I. MỤC TIÊU BÀI HỌC 1. Kiến thức Nắm được: Sự hình thành xã hội phong kiến ở Trung Quốc và các quan hệ trong xã hội. Bộ máy chính quyền phong kiến được hình thành, củng cố từ thời Tần Hán cho đến thời Minh Thanh. Chính sách xâm lược chiếm đất đại của các hoàng đế Trung Hoa. Những đặc điểm về kinh tế Trung Quốc thời phong kiến: Nông nghiệp là chủ yếu, hưng thịnh theo chu kỳ, mầm mống kinh tế TBCN đã xuất hiện nhưng còn yếu ớt. Văn hoá Trung Quốc phát triển rực rỡ. 2. Tư tưởng Giúp HS thấy được tính chất phi nghĩa của các cuộc xâm lược của các triều đại phong kiến Trung quốc. Quý trọng các di sản văn hoá, hiểu được các ảnh hưởng của văn hoá trung quốc đối với Việt Nam. 3. Kỹ năng Trên cơ sở các sự kiện lịch sử, giúp HS biết phân tích và rút ra kết luận. Biết vẽ sơ đồ hoặc tự vẽ được lược đồ để hiểu được bài giảng. Nắm vững các khái niệm cơ bản.
Trang 1Bài 5 ( ti ết ết t t 7,8) TRUNG QU C TH I PHONG KI N 7,8) TRUNG QU C TH I PHONG KI N ỐC THỜI PHONG KIẾN ỐC THỜI PHONG KIẾN ỜI PHONG KIẾN ỜI PHONG KIẾN ẾN ẾN
I M C TIÊU BÀI H C ỤC TIÊU BÀI HỌC ỌC
I M C TIÊU BÀI H C ỤC TIÊU BÀI HỌC ỌC
1 Ki n th c ết ức
Nắm được:
- Sự hình thành xã hội phong kiến ở Trung Quốc và các quan hệ trong xã hội
Bộ máy chính quyền phong kiến được hình thành, củng cố từ thời Tần -Hán cho đến thời Minh - Thanh Chính sách xâm lược chiếm đất đại của các hoàng
đế Trung Hoa
- Những đặc điểm về kinh tế Trung Quốc thời phong kiến: Nông nghiệp là chủ yếu, hưng thịnh theo chu kỳ, mầm mống kinh tế TBCN đã xuất hiện nhưng còn yếu ớt
- Văn hoá Trung Quốc phát triển rực rỡ
2 T t ư tưởng ư tưởngởng ng
- Giúp HS thấy được tính chất phi nghĩa của các cuộc xâm lược của các triều đại phong kiến Trung quốc
- Quý trọng các di sản văn hoá, hiểu được các ảnh hưởng của văn hoá trung quốc đối với Việt Nam
3 K n ng ỹ năng ăng
- Trên cơ sở các sự kiện lịch sử, giúp HS biết phân tích và rút ra kết luận
- Biết vẽ sơ đồ hoặc tự vẽ được lược đồ để hiểu được bài giảng
- Nắm vững các khái niệm cơ bản
II THI T B , TÀI LI U D Y - H C ẾN Ị, TÀI LIỆU DẠY - HỌC ỆU DẠY - HỌC ẠY - HỌC ỌC
II THI T B , TÀI LI U D Y - H C ẾN Ị, TÀI LIỆU DẠY - HỌC ỆU DẠY - HỌC ẠY - HỌC ỌC
- Bản đồ Trung Quốc qua các thời kỳ
- Sưu tầm tranh ảnh như: Vạn lý trường thành, Cố cung, đồ gốm sứ của Trung Quốc thời phong kiến Các bài thơ Đường hay, các tiểu thuyết thời Minh - Thanh
- Vẽ các sơ đồ về sự hình thành xã hội phong kiến Trung quốc, sơ đồ về bộ máy Nhà nước thời Minh - Thanh
III TI N TRÌNH T CH C D Y - H C ẾN Ổ CHỨC DẠY - HỌC ỨC DẠY - HỌC ẠY - HỌC ỌC
III TI N TRÌNH T CH C D Y - H C ẾN Ổ CHỨC DẠY - HỌC ỨC DẠY - HỌC ẠY - HỌC ỌC
1 Ki m tra bài c ểm tra bài cũ ũ
Trang 22 D n d t bài m i ẫn dắt bài mới ắt bài mới ới
3 T ch c các ho t ổ chức các hoạt động trên lớp ức ạt động trên lớp động trên lớp ng trên l p ới
Các hoạt động của thầy và trò Những kiến thức HS cần nắm
vững
Ho t ạt động trên lớp động trên lớp ng 1: ho t ạt động trên lớp động trên lớp ng cá nhân
- Trước hết GV gợi lại cho HS nhớ lại kiến
thức đã học ở bài các quốc gia cổ đại phương
Đông, về các giai cấp cơ bản trong xã hội, sau đó
đặt câu hỏi:
- Việc sử dụng công cụ bằng sắt ở Trung quốc
vào thế kỷ V TCN có tác dụng gì?
