Giáo án sinh học lớp 7 - Tiết 34 : ĐA DẠNG VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA CÁ pot

MỤC TIÊU - HS nắm được sự đa dạng của cá về số loài , lối sống, môi trường sống.. - Nêu được vai trò của cá trong đời sống con người.. ĐỒ DÙNG DẠY VÀ HỌC - Tranh ảnh 1 số loài cá sống

Giáo án sinh học lớp 7 - Tiết 34 : ĐA DẠNG VÀ

ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA CÁ

I MỤC TIÊU

- HS nắm được sự đa dạng của cá về số loài , lối sống, môi trường sống

- Trình bày được đặc điểm cơ bản phân biệt lớp cá sụn và lớp cá xương

- Nêu được vai trò của cá trong đời sống con người

- Trình bày được đặc điểm chung của cá

- Rèn kĩ năng quan sát tranh, so sánh để rút ra kết luận

- Kĩ năng hoạt động nhóm

II ĐỒ DÙNG DẠY VÀ HỌC

- Tranh ảnh 1 số loài cá sống trong các điều kiện sống khác nhau

- Bảng phụ ghi nội dung bảng SGK trang 111

III TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG

1 Bài cũ; Em hãy nêu cấu tạo trong của cá thích nghi

với đời sống ở nước ?

2 Bài mới :

Hoạt động 1: Sự đa dạng về thành phần loài

và đa dạng về môi trường sống

a Đa dạng về thành phần loài

- Yêu cầu HS đọc thông

tin hoàn thành bài tập sau:

Dấu hiệu

so sánh

Lớp

cá sụn

Lớp cá xương

Nơi sống

Đặc điểm

dễ phân

biệt

Đại diện

- Mỗi HS tự thu nhận thông tin hoàn thành bài tập

- Các thành viên trong nhóm thảo luận thống nhất đáp án

- Đại diện nhóm lên bảng điền, các nhóm khác nhận xét, bổ sung

- Thấy được do thích nghi

với những điều kiện sống

khác nhau nên cá có cấu

tạo và hoạt động sống

khác nhau

- GV chốt lại đáp án đúng

- GV tiếp tục cho thảo

luận:

- Đặc điểm cơ bản nhất để

phân biệt lớp cá sụn và

lớp cá xương?

- Căn cứ vào bảng, HS nêu đặc điểm cơ bản phân biệt 2 lớp là : Bộ xương

Kết luận:

- Số lượng loài lớn

- Cá gồm:

+ Lớp cá sụn: bộ xương bằng chất sụn

+ Lớp cá xương: bộ xương bằng chất xương

b Đa dạng về môi trường sống

- GV yêu cầu HS quan sát

hình 34 (1-70 và hoàn thành

bảng trong SGK trang 111

- GV treo bảng phụ, gọi HS

lên bảng chữa bài

- GV chốt lại bằng bảng kiến

thức chuẩn

- HS quan sát hình, đọc kĩ chú thích và hoàn thành bảng

- HS điền bảng, lớp nhận xét, bổ sung

- HS đối chiếu, sửa chữa sai sót nếu có

TT

Đặc

điểm

môi

trường

Loài điển hình

Hình dáng thân

Đặc điểm khúc đuôi

Đặc điểm vây chân

Bơi: nhanh, bình thường, chậm, rất

chậm

1

Tầng

mặt

thường

thiếu nơi

ẩn náu

Cá nhám

Thon dài

Khoẻ Bình

thường

Nhanh

2

Tầng

giữa và

tầng đáy

Cá vền,

cá chép

Tương đối ngắn

Yếu Bình

thường

Bình thường

3

Trong

các hang

hốc

Lươn Rất

dài

Rất yếu

Không

có

Rất chậm

4

Trên

mặt đáy

biển

Cá bơn,

cá đuối

Dẹt, mỏng

Rất yếu

To hoặc nhỏ

Chậm

- GV cho HS thảo luận:

- Điều kiện sống ảnh hưởng

đến cấu tạo ngoài của cá như

thế nào?

- HS trả lời

Kết luận:

- Điều kiện sống khác nhau đã ảnh hưởng đến cấu tạo

và tập tính của cá Hoạt động 2:

Đặc điểm chung của cá

- Cho HS thảo luận đặc điểm

của cá về:

+ Môi trường sống

+ Cơ quan di chuyển

+ Hệ hô hấp

+ Hệ tuần hoàn

- Cá nhân nhớ lại kiến thức bài trước, thảo luận nhóm

- Đại diện nhóm trình bày đáp án, nhóm khác nhận xét, bổ sung

+ Đặc điểm sinh sản

+ Nhiệt độ cơ thể

- GV gọi 1-2 HS nhắc lại đặc

điểm chung của cá

- HS thông qua các câu trả lời và rút ra đặc điểm chung của cá

Kết luận:

- Cá là động vật có xương sống thích nghi với đời

sống hoàn toàn ở nước:

+ Bơi bằng vây, hô hấp bằng mang

+ Tim 2 ngăn: 1 vòng tuần hoàn, máu đi nuôi cơ

thể là máu đỏ tươi

+ Thụ tinh ngoài

+ Là động vật biến nhiệt

Hoạt động 3: Vai trò của cá

- GV cho HS thảo luận:

* Cá có vai trò gì trong tự

nhiên và đời sống con

người?

+ Mỗi vai trò yêu cầu HS

lấy VD để chứng minh

- GV lưu ý HS 1 số loài cá

có thể gây ngộ độc cho

người như: cá nóc, mật cá

trắm…

* Để bảo vệ và phát triển

nguồn lợi cá ta cần phải

làm gì?

- HS thu thập thông tin GSK

và hiểu biết của bản thân và trả lời

- 1 HS trình bày các HS khác nhận xét, bổ sung

Kết luận:

- Cung cấp thực phẩm

- Nguyên liệu chế thuốc chữa bệnh

- Cung cấp nguyên liệu cho các ngành công nghiệp

- Diệt bọ gậy, sâu bọ hại lúa

III Củng cố

Yêu cầu HS trả lời câu hỏi sau:

- Nêu vai trò của cá trong đời sống con người?

Đánh dấu X vào câu trả lời em cho là đúng

Câu 1: Lớp cá đa dạng vì:

a Có số lượng loài nhiều

b Cấu tạo cơ thể thích nghi với các điều kiện sống khác nhau

c Cả a và b

Câu 2: Dấu hiệu cơ bản để phân biệt cá sụn và cá xương:

a Căn cứ vào đặc điểm bộ xương

b Căn cứ vào môi trường sống

c Cả a và b

Đáp án: 1c, 2a

IV Hướng dẫn học bài ở nhà

- Học bài và trả lời câu hỏi SGK

- Đọc mục “Em có biết”