Kiến thức: - Cung cấp cho học sinh cách nhìn tổng quát về ba đường Elip, Parabol và Hyperbol.. Ba đường cônic này được thống nhất dưới một định nghĩa chung, có liên quan đến đường chuẩn
Trang 1Tiết 44, 45: BA ĐƯỜNG CÔNIC
I Mục tiêu
1 Kiến thức:
- Cung cấp cho học sinh cách nhìn tổng quát về ba đường Elip, Parabol và Hyperbol Ba đường cônic này được thống nhất dưới một định nghĩa chung, có liên quan đến đường chuẩn, tiêu điểm và tâm sai Chúng chỉ khác nhau bởi giá trị của tâm sai
2 Kỹ năng:
- Vận dụng được kiến thức đã học để xác định đường chuẩn của Elip, Hyperbol, viết được phương trình của các đường cônic khi biết một tiêu điểm và một đường chuẩn
- Rèn cho học sinh kỹ năng logic, tính cẩn thận, nhanh nhẹn, chính xác, năng lực tư duy logic
II Chuẩn bị
a Đối vơi mỗi học sinh
- Nắm vững cách xác định tiêu điểm của Elip, Hyperbol và Parabol, tính tâm sai e của Elip, Hyperbol
- Soạn bài phần học liên quan đến ba đường cônic
b Đối với giáo viên
Trang 2- Giáo án
- Các file trình diễn Geometer's Sketchpad (hoặc bảng phụ), phấn màu
- Dự kiến tình huống
III Tổ chức hoạt động học tập của học sinh
Hoạt động 1: (5 phút)
Ôn định lớp và kiểm tra kiến thức cũ
GV: Tinh tâm sai e của:
16
y
25
16
y 9
Gọi 2 HS lên bảng trình bày
- HS suy nghĩ, trả lời câu hỏi của GV
Kiểm tra kiến thức cũ
Tinh tâm sai e của:
16
y 25
16
y 9
Giải:
a) Ta có: a2 = 25 a = 5
Trang 3Lưu lại bài giaitrên bảng để phần sau
sử dụng
b2 = 16
c2 = a2 - b2 = 9 c = 3
Vậy: e =
5
3 a
c
b Ta có: a2 = 9 a = 3
b2 = 16
c2 = a2 + b2 = 25 c = 5
Vậy: e =
5
3 a
c
Hoạt động 2: (10 phút)
Đặt vấn đề: (SGK)
? Cho phương trình chính tắc của (E) :
1
b
y
a
x
2
2
2
2
, em hãy tính tâm sai e HS: Tâm sai e của (E) là: e =
a c
a Định nghĩa: (SGK)
Trang 4của (E)
e
a x
:
ứng với tiêu điểm F1
e
a x
:
ứng với tiêu điểm F2
GV trình diễn file: elip gsp để minh
họa LK1
(hoặc dùng bảng phụ)
? Cho M (x; y) (E), em hãy tính:
+ Tính MF1 ?
+ Tính d (M; Δ ) ? 1
) Δ
; M ( d
MF 1 1
GV trình bày các bước chứng minh
MF1 = a + x a ex
a
c
d(M; Δ ) = | x + 1
e
a
|
=
e
ex a e
| ex a
Trang 5thông qua kết quả trả lời của HS Từ
đó, ta có tính chất sau:
(GV nêu tính chất và cho HS đọc lại
một lần nữa)
GV chỉnh sửa các bước đã làm ở trên
để có phần chứng minh
M;Δ e
d
MF 1
HS tìm hiểu lại quá trình hình thành cách chứng minh
b Tính chất: (SGK)
Chứng minh:
Với M (x,y) thuộc (E), ta có:
MF1 = a + x
a
c = a + ex
e
ex a e
| ex a
|
| e
a x
| Δ
; M
) Δ
; M ( d
MF 2
1
Chứng minh tương tự, ta cũng có:
M;Δ e
d
MF 2
2
Hoạt động 3: (5 phút)
Trang 6Tương tự (E)
GV trình diễn file hyperbol.gsp để
minh họa LK2
(hoặc dùng bảng phụ)
- HS suy nghĩ trả lời
- HS làm việc trên cơ sở pp mà giáo viên vừa trình bày
a Định nghĩa: (SGK)
b Tính chất: (SGK)
Chứng minh:
(Phần này cho hs tự chứng minh) HD: Với M (x,y) thuộc (H)
MF1 = a + x
a c = a + ex
Trang 7
e
ex a e
| ex a
|
| e
a x
| Δ
; M
) Δ
; M ( d
MF 2
1
Chứng minh tương tự, ta cũng có:
M;Δ e
d
MF 2
2
+ Tương tự, xét x < 0 ta cũng có kết quả trên
Hoạt động 4: (5 phút) Giải ví dụ 1
? Viết phương trình đường chuẩn như
thế nào?