Cho HS cả lớp xem sơ đồ treo bảng và gọi
một HS trả lời, các HS khác bổ sung cho bạn
- Nhà Tần - Hán được hình thành như thế
nào? Tại sao nhà Tần lại thống nhất được Trung
Quốc?
Cho HS đọc SGK,
- GV cho HS quan sát sơ đồ tổ chức bộ máy
Nhà nước phong kiến và trả lời câu hỏi: Tổ chức
bộ máy Nhà nước phong kiến thời Tần - Hán ở
Trung Ương và địa phương như thế nào?
Ch ết động trên lớp phong ki n th i t n - Hán ết ời tần - Hán ần - Hán
a Sự hình thành nhà Tần - Hán:
- Năm 221 - TCN, nhà Tần đã thống nhất Trung Quốc, vua Tần tự xưng là Tần Thuỹ Hoàng
- Lưu Bang lập ra Nhà Hán 206 - 220 TCN
Đến đây chế độ phong kiến Trung Quốc đã được xác lập
b Tổ chức bộ máy nhà nước thời Tần - Hán
- Ở TW: Hoàng đế có quyền tuyệt đối, bên dưới có thừa tướng, thái uý cùng các quan văn, võ
Nông
dân
công
xã
Nông dân lĩnh canh
ND giàu ND
tự canh ND nghèo
Trang 3Các hoạt động của thầy và trò Những kiến thức HS cần nắm
vững
- Ở địa phương: Quan thái thú và Huyện lệnh (Tuyển dụng quan lại chủ yếu là hình thức tiến cử)
Chính sách xâm lược của nhà Tần -Hán: xâm lược các vùng xung quanh, xâm lược Triều Tiên và đất đai của người Việt cổ
- GV nêu câu hỏi cho từng nhóm:
+ Nhóm 1: Nhà Đường được thành lập như
thế nào? Kinh tế thời Đường so với các triều đại
trước? Nội dung của chính sách Quân điền?
+ Nhóm 2: Bộ máy Nhà nước thời Đường có
gì khác so với các triều đại trước?
+ Nhóm 3: Vì sao lại nổ ra các cuộc khởi
nghĩa nông dân vào cuối triều đại nhà Đường?
HS thảo luận từng nhóm đọc SGK, tìm ý trả
lời và thảo luận với nhau
Sau đó đại diện các nhóm lên trình bày, các
nhóm khác nghe và bổ sung
- Cuối cùng GV nhận xét và chốt ý:
S phát tri n ch ự phát triển chế độ phong kiến ểm tra bài cũ ết động trên lớp phong ki n ết
d ư tưởngới i th i ời tần - Hán Đư tưởngời tần - Hán ng
a Về kinh tế:
+ Nông nghiệp: chính sách quân điền, áp dụng kỹ thuật canh tác mới, chọn giống … dẫn tới năng suất tăng
+ Thủ công nghiệp và thương nghiệp phát triển thịnh đạt: có các xưởng thủ công (tác phường) luyện sắt, đóng thuyền
Kinh tế thời Đường phát triển cao hơn so với các triều đại trước
b Về chính trị
- Từng bước hoàn thiện chính quyền
từ TW xuống địa phương, có chức
Tiết độ sứ
Hoàng đế
Thừa tướng Thái uý
Các
chức
quan
khác
Các quan văn
Các quan võ
Quận Huyện
Các chức quan khác
Huyện
Quận Huyện Huyện
Trang 4- Tuyển dụng quan lại bằng thi cử (bên cạnh cử con em thân tín xuống các địa phương)
- Mâu thuẫn xã hội dẫn đến khởi nghĩa nông dân thế kỷ X khiến cho nhà Đường sụp đổ
Ho t ạt động trên lớp động trên lớp ng 3: Ho t ạt động trên lớp động trên lớp ng t p th và cá nhân ập thể và cá nhân ểm tra bài cũ
GV đặt câu hỏi cho cả lớp: Nhà Minh, nhà
Thanh được thành lập như thế nào?
- Cho HS tìm hiểu SGK và trả lời, gọi một HS
trả lời, HS khác bổ sung
- GV nhận xét và chốt ý: sau nhà Đường đến
nhà Tống, nhà Nguyên
- Phong trào khởi nghĩa nông dân của Chu
Nguyên Chương đã thành lập nhà Minh (1638
-1644) Khởi nghĩa của Lý Tự Thành làm cho
nhà Minh sụp đổ, giữa lúc đó bộ tộc Mãn Thanh
ở phía Bắc Trung quốc đã đánh bại Lý Tự Thành
lập ra nhà Thanho (1644 - 1911)
- GV đặt câu hỏi: Dưới thời Minh kinh tế
Trung quốc có điểm gì mới so với các triều đại
trước? Biểu hiện?
- GV cho cả lớp thảo luận và gọi một HS trả
lời, các HS khác có thể bổ sung cho bạn
- GV nhận xét và chốt lại
GV đặt ra câu hỏi: Tại sao Nhà Minh với nền
kinh tế và chính trị thịnh đạt như vậy lại sụp đổ?
- Gọi HS trả lời và GV nhận xét và phân
GV đặt câu hỏi: Chính sách cai trị của Nhà
Thanh?
Trung Qu c th i Minh - Thanh ốc thời Minh - Thanh ời tần - Hán
a Sự thành lập nhà Minh
- Nhà Minh thành lập (1638 - 1644), người sáng lập là chu Nguyên Chương
Sự phát triển kinh tế dưới triều Minh: Từ thế kỷ XVI đã xuất hiện mầm mống kinh tế TBCN:
+ Thủ công nghiệp: xuất hiện công trường thủ công, quan hệ chủ - người làm thuê
+ Thương nghiệp phát triển thành thị
mở rộng và phồn thịnh
- Về chính trị: Bộ máy Nhà nước phong kiến ngày càng tập quyền Quyền lực ngày cáng tập trung trong tay nhà vua
- Mở rộng bành trướng ra bên ngoài trong đó có sang xâm lược đại Việt nhưng đã thất bại nặng nề
d nhà Thanh(1644-1911):
- Đối nội: Ap bức dân tộc, mua
Trang 5Các hoạt động của thầy và trò Những kiến thức HS cần nắm
vững
Gọi 1 HS trả lời, các HS bổ sung sau đó GV
nhận xét, chốt ý:
chuộc địa chủ người Hán
- Đối ngoại: thi hành chính sách "bế quan toả cảng"
Chế độ phong kiến Nhà Thanh sụp
đổ năm 1911
Ho t ạt động trên lớp động trên lớp ng 4: Làm vi c theo nhóm ệc theo nhóm
GV chia cả lớp làm 2 nhóm chính và giao
nhiệm vụ cho mỗi nhóm:
- Nhóm 1: Những thành tự trên lĩnh vực tư
tưởng của chế độ phong kiến Trung Quốc?
- Nhóm 2: Những thành tựu trên các lĩnh vực
sử học, văn học, khoa học kỹ thuật?
GV cho đại diện nhóm trình bày, và bổ sung
cho nhau, sau đó GV nhận xét và chốt ý:
)
- GV cho Hs xem tranh Cố cung Bắc Kinh và
yêu cầu HS nhận xét Sau đó GV có thể phân tích
cho HS thấy uy quyền của chế độ phong kiến,
nhưng đồng thời nó cũng biểu hiện tài năng và
nghệ thuật trong xây dựng của nhân dân Trung
Quốc
V n hoá Trung qu c ăng ốc thời Minh - Thanh
a Tư tưởng:
- Nho giáo giữa vai trò quan trọng trong hệ tư tưởng phong kiến công
cụ tinh thần bảo vệ chế độ phong kiến- Phật giáo cũng thịnh hành nhất
là thời Đường
b Sử học:
Tư Mã Thiên với bộ sử ký
c Văn học:
+ Thơ phát triển mạnh dưới thời Đường
+ Tiểu thuyết phát triển mạnh ở thời Minh - Thanh
d Khoa học kỹ thuật: Đạt được nhiều thành tựu trong lĩnh vực hàng hải, nghề in làm giấy, gốm, dệt, luyện sắt và kỹ thuật phục vụ cho chế độ phong kiến
h Ki ến trĩc
4 S k t bài h c ơ kết bài học ết ọc
GV kiểm tra hoạt động nhận thức của HS với việc yêu cầu HS nêu lại sự hình thành xã hội phong kiến Trung Quốc, sự phát triển của chế độ phong kiến Trung Quốc qua các triều đại, điểm nổi bật của mỗi triều đại? Vì sao cuối các triều
Trang 65 Bài t p - D n dò v nhà ập thể và cá nhân ặn dò về nhà ề nhà
- Học bài cũ, làm bài tập trong SGK, đọc trước bài mới
- Bài tập:
Kể tên các triều đại phong kiến Trung Quốc, thời gian tồn tại? Triều đại nào chế độ phong kiến đạt đến đỉnh cao? Biểu hiện?
Những thành tựu văn hoá chủ yếu của Trung Quốc thời phong kiến? Tìm
hiểu tác phẩm Sử ký của Tư Mã Thiên.