-Với mỗi bài toán học sinh cần chỉ ra được Input và Output của bài toán đó.. 2-Gợi động cơ: -Ngày nay máy tính đã trở nên rất quen thuộc với chúng ta.Chúng ta có thể sử dụng nó trong r
Trang 1Giáo án số 1
BÀI 4:BÀI TOÁN VÀ THUẬT TO ÁN
A_MỤC ĐÍCH VÀ YÊU CẦU:
1-Về kiến thức:
-Học sinh cần nắm được nhưng khái niệm về bài toán và thuật toán
-Với mỗi bài toán học sinh cần chỉ ra được Input và Output của bài toán đó -Cách xây d ựng thuật toán cho 1 bài toán
-Hiểu và thực hiện được một số thuật toán đơn giản
2-Về tư tưởng tình cảm:
-Giúp học sinh có thể phát triển khả năng tư duykhi giải quyết vấn đề trong cuộc sống cũng như trong khoa học
-Giúp học sinh ngày càng yêu thích môn học này hơn
B_PHƯƠNG PHÁP,PHƯƠNG TIỆN:
1-Phương pháp:
-Kết hợp phương pháp giảng dạy như thuyết trình và vấn đáp…
-Kết hợp những kiến thức trong giáo trình và các ví dụ cụ thể
2-Phương tiện:
-SGK tin học lớp 10
-Vở ghi lý thuyết tin học lớp 10
-Sách tham khảo(nếu có)
-Máy chiếu,máy vi tính (nếu có)
C_TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
I_Ổn định lớp học(1’)
-Yêu cầu lớp trưởng ổn định lớp và báo cáo sĩ số
II_Kiểm tra bài cũ và gợi động cơ(5’):
1-Kiểm tra bài cũ:
-Câu hỏi:Em hãy cho biết các bộ phận của máy tính và chức năng của nó? Trình bày khái quát về máy tính và nguyên lý hoạt động của nó?
2-Gợi động cơ:
-Ngày nay máy tính đã trở nên rất quen thuộc với chúng ta.Chúng ta có thể sử dụng nó trong rất nhiều lĩnh vực như: để quản lý học sinh,soạn thảo các văn bản hay giải các bài toán…Để giải các bài toán thì chúng ta phải xây dựng thuật toán cho bài toán đó
để máy tính có thể thực hiện được.Và hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu về vấn đề này thông qua bài “Bài toán và thuật toán”
III_Nội dung của bài học:
S
T
T
và trò
T.G
GV:
Ngày nay máy tinh đã trở lên rất quen thuôc với chúng ta,chúng ta có thể dùng nó để giái các bài toán có thể là
3’
Trang 22
Bài toán:
-Khái niệm:bài toán là những việc mà con
người muốn máy thực hiện
Ví dụ:Giải phương trình,tìm UCLN của 2
số nguyên dương…
-Các yếu tố khi giải một bài toán:
+Input:Các thông tin đã có
+Output:Các thông tin cần tìm từ input
Ví dụ 1:Tìm UCLN của 2 số nguyên
dương m và n
+Input:Hai số nguyên dương m và n
+Output:UCLN của m và n
Ví dụ 2:Kiểm tra tính nguyên tố
+Input:Số nguyên dương N
+Output:N là số nguyên tố hoặc không
là số nguyên tố
Ví dụ 3:Bài toán tìm nghiệm của phương
trình bậc hai: ax²+bx+c=0
+Input:Các số thực a,b,c(a≠0)
+Output:Nghiệm x của bài toán
những bài toán đơn giản hay bài toán phức tạp Muốn máy tính giải được các bài toán thì
ta phải viết chương trình cho nó.Vậy để viết được chương trình cho MT thực hiện thì tiết hom nay chúng ta sẽ đi tìm hiểu thế nào là thuật toán và bài toán
Thuyết trình:
GV:
-Trong toán học bài toán được hiểu là những việc mà con người muốn máy thực hiện sao cho từ những dữ kiện đã cho ta tìm ra kết quả của bài toán đó -Bài toán có thể là giải phương trình hay quản lý học sinh,cũng
có thể chỉ là yêu cầu máy tính đưa ra kết quả của một phép tính nhân ,chia Vậy bài toán là gi?
Câu hỏi:Em hãy kể tên một số bài toán?
HS:Học sinh đứng lên trả lời
GV:
Câu hỏi:Khi một bài toán được đưa ra thì công việc đầu tiên chúng ta phải làm là gi?
