tap tinh sinh hoc 11 pps

- Loại tập tính hình thành trong đời sống cá thể, thông qua học tập, rút kinh nghiệm - Vẹt biết nói tiếng người,.... ở động vật có hệ thần kinh dạng l ới và hệ thần kinh hệ chuỗi hạch,

I/ Hiện tượng

Bài 31 TẬP TÍNH CỦA ĐỘNG VẬT

II PHÂN LOẠI TẬP TÍNH

Phân biệt đặc điểm tính chất và cho ví dụ về các loại tập tính ở động vật.

- Được di truyền từ bố, mẹ.

- Đặc trưng cho loài

- Loại tập tính hình thành trong đời sống cá thể, thông qua học tập, rút kinh nghiệm

- Vẹt biết nói tiếng người,

Lưu ý: Tập tính hỗn hợp là tập tính có cả nguồn gốc bẩm sinh và học được.

Ví dụ 1:

• Nhạn biển Bắc Cực đến mùa sinh sản lại di cư về phương Nam

ấm áp để làm

tổ và đẻ trứng

Ví dụ 2:

của chuồn chuồn dực

và chuồn chuồn cái trong mùa sinh sản.

Ví dụ 3:

trong tư thế sẵn sàng

chiến đấu chống kẻ lạ xâm nhập

để bảo vệ trứng

Ví dụ 4:

Gia đình ngỗng bảo vệ lãnh địa của

mình

Ví dụ 5

che chở vịt con

trên lưng

Ví dụ 6

bóc vỏ cứng của quả trước khi ăn.

Rùa sinh sản

III c¬ së thÇn kinh cña tËp tÝnh

KÝch thÝch

bªn ngoµi

KÝch thÝch bªn trong

C¬ quan thô c¶m

HÖ thÇn kinh

C¬ quan thùc hiÖn

1 ở động vật có hệ thần kinh

dạng l ới và hệ thần kinh hệ chuỗi

hạch, các tập tính của chúng hầu

hết là tập tính bẩm sinh, tại sao ?

2 Tại sao ng ời và động vật có hệ thần kinh phát triển có rất nhiều tập tính học đ ợc?

Bài 31 TẬP TÍNH CỦA ĐỘNG VẬT III CƠ SỞ THẦN KINH CỦA TẬP TÍNH

1 Ở động vật bậc thấp hệ

thần kinh đơn giản, số lượng

tế bào thần kinh không nhiều

nên khả năng học tập rất

thấp, việc học tập và rút kinh

nghiệm rất khó khăn Hơn

nữa, tuổi thọ thường ngắn

nên không có nhiều thời gian

cho việc học tập.

2 Người và những ĐV có hệ thần kinh phát triển thuận lợi cho việc học tập và rút kinh nghiệm Tập tính ngày càng hoàn thiện do phần học tập được bổ sung ngày càng nhiều và càng chiếm ưu thế so với phần bẩm sinh Ngoài ra ĐV có hệ thần kinh phát triển thường

có tuổi thọ dài, giai đoạn sinh trưởng - phát triển kéo dài → thành lập nhiều phản xạ có điều kiện, hoàn thiện các tập tính phức tạp thích ứng với điều kiện sống luôn thay đổi.

Bài 31 TẬP TÍNH CỦA ĐỘNG VẬT

III CƠ SỞ THẦN KINH CỦA TẬP TÍNH

TẬP TÍNH CỦA ĐỘNG VẬT

Chuỗi các phản ứng trả lời kích thích từ môi trường

(bên trong hoặc ngoài cơ thể)

Cơ sở thần kinh

Chuỗi phản xạ không điều kiện Chuỗi phản xạ có điều kiện

IV – Một số hình thức học tập ở động vật

nhất.

- Kích thích được lặp đi lặp lại nhiều lần ->

không gây guy hiểm gì -> động vật không có cảm ứng trả lời (kích thích trở thành quen

nhờn).

sau nhiều loần như vậy thì phát ra tiếng động nhưng đàn chim không bay đi nơi khác

2 In vết

- Động vật mới sinh thường "in vết" những vật gì chuyển động đầu tiên mà chúng nhìn thấy đầu tiên.

Vd: Ngỗng mới nở đi theo ông chủ lò ấp vì đó là vật chuyển động đầu tiên mà nó nhìn thấy.

- Thừơng có ở loài chim con (mới mấy ngày tuổi).