? Ta cần tính giá trị nào? - HS làm việc cá nhân, trả lời câu hỏi
của GV, nêu nhận xét
Ví dụ: 1 Xác định đường chuẩn của:
16
y 25
16
y 9
Trang 8GV cho 2 HS lên bảng giải
(Chú ý kiến thức cũ đã kiểm tra đầu
tiết học)
HS lên bảng trình bày bài giải
Giải:
a Ta có: a2 = 25 a = 5
b2 = 16
c2 = a2 - b2 = 9 c = 3
Vậy: e =
5
3 a
c
Do đó:
3
25 x :
3
25 x :
Δ
b Ta có: a2 = 9 a = 3
b2 = 16
c2 = a2 + b2 = 25 c = 5
Vậy: e =
3
5 a c
Trang 9Do đó:
5
9 x :
Δ
5
9 x :
Δ
? Em hãy nêu tỉ số
M;Δ
d
MF của Parabol, với M thuộc Parabol Vì sao?
(GV nêu định nghĩa đường cônic và
cho HS đọc lại một lần nữa)
Đối với Parabol (P), với M thuộc (P),
ta có:
1 ) Δ
; M ( d
MF
Vì MF = d (M; Δ )
a Định nghĩa: (SGK)
b Lưu ý:
Elip là đường cônic có tâm sai e < 1 Parabol là đường cônic có tâm sai e = 1 Hyperbol là đường cônic có tâm sai e > 1
Trang 10Hoạt động 6: (5 phút) Giải ví dụ 2
? Nhận xét gì về tâm sai e?
? Nhận xét gì về đường cônic này?
? Gọi M (x; y) thuộc Hyperbol thì ta
có điều gì?
? Hãy biến đổi biểu thức này
Vì e = 2 nên cônic trên là một 1 Hyperbol
M;Δ
d
MF = 2
Ví dụ 2:
Cho Δ : x - y + 1 = 0 và điểm F (1; 1) Viết phương trình của cônic nhận F là tiêu điểm, Δ là đường chuẩn và có tâm sai e =
2 Giải:
Vì e = 2 > 1 nên cônic trên là một Hyperbol
Gọi M (x ; y) thuộc Hyperbol thì ta có:
M;Δ 2
d
MF
1 y 1
d (M; Δ ) =
2
| 1 y x
Trang 11Cho nên, từ (*) ta có:
x12 y12 |xy1|
x2 + y2 - 4x - 4y + 2xy + 1 = 0 Vậy phương trình của (H) là:
x2 + y2 - 4x - 4y + 2xy + 1 = 0
Hoạt động 7: (8 phút) Luyện tập và củng cố
GV phát bài luyện tập cho từng bàn
Yêu cầu HS vận dụng kiến thức đã
học để tìm kết quả đúng
GV nhắc lại nội dung đã học
HS làm việc cá nhân, trả lời 2 bài tập trắc nghiệm
Luyện tập:
Hoạt động 8: (2 phút) Hướng dẫn học ở nhà
+ Yêu cầu HS về nhà
- Tóm tắt bài học
Trang 12- Làm bài tập 47, 48 trang 114 (SGK)
+ Nhắc HS ôn tập kiến thức cũ chuẩn
bị cho tiết sau ôn tập chương III
IV Rút kinh nghiệm