Cách phân tích giá cổ phiếu ppsx

Tuy nhiên, bạn hãy cứ nghĩ xem, nếu côngty không có lợi nhuận điều đó có nghĩa là lợinhuận âm, thì thị giá cổ phiếu chia cho lợinhuận trong một năm là con số âm thì làmsao có chỉ số P/E

Cách phân tích giá cổ phiếu

EPS; P/E - Các công cụ hữu hiệu xác định giá cổ phiếu và hiệu quả hoạt động của

Nội dung câu hỏi: P/E và EPS là gì? Các chỉ số này có vai trò gì trong quá trình phân tích, đánh giá một mã chứng khoán?

Xin cho biết cách xác định từng thành phần cấu tạo nên các chỉ số trên? (Nguyễn Mạnh Quân)

Chỉ số EPS (Earning Per Share) là lợi nhuận(thu nhập) trên mỗi cổ phiếu Đây là phầnlợi nhuận mà công ty phân bổ cho mỗi cổphần thông thường đang được lưu hành trênthị trường EPS được sử dụng như một chỉ

số thể hiện khả năng kiếm lợi nhuận củadoanh nghiệp, được tính bởi công thức: EPS

= (Thu nhập ròng - cổ tức cổ phiếu ưu đãi) /lượng cổ phiếu bình quân đang lưu thông

Hai doanh nghiệp có thể có cùng tỷ lệ EPSnhưng một trong hai có thể có ít cổ phầnhơn tức là doanh nghiệp này sử dụng vốnhiệu quả hơn Nếu như các yếu tố khác làcân bằng thì rõ ràng doanh nghiệp này tốthơn doanh nghiệp còn lại Vì doanh nghiệp

có thể lợi dụng các kỹ thuật tính toán để đưa

ra con số EPS hấp dẫn nên các nhà đầu tư

cũng cần hiểu rõ cách tính của từng doanhnghiệp để đảm bảo "chất lượng" của tỉ lệnày Tốt hơn hết là không nên dựa vào mộtthước đo tài chính duy nhất mà nên kết hợpvới các bản phân tích tài chính và các chỉ sốkhác.

EPS thường được coi là biến số quan trọngduy nhất trong việc tính toán giá cổ phiếu.Đây cũng chính là bộ phận chủ yếu cấuthành nên tỉ lệ P/E (hệ số giá trên thu nhập)

Hệ số (P/E) là một trong những chỉ số phântích quan trọng trong quyết định đầu tưchứng khoán của nhà đầu tư Thu nhập từ cổphiếu sẽ có ảnh hưởng quyết định đến giá thịtrường của cổ phiếu đó

Hệ số P/E đo lường mối quan hệ giữa giá thịtrường (Market Price - P) và thu nhập củamỗi cổ phiếu (Earning Per Share - EPS) vàđược tính như sau: P/E = P/EPS

Trong đó giá thị trường P của cổ phiếu là giá

mà tại đó cổ phiếu đang được mua bán ởthời điểm hiện tại; thu nhập của mỗi cổphiếu EPS là phần lợi nhuận ròng sau thuế

mà công ty chia cho các cổ đông thườngtrong năm tài chính gần nhất

P/E cho thấy giá cổ phiếu hiện tại cao hơnthu nhập từ cổ phiếu đó bao nhiêu lần, haynhà đầu tư phải trả giá cho một đồng thunhập bao nhiêu Nếu hệ số P/E cao thì điều

đó có nghĩa là người đầu tư dự kiến tốc độtăng cổ tức cao trong tương lai; cổ phiếu córủi ro thấp nên người đầu tư thoả mãn với tỷsuất vốn hoá thị trường thấp; dự đoán công

ty có tốc độ tăng trưởng trung bình và sẽ trả

cổ tức cao

Hệ số P/E rất có ích cho việc định giá cổphiếu Giả sử người đầu tư có cổ phiếu ABCkhông được giao dịch sôi động trên thịtrường, vậy cổ phiếu đó có giá bao nhiêu là

hợp lý? Lúc đó cần nhìn vào hệ số P/E đượccông bố đối với nhóm các loại cổ phiếutương tự với cổ phiếu ABC, sau đó nhân thunhập của công ty với hệ số P/E sẽ cho chúng

ta giá của loại cổ phiếu ABC

Đối với các công ty đang niêm yết, tra bảng

ta sẽ có các chỉ số này:

