Bài giảng Kiểm toán docx

Chuẩn mực kiểm toán đã được thừa nhận TS Đào Thanh Bình – BM QLTC ĐH BK Hà Nội 10 Mareven Food Central CHƯƠNG 1: KHÁI NIỆM VỀ KIỂM TOÁN Tình huống thực tế ¾Công ty Cổ phần Dung dịch khoa

Trang 1

Bài giảng Kiểm toán

Trang 2

Mareven Food Central

BÀI GIẢNG KIỂM TOÁN(Lưu hành nội bộ)

TS Đào Thanh Bình

BM Quản lý tài chính Khoa Kinh tế và Quản lý Đại học Bách Khoa Hà Nội

1

Tháng 05/2010

Mục tiêu của môn học

Trang bị cho người học các kiến thức và kỹ năng cần thiết về kiểm toánvà thực hành kiểm toán các chu trình cơ bản Sau khi kết thúc họcphần này, người học có thể:

Hiểu được các khái niệm về kiểm toán, báo cáo kiểm toán, mục tiêukiểm toán, bằng chứng kiểm toán,

Lập kế hoạch kiểm toán và tiến hành các thủ tục phân tích tính trọng

Chương 3: ĐẠO ĐỨC NGHỀ NGHIỆP VÀ TRÁCH NHIỆM PHÁP LÝ CỦA KTV

Chương 4: MỤC TIÊU KIỂM TOÁN

Chương 2: BÁO CÁO KIỂM TOÁN

Chương 7: CHỌN MẪU KIỂM TOÁN

Chương 4: MỤC TIÊU KIỂM TOÁN

Chương 5: LẬP KẾ HOẠCH KIỂM TOÁN VÀ CÁC THỦ TỤC PHÂN TÍCH

3

Chương 6: BẰNG CHỨNG KIỂM TOÁN

1.Kiểm toán, Alvin A Arens, James K.Loebbecke

2.Hệ thống chuẩn mực kiểm toán Việt Nam

Phương pháp học tập và nhiệm vụ của sinh viên:

1 Si h iê hải d lớ đầ đủ hầ lý th ết th i thả l ậ hó à

5

1 Sinh viên phải dự lớp đầy đủ phần lý thuyết, tham gia thảo luận nhóm và

thực hiện BT nhóm theo đề tài GV giao

1 Chuẩn mực kiểm toán VN;

2 Kiểm toán Nhà nước tại Việt Nam

3 Một công ty kiểm toán độc lập tại Việt Nam

Sản phẩm:

• Mỗi nhóm chuẩn bị slide (10-20 slide)

• Chuẩn bị trước tài liệu photo cho lớp và laptop để trình bày

Trang 3

Yêu cầu

Bài tập nhóm 2 (tuần 6-10) – Điểm cho nhóm

Chia nhóm SV (5-10SV/nhóm) Mỗi nhóm chịu trách nhiệm tìm hiểu:

Tìm hiểu quy trình kiểm toán cho 1 chu trình cụ thể của một công ty kiểm toán

độc lập;

Sản phẩm:

• Mỗi nhóm chuẩn bị slide (10-20 slide)

• Chuẩn bị trước tài liệu photo cho lớp và laptop để trình bày

• Thuyết trình trước lớp

7

• Hỏi đáp

Gửi tài liệu cho giáo viên qua email ít nhất 1 ngày trước ngày trình bày (cả bài

của từng người và file trình bày) File gửi cho giáo viên là file tổng hợp của cả

nhóm (đã bao gồm tin của từng người, được format cẩn thận)

Yêu cầu

Bài tập lớn (tuần 4-12)– Điểm cho cá nhân Tìm hiểu hệ thống kiểm soát nội bộ của một DN cụ thể:

1 Giới thiệu tổng quan về DN được chọn

2 Mô tả lại hệ thống kiểm soát nội bộ của DN (5 thành phần) bằng các công cụ đã học (tường thuật, sơ đồ, lưu đồ, bảng hỏi )

3 Đưa ra nhận xét về hệ thống kiểm soát nội bộ của DN và đánh giá rủi ro kiểm soát

4 Thiết kế 1 thử nghiệ kiểm soát của 1 trong các chu trình: chu trình hàng tồn

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ KIỂM TOÁN

Hà Nội 05/2010

TS Đào Thanh Bình – BM QLTC ĐH BK Hà Nội

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ KIỂM TOÁN

1.1 Sự cần thiết của kiểm toán - Khái niệm kiểm toán1.2 Phân biệt kiểm toán với kế toán

1.3 Các loại hình kiểm toán1.4 Chuẩn mực kiểm toán đã được thừa nhận

10

CHƯƠNG 1: KHÁI NIỆM VỀ KIỂM TOÁN

Tình huống thực tế

¾Công ty Cổ phần Dung dịch khoan và Hóa phẩm Dầu khí (DMC – mã

chứng khoán PVC) chuyên khuyên khai thác, sản xuất, kinh doanh các nguyên vật

liệu, hoá chất, hoá phẩm dùng cho dung dịch khoan và xi măng trong công

nghiệp dầu khí; phục vụ khoan thăm dò khai thác dầu khí, các ngành công

CHƯƠNG 1: KHÁI NIỆM VỀ KIỂM TOÁN

Kết quả kiểm toán năm 2009 của công ty DMC năm 2009:

