tiến vào ruột một
cách chủ động và hiệu quả
Nội soi viên nang: gồm camera, đèn chiếu
sáng, pin, bộ vi xử lý nhận và phát tín hiệu
hình ảnh đặt gọn trong một viên nang giống viên thuốc con nhộng
“Viên thuốc” này sau khi được bệnh nhân nuốt vào sẽ ghi hình những nơi nó đi qua và phát tín hiệu ra cho một máy thu được bệnh nhân đeo bên ngoài
Nội soi dạ dày còn được dùng để tầm soát phát hiện ung thư dạ dày giai đoạn sớm Nếu có điều kiện thì mọi người trên 50 tuổi nên soi
dạ dày tầm soát trong một đợt kiểm tra sức khoẻ định kỳ
Trang 3Nội soi dạ dày còn được dùng để tầm soát phát hiện ung thư dạ
dày giai đoạn sớm (Ảnh minh họa).
Ai cần phải nội soi tiêu hoá?
Kỹ thuật nội soi có thể được dùng để: nội soi trong lòng cơ quan rỗng (soi vào các hốc, ống có sẵn trong cơ thể qua các lỗ tự nhiên của cơ thể); nội soi ống tiêu hoá; nội soi niệu; nội soi tai mũi họng, phế quản; nội soi đường mật; nội soi sản phụ khoa; nội soi phẫu thuật… Trong đó, nội soi tiêu hoá là lĩnh vực được ứng dụng nhiều nhất
Thực quản – dạ dày – tá tràng: nội soi để chẩn đoán các bệnh
viêm, loét, u, túi thừa… ở thực quản, dạ dày, tá tràng bằng cách dùng ống soi mềm có đường kính 10mm đưa qua miệng xuống thực quản đến dạ dày và tới phần đầu của tá tràng Thủ thuật thực hiện khá nhanh chóng, không cần gây mê, bệnh nhân chỉ thấy buồn nôn khi ống soi chạm vào thành họng
Khi bị các triệu chứng đau vùng trên rốn hoặc các rối loạn tiêu hoá trên như đầy bụng, chậm tiêu, ợ hơi, ợ chua, người ta thường chẩn
Trang 4đoán là viêm dạ dày và dùng thuốc điều trị viêm dạ dày Tuy nhiên, tốt nhất nên nội soi dạ dày tá tràng trước khi điều trị dạ dày
để không bỏ sót các bệnh nguy hiểm như ung thư dạ dày Ngoài ra, nội soi còn là phương tiện để lấy mẫu thử xác định nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (HP)
Nội soi dạ dày còn được dùng để tầm soát phát hiện ung thư dạ dày giai đoạn sớm Nếu có điều kiện thì mọi người trên 50 tuổi nên soi
dạ dày tầm soát trong một đợt kiểm tra sức khoẻ định kỳ
Trực tràng – đại tràng: nội soi để chẩn đoán các bệnh viêm, u,
pôlýp, túi thừa bằng cách ống soi mềm có đường kính 12mm đưa
từ hậu môn lên trực tràng và hết khung đại tràng, đôi khi qua được đoạn cuối ruột non vài chục centimet Soi đại tràng khó hơn soi dạ dày vì đại tràng có nhiều chỗ gấp góc khó vượt qua Bệnh nhân cảm giác khó chịu hơn do phải bơm hơi làm căng trướng ruột Đôi khi cần gây mê toàn thân để bệnh nhân không cảm giác sợ và đau Khả năng tai biến thủng đại tràng có thể xảy ra mặc dầu rất hiếm
Khi bị các triệu chứng rối loạn thói quen đại tiện, rối loạn tính chất phân (thường xuyên đi phân lỏng hoặc bón, phân nhỏ dẹt), đặc biệt
là phân có đàm nhớt lẫn máu, thì nên gặp các bác sĩ chuyên khoa phẫu thuật tiêu hoá để được khám và chỉ định soi đại tràng Ngoài
ra, cũng như dạ dày, soi đại tràng còn dùng để tầm soát phát hiện ung thư đại tràng giai đoạn sớm Tuỳ mức độ nguy cơ, soi kiểm tra mỗi năm hoặc mỗi ba năm một lần
Lợi ích của nội soi
Giúp nhìn thấy cơ
quan bên trong: hình
ảnh thấy được có thể
phóng đại nhiều lần,
chụp lưu lại và in ra
để nhiều bác sĩ cùng
Trang 5Ruột non: là vị trí nội soi khó tiếp cận nhất
của đường tiêu hoá cho dù đi từ miệng hoặc
từ hậu môn Cũng may mắn là bệnh ở ruột non xảy ra ít hơn nhiều so với bệnh dạ dày
và đại tràng Có hai kỹ thuật đặc biệt để soi ruột non là nội soi viên nang và nội soi có bóng (bóng đơn hoặc bóng đôi) Nội soi viên nang dễ thực hiện, viên nang sẽ được tống ra ngoài theo phân Nhược điểm của
kỹ thuật này là hình ảnh không rõ nét lắm, chi phí rất cao Thêm nữa, viên nang không thể chủ động dừng lại để quan sát kỹ một vị trí nào đó khi phát hiện thương tổn Với nội soi có bóng, ống soi mềm có bóng đơn hoặc bóng đôi có khả năng chủ động tiến sâu vào ruột non từ miệng xuống và từ hậu môn lên Phối hợp cả hai đường có thể cho phép quan sát toàn bộ ruột non Kỹ thuật khá phức tạp, tốn nhiều thời gian và cần phải gây mê toàn thân
Thông thường, nếu bệnh nhân có triệu chứng nghi ngờ thương tổn ở ruột non như xuất huyết tiêu hoá, rối loạn tiêu hoá không thấy được nguyên nhân ở dạ dày – đại tràng, nội soi viên nang được chỉ định Khi nội soi viên nang phát hiện ruột non có thương tổn nghi vấn, sẽ thực hiện nội soi bóng đơn hoặc bóng đôi để xác định chẩn đoán
Can thiệp qua nội soi: là dùng dụng cụ chuyên biệt đưa qua lòng
ống soi đến vị trí thương tổn thực hiện những thủ thuật điều trị như cầm máu, cắt các u nhỏ, thắt tĩnh mạch giãn, lấy sỏi mật, nong những chỗ hẹp lòng ống tiêu hoá, đặt stent làm thông đường tiêu hoá… Đây là những phẫu thuật xâm hại tối thiểu, không để lại sẹo, mang lại nhiều lợi ích trong điều trị Can thiệp qua nội soi cũng có
quan sát
Giúp lấy mẫu mô thử
nghiệm mô học và tế
bào học: khi quan sát
thấy thương tổn nào
đó, bác sĩ nội soi có
thể lấy nhiều mẫu mô
ở nơi thương tổn (gọi
là sinh thiết) gởi đến
đơn vị giải phẫu bệnh
để khảo sát vi thể về
mô học, tế bào học
Can thiệp qua nội soi:
qua nội soi có thể
thực hiện những thủ
thuật hoặc phẫu thuật
điều trị Đây là cách
điều trị nhẹ nhàng mà
hiệu quả hơn so với
phẫu thuật kinh điển
Trang 6thể xảy ra tai biến như chảy máu, thủng đường tiêu hoá… nhưng không đáng kể so với lợi ích mà nó mang lại
Tóm lại, bệnh đường tiêu hoá rất khó chẩn đoán và điều trị Nội soi
là phương tiện vô cùng hiệu quả để giải quyết vấn đề khó khăn này