Ví dụ tra thông tin trên bản tin thị trườngchứng khoán ngày 29/8/2007 của VNM tacó:

EPS= 5.180 đ/cf

P/E = 31.47;

Đối với các công ty chưa niêm yết ta tínhnhư sau:

Ví dụ: Tìm hiểu một công ty có vốn điều lệ

là 100 tỷ đồng (mỗi cổ phiếu có mệnh giá10.000 đồng Như vậy công ty này pháthành 10 triệu cổ phiếu; Giá trên thị trường là

50.000 đồng/cổ phiếu, lợi nhuận sau thuế(LNST) năm trước là 20 tỷ đồng

Ta tính như sau:

EPS = LNST / số cổ phiếu phát hành = 20 tỷđồng / 10 triệu cổ phiếu = 2.000đồng/cổphiếu

P = Thị giá = 50.000 đ

P/E = 50.000 / 2.000 = 25

Vấn đề là chỉ số P/E bao nhiêu lần thì hìnhthành cuộc chơi, ở đây có hai trường hợpxảy ra:

- Nếu nhà đầu tư chấp nhận P/E cao thì rủi

ro có thể cao do mua giá cao so với lợinhuận công ty đạt được

- Mặt khác mua P/E cao cũng có thể rủi rothấp, vì lúc đó công ty mua vào có thể làcông ty có giá như công ty Coca Cola hay

Hàng không Việt Nam chẳng hạn, các công

ty này phát triển rất ổn định

Từ đó mới hình thành một biên độ chỉ sốP/E cho từng loại công ty, từng lĩnh vựccông nghiệp và từng môi trường của thịtrường Theo xu hướng trên thị trườngchứng khoán các nước trên thế giới thì lĩnhvực sau đây thường chấp nhận các chỉ sốP/E cao (không kể các tập đoàn hùng mạnh):ngân hàng, tài chính chứng khoán, côngnghệ tin học, viễn thông, công nghệ sinhhọc, các ngành sản xuất công nghiệp kỹthuật cao

Hiện nay, các chuyên gia tài chính Việt Namnhận định P/E tại thị trường Việt Nam từ 15

- 35 lần, điều đó có nghĩa lĩnh vực tài chínhngân hàng hoặc các công ty có uy tín thì P/Etại thị trường Việt Nam từ 20 - 35 lần vànhững lĩnh vực khác có thể dưới 20

Tuy nhiên, bạn hãy cứ nghĩ xem, nếu công

ty không có lợi nhuận điều đó có nghĩa là lợinhuận âm, thì thị giá cổ phiếu chia cho lợinhuận trong một năm là con số âm thì làmsao có chỉ số P/E được

Do đó, P/E chỉ là một số tương đối, nhà đầu

tư cũng cần phải đánh giá thêm các chỉ số tàichính khác có liên quan mang tính kỹ thuậtnhiều hơn

Theo quan điểm cá nhân, tôi thấy với thịtrường Việt Nam nên tư duy cổ phiếu đắt và

rẻ như sau:

P/E <10 cổ phiếu rẻ

10 < P/E < 25 cổ phiếu hợp lý

P/E > 25 cổ phiếu đắt

1 Quên mức giá ban đầu đi!

Chăm chăm vào mức giá ban đầu bỏ ra có thể sẽ cản trở bạn đến các quyết định hợp lý.Câu hỏi đặt ra là, bạn có mua cổ phiếu ở

mức giá hiện nay hay không? Nếu câu trả lờivẫn là có thì bạn không bắt buộc phải bán - cho dù nó đã có một giai đoạn tăng trưởng dài trước đây

Hãy xem xét một trong những quyết định mua gần đây của Warren Buffett Trong

tháng ba, Berkshire Hathaway của Buffett

đã mua lại hãng sản xuất hoa chất Lubrizol với giá khoảng 9,7 tỷ USD Thương vụ này gây chú ý khi một lãnh đạo của Berkshire - David Sokok đã từ chức sau khi thừa nhận

