Tiết thứ 13: BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HOÁ HỌC Kiến thức cũ có liên quan Kiến thức mới trong bài cần hình thành - Nguyên tử: Kí hiệu, số hiệu.... - Cấu hình electron nguyên tử -
Trang 1Tiết thứ 13: BẢNG TUẦN HOÀN CÁC
NGUYÊN TỐ HOÁ HỌC
Kiến thức cũ có liên
quan
Kiến thức mới trong bài
cần hình thành
- Nguyên tử: Kí hiệu, số
hiệu
- Cấu hình electron
nguyên tử
- Sự phát minh ra bảng tuần hoàn
- Nguyên tắc sắp xếp của các nguyên tố trong bảng tuần hoàn
- Ô nguyên tố, chu kì
I MỤC TIÊU:
1.Kiến thức:Biết được:
- Nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố trong bảng tuần hoàn
Trang 2- Cấu tạo của bảng tuần hoàn: ô, chu kì, nhóm nguyên tố (nhóm A, nhóm B)
2.Kĩ năng: Từ vị trí trong bảng tuần hoàn của
nguyên tố (ô, chu kì) suy ra cấu hình electron và ngược lại
3.Thái độ: Tích cực trong học tập, chủ động nắm bắt kiến thức
II TRỌNG TÂM:
- Ô nguyên tố
- Chu kì
- Mối liên hệ giữa cấu hình và vị trí nguyên tố
II.PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY: Diễn giảng –
phát vấn- trực quan
III CHUẨN BỊ GIÁO CỤ:
*Giáo viên: Bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học
(to) hoặc trên powerpoint
*Học sinh: Chuẩn bị bài mới trước khi đến lớp
Trang 3IV TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
1.Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số, đồng phục
2.Kiểm tra bài cũ: (0 phút)
3.Bài mới:
a) Đặt vấn đề: Đã có rất nhiều các nguyên tố hoá học được tìm ra, để sắp xếp các nguyên tố đó một cách khoa học người ta đa phải nghiên cứu rất nhiều và cuối cùng đã đưa ra bảng hệ thống tuần hoàn mà chúng ta đang sử dụng hôm nay Các nguyên tố được sắp xếp như thế nào trong bảng tuần hoàn, chúng ta hãy cùng tìm hiểu b) Triển khai bài
HOẠT ĐỘNG
THẦY VÀ TRÒ
NỘI DUNG KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Sơ lược về sự phát minh ra bảng
tuần hoàn Mục tiêu: Học sinh biết về sự phát minh ra bảng
Trang 4tuần hoàn
Gv yêu cầu học sinh
đọc
Sơ lược về sự phát minh ra bảng tuần hoàn
Hoạt động 2: Nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố
trong bảng tuần hoàn Mục tiêu: Biết nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố
trong bảng tuần hoàn
- Cái gì đặc trưng cho
hạt nhân và nguyên tử
?
- Hs: Điện tích hạt
nhân và số khối
- Gv trình chiếu bảng
tuần hoàn, chỉ cho hs
số thứ tự của nguyên
tố, yêu cầu học sinh
quan sát và cho biết
I/ NGUYÊN TẮC SẮP XẾP CÁC NGUYÊN TỐ TRONG BẢNG TUẦN HÒAN:
Các nguyên tố được xếp theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân nguyên tử
Các nguyên tố có cùng
số lớp electron trong nguyên
Trang 5các nguyên tố được
sắp xếp theo thứ tự
dựa trên điều gì?
- Yêu cầu hs viết cấu
hình e của 3 nguyên tố
trên 1 hàng, nhận xét
diểm giống nhau, rút
ra kết luận gì?
- Yêu cầu hs viết cấu
hình của 3 nguyên tố
trên 1 cột, nhận xét,
kết luận
- Gv thông tin về e
hoá trị
tử được xếp thành một hàng Các nguyên tố có cùng
số electron hóa trị trong nguyên tử được sắp xếp thành một cột
* Electron hóa trị là những electron có khả năng tham gia hình thành liên kết hóa học
Hoạt động 3: Nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố
trong bảng tuần hoàn Mục tiêu: Biết cấu tạo bảng tuần hoàn ( ô nguyên tố,
Trang 6chu kì), hiểu mối liên hệ giữa cấu hình và thứ tự chu
kì nguyên tố trong bảng tuần hoàn
- Gv thông tin về ô
nguyên tố, số hiệu
nguyên tử
- Gv trình chiếu ô
nguyên tố, yêu cầu
hs cho biết ô nguyên
tố cho biết những
thông tin gì?
