Kết luận chất dẫn dụ côn trùng từ Acrolein

Kết luận chất dẫn dụ côn trùng từ Acrolein

1 Chúng tôi đã tiền hành khảo sát và tổng hợp một số allyl alcol khác nhau bằng phản

img Grignard nhu:l-penten-3-ol, 1-hexen-3-ol, l-hepten-3-ol, l-octen-3-ol Day là

những synton quan trọng trong tổng hợp các chất có hoạt tính sinh học và các chất có ứng dụng trong ngành thực phẩm (chất hương cho rượu)

2 Các allyl alcol được chuyên hóa thành các đạng acetat Từ 3-acetoxi-1-octen, chúng tôi đã tổng hợp thành công pheromon giới tính của sâu đục trái Conogethes punctiferalis Guenée 14 (E)-10-hexadecenal hiệu suất tông hợp toàn phần khoảng 28%

3 Đã ứng dụng và phát triển thành công phương pháp siêu âm trong một số các phản ứng như: Grignard, ester hóa, bảo vệ nhóm alcol bằng 3,4-đihydro-2H-pyran, gỡ bỏ nhóm bảo vệ Kết quả cho thấy phản ứng thực hiện với thời gian ngắn hơn, hiệu suất

cao hơn và quá trình xử lí hỗn hợp phản ứng đơn giản hơn

4 Sản phẩm cuối thu được là một hỗn hợp đồng phân hình học /) và (2) Trong đó sản phâm có cầu hình (#) chiếm chủ yếu (90%), là cơ sở thuận lợi cho thử nghiệm bay

bướm của sâu đục trái mà không cần phải tổng hợp riêng rẽ từng cầu hình đẳng phân

hình học để phối trộn lại

Trang 69

Luận văn Thạc sĩ Hoá học

KIÊN NGHỊ

Vì thời gian thực hiện đề tài hạn chế nên các kết quả khảo sát chưa thé hoàn chính Qua quá trình nghiên cứu trong phòng thí nghiệm chúng tôi nhận thấy có mấy điểm đề nghị

cần phải tiếp tục phát triển như sau :

1 Trên cơ sở nghiên cứu thành công phan ứng chuyên vị allyl trên xúc tac Cul cần áp

dụng tổng hợp một số pheromon có cầu hình (Z)-(2) như pheromon của sâu tơ Plutella

xylostela ((Z)-11-hexadecenal}, Sau khoang Spodoptera litura (E)-11- teradecenyl acetat)

2, Tiên hành thử nghiệm hoạt tính sinh học của pheromon giới tính sâu đục trái Conogethes punctƒferalis Guecnéc ngoài đồng ruộng, tiền tới triên khai ứng dụng sản phẩm này vào công tác bảo vệ thực vật, kiểm soát dịch hại mà không gây ô nhiễm mỗi sinh

DANH MỤC CÁC BÀI BÁO, CÔNG TRÌNH DACONG BO

TT Tên công trình Là tác giả hoặc Nơi công bố Năm công bố

là đồng tác giả

công trình

1 | Nghiên cứu tổng hợp một Tác giả Tuyển tập hội nghị 2006

SỐ synfon trung gian và khoa học và công

chất dẫn dụ côn trùng từ nghệ gắn với thực

2 Nghiên Cứu phản ứng Đồng tác giả Kỷ yếu Ngày hóa 2007

chuyên vị allyl trên xúc học TP Hồ Chí

3 Nghiên cứu tổng hợp giả Đồng tác giả Hội nghị Khoa học 2007

pheromon giới tính của và Công nghệ Hóa

sau duc trai (Conogethes học Hữu cơ toàn

4 | Applying Low Ultrasonic Đồng tác giả Proceeding of EGC 2007

in Grignard Reactions for symposium of the

Synthesis of the Insects’ 12" Asian

Attractants Chemical Congres

Ww ™ -

“4 - ————

a NGAY HOA HOC TP.HO CHI MINH LAN THU V

{

NGHIÊN CỨU PHÁN ỨNG CHUYỂN VI ALLYL TREN XUC TAC Cul

r x nfo xe 2 sf ye propped dopa ped 2 pee 2

Nguyên Thành Danh”, Nguyên Công Hào”, Đăng Chí Hiện”, Lê Việt Tiên”, Lê Thanh Sơn

loys Phản Viện Hóa học các hợp chất thiên nhiên tại TP Hệ Chi Minh aes pps ,

?7r trồng Đại học Khoa học Tự nhiên- Đại học Quốc gia TP Hồ Chỉ Minh

SUMMARY

*

The allyl acetate rearrangement reaction has performed successful between Grignard reagents (C;-C¿) and ally! acetate with Cul as amount of catalyst at -8°C The\branch

products have identified from 2.4 9 19.2% in the allyl acetate rearrangement reaction, with

various Grignard reagents (C.-C,

1 DAT VAN DE

Rat nhiéu pheromon của cồn trùng có, câu hình (Z) và (E)- -anken có thể tổng hợp thông qua phản ứng Witig[6] -tồng hop (Z)}-anken, hay tử các dẫn xuất allyl alcol{ 12] Khi

sử dụng aily1 alcol, khó khăn gặp phải là phản ứng cuỗi cùng giữa tác chất Grignard vai cac allyl acetat, aHy1 halogenua hay tosylat luôn thu được hỗn hợp những sản phẩm cạnh tranh

Theo tài liệu Moulay{[7], trong hệ th ông allyl luôn tồn tại cân bằng chuyển hóa qua lại

i-bro nhau Chang han, khi dun nóng mo- " -buten luôn xuất hiện cân bằng giữa 1-bromo-2- buien va 3- -bromo- 1-buten Còn khi tạo tác chất Grignard của 1-bromo-2-buten luôn xuất hiện hẳn hợp 2- -butenyl magnesium bromua và 1-meth ylpropen vylmagnesium bromua, Điều này đã được chung minh băng phổ 'H NMR

Trong tài liệu tổng hợp pheromeon sâu xanh /#eliothis armigera và sâu đục thân lúa Chilo suppressalis{12] , khi thuc hién phan tng giữa tác chất Grignard của 1,1-etylendioxy- 7-bromoheptan với các allyl acetat, chúng tôi nhận thấy luôn xây ra theo 2 cơ chế Khác nhau là Su2 (cơ chế phản ứng thế thân hạch lưỡng phân tử) và Sw2'(cơ chế phan ứng thê

thân hạch lưỡng phân từ kèm theo, chuyển vị allyl) Can nghiên cứu để giảm tôi đa sản

phẩm phân nhánh xây ra theo cơ chế S2)

Ne + HCEECH—-CHX HC CH CHEECH,

CHa - Nụ

N HC CHSECH CH cm Nu-—HyC—~ CH==CH—-CH,

Sơ đồ 1: Co ché phan teng cua 2-ankenyl

Theo những tài liệu công bộ đrước đây[8], chúng tôi đã thực hiện các phản ứng với

nhóm thể và xúc tác khác nhau nhằm xác định những nhóm chức và xúc tác cho hiệu suất

chuyên hóa của san phẩm không phân nhánh là cao nhất, Ở bang | cho thay rằng, phản ứng

chuyển vị ally! là thấp nhất khi dùng synton chứa nhóm thể acetat của pentyl ancol với

Ca HoLi xtc tac Cul trong eter cho ty 1é (1)/(2) =13,28 là cao hơn cả Tuy nhiên, trong thực

tế việc điều chế các ankyl Litium mạch dài gặp không ít khó khăn, Vì thế, khi tiến hành nghiên cứu, chúng tôi sử đụng nhóm thé acetat va xtc tac Cul

`

CS oS

iT EN | KHOA Tớ VA Nghe NGHỆ

|

|

Lễ

lạ

250 ;

Hội nghị KH&CN gắn với thực tiễn lần 2

NGHIÊN CÚU TONG HOP MOT SO SYNTON TRUNG GIAN VA

CHAT DAN DU CON TRUNG TU ACROLEIN

Lé Thanh Son, Lé Việt Tiến

Truong Dai học Khoa học Tự nhiên - Đại học Quốc Gia TP.Hồ Chí Minh

Nguyễn Công Hào, Đăng Chí Hiển

Phân Viện Hóa học các hợp chất thiên nhiêu tại TP Hỗ Chỉ Minh

1 Mé dau

Pheromon của côn trùng gây hại thiộc bộ cánh vay (Lepidoptera) phần lớn có cầu trúc là các hợp chat acetate, alcol hay aldehyde của các alcol mach thang cé tir LOC trở lên Việc tông hợp ra các pheromon dang nay vì vậy mà gặp nhiều khó khăn do mất nhiều thời gian Khi có dịch hại xảy ra, pheromon tổng hợp thường không đáp ứng kịp

vì không có sẵn một số synton trung giản,

Acrolein được biết đến như một aldehyd có một nối đôi với khả năng chuyển hóa thành nhiều sản phẩm khác nhau Trong tông hợp pheromon của côn trùng, từ acrolein hòan toàn có thé tông hợp được nhiều synton trung gian quan trọng khác nhau Từ các synton lam nguyên liệu đầu này có thể nhanh chóng tông hợp ra các pheromon đáp ứng nhu cau phòng trừ dịch hại

Trước đây, chúng tôi đã có các công trình nghiên cứu ứng dung acrolein trong một số tông hợp ra các pheromon của côn trủng, các yêu tố ảnh hưởng đến.phản ứng quan trọng như chuyên \ vi allyl [4,12]

Trong bai bao nay, chúng tôi trình bày ruột số kết quả khảo sát trong việc tổng hợp một số synton trung gian làm chất dẫn dụ côn trùng từ acrolein bằng các kỹ thuật mới

2 Nội dung và phương pháp thí nghiệm

tong nghiên cứu của chúng tôi, bằng phản ứng Grignard nỗi mạch carbon giữa

acrolein va cdc bromur alkil khée nhau ty C2-Cs

¢ R= Calls, CyHy, Cy „Hạ, CsHy; ỳ

Điều đáng lưu ý là trong các alcol nhị đã khảo sát, có một số là những hợp chất có hoạt tính sinh học dẫn dụ côn trùng như: 1-penten-3-ol (attractant của ruôi vàng đục quả

họ bầu bí (Bactrocera cuecurbitacea)[15], 1-oeten-3-ol (attractant của muỗi{13,14]

~

Sau đó, chúng tôi tiễn hành phân img acetyl hoa cdc alcal nhị đã tổng hợp