đã mua cổ phiếu của Lubrizol trước khi bán lại cho Buffett Buffett đã mua công ty này khi mà giá cổ phiếu của nó đã tăng hơn

340% so với hai năm trước đó - hơn gấp ba lần mức tăng của chỉ số S&P 500 Không những Buffett không bối rối bởi sự tăng giá này mà ông còn sẵn sàng trả thêm 28% tiền phí so với mức giá trần lúc đó Tại sao? Vì mức giá giao dịch của Lubrizol chỉ khoảng

12 lần mức lợi nhuận bình quân ước tính củanăm 2011 khi Buffett mua - rẻ hơn nhiều so với các công ty trong ngành

2 Kiểm tra thực tế

Hãy nhớ rằng, triển vọng của một công ty cóthể thay đổi nhanh chóng trong khi bạn đangnắm giữ cổ phiếu - và những lý do bạn lựa

chọn mua cổ phiếu đó có thể không còn giá trị Có thể người tiêu dùng đang thay đổi

thói quen chi tiêu của mình? Xuất hiện đối thủ cạnh tranh mới? Các nhà đầu tư bắt đầu

để ý tới "viên đá quý" của bạn? Những câu hỏi này đặc biệt quan trọng cho các công ty tăng trưởng nhanh mà giao dịch chủ yếu dựatrên những kì vọng về hiệu suất trong tương lai - một khi các cổ phiếu này đã tăng thì cơ hội sẽ giảm đi rất nhiều

Ví dụ, nếu bạn mua cổ phiếu của một công

ty bán lẻ thời trang thể thao Lululemon

Athletica hai năm trước đây, bạn đã nhận được mức tăng trên 600% Điều này có được

do mức tăng trưởng doanh số vượt bậc của

họ Tuy nhiên công ty đã đưa ra mức đánh giá triển vọng tăng trưởng thấp hơn trong

quý này, bên cạnh đó những đối thủ cạnh tranh như Nike hay Adidas đang tích cực săn đón phân khúc khách hàng cao cấp của Lululemon Với mức giá giao dịch trên 90 USD trong những ngày gần dây, mức giá trên thu nhập dự kiến năm 2011 đang vào khoảng 48 lần, cao hơn rất nhiều so với mứctrung bình ngành là 17 Bạn sẽ quyết định thế nào?

3 Lập kế hoạch từ trước

Đặt chiến lược bán của bạn "là cách tốt để loại bỏ cảm xúc từ quá trình này" - ông TomForester, quản lý Quỹ giá trị Forester cho biết Ngay cả khi bạn cảm thấy đây là lúc từ

bỏ các cổ phiếu nóng thì đó cũng luôn là

một bước đi khó khăn Thật khó để từ bỏ ý

nghĩ về những lợi nhuận mà bạn phải từ bỏ khi bán vào lúc này Vì vậy, một mức chốt lời và cắt lỗ nhất định sẽ giúp bạn quyết tâm hơn.

Cuối cùng, hãy cân nhắc các mức thuế khi bạn quyết định bán cổ phiếu, nếu mức lợi nhuận không rõ ràng và có thể còn "mất

trắng" sau khi trừ thuế thì bạn hãy quyết

định cẩn thận hơn

Phần lớn những người mới chơi chứng

khoán đều không biết chính xác khi nào cần phải bán cổ phiếu Thực tế thì việc chọn

thời điểm bán thường khó hơn việc chọn

thời điểm mua Nhưng chính điều này

mới quyết định lợi nhuận cho những người chơi cổ phiếu.

Phần lớn những người mới chơi chứng khoán đều không biết chính xác khi nào cần phải bán cổ phiếu Thực tế thì việc chọn thời điểm bán thường khó hơn việc chọn thời điểm mua Nhưng chính điều này mới quyết định lợi nhuận cho những người chơi cổ phiếu.

Người đầu cơ (còn gọi là người chơi cổphiếu) khác với một nhà đầu tư – đây là hailoại người khác nhau trong thị trường chứngkhoán Steve Anderton, người sáng lập raHãng Tactical Trader của Anh, khuyên rằng:

“Nếu bạn quyết định trở thành một ngườichơi cổ phiếu thì hãy quên đi nguyên tắcchính của một nhà đầu tư là ‘mua và giữ’.Khi mua cổ phiếu, người chơi cổ phiếu phảibiết khi nào sẽ bán chúng”.