- Vd: Ô nguyên tố
nhôm, yêu cầu hs
xác định các thông
tin
- Yêu cầu một sô hs
khác xác định thông
tin của một số
nguyên tố trong
II/ CẤU TẠO BẢNG TUẦN HOÀN
1 Ô nguyên tố:
- Mỗi nguyên tố hóa học
được xếp vào một ô của bảng gọi là ô nguyên tố
- Số thứ tự của ô nguyên tố đúng bằng số hiệu nguyên tử của nguyên tố đó
13 26,98
Al
Nhôm [Ne] 3s23p1
1,61
+3
Kí hiệu hóa học
Số hiệu nguyên tử
Tên nguyên tố
Nguyên tử khối Trung bình
Độ âm điện
Cấu hình electron
Trang 7bảng tuần hoàn
- Các nguyên tố có
chung đặc điểm gì
dược xếp vào một
hàng?
- Hs: Cùng số lớp
electron
- Vậy chu kì là gì?
- Hs trả lời
- Gv trình chiếu
bảng tuần hoàn, yêu
2 Chu kì:
a Định nghĩa
Chu kì là dãy các nguyên tố
mà nguyên tử của chúng có cùng số lớp electron, được sắp xếp theo chiều điện tích hạt nhân tăng dần
b.Giới thiệu các chu kì:
Chu kì 1: gồm 2 nguyên
tố H(Z=1) đến He(Z=2) Chu kì 2: gồm 8 nguyên
tố Li(Z=3) đến Ne(Z=18) Chu kì 3: gồm 8 nguyên
tố Na(Z=11) đến Ar(Z=18)
Số oxi hóa
Trang 8cầu hs quan sát, cho
biết số nguyên tố
trong mỗi chu kì
- Gv: Các em có
nhận xét gì về số lớp
e với số thứ tự chu
kì?
- Hs trả lời
- Gv thông tin về
phân loại chu kì
- Ta có nhận xét gì
về chu kì, về nguyên
tố đầu và cuối chu
kì?
Chu kì 4: gồm 18 nguyên
tố K(Z=19) đến Kr(Z=36) Chu kì 5: gồm 18 nguyên
tố Rb(Z=37) đến Xe(Z=54) Chu kì 6: gồm 32 nguyên
tố Cs(Z=55) đến Rn(Z=86) Chu kì 7: Bắt đầu từ nguyên tố Fr(Z=87), đây là một chu kì chưa đầy đủ
c.Phân loại chu kì :
Chu kì 1, ,2, 3 là các chu
kì nhỏ
Chu kì 4, 5, 6, 7 là các chu kì lớn
Nhận xét :
Các nguyên tố trong cùng chu kì có số lớp electron bằng
Trang 9- Gv thông tin về họ
Lantan và Actini
nhau và bằng STT của chu kì Mở đầu chu kì là kim lọai kiềm, gần cuối chu kì là halogen (trừ CK 1); cuối chu
kì là khí hiếm
Dưới bảng có 2 họ nguyên tố: Lantan và Actini
4 Củng cố:
- Viết cấu hình e của nguyên tử của nguyên tố có
số thứ tự 15, 17, 20, cho biết nguyên tố đó thuộc chu
kì nào?
- Câu hỏi trắc nghiệm:
1) Các nguyên tố xếp ở chu kì 6 có số lớp electron trong nguyên tử là:
A 3 B 5 C 6 D 7
Trang 102) Trong bảng tuần hoàn các nguyên tố, số chu kì nhỏ và chu kì lớn là:
A 3 và 3 B 3 và 4 C 4 và 4 D 4 và 3
3) Số nguyên tố trong chu kì 3 và 5 là:
A 8 và 18 B 18 và84 C 8 và 8 D 18 và
18
4) Trong bảng tuần hoàn, các nguyên tố được sắp xếp theo nguyên tắc nào?
a) Theo chiều tăng của điện tích hạt nhân
b) Các nguyên tố có cùng số lớp e trong nguyên tử được xếp thành một hàng
c) Các nguyên tố có cùng số e hoá trị trong nguyên tử được xếp thành một cột
d) Cả a, b, c
5 Dặn dò:
- Học bài
- Chuẩn bị phần nhóm nguyên tố
Trang 11Rút kinh nghiệm: