bài 10. Thời kì hình thành và phát triển của chế độ phong kiến ở Tây Âu (từ TK V đến TK XIV)

– Các tướng lĩnh German chia nhau ruộng đất của chủ nô La Mã, biến thành khu đất riêng của mình, gọi là lãnh địa phong kiến.. Các tầng lớp trong xã hội phong kiến châu Âu – Quý tộc cai t

Bài 10

Thời kì hình thành và phát triển của chế độ phong kiến ở Tây Âu (từ TK V đến TK XIV)

Giáo viên : Trần Vĩnh Thanh

I Quá trình hình thành các vương quốc phong kiến ở Tây Âu.

Năm 395, đế quốc

La Mã bị chia thành

2 phần Đông và Tây

Đế quốc La Mã bị xâm lăng

Nhiều vương quốc

mới của người

German được thành

lập,điển hình là Vương

quốc Franks.

– Các tướng lĩnh German chia nhau ruộng đất của chủ nô La Mã, biến thành khu đất riêng của mình, gọi là lãnh địa phong kiến

– Các thủ lĩnh bộ lạc cũng tự xưng vua, tự

phong các tước vị, tạo nên đẳng cấp quý

tộc vũ sĩ.

Clovis I (sinh 466 – 511),

vua nước Pháp

(481- 511)

Tầng lớp quý tộc

tăng lữ được hình thành

Các tầng lớp trong xã hội

phong kiến châu Âu

– Quý tộc cai trị những lãnh địa rộng lớn, trở thành các lãnh

chúa phong kiến, còn nô lệ và

nông dân thì biến thành nông nô phụ thuộc vào lãnh chúa : hình thành quan hệ sản xuất phong kiến

Tăng lữ, vũ sĩ

và nông nô

II Xã hội phong kiến phân quyền ở Tây Âu.

1 Lãnh địa phong kiến

– Mỗi lãnh chúa, như một ông vua, toàn

quyền cai quản một lãnh địa phong kiến, là một khu đất rộng lớn bao gồm đất của lãnh chúa và đất khẩu phần

1 Rừng – 2 Lâu đài – 3 Đất khẩu phần – 4 Nơi xay bột mì của lãnh chúa - 5 Nhà thờ - 6 Làng (nhà và vườn) của nông

nô – 7 Trạm thuế cầu đường của lãnh chúa

Mô hình lãnh địa

- Khu đất của lãnh chúa gồm có lâu đài,

hào sâu, tường cao bao quanh.

Lâu đài Mota ở Ý, TK XII

Lâu đài Visegrád ở Hungary, TK XIII

Lâu đài Oberhofen Castle, Lake Thun, Switzerland, TK XII

Lâu đài Alnwick, Anh, TK XII

Harry Potter cưỡi chổi thần lần đầu tiên, quay tại lâu đài Alnwick

– Đất khẩu phần ở xung quanh được lãnh chúa giao cho nông nô, buộc họ phải cày cấy để nộp tô, thuế cho mình.

2 Đời sống kinh tế và chính trị trong lãnh địa phong kiến.

– Nông nô là những người sản xuất chính,

lệ thuộc vào lãnh chúa

– Mức tô, thuế thường rất nặng, tô có khi tới 1/2 số sản phẩm thu được

Nông nô gặt lúa và người quản lí lãnh địa

– Tuy vậy, nông nô vẫn có gia đình, có nông cụ

và gia súc riêng nên quan tâm đến sản xuất,

do đó kỹ thuật sản xuất có nhiều tiến bộ

Nhà của nông nô

Nhà của nông nô

Một chợ thời phong kiến

– Mọi thứ cần dùng trong lãnh địa đều do nông nô sản xuất, chỉ mua sắt và muối, ngoài ra không có mua bán với bên ngoài.

– Như thế, lãnh địa là một cơ sở kinh tế

Phong cấp đất đai

và tước vị cho

Ban đặc quyền và miễn nghĩa vụ phong kiến cho

Sơ đồ

hệ thống phong kiến

phân quyền

– Các lãnh chúa sống cuộc đời xa hoa, sung sướng và đối xử với nông nô hết sức tàn

nhẫn

lại các lãnh chúa

Khởi nghĩa Jacquerie, 1358, Pháp,

Wat Tyler lãnh đạo cuộc khởi nghĩa, 1381 tại Anh

Tyler bị vua Richard II lừa giết - 1381

III Sự ra đời của các thành thị trung đại.

1 Nguyên nhân.

– Từ thế kỉ XI, do sản xuất phát triển, nên sản

phẩm được tự do mua bán, một số thợ giỏi chỉ làm một nghề chuyên biệt

– Họ đã tìm cách thoát khỏi lãnh địa, đến những nơi có đông người qua lại để lập các xưởng sản xuất và buôn bán hàng hóa  thành thị ra đời – Ngoài ra còn có những thành thị do vua, các

lãnh chúa lập ra hoặc được phục hồi từ những thành thị cổ đại.

Mô hình một thành thị trung đại

Tòa thị chính Quảng trường

Nhà thờ

Tường thành ngoài Tường thành trong

2 Đời sống trong các thành thị trung đại

– Cư dân chủ yếu của thành thị là thợ thủ

công và thương nhân

Thợ thủ công

– Họ thành lập phường hội, thương hội và đặt ra phường quy nhằm bảo vệ quyền lợi

và chống sự áp bức, sách nhiễu của các lãnh chúa địa phương

Tàu của thương hội Hanseatic League, Tây Âu -1175

- Các thương nhân châu Âu hằng năm còn tổ chức

những hội chợ hoặc thành lập các thương đoàn để

trao đổi buôn bán

Một hội chợ thời trung đại

Trụ sở của một thương hội – Đức

3 Vai trò của thành thị trung đại.

– Về kinh tế : góp phần phá vỡ nền kinh tế tự cấp, tự túc của các lãnh địa, tạo điều kiện cho kinh tế hàng hóa bắt đầu phát triển

– Về xã hội : thị dân ra đời (năng động, ham làm giàu, ham hiểu biết…) là tiền thân của giai cấp tư sản sau này

– Về chính trị : góp phần tích cực xây dựng chế độ phong kiến tập quyền, thống nhất

quốc gia, dân tộc

Một trang sách giáo khoa thời trung đại (1300)

– Về văn hóa : thành thị

mang không khí tự do,

dân chủ và mở mang tri

thức cho mọi người, tạo

tiền đề cho việc hình

thành các trường đại học

lớn ở châu Âu như

Bologne (Italia), Oxford

(Anh), Sorbonne

(Pháp) .

Một lớp học thời trung đại (1350 )

Khuôn viên Đại học Bologna, Italia - 1088

Hành lang Đại học Bologna (Italia)

Giảng đường ở Đại học Bologna, Italia

Trang trí trên trần của giảng đường ĐH Bologna, Italia

Nhà thơ Dante (tác giả Thần khúc), cựu sinh viên ĐH Bologna

Trường Đại học Oxfort, Anh - đầu TK XIII

Trường Đại học Oxfort, Anh - đầu TK XIII

Sảnh lớn của ĐH Oxfort được giữ nguyên từ xưa đến nay,

là phòng ăn chính trong phim Harry Potter

Đại học Sorbonne, Pháp - giữa TK XIII

Đại học Sorbonne, vào TK XVII

Đại học Sorbonne ngày nay

Buổi họp mặt của các

bác sĩ ở Đại học

Sorbonne