“Việc ra quyết định bán cổ phiếu đôi khi rấtkhó khăn Mọi người thường không chịuthừa nhận sai lầm của mình và không muốnbán cổ phiếu khi chúng hạ giá vì hy vọng giá

sẽ tăng trở lại Và họ cũng khó khăn khôngkém khi ra quyết định bán những cổ phiếuđang tăng giá: có cảm tưởng rằng giá sẽ còntăng nữa và người chơi cổ phiếu thường tiếcnhững khoản lợi nhuận còn ‘chưa có’ này”

“Bán là quyết định khó khăn nhất khi bạnquyết định đầu tư vào cổ phiếu, - BarryJames, Chủ tịch Quỹ James AdvantageFunds, cho biết – Bạn sẽ là kẻ thua lỗ nếuchỉ xác định cho mình những nguyên tắcmua cổ phiếu mà không đề ra các nguyêntắc bán cổ phiếu”

Nên bán khi các chỉ số xấu đi

Một trong những lý do xác đáng để đem bán

cổ phiếu là khi xuất hiện những thông tinxấu về các chỉ số tài chính của công ty pháthành cổ phiếu Vì đây, có thể không phải lànhững tin tức xấu cuối cùng, David Covach,Trưởng điều hành của Turner InvestmentPartners, cho biết “Tốt nhất là bán những cổphiếu này đi hơn là giữ và ngồi nhìn thấy giá

cổ phiếu ngày càng tụt xuống thấp hơn”, ôngnói Năm 2004, cổ phiếu của e-Bay (TurnerInvestment Partners có nắm giữ cổ phiếucủa e-Bay) tăng từ 32 đô-la lên 58 đô-la.Nhưng đến 01/2005, sau khi hãng công bốcác kết quả tài chính không mấy khả quancủa mình, cổ phiếu e-Bay trong một tuầngiảm xuống còn 40 đô-la Vào thời điểmnày, David Covach bán số cổ phiếu e-Bay

mà ông nắm giữ Mặc dù, mất đi một phầnlợi nhuận nhưng ông vẫn giữ được phần còn

lại: ba tháng sau cổ phiếu e-Bay hạ xuốngcòn 30 đô-la.

“Khi nhận được những thông tin xấu đầutiên, bạn đừng thụ động ngồi nhìn”, DanielMorgan, người điều hành Quỹ SynovusInvestment Advisors, nói Đặc biệt, nếu đây

là những công ty nhỏ và đang phát triểnnhanh, giá cổ phiếu của các hãng này đãkhông hiếm lần tăng quá mức mong đợi.Morgan cảnh báo rằng: cần phải bán loại cổphiếu này ngay khi nhận được những tin tứccho thấy có sự thay đổi cơ bản theo chiềuhướng xấu đi trong công việc kinh doanhcủa các hãng này Ông cho rằng, đây làtrường hợp không nên quyết định dựa vàonhững bài phân tích trên các phương tiệntruyền thông

Xác định mức giá bán

Các chuyên gia khuyên: khi mua cổ phiếucủa một hãng nào đó, bạn nên định ngay giá

có thể bán được chúng Bạn có thể xác địnhmức giá này dựa vào những bảng phân tíchcủa các nhà băng hoặc các công ty môi giớichứng khoán Những thông tin này có thểđược đăng tải trên những tờ báo và các tạpchí chuyên ngành Người chơi chứng khoánphải tự xác định cho mình mức giá mà anh

ta sẵn sàng bán những cổ phiếu mà mình đãmua

Khi mua cổ phiếu, những người điều hànhQuỹ Needham Growth Fund đã xác định giá

có thể bán ra dựa trên dự báo về mức lợinhuận và khả năng phát triển kinh doanh củahãng phát hành cổ phiếu Vào năm 2002,Seagate Technology, một công ty nghiêncứu công nghệ lưu trữ thông tin, lần đầu tiênlên sàn chứng khoán và Needham GrowthFund mua cổ phiếu của hãng này với giá 12đô-la/một cổ phiếu Những nhà điều hànhquỹ xác định 25 đô-la là giá có thể bánđược, theo họ ở mức giá này hệ số P/E đã là

quá cao Vì vậy, vào cuối năm 2003, khi giáđạt mức 25 đô-la, quỹ đã quyết định bán mộtphần cổ phiếu Seagate của mình.

