ĐO LƯỜNG THU THẬP CỦA MỘT QUỐC GIA docx

Trang 1

8

S LI U KINH T V MÔ

23

c a m t Qu c gia

Bài gi ng c a TS Ph m Th Anh pham.theanh@yahoo.com

o l ng thu nh p c a m t qu c gia

• Kinh t vi mô

•Kinh t vi môlà môn h c nghiên c u hành vi ra

quy t nh c a h gia ình và doanh nghi p, và s

t ng tác gi a h trên các th tr ng.

• Kinh t v mô

•Kinh t v môlà môn h c nghiên c u n n kinh t

kinh t nh h ng n nhi u h gia ình, nhi u

doanh nghi p, và nhi u th tr ng cùng lúc.

o l ng thu nh p c a m t qu c gia

• Kinh t v mô tr l i nh ng câu h i nh :

• T i sao thu nh p trung bình l i cao m t s n c

và th p m t s n c khác?

• T i sao giá c l i t ng nhanh trong m t s th i kì

khác?

• T i sao s n l ng và vi c làm l i t ng trong m t s

n m và gi m trong nh ng n m khác?

So sánh qu c t :

• So v i Sierra Leone:

• T l y c a Luxembourg = 62298/548 = 114

• M : 37562/548 = 69

• So v i Vi t Nam:

• T l y c a Luxembourg 62298/2490 = 25

• M : 37562/2490 = 15,1

• Hàn Qu c:17971/2490 = 7,2

• Thái Lan: 7595/2490 = 3,1

• Trung Qu c: 5003/249 = 2

1986-2006

Trang 2

L m phát và ng Kinh t Vi t Nam

1992-2006

-2

0

2

4

6

8

10

12

14

16

18

20

0 2 4 6 8 10 12

-4658 36884

32223 2005

-2900 42500

39600 2006

-5351 31854

26503 2004

-5107 25256

20149 2003

-3040 19746

16706 2002

-1189 16218

15029 2001

-1154 15637

14483 2000

-81 11622

11541 1999

-2139 11500

9361 1998

-2407 11592

9185 1997

-3888 11143

7255 1996

Cán cân

th ng m i

Nh p kh u

Xu t kh u

N m Cán cân th ng m i Vi t Nam (tri u USD), 1996-2006

35,66 26,42

1990

36,03 30,92

1991

38,83 34,75

1992

37,49 28,72

1993

43,46 34,01

1994

41,91 32,81

1994

73,62 69,03

2005

73,27 65,72

2004

67,65 59,29

2003

64,20 59,50

2002

56,89 54,61

2001

57,50 55,03

2000

52,82 49,97

1999

52,15 44,85

1998

51,24 43,10

1997

51,84 40,87

1996

Nh p kh u

Xu t kh u

N m

T tr ng xu t, nh p kh u so v i GDP c a Vi t Nam

0 1000 2000 3000 4000 5000 6000

1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006

! ! !"

#$$ " !% "

#$$# $ !& "

#$$" & !! !

#$$% & ! "

Lao ng và Th t nghi p c a Vi t Nam

• Khi ánh giá li u n n kinh t có ho t ng t t hay kém, ng i ta th ng nhìn vào t ng thu

nh p mà m i ng i trong n n kinh t t o ra

Trang 3

THU NH P VÀ CHI TIÊU C A M T N N KINH T

• ! i v i toàn b n n kinh t , thu nh p ph i b ng

v i chi tiêu b i vì:

• M i giao d ch u có bên mua và bên bán.