HS: Cần xem những dữ kiện bài toán cho và yêu cầu của bài toán
TL:Khi một bài toán được đưa
ra thì công việc đầu tiên là ta phải xác định được bài toán cho những dữ kiện gì và cần tìm cái gi? Đó chính là input và output của bài toán.Input là thông tin được đưa vào máy,Output là thông tin cần lấy
ra khỏi máy
- Chúng ta mở SGK trang 30.và xét ví dụ sau:
GV: Đưa ra ví dụ về tìm số
10’
Trang 3
Thuật toán:
-Khái niệm thuật toán:
Là một dãy hữu hạn các thao tác được sắp
xếp theo một trình tự xác định sao cho sau
khi thực hiện dãy các thao tác đó,từ input
của bài toán này ta nhận được output cần
tìm
Ví dụ:Bài toán tìm giá trị lớn nhất của 1
dãy số
* Các bước giải
- Xác định yêu cầu bài toán
+Input: Dãy số nguyên a1,…,an
+Output: Số lớn nhất trong dãy
- Ý tưởng:
- Khởi tạo giá trị Max = a1
- Lần lượt với I từ 2 đến N,
so sánh số hạng ai với giá
trị Max, nếu ai > Max thì
Max nhận giá trị mới là ai
- Thuật toán:
+ B1: Nhập N và dãy a1, ,an
+ B2 : Max ai, i2;
+ B3 : Nếu i > N thì đưa ra giá trị
Max rồi kết thúc;
+ B4 :
4.1: Nếu ai > Max thì Max a;
4.2: i i+1 rồi quay lại bước 3;
- Các cách xây dựng thuật toán:
+Liệt kê từng bước
+Sơ đồ khối
-Trong cách biểu diễn bài toán bằng
sơ đồ khối quy ước
:- Hình thoi: thể hiên thao tác so
sánh
- Hình chữ nhật : thể hiện các
lớn nhất của một dãy số nguyên
Câu hỏi:Em hãy chỉ ra input
và output của bài toán?
HS: +Input:Số nguyên dương N và dãy N số nguyên dương a1 aN +Output:Tìm ra số lớn nhất của dãy số đó
Thuyết trình:
GV:
-Muốn máy tính giải một bài toán tìm ra được output từ input
đã cho thì ta cần phải viết chương trình cho nó.Muốn viết được chương trình cho MT thực hiện thì ta phải xây dựng thuật giải cho bài toán đó.Vậy thuật toán là gi?
-Trong khái niệm nay chúng ta cần chú y đến một số từ
như:Dãy hữu hạn các thao tác
và sắp xếp theo 1 trình tự nhấtđịnh
-Ví dụ :Bài toán tìm số lớn nhất
của 1 dãy số
Câu hỏi:-Xác định input và output của bài toán?
HS:
+Input:Dãy số nguyên a1,….an +Output:Số lớn nhất trong dãy
GV:
-Cách xây dựng thuật toán theo từng bước như trên gọi là cách liệt kê
-Ngoài cách liệt kê dãy các thao tác như trên bài toán còn
có thể được diễn tả bằng sơ đồ khối
10’
Trang 4phép toán
- Hình ô van : thể hiện các thao
tác với dữ liệu
- Các mũi tên: quy định trình tự
các thao tác
Trang 5*Các tính chất của thuật toán:
-Tính dừng:
Thuật toán phái kết thúc sau 1 số hữu
hạn các thao tác,
-Tính xác định:
Sau khi thực hiên 1 thao tác thì hoặc là
thuật toán kết thúc hoặc là có đúng một
thao tác xác định để thực hiện tiếp theo,
-Tính đúng đắn:
Sau khi thuật toán kết thúc phải nhận
được output cần tìm
GV:
-Tiếp theo chúng ta sẽ đi xét các tính chất của thuật toán.Với mỗi thuật toán được xây dưng cần đảm bảo 3 tính chất:Tính dừng,tính xác định, và tính đúng đắn
- Để hiểu hơn về thuật toán chúng ta đi xét một số ví dụ về
7’
3’
Nhập N, a1,…,an
Max ←a1;
i2;
Max ←ai
Sai
Sai
i>N?
ai>Max
i i+1 Đúng
Đúng Đưa ra
Max,kt
Trang 6IV-Củng cố bài học(2’)
Hôm nay chúng ta đã tìm hiểu về bàitoán và thuật toán qua bài này chúng ta cần nhớ: -Khái niệm bài toán và thuật toán
-Các bước giải 1 bài toán
-Biết cách vẽ sơ đồ khối cho các bài toán đơn giản
V-Bài tập về nhà và câu hỏi ôn tập(2’):
-Đọc và hiểu các ví dụ trong SGK
-Tìm các bài toán và xây dựng thuật toán cho chúng
-Làm bài tập trong SGK trang 40
*Một số ví dụ về thuật toán:
Ví dụ 1:Kiểm tra tính nguyên tố của 1 số
nguyên dương
Ví dụ 2:Bài toán sắp xếp
Ví dụ 3:Bài toán tìm kiếm
thuật toán.Các em mở SGK trang 36
-Học sinh đoc bài suy nghĩ và lên bảng trình bày