Nhìn lại sự việc, một nhà điều hành của quỹnói: “Đáng lẽ ra chúng tôi phải bán hết số cổphiếu này mới phải, vì chỉ một thời gianngắn sau là giá bắt đầu giảm Chúng tôi rút

ra bài học: khi mua cổ phiếu phải xác địnhgiá cần bán và khi cổ phiếu đạt đến mức giánày thì phải bán hết” Ông còn nói thêm: tuynhiên mức giá này, trong một số tình huống

có thể được xem xét lại, ví dụ trong trườnghợp lợi nhuận hoặc mức tiêu thụ sảnphẩm/dịch vụ của hãng phát hành cổ phiếutăng đột ngột

Khi giá cổ phiếu đạt mức xác định nhữngngười chơi chúng khoán nên ra lệnh bán(take profit) trên hệ thống giao dịch mà họ

sử dụng (ví dụ như QUIK и NetInvestor)

Hệ thống này sẽ thực hiện mệnh lệnh tự

động Những người chơi cổ phiếu nên địnhsẵn thời hạn thực hiện lệnh take profit haystop loss, ví dụ sau hai hoặc ba tháng Lệnh

sẽ “treo” sẵn trên hệ thống giao dịch và chờđến khi cổ phiếu đạt mức giá xác định thìthực hiện

Giới hạn tổn thất

Ngoài ra còn có những cách khác để địnhmức giá bán cổ phiếu, nhưng đều phải xácđịnh ngay từ khi mới mua chúng và sau đótuân thủ tuyệt đối quyết định đã đưa ra,Anderton nhân viên Tactical Trader chobiết “Không được có bất kỳ sự luyến tiếcnào Nếu bạn mua cổ phiếu vì nghĩ rằng giá

sẽ lên, thì phải bán lập tức khi giá hạ”, - ôngnói Có những biện pháp kỹ thuật nhằmgiảm thiểu khả năng tổn thất cho nhữngngười chơi chứng khoán – xác định mứcstop loss Tức là người chơi cổ phiếu “treo”lệnh bán ở mức thấp hơn một số phần trăm

nào đó so với giá hiện tại Khi giá thị trườngthay đổi, mức stop loss cũng có thể thay đổitheo nhưng khoảng phần trăm chênh lệnhgiữa chúng không đổi Bằng cách này, ngườichơi chứng khoán luôn biết số lợi nhuậnthấp nhất mà anh ta có thể nhận được.

“Stop loss là sự bảo vệ tốt cho những ngườichơi chứng khoán khỏi bị thua thiệt nặng, nócho phép “thoát hiểm” khi mức lợi nhuậnâm”, - David Fuller, giám đốc StockcubeResearch của Anh và Nhà xuất bản Thôngbáo chứng khoán Fullermoney, cho biết Khithị trường chứng khoán đang trong chiềuhướng ổn định thì khoảng cách giữa giá cổphiếu hiện tại và stop loss có thể cao hơn

“Nếu chiều hướng đi lên kết thúc bằng sựtăng định giá đột ngột, thì tôi đặt stop loss

cố định để bán cổ phiếu mà không có bất cứ

sự thay đổi nào cả”, Fuller nói

Kiểm tra bản thân

Người chơi chứng khoán cần phải hiểu rõ tạisao anh ta mua cổ phiếu và định kỳ kiểm tralại những nguyên nhân dẫn đến quyết địnhmua xem chúng còn tồn tại không, CragHodges người lãnh đạo Quỹ Hodges Fund ởDallas , cho biết Hay nói một cách đơn giảnhơn, “nếu tình hình biến đổi theo hướng tồi

tệ, thì hãy bán số cổ phiếu đã mua” Khoảngbốn năm trước, Hodges Fund đã mua cổphiếu của hãng radio vệ tinh XM - SatelliteRadio được thành lập vào năm 2001 với giá

3 đô-la/một cổ phiếu Đầu tiên, Crag Hodgescho rằng giá loại cổ phiếu này có thể tănglên đến 15-16 đô-la, nhưng ông đã tăng địnhgiá mức bán sau khi nhận thấy SatelliteRadio không những mắc mạng lưới sử dụngcho những cá nhân mà còn ký hợp đồng vớinhững hãng sản xuất ô-tô để lắp radio củamình vào những chiếc ô-tô do các hãng nàysản xuất Theo đánh giá của Hodges, việc

tăng mạng lưới khách hàng tất sẽ kéo theo

sự tăng lợi nhuận cho hãng

Hodges bán cổ phiếu Satellite Radio củamình vào đầu năm 2005 với giá mỗi cổphiếu là 35 đô-la Ông đưa ra quyết định nàysau buổi gặp gỡ hàng năm với những nhàđầu tư, ban lãnh đạo Satellite Radio nói vềviệc “mở rộng mạng lưới người sử dụngnhưng không có một lời nào nói về nhữnglợi nhuận thu được” Hodges hiểu rằng:quan điểm của ông cho rằng việc tăng số

lượng người sử dụng sẽ có ảnh hưởng tíchcực đến tình hình tài chính của SatelliteRadio đã không đúng với sự thực Và hóa raquyết định bán số cổ phiếu này của ông làhoàn toàn đúng đắn: một thời gian ngắn sau

cổ phiếu của Satellite Radio bắt đầu giảm.Giá cổ phiếu thậm chí giảm xuống tới 10 đô-

la (Hodges lại một lần nữa mua cổ phiếu củahãng ở mức giá này), và hiện nay giá lạităng lên 14 đô-la

Quan sát thị trường

Nếu tình hình thị trường chứng khoán xấu

đi, theo Morgan, những người chơi cổ phiếunên bán bớt một số cổ phiếu của mình “Cóthể bạn không muốn hoàn toàn rút khỏi cuộcchơi, vì vậy hãy rút một phần vốn đầu tư củamình để bảo toàn lực lượng Và sau đó mộtthời gian hãy phân tích lại tình hình thịtrường để đưa ra những quyết định mới”, -ông nói Trong trường hợp này, việc đầu tiên

là bán đi phần đầu tư mạo hiểm nhất, sau đóbán một phần cổ phiếu của những công tynhỏ vì nó có thể giảm giá nhiều hơn những

cổ phiếu của những “cây đại thụ”, SkottBillodo - Giám đốc đầu tư vào những công

ty vừa và nhỏ Fifth Third AssetManagement - chia sẻ kinh nghiệm

Tuy nhiên, một số nhà chơi chứng khoánchuyên nghiệp lại cho rằng không nên chộplấy các pha lên hay xuống của thị trường nói

chung mà tập chung sự chú ý vào cổ phiếucủa những công ty nhất định nào đó “Chúngtôi không dự đoán chiều hướng của thịtrường mà tập chung vào việc tìm kiếmnhững cổ phiếu có triển vọng”, - Hodgesnói

Còn Fuller thì có hai chiến lược – đầu tư vàođầu cơ Sau khi xác định những cổ phiếu cótính dài hạn, ông lập danh mục đầu tư lâudài bao gồm những cổ phiếu mà ông sẽ giữtrong dài hạn có thể từ vài năm đến mộtchục năm Đối với những cổ phiếu này sựdao động ngắn và trung bình về giá khônglàm ông bận tâm Thậm chí, ông còn muathêm mỗi khi giá xuống Theo Fuller thìthông thường đây là những cổ phiếu của thịtrường nguyên liệu, kim loại quý

Còn trong chiến lược đầu cơ thì bản danhmục đầu tư của ông lại phụ thuộc vào sự daođộng trên thị trường và số lượng cổ phiếu

thuộc lại hình đầu tư này của ông cũngnhiều hơn Fuller thường thực hiện các giaodịch mua cổ phiếu loại này thông qua nhữnghợp đồng với giá ấn định trước thời điểmgiao nhận cổ phiếu Trong danh mục nàyông cũng có những đầu tư dài hạn Thờiđiểm bán cổ phiếu được xác định bởi tìnhhình thị trường hoặc nhờ vào stop loss.