• M"i ôla chi tiêu b i m t ng i mua nào ó là thu

nh p c a m t ng i bán nào ó

o thu nh p và chi tiêu c a m t n n kinh t

• Nó là t ng giá tr th tr ng c a t t c các hàng hoá và d ch v c s n xu t ra trong m t n c

và trong m t th i kì nh t nh

• S cân b ng gi a thu nh p và chi tiêu có th

c minh ho qua s #vòng chu chuy n kinh

t v mô

S # vòng chu chuy$n

Chi tiêu

HH & DV

% c mua Doanh thu

HH & DV

% c bán

ai và v n Income

$u vào và $u ra

= D òng ti n

C ác nhân t

s n xu t

v à l i nhu n

DOANH NGHI & P

•S n xu t và bán

h àng hoá và d ch v

•Th uê và s% d ng

•Mua v à tiêu dùng hàng hoá và d ch v

c ác nhân t s n xu t

H

•Doanh nghi p mua

TH ' ( ) NG

S/N XU0T

•Doanh nghi p bán

•H gia ình mua

TH ' ( ) NG HÀNG HOÁ

VÀ D ' CH V *

• GDP là giá tr th tr ng c a m i hàng hoá và

d ch v cu i cùng c s n xu t ra trong ph m

vi m t n c và trong m t th i k1 nh t nh

• “GDP là giá tr th tr ng ”

• “ C a m i HH & DV cu i cùng ”

• Nó ch2 bao g#m giá tr c a hàng hoá cu i cùng, không ph i hàng hoá trung gian (giá tr c a nó ch2

c tính m t l$n).

• “ Hàng hoá và d ch v “

• Nó bao g#m c hàng hoá h u hình (th c ph m, qu$n áo, xe h i) và nh ng d ch v vô hình (c3t tóc, lau nhà, khám b nh)

Trang 4

• “ ! c s n xu t ra ”

xu t ra trong th i kì hi n t i, không g#m nh ng giao

d ch liên quan n hàng hoá s n xu t ra trong quá

kh

• “ trong ph m vi m t n c ”

• Nó o l ng giá tr s n l ng trong ph m vi a lý

c a m t qu c gia.

• “ Trong m t th i kì nh t nh.”

• Nó o l ng giá tr s n l ng c a m t th i kì nh t

nh, th ng là m t n m hay m t quý (3 tháng)

• GDP bao g#m m i m4t hàng c s n xu t ra

trong m t n n kinh t và c bán h p pháp

trên các th tr ng

• GDP không bao g#m nh ng gì?

trên th tr ng.

và bán ng$m, ví d nh ma tuý b t h p pháp.

BA CÁCH TÍNH GDP

(1) Ph ng phápchi tiêu

(2) Ph ng phápthu nh p và

(3) Ph ng phápgiá tr gia t ng (s n xu t)

Ba ph ng pháp này là t ng ng nhau và

cho cùng m t k t qu

• M t cách tính GDP là c ng t ng t t c các kho n chi tiêu trong n n kinh t Ph ng pháp này c g i làph ng pháp chi tiêu, và nó

c mô t nh sau:

• Tiêu dùng (C)

• !$u t (I)

• Chi tiêu chính ph (G)

• Xu t kh u ròng (NX)

GDP = C + I + G + NX

Trang 5

Labor

Ti t ki m cá nhân

Chi tiêu chính ph

thu nh p

Nh p kh u

H gia ình Doanh nghi p

Th tr ng tài chính

Thu

Th tr ng nhân

t s n xu t

Chi tr nhân t

Th tr ng hàng hoá và d ch v

Ti t ki m chính ph

Ti êu dùng

Chính ph

Ng i n c ngoài

Doanh thu

Xu t kh u

Ph ng pháp chi tiêu:

Tiêu dùng ( )

• h àng lâu b n

có vòng i dài vd: xe h i, thi t b gia ình

có vòng i ng3n vd: th c ph m, qu$n áo

nh ng công vi c ph c v

ng i tiêu dùng vd: gi4t là, hàng không.

nh ngh a à giá tr c a m i hàng hoá và d ch v , tr5 nhà m i,

c mua b i các h gia ình ó bao g#m:

!!" !

'($)* &&&

u t ( + )

nh ngh a 1: là chi tiêu cho t b n [nhân t s n xu t].

nh ngh a 2: là chi tiêu cho hàng hoá ph c v m c ích tiêu dùng trong t ng lai.

Bao g#m:

chi tiêu cho nhà x ng và thi t b mà doanh nghi p s% d ng

s n xu t ra các hàng hoá và d ch v khác

chi tiêu cho nhà c a ng i tiêu dùng và ch t

u t hàng t n kho

thay i giá tr hàng t#n kho c a doanh nghi p

,- / & "" &

u t và T b n

• T b n là m t nhân t s n xu t

T i b t kì th i i m nào, n n kinh t có m t

l ng t b n nh t nh

• !$u t là chi tiêu cho t b n m i

Trang 6

u t và T b n

Ví d (gi nh không có hao mòn ):

1/1/2002:

trong n m2002:

1/1/2003:

Chi tiêu chính ph ( )

• G bao g#m m i kho n chi tiêu c a chính

ph cho hàng hoá và d ch v

• G không bao g#m các kho n thanh toán

chuy n kho n (vd chi tr b o hi m th t nghi p), b i vì chúng không t ng ng v i hàng hoá và

d ch v c s n xu t ra trong th i kì hi n

t i

AB C1'B 9$/< & " ! &

$ ($8$9$: &!" &!

AB C1'B 9$/< & " ! &

Xu t kh u ròng ( D EFD 7 +G )

Xu t kh u ròng c a M , 1960-2000

-400 -350 -300 -250 -200 -150 -100 -50 0 50

1960 1965 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000

• Nh ng s n ph m không bán c s6 c a

vào kho,

và nó c tính là “ $u t hàng t#n kho”…

…b t k hàng t#n kho t ng lên là có ch ích

hay không

• Th c ch t chúng ta gi nh r ng doanh

nghi p mua s n ph m c a chính h

GDP và các thành ph n c a nó (2001)

Tiêu dùng 69%

Chi tiêu chính ph 18%

Xu t kh u ròng -3 %

u t 16%

Trang 7

Ph ng pháp thu nh p:

• GDP t ng ng v i t ng thu nh p nh n c

b i các nhân t tham gia vào quá trình s n xu t

trong m t th i kì nh t nh, th ng là m t n m

Ph ng pháp thu nh p:

• GDP c tính là t ng c a (1) ti n công và ti n l ng;

(2) lãi v n;

(3) ti n thuê t ai;

(4) kh u hao;

(5) l i nhu n; và (6) thu gián thu ròng

GDP = W + I + R + Dp + 7 + Te

Ph ng pháp giá tr gia t ng:

• Giá tr gia t ng:

Giá tr gia t ng c a m t doanh nghi p là

giá tr c a s n l ng

tr5 i

giá tr c a các hàng hoá trung gian mà doanh

nghi p s% d ng s n xu t ra s n l ng ó

Ph ng pháp giá tr gia t ng:

xay b t v i giá $1,00

ng i làm bánh v i giá $3,00

bánh mì và bán cho m t k s v i giá $6,00

H ãy tính

• Giá tr gia t ng t i m i công o n s n xu t

• GDP

Hàng hoá cu i cùng, giá tr.gia t ng, và GDP

• GDP = giá tr c a hàng hoá cu i cùng

= t ng giá tr gia t ng c a t t c các công

o n s n xu t

• Giá tr c a hàng hoá cu i cùng ã bao g#m giá tr

c a các hàng hoá trung gian,

do v y vi c tính c nh ng hàng hoá trung gian vào

GDP s6 là tính hai l$n

• GDP là giá tr c a t t c các hàng hoá và d ch

v cu i cùng c s n xu t ra

• GDP danh ngh a o l ng nh ng giá tr này s%

d ng giá c hi n hành

• GDP th c t o l ng nh ng giá tr này s%

d ng giá c c a n m c s

Trang 8

GDP th / c t ki $ m soát % c l m phát

Nh ng thay i c a GDP danh ngh a có th do:

Nh ng thay i c a GDP th c t ch2 là do

nh ng thay i c a s n l ng,

b i vì GDP th c t c tính s% d ng giá c c

nh c a n m c s

B ài t p th c hành, ph n 1

• Tính GDP danh ngh a c a m"i n m

• Tính GDP th c t c a m"i n m s% d ng n m

2001 là n m c s

2003 2002

2001

205

$100 200

$102 192

$100

Hàng hoá B

1,050

$36 1,000

$31 900

$30

Hàng hoá A

Q P Q P Q P

2002: $51,400

2003: $58,300

2001: $46,300

2002: $50,000

c t & danh ngh a c a M

0 1,000 2,000 3,000 4,000 5,000 6,000 7,000 8,000 9,000 10,000 11,000

• T l l m phát là ph$n tr m gia t ng c a m c

giá chung

• M t th c o m c giá chung ó làCh s i u

ch nh GDP, c tính nh sau

×

B $ $B

.$ ( H

giá chung, c tính b ng t s gi a GDP danh ngh a và GDP th c t nhân v i 100

• Nó cho chúng ta bi t s gia t ng c a GDP danh ngh a do s gia t ng c a giá c , ch không ph i

do s gia t ng c a s n l ng

Trang 9

B ài t p th c hành, ph n 2

i u ch2nh GDP trong m"i n m

n m 2001 n 2002, và t5 2002 n 2003

52,000 50,000

$46,200

GDP

th c t

Ch2 s GDP

58,300

2003

51,400

2002

n.a.

$46,200

2001

T l

l m phát

GDP

danh ngh a

52,000 50,000

$46,200

GDP

th c t

112.1 102.8 100.0

Ch2 s GDP

9.1%

58,300 2003

2.8%

51,400 2002

n.a.

$46,200 2001

T l

l m phát

GDP danh ngh a

Ví d v i 3 hàng hoá

V i hàng hoá i = 1, 2, 3

Pit = giá th tr ng c a hàng hoá i trong tháng t

Qit = l ng hàng hoá i s n xu t trong tháng t

NGDPt = GDP danh ngh a trong tháng t

RGDPt = GDP th c t trong tháng t

×100

E I

= & & " " ×100

.

I

Ch s i u ch nh GDP là trung bình có tr ng s c a giá c

Tr ng s c a m i giá c ph n ánh m c quan tr ng t ng

i c a hàng hoá ó trong GDP

Chú ý r ng tr ng s thay i theo th i gian.

v à th i gian b n làm vi c t ng 7%,

th ì ti n l ng c a b n s6 t ng x p x2 12%.

9$- ;OP $BQ1R (:B SD× N T

≈ 9$- ;OP $BQ1R (:B D

U 9$- ;OP $BQ1R (:B N

9$- ;.;OPOP.$BQ1R (:BSSDD×N T

≈ 9$- ;.;OPOP.$BQ1R (:BD

U9$- ;.;OPOP.$BQ1R (:BN

th ì t2 l l m phát s6 x p x2 5%.

G o th 2

ph$n tr m thay i c a (X / Y )

≈ ph$n tr m thay i c a X

- ph$n tr m thay i c a Y

G o th 2

ph$ntr mthay ic a(X / Y )

≈ ph$ntr mthay ic aX

- ph$ntr mthay ic aY

Trang 10

GDP th/c t

M-T $ 1996

$10,000

9,000

8,000

7,000

6,000

5,000

4,000

3,000

1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000

• GDP là th c o phúc l i kinh t t t nh t c a

m t xã h i

• GDP bình quân $u ng i cho chúng ta bi t thu

nh p và chi tiêu c a m t cá nhân trung bình trong n n kinh t

• GDP $u ng i càng l n ph n ánh m c s ng

càng cao

• Tuy nhiên GDP không ph i là th c o hoàn

h o ph n ánh s h nh phúc và ch t l ng cu c

s ng

• M t s th nh h ng n phúc l i nh ng không c ph n ánh trong GDP

• Giá tr c a s ngh2 ng i.

• Giá tr c a môi tr ng trong s ch.

tr ng, ví d nh giá tr c a th i gian b m8 dành cho con cái, và giá tr c a các công vi c tình nguy n.

GDP, tu 1 i th trung bình, và t l bi t ch 4

• T ng s n ph m qu c dân (GNP);

• S n ph m qu c dân ròng (NNP)

• Thu nh p qu c dân (NI);

• Thu nh p cá nhân (PI);

• Thu nh p cá nhân kh d ng (DPI/Yd)

Trang 11

Các th c o thu nh p khác:

GNP và GDP

• T ng s n ph m qu c dân( GNP ):

t ng thu nh p ki m c b i các nhân t s n xu t c a m t

qu c gia, b t k âu.

• T ng s n ph m qu c n i ( GDP ):

t ng thu nh p ki m c b i các nhân t s n xu t trong

n c, b t k ch s h u là ai

– (chi tr nhân t ra n c ngoài )

9Vi t Nam, GDP hay GNP l n h n?

T i sao?

(GNP – GDP) theo ph n tr m GDP

m t s n c, 1997.

S n ph m qu c dân ròng (NNP)

! tính c NNP chúng ta tr5 l ng t b n

-l ng nhà x ng, máy móc, và nhà dân c

c a n n kinh t - ã hao mòn trong n m:

NNP = GNP – Kh u hao (Dp)

Thu nh p qu c dân (NI)

NI cho bi t m i ng i trong n n kinh t ki m

c bao nhiêu sau khi tr5 thu gián thu

NI = NNP – Thu gián thu

Thu nh p cá nhân (PI)

ra Thanh toán chuy n kho n là m t ví d Do v y, có

PI = NI – L i nhu n gi l i – !óng góp b o hi m xã h i + Chuy n kho n t5 chính ph

Trang 12

• N u tr5 thu thu nh p cá nhân kh i PI chúng ta

s6 có thu nh p cá nhân kh d ng, có th s%

d ng cho tiêu dùng và/ho4c ti t ki m

DPI (Yd) = PI – Thu thu nh p cá nhân

GDP : GNP : NNP : NI : Y Y: S n l ng qu c dân/Thu nh p qu c dân

Y = C + I + G + NX

Yd = Y – Thu + chuy n kho n

Yd = Y – T (T: Thu ròng)

Yd = C + S

I + G + X = T + S + IM

K t lu n

• Do m i giao d ch u có m t bên mua và m t

bên bán, nên t ng chi tiêu ph i b ng v i t ng

thu nh p trong n n kinh t

• T ng s n ph m qu c n i (GDP) o l ng t ng

chi tiêu c a m t n n kinh t i v i hàng hoá và

d ch v m i s n xu t, và t ng thu nh p ki m

c t5 quá trình s n xu t hàng hoá và d ch v

K t lu n

• GDP là giá tr th tr ng c a m i hàng hoá và

d ch v cu i cùng c s n xu t ra trong ph m

vi m t n c trong m t th i kì nh t nh

• GDP c chia thành b n thành ph$n chi tiêu:

tiêu dùng, $u t , chi tiêu chính ph , và xu t

kh u ròng

K t lu n

• GDP danh ngh a s% d ng giá c hi n hành

nh giá s n l ng c a m t n n kinh t GDP

th c t s% d ng giá c c a n m c s nh

giá s n l ng hành hoá và d ch v c a n n kinh

t

• Ch2 s i u ch2nh GDP— c tính b ng t2 s

gi a GDP danh ngh a trên GDP th c t — o

l ng m c giá chung trong n n kinh t

K t lu n

• GDP là m t th c o t t v phúc l i kinh t b i

vì m i ng i thích thu nh p cao h n so v i thu

nh p th p

• Nó không ph i là th c o hoàn h o ph n ánh phúc l i b i vì nhi u th , ví d nh th i gian ngh2 ng i và môi tr ng trong s ch, không

c tính b i GDP

Định dạng
Số trang	12
Dung lượng	1,26 MB