- Tạo mối ràng buộc giữa cha mẹ và con non

Con non được chăm sóc và bảo vệ.

2 In vết

3 Điều kiện hóa

Điều kiện hoá

Điều kiện hóa đáp ứng

(điều kiện hóa kiểu Paplôp)

Điều kiện hóa hành động (điều kiện hóa kiểu Skinnơ)

a Điều kiện hoá đáp ứng

(điều kiện hoá kiểu Paplôp)

Mô tả thí nghiệm của Paplôp.

Vừa cho chó ăn vừa đánh chuông, sau vài chục lần kết hợp, chỉ cần ghe tiếng chuông là chó đã tiết nước bọt

Sự liên kết 2 kích thích giữa

hai tác động đồng thời: bật

đèn, rung chuông cho chó

ăn thì chó sẽ tiết nước bọt

Lặp lại nhiều lần, khi chỉ

rung chuông, bật đèn chó

cũng sẽ tiết nước bọt

• Điều kiện hóa đáp ứng: Do liên kết hai kích

thích, tác động đồng thời Điều kiện hoá đáp ứng là gì?

b Điều kiện hoá hành động

(điều kiện hoá kiểu Skinnơ)

đường đi, nó sẽ chạy đi

thăm dò đường đi lối

lại Nếu sau đó người

ta cho thức ăn vào, con

chuột sẽ tìm đường

đến nơi có thức ăn

hanh hơn nhiều sovới

những con chuột chưa

đi thăm dò đường đi ở

khu vực đó

• Khái niệm:Học ngầm là kiểu học không có ý thức, không

biết rõ mình đã học được Sau này, khi có nhu cầu thì kiến thức đó tái hiện giúp động vật giải quyết được những tình huống tương tự.

Học ngầm giúp động vật nhanh chóng tìm được thức ăn và nơi tránh thú săn mồi

Học ngầm có tác dụng gì đối với

đời sống của động vật?

• Khái niệm:Học ngầm là kiểu học không có ý thức, không

biết rõ mình đã học được Sau này, khi có nhu cầu thì kiến thức đó tái hiện giúp động vật giải quyết được những tình huống tương tự.

Học ngầm giúp động vật nhanh chóng tìm được thức ăn và nơi tránh thú săn mồi

Học ngầm có tác dụng gì đối với

đời sống của động vật?

5 Học khôn

Mô tả tình huống trong tranh

Học khôn chỉ có ở loài động vật nào?

Ở loài động vật có HTK rất phát triển

• Khái niệm: Học khôn

IV/ Một số tập tính phổ biến ở động vật

1 Tập tính kiếm ăn, ăn mồi

Rắn tiêu hóa

2 Tập tính sinh sản

3 Tập tính bảo vệ lãnh thổ

5 Tập tính xã hội:

• Có 2 tập tính xã hội: Tập tính thứ bậc

Tập tính vị tha

Ở động vật có những tập tính xã hội nào?

a Tập tính thứ bậc:

• Tập tính thứ bậc là gì?

Cho VD.

• Trong mỗi bầy đàn

đều có phân chia thứ

b Tập tính vị tha:

• Tập tính vị tha là tập

tính hy sinh quyền lợi

bản thân vì lợi ích của

•Giúp nhau kiếm ăn, tự vệ

•Duy trì sự tồn tại của cả đàn

Tập tính vị tha giúp gì

cho động vật?

Tập tính xã hội

5 Tập tính di cư:

• Vì sao ở động vật lại có

tập tính di cư?

• Động vật di cư để tìm

nơi có nguồn thức ăn

phong phú hoặc đi trú

đông.

Động vật định hướng nhờ vị trí

mặt trời, trăng, sao, địa hình,

Động vật di cư nhờ những yếu tố nào?

VI Ứng dụng những hiểu biết về tập tính vào đời sống

VI Ứng dụng những hiểu biết về tập tính vào đời sống

và sản xuất.

mặt nước

màng

ăn ngủ đúng giờ, tuân thủ luật pháp và đạo đức xã hội.

Tập chó làm xiếc

Tóm lại

thích để đảm bảo sự tồn tại của cá thể và của loài

kiện hóa, học ngầm và học khôn

lãnh thổ, xã hội, di cư

dựng những tập tính mới phù hợp với xã hội văn minh tiến bộ

nông nghiệp, thuần dưỡng để phục vụ đời sống

Thanks for listening