Chỉ tiêu Số kiểm toán

(tỷ đồng)

Số báo cáo (tỷ đồng)

Chênh lệch (tỷ đồng)

Câu hỏi đặt ra: Cần thiết phải thẩm định tính trung thực và hợp lý của các thông tin kế toán?

12

Trang 4

1.1 Sự cần thiết của kiểm toán - Khái niệm kiểm toán

Đối tượng sử dụng thông tin kế toán

Hoạt động kế toán Hoạt động SXKD

Người thứ ba

-Nhà đầu tư

-Đối tác, bạn hàng-Chủ nợ (cả hiện tại vàtương lai)

Nhà nước

-Cơ quan quản lý hành chính

-Thuế-Nhà hoạch định chính sách

Nhu cầu về thông tin tin cậy

• Làm thế nào để biết thông tin có tin cậy hay không?

• Căn cứ nào để xác định độ tin cậy của thông tin?

Phát sinh nhu cầu về dịch vụ kiểm chứng thông tin

14

Rủi ro thông tin phản ánh khả năng xảy ra rủi ro đưa ra quyết định kinh doanh sai lầm

khi dựa vào các thông tin đó

Dịch vụ kiểm chứng thông tin có thể có ảnh hưởng lớn

đến rủi ro thông tin.

15

- i niệm kiểm toán

Những nguyên nhân dẫn đến rủi ro thông tin

1 Thông tin ở xa

2 Sự thiên vị và động cơ của người cung cấp

3 Thông tin quá nhiều

16

- i niệm kiểm toán

Giảm rủi ro thông tin

1 Người sử dụng kiểm chứng lại thông tin

2 Người sử dụng chia sẻ RR thông tin với nhà quản lý

3 Cung cấp các báo cáo tài chính được kiểm toán

17

Kiểm toán -“Audit” gốc từ tiếng la tinh “Audire”, nghĩa là “Nghe”, là hoạt động đã có từ rất lâu đời

•Kiểm tóan thời kỳ cổ đại

•Kiểm toán thời kỳ trung đại và cận hiện đại

•Kiểm toán thời kỳ cách mạng công nghiệp

•Kiểm toán đầu thế kỷ XX đến nayKiểm toán đầu thế kỷ XX đến nay

18

Trang 5

Kiểm toán là một quá trình thu thập và đánh giá bằng chứng về những

thông tin để xác định và báo cáo về mức độ phù hợp giữa những thông tin đó với các tiêu chuẩn đã được thiết lập Kiểm toán cần được thực hiện bởi các KTV độc lập và có chuyên môn.

19

Thông tin định lượng

Người

- Độc lập

- Thành thạo

Bằng chứng

Các tiêu chuẩn

Báo cáo Kiểm toán

Người sd thông tin Mức độ phù hợp

QĐ Kinh tế

20

• Đối tượng chung của kiểm toán chính là các thông tincó thể định

lượng được của 1 tổ chức, 1 DN nào đócần phải đánh giá và bày tỏ ý kiến nhận xét về tính trung thực, hợp lý của nó

• Đối tượng cụ thể của kiểm toán phụ thuộc vào từng cuộc kiểm

toán, từng loại hình kiểm toán.

21

Kiểm toán = cung cấp dịch vụ đặc biệt, kiểm toán thực hiện chức năng:

KIỂM TRA, XÁC NHẬN

và BÀY TỎ Ý KIẾN

về TÍNH TRUNG THỰC, HỢP LÝ

của CÁC THÔNG TIN

trước khi nó đến tay người sử dụng.

Hay, kiểm toán thực hiện chức năng

Lợi ích kinh tế của kiểm toán

Dịch vụ kiểm toán được nhiều người quan tâm sử dụng như: các doanh nghiệp, các cơ quan chính quyền, các tổ chức phi lợi nhuận,…

=> Mọi người muốn sử dụng dịch vụ kiểm toán bởi

nó giúp đưa ra những quyết định ít sai lầm do giảm

đ ủi thô ti được rủi ro thông tin:

• Giảm thiểu rủi ro về thông tin thiếu chính xác hoặc không phù hợp

• Tăng cường độ tin cậy của thông tin kế toán

• Góp phần lành mạnh hoá các quan hệ kinh tế, tài chính

23

Nguyên tắc cơ bản của kiểm toán

độc lập

trung thực

và khách quan

chỉ tuân thủ theo pháp luật

24

Trang 6

Khái niệm “Kiểm toán viên”

Kiểm toán viên (KTV) là những người được đào tạo để có đủ trình

độ chuyên môn, độc lập và có đạo đức nghề nghiệp được cấp chứng chỉ KTV.

- KTV trong tổ chức kiểm toán độc lập

- KTV trong kiểm toán nội bộ

- KTV thuộc kiểm toán Nhà nước

25

Yêu cầu (tiêu chuẩn) của KTV:

a Tiêu chuẩn về trình độ chuyên môn: KTV là những người có khả

năng và kỹ năng nghề nghiệp

- Phải trải qua đào tạo: Tốt nghiệp đại học về kế toán tài chính,

- Trải qua một thời gian thực tế và có kinh nghiệm về lĩnh vực kế toán, tài chính

- Phải được đào tạo và tự đào tạo thường xuyên để duy trì trình độ chuyên môn

- Độc lập trong lập kế hoạch tiến hành KT và lập báo cáo kiểm toán

- Nếu có những yếu tố làm giảm tính độc lập khi kiểm toán thì KTV phải tìm cách loại trừ, nếu không loại trừ được thì phải nêu trong báo cáo kiểm toán

27

c Yêu cầu về đạo đức nghề nghiệp

- Tính trung thực, khách quan

- Tính bí mật

- Tôn trọng luật pháp và các chuẩn mực nghề nghiệp

28

Yêu cầu (tiêu chuẩn) của KTV – Tiêu chuẩn KTV Việt Nam:

Trong nghị định 07 và Quyết định số 87/2005/QĐ-BTC ngày 01/12/2005 của Bộ trưởng Bộ Tài chính.

•Tuân thủ chuẩn mực chuyên môn

29

Các nguy cơ ảnh hưởng tính độc lập KTV:

1 Nguy cơ tư lợi

2 Nguy cơ tự kiểm tra

3 Nguy cơ về sự bào chữa

4 Nguy cơ về quan hệ ruột thịt

5 Nguy cơ bị đe dọa

Các biện pháp bảo vệ:

1 Từ các chuẩn mực và các quy định

2 Từ môi trường làm việc

30

Trang 7

1.1 Sự cần thiết của kiểm toỏn - Khỏi niệm kiểm toỏn

CÂU HỎI ĐÚNG, SAI

1.1 Sự cần thiết của kiểm toỏn - Khỏi niệm kiểm toỏn

Cõu 1: Kiểm toỏn thực chất chớnh là hoạt động kiểm tra, rà soỏt lại tất cả những gỡ mà kế toỏn đó thực

hiện, những gỡ mà kế toỏn của đơn vị cung cấp cho những người sử dụng cả ở bờn trong và bờn ngoài.

Cõu 2: Kiểm toỏn, chứng thực hay đảm bảo thực chất là những khỏi niệm giống nhau Chỳng cựng là

những hoạt động tỡm kiếm bằng chứng và đưa ra kết luận về những thụng tin được trỡnh bầy trờn bỏo những hoạt động tỡm kiếm bằng chứng và đưa ra kết luận về những thụng tin được trỡnh bầy trờn bỏo cỏo tài chớnh và do cỏc tổ chức kiểm toỏn độc lập thực hiện

TS Đào Thanh Bỡnh – BM QLTC ĐH BK Hà Nội

32

1.2 Phõn biệt kiểm toỏn với kế toỏn

Hoạt động kinh tế của doanh nghiệp

Thông tin kế toán, tài chính

Hoạt động kiểm toỏn

33

1.2 Phõn biệt kiểm toỏn với kế toỏn

Kế toỏn

Ghi chộp, phõn loại, tổng hợp cỏc nghiệp vụ kinh tế

với mục đớch cung cấp thụng tin tài chớnh cho

Kiểm toỏn

Xỏc định liệu cỏc thụng tin

đó ghi chộp cú phản ỏnh đỳng cỏc nghiệp vụ kinh

tế phỏt sinh trong kỳ kế

g

việc ra quyết định toỏn hay khụng và nú cú

phự hợp với cỏc chuẩn mực hiện hành hay khụng

34

1.3 Cỏc loại hỡnh kiểm toỏn

Phõn loại theo chủ thể

KT

Người sử dụng thụng tin

Phõn loại theo mục đớch, chức năng

KIỂM TOÁN NỘI BỘ Kiểm toỏn viờn nội bộ KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC Kiểm toỏn thuế

NHÀ QUẢN Lí (Chủ sở hữu) Điều hành hoạt động SXKD NHÀ NƯỚC Thu thuế

KIỂM TOÁN HOẠT ĐỘNG Đỏnh giỏ HĐ SXKD

Đề xuất giải phỏp KIỂM TOÁN TUÂN THỦ Kiểm toỏn Nhà nước

Thanh tra KIỂM TOÁN ĐỘC LẬP Cỏc cụng ty kiểm toỏn

Thu thuế Kiểm tra việc chỏp hành luật Kiểm tra việc thực hiờn ngõn sỏch NGƯỜI THỨ BA Đầu tư Cho vay Liờn doanh, hợp tỏc

Xem xột việc chấp hành cỏc quy định

KIỂM TOÁN BCTC

Sự trung thực và hợp lý của bỏo cỏo tài chớnh

35

1.3 Cỏc loại hỡnh kiểm toỏn

Căn cứ theo chức năng kiểm toỏn, cú thể chia cụng việc kiểm toỏn thành 3 loại:

+ Kiểm toỏn bỏo cỏo tài chớnh + Kiểm toỏn hoạt động + Kiểm toỏn tuõn thủ

36

Trang 8

Kiểm tốn báo cáo tài chính (Audit of Financial Statements)

Kiểm tốn báo cáo tài chính là việc xác định xem tồn bộ báo cáo tài chính của một đơn vị đã cơng bố cĩ phù hợp với các tiêu chuẩn đã được chỉ ra hay khơng.

Hay là việc kiểm tra và bày tỏ ý kiến nhận xét về tính trung thực, hợp lý của các báo cáo tài chính của 1 đơn vị.

Báo cáo tài chính của đơn vị, bao gồm:

1.3 Các loại hình kiểm tốn: Kiểm tốn BCTC

+ Bảng Cân đối kế tốn (balance sheet) + Báo cáo kết quả kinh doanh (income statement) + Báo cáo lưu chuyển tiền tệ (statement of cash flows) +Thuyết minh các báo cáo tài chính (accompanying footnotes)

Ngồi ra, là các báo cáo, tài liệu, số liệu kế tốn

37

Kiểm tốn báo cáo tài chính

* Đối tượng kiểm tốn:Là các báo cáo, tài liệu kế tốn:

BCTC, BC quyết tốn, BC kế tĩan, tài liệu, sổ sách kế tốn,

* Chuẩn mực dùng để đánh giá:Kiểm tốn báo cáo tài chính Trước hết là các nguyên tắc kế tốn được chấp nhận phổ biến (GAAP), lấy các chuẩn mực kế tốn hay chế độ kế tốn hiện hành làm thước đo chủ yếu.

* Chủ thể tiến hành:Kiểm tốn báo cáo tài chính thường được thực hiện bởi các kiểm tốn từ bên ngồi (KT độc lập

& kiểm tốn nhà nước), chủ yếu là kiểm tốn độc lập.

* Kết quả:Để phục vụ cho những người quan tâm tới BCTC của đơn vị (bên thứ 3) – các cổ đơng, cơ quan quản lý nhà nước, các nhà đầu tư, các TCTD, các nhà cung cấp (chủ nợ),…

38

Mục đích của các báo cáo tài chính

Tình hình tài sản Tình hình nguồn vốn Khả năng thanh tốn Kết quả hoạt động Khả năng sinh lờiQuyết định kinh

Hệ thống kế toán

Dữ liệu

định kinh tế

Người sử dụng

HĐ SX KD

39

Bảng cân đối kế tốn

Khả năng thanh toán

Nợ dài hạn Nguồn

Cơ cấu Tài sản dài hạn Vốn chủ sở hữu

Nguon lực kinh tế

tài chín h

40

Báo cáo kết quả kinh doanh

41

Báo cáo lưu chuyển tiền tệ

•Lưu chuyển tiền thuần từ HĐ KD

•Lưu chuyển tiền thuần từ HĐ ĐT

•Lưu chuyển tiền thuần từ HĐ TC

•Khả năng tạo ra tiền của doanh nghiệp ?

•Tình hình sử dụng tiền của doanh nghiệp ?

42

Trang 9

1.3 Các loại hình kiểm toán: Kiểm toán BCTC

•Nghiệp vụ quan trọng với

các bên liên quan

43

Kiểm toán hoạt động (Opperational Audit).

Kiểm toán hoạt động là quá trình kiểm tra và đánh giá về hiệu quả và tính hiệu lực của một hoạt động để từ đó đề xuất phương

án cải tiến

Hay Kiểm toán hoạt động là sự xem xét lại (review) các thủ tục

và phương pháp hoạt động của bất kỳ một bộ phận nào trong

một tổ chức, nhằm mục đích đánh giá về hiệu quả (efficciency) và

1.3 Các loại hình kiểm toán: Kiểm toán HĐ

hiệu lực (effectiveness) để từ đó đề xuất phương án cải thiện

VD: Đánh giá hiệu quả và tính chính xác về tính lương của một hệ thống chương trình máy vi tính mới cài đặt

44

Kiểm toán hoạt động

* Đối tượng:Có thể bao gồm:

•Rà soát lại hệ thống kế toán và các qui chế kiểm soát nội bộ để giám sát

và tăng cường hiệu quả của hệ thống này

•Kiểm tra việc huy động, phân phối, sử dụng các nguồn lực, như: nhân,tài, vật lực, thông tin

•Kiểm tra tính hiệu quả của hoạt động sản xuất kinh doanh, phân phối và

sử dụng thu nhập bảo toàn và phát triển vốn

sử dụng thu nhập, bảo toàn và phát triển vốn

•Kiểm tra và đánh giá tính hiệu quả hoạt động của từng bộ phận chứcnăng trong việc thực hiện các mục tiêu kinh doanh của doanh nghiệp

•Đánh giá hiệu quả của một qui trình sản xuất …

45

Kiểm toán hoạt động

* Tiêu chuẩn đánh giá:Tiêu chuẩn đánh giá được xác định tuỳ theo từng đối tượng cụ thể => không có chuẩn mực chung và việc lựa

từng đối tượng cụ thể => không có chuẩn mực chung và việc lựa kiểm toán viên.

* Chủ thể tiến hành:Thường được thực hiện bởi các kiểm toán viên nội bộ, nhưng cũng có thể do kiểm toán viên Nhà nước hay kiểm toán viên độc lập tiến hành.

* Kết quả:Chủ yếu phục vụ cho lợi ích của chính bản thân đơn vị được kiểm toán.

46

Kiểm toán tuân thủ (Compliance/regulatory Audit)

Là việc kiểm tra nhằm đánh giá mức độ chấp hành luật pháp, chính sách, chế độ quản lý, hay các văn bản, qui định nào đó của đơn vị.

* Đối tượng:là việc tuân thủ pháp luật và các qui định hiện hành, có thể bao gồm:

•Luật pháp, chính sách, chế độ tài chính kế toán, chế độ quản lý

Kiểm toán tuân thủ (Compliance/regulatory Audit)

* Tiêu chuẩn dùng để đánh giá:là các văn bản có liên quan, như: luật thuế, các văn bản pháp qui, các nội qui, chế độ, thể lệ

* Chủ thể tiến hành:Được thực hiện chủ yếu bởi kiểm

1.3 Các loại hình kiểm toán: Kiểm toán tuân thủ

toán viên nội bộ, kiểm toán viên nhà nước hay kiểm toán viên độc lập.

* Kết quả:Chủ yếu phục vụ cho các cấp thẩm quyền có liên quan, các nhà quản lý.

48

Trang 10

1.3 Các loại hình kiểm toán

Phân loại theo chủ thể kiểm toán + Kiểm toán độc lập + Kiểm toán nhà nước + Kiểm toán nội bộ

49

1.3 Các loại hình kiểm toán: Kiểm toán độc lập

Khái niệm Kiểm toán độc lập

Là hoạt động kiểm toán được tiến hành bởi các kiểm toán viên chuyên nghiệp thuộc các tổ chức kiểm toán độc lập.

Họ chủ yếu thực hiện các cuộc kiểm toán báo cáo tài chính; ngoài ra và tuỳ kiểm toán tuân thủ và cung cấp các dịch vụ tư vấn về kế toán, thuế, tài chính

Sau cách mạng công nghiệp Kiểm toán phục vụ cho chủ sở

hữu (chủ nhân) nhằm phát hiện hữu (chủ nhân), nhằm phát hiện gian lận của nhân viên

công ty nhằm xác định tính trung thực của báo cáo tài chính:

•Lấy mẫu kiểm toán

•Đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ

•Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh

•Kiểm toán trong môi trường CIS

50

Do sự độc lập trong hoạt động nên kết quả kiểm toán của họ tạo

được sự tin cậy đối với những người sử dụng thông tin, do đó KTĐL

có vai trò rất quan trọng trong nền kinh tế thị trường.

Những người sử dụng báo cáo tài chính mà chủ yếu là các bên thứ 3

chỉ tin cậy vào những báo cáo đã được kiểm toán độc lập kiểm toán.

51

Kiểm toán viên: là những người hoạt động chuyên nghiệp, có chuyên môn, có kỹ năng, có đủ các điều kiện để được cấp chứng chỉ KTV.

Tính chất của cuộc kiểm toán: do kiểm toán độc lập tiến hành là mang tính tự nguyện trên cơ sở thư mời

ty kiểm toán với đơn vị mời kiểm toán.

Do các công ty KTĐL là loại hình tổ chức cung ứng toán

52

Chuẩn mực nghề nghiệp: là hệ thống chuẩn mực kiểm toán của uỷ ban chuẩn mực kiểm toán quốc gia và quốc tế xây dựng, công bố CMKT Việt CMKT quốc tế do Uỷ ban chuẩn mực kiểm toán quốc tế thuộc IFAC xây dựng và công bố

Đối tượng phục vụ của KTĐL: chủ yếu là những người sử dụng báo cáo tài chính (bên thứ 3), ngoài ra tuỳ theo yêu cầu của cơ quan NN hay của chủ DN mà đối tượng phục vụ là cơ quan QL NN hay thủ trưởng đơn

vị

53

Tổ chức và hoạt động của kiểm toán độc lập

Tổ chức: Các tổ chức KTĐL hiện nay xét về mặt quy mô và phạm vi hoạt động có thể là công ty kiểm toán quốc tế, công ty quốc gia, công

đa quốc gia, công ty thuộc sở hữu NN, công ty cổ phần, công ty đối nhân, công ty tư nhân, văn phòng kiểm toán….

Trang 11

1.3 Các loại hình kiểm toán: Kiểm toán Nhà nước

Kiểm toán Nhà nước (State Audit) Khái niệm và tổ chức

độ quản lý kinh tế của các đơn vị có sử dụng vốn, kinh phí, tài sản của nhà nước.

55

Chức năng của KTNN:Kiểm toán BCTC, KT tuân thủ, KT hoạt động đối

với cơ quan, đơn vị, tổ chức quản lý, sử dụng NSNN, tiền và tài sản nhà nước.

Hoạt động của KTNN:Kiểm tra, đánh giá và xác nhận tính đúng đắn,

trung thực của báo cáo tài chính; việc tuân thủ pháp luật, tính kinh tế, hiệu quả và hiệu lực trong quản lý, sử dụng ngân sách, tiền và tài sản nhà nước.

Đối tượng trực tiếp và thường xuyên của KTNN: là các tổ chức, cá

nhân và các hoạt động có liên quan đến quản lý, sử dụng ngân sách, tiền

và tài sản nhà nước

Mục đích của KTNN Việt Nam

57

- Nguyên tắc: Theo luật KTNN Việt Nam+ Chỉ tuân theo pháp luật

+ Trung thực, khách quan

- Chuẩn mực:

+ CM quốc tế: Do tổ chức các cơ quan kiểm toán tối cao (INTOSAI) xây dựng và công bố

tối cao (INTOSAI) xây dựng và công bố

+ CM quốc gia: Do thường vụ quốc hội quy định, Tổng KTNN xây dựng và ban hành

58

Kiểm toán viên nhà nước là công chức nhà nước, do nhà nước trả lương ->

đơn vị được kiểm toán không phải trả phí kiểm toán

Các chức danh kiểm toán NN

Tính chất của cuộc kiểm toán là mang tính bắt buộc

Báo cáo KT của KTNN là căn cứ để:

- Quốc hội xem xét, quyết định dự toán NSNN, phân bổ NS TW, QĐ dự án &

công trình quan trọng quốc gia được đầu tư từ nguồn NSNN Xem xét phê chuẩn quyết toán NSNN, giám sát thực hiện NSNN, CS tài chính, chính sách tiền tệ quốc gia…

- Chính phủ & cơ quan QLNN sử dụng trong quản lý NN

60

Trang 12

Báo cáo KT của KTNN là căn cứ:

- Hội đồng ND xem xét dự toán, phân

bổ, giám sát thực hiện và quyết toán

NS địa phương

- Toà án và các cơ quan luật pháp sử

dụng để xử lý các hành vi vi phạm PL

về kinh tế, tài chính

- ĐV được kiểm toán thực hiện các

ĐV được kiểm toán thực hiện các

Các hoạt động kiểm toán Nhà nước Việt Nam

-Kiểm toán báo cáo tài chính

-Kiểm toán tuân thủ

-Kiểm toán hoạt động

-Tổ chức và hoạt động của KTNN Việt Nam

62

1.3 Các loại hình kiểm toán: Kiểm soát nội bộ

Khái niệm

Hệ thống kiểm soát nội bộ là toàn bộ những chính sách và thủ tục kiểm soát

do Ban Giám đốc của đơn vị thiết lập nhằm đảm bảo việc quản lý chặt chẽ

và hiệu quả của các hoạt động trong khả năng có thể (IAS 400)

63

Kiểm soát nội bộ là 1 qui trình chịu ảnh hưởng bởi Hội đồng Quản trị, các nhàquản lý và các nhân viên khác của 1 tổ chức, được thiết kế để cung cấp sựđảm bảo hợp lý trong việc thực hiện các mục tiêu mà Hội đồng quản trị, cácnhà quản lý mong muốn là:

+ Hiệu lực và hiệu quả của các hoạt động + Tính chất đáng tin cậy của các báo cáo tài chính

+ Sự tuân thủ các luật lệ và qui định hiện hành

64

ICS không chỉ là một thủ tục hay một chính sách được thực hiện ở một vài

thời điểm nhất định mà được vận hành liên tục ở tất cả mọi cấp độ trong

DN

HĐQT và các nhà quản trị cấp cao chịu trách nhiệm cho việc thiết lập một

văn hóa phù hợp nhằm hỗ trợ cho quy trình KSNB hiệu quả, giám sát tính

hiệu quả của hệ thống này một cách liên tục Tất cả các thành viên của tổ

chức đều tham gia vào quy trình này

trong thực tế, để đo lường và đánh giá chất lượng công việc kiểm toán

1.4 Chuẩn mực kiểm toán

•

•Yêu cầu của xã hội

•Yêu cầu của nhà nước

•Yêu cầu của tổ chức nghề nghiệp

•TRÁCH NHIỆM KTV

66

Trang 13

1.4 Chuẩn mực kiểm toỏn

THƯỚC ĐO CHẤT LƯỢNG KIỂM TOÁN

TỔ CHỨC LẬP QUY (Tổ chức nghề nghiệp, Nhà nước)

SỰ CẦN THIẾT (Đối với người sd thụng tin, KTV và xó hội)

67

ISA= International Standards on Auditing

68

Chuẩn mực kiểm toỏn quốc tế (International Standard on Auditing – ISA) do

Ủy ban xõy dựng chuẩn mực kiểm toỏn thuộc Liờn đoàn Kế toỏn quốc tế

chớnh)

Trong đú cú 10 chuẩn mực quan trọng được chấp nhận phổ biến và phõn chia

làm 3 phõn hệ:

1 Phân hệ 1: gồm 3 chuẩn mực chung có liên quan đến các tiêu chuẩn (yêu cầu đối với

Giới thiệu về chuẩn mực kiểm toỏn quốc tế:

hân hệ gồm 3 chuẩn mực chung có liên quan đến các tiêu chuẩn (yêu cầu đối với

kiểm toán viên)

2 Phân hệ 2: gồm 3 chuẩn mực về thực hành kiểm toán (lập kế hoạch kiểm toán, tỡm

hiểu hệ thống kiểm soát nội bộ, bằng chứng kiểm toán)

3 Phân hệ 3: Gồm 4 chuẩn mực có liên quan đến lập báo cáo kiểm toán

69

Generally Accepted Auditing Standards

General qualifications and conduct

Field Work performance

of the audit

Reporting results

- Adequate training

& proficiency

- Independence

of the mental attitude

- Due professional care

- Proper planning and supervision

- Sufficient understanding

of the internal control structure

- Sufficient competent evidence

- Wether statements were prepare with GAAP -Circumstances when GAAP not consistently followed

- Adequacy of informative disclosures -Expression of opinion

2 Chuẩn mực số 210: Hợp đồng kiểm toỏn;

3 Chuẩn mực số 230: Hồ sơ kiểm toỏn;

4 Chuẩn mực số 700: Bỏo cỏo kiểm toỏn về bỏo cỏo tài chớnh

Khỏi quỏn về chuẩn mực kiểm toỏn Việt Nam:

ựĐợt 2 ban hành 06 chuẩn mực:

5 Chuẩn mực số 250: Xem xột tớnh tuõn thủ phỏp luật và cỏc qui định trong kiểm

toỏn bỏo cỏo tài chớnh;

6 Chuẩn mực số 310: Hiểu biết về tỡnh hỡnh kinh doanh;

7 Chuẩn mực số 500: Bằng chứng kiểm toỏn;

8 Chuẩn mực số 510: Kiểm toỏn năm đầu tiờn - Số dư đầu năm tài chớnh

9 Chuẩn mực số 520: Quy trỡnh phõn tớch;

10 Chuẩn mực số 580: Giải trỡnh của Giỏm đốc

71

Đợt 3 ban hành 06 chuẩn mực:

11 Chuẩn mực số 240 : Gian lận và sai sút;

12 Chuẩn mực số 300 : Lập kế hoạch kiểm toỏn;

13 Chuẩn mực số 400 : Đỏnh giỏ rủi ro và kiểm soỏt nội bộ;

14 Chuẩn mực số 530 : Lấy mẫu kiểm toỏn và cỏc thủ tục lựa chọn khỏc;

15 Chuẩn mực số 540 : Kiểm toỏn cỏc ước tớnh kế toỏn;

16 Ch ẩ ố 610 Sử d t liệ ủ kiể t ỏ ội bộ

16 Chuẩn mực số 610 : Sử dụng tư liệu của kiểm toỏn nội bộ

17 Chuẩn mực số 220 : Kiểm soỏt chất lượng hoạt động kiểm toỏn;

18 Chuẩn mực số 320 : Tớnh trọng yếu trong kiểm toỏn;

19 Chuẩn mực số 501 : Bằng chứng kiểm toỏn bổ sung đối với cỏc

khoản mục và sự kiện đặc biệt;

20 Chuẩn mực số 560 : Cỏc sự kiện phỏt sinh sau ngày khoỏ sổ kế toỏn

lập bỏo cỏo tài chớnh;

21 Chuẩn mực số 600 : Sử dụng tư liệu của kiểm toỏn viờn khỏc

72

Trang 14

22.Chuẩn mực số 401: Thực hiện kiểm toán trong môi trường tin học;

23.Chuẩn mực số 550: Các bên liên quan;

24.Chuẩn mực số 570: Hoạt động liên tục;

25.Chuẩn mực số 800: Báo cáo kiểm toán về những công việc kiểm toán đặc biệt ;

26.Chuẩn mực số 910: Công tác soát xét báo cáo tài chính;

27.Chuẩn mực số 920: Kiểm tra thông tin tài chính trên cơ sở các thủ tục thoả

29.Chuẩn mực 620: Sử dụng tư liệu của chuyên gia

30.Chuẩn mực 710: Thông tin có tính so sánh

31.Chuẩn mực 720: Những thông tin khác trong tài liệu có báo cáo tài chính đã

kiểm toán

32.Chuẩn mực 930 : Dịch vụ tổng hợp thông tin tài chính

33.Chuẩn mực 1000 : Kiểm toán báo cáo quyết toán vốn đầu tư hoàn thành

35.Chuẩn mực 330: Thủ tục kiểm toán trên cơ sở đánh giá rủi ro;

36 Chuẩn mực 505: Thông tin xác nhận từ bên ngoài;

37 Chuẩn mực 545: Kiểm toán việc xác định và trình bày giá trị hợp lý

1.4 Chuẩn mực kiểm toán

37 Chuẩn mực 545: Kiểm toán việc xác định và trình bày giá trị hợp lý

www.MoF.gov.vn www.kiemtoan.com.vn

CHƯƠNG 2: BÁO CÁO KIỂM TOÁN

Hà Nội 05/2010

Minh họa báo cáo kiểm toán

77 TS Đào Thanh Bình – BM QLTC ĐH BK Hà Nội

Minh họa báo cáo kiểm toán – Thư quản lý

Trang 15

Bạn hãy xem mẫu báo cáo kiểm toán và mẫu thư quản lý Bạn có nhận thấy sự khác biệt giữa báo cáo kiểm toán và thư quản

lý không?

CHƯƠNG 2: BÁO CÁO VÀ BẰNG CHỨNG KIỂM TOÁN

2.1 Nội dung và ý nghĩa của báo cáo kiểm toán

2.2 Các loại ý kiến kiểm toán trên báo cáo kiểm toán

2.3 Xác định các điều kiện cần thiết để phát hành báo

cáo chấp nhận toàn phần (không có đoạn giải thích)

2.4 Báo cáo chấp nhận toàn phần (có đoạn giải thích)

2.5 Sự ảnh hưởng của tính trọng yếu đến quyết định

trong báo cáo kiểm toán

2.6 Phác thảo báo cáo kiểm toán trong những trường

hợp khác nhau

81

Báo cáo kiểm toán

* Khái niệm:

“Báo cáo kiểm toán là văn bản được kiểm toán viên soạn thảo để trình bày ý

2.1 Nội dung & ý nghĩa của báo cáo kiểm toán

Báo cáo kiểm toán là văn bản được kiểm toán viên soạn thảo để trình bày ýkiến nghề nghiệp của mình về tính trung thực hợp lý của những thông tinđược kiểm toán”

=> Báo cáo kiểm toán là sản phẩm cuối cùng của công việc kiểm toán và có vaitrò hết sức quan trọng

82

* Ý nghĩa của báo cáo kiểm toán:

- Đối với người sử dụng thông tin được kiểm toán:

Báo cáo kiểm toán là căn cứ để đưa ra các quyết định kinh tế, quyết định

quản lý quan trọng

- Đối với kiểm toán viên:

Báo cáo kiểm toán là sản phẩm của họ cung cấp cho xã hội, vì vậy nó quyết

đị h tí ị thế ủ KTV à h hải hị t á h hiệ ề ý kiế ủ ì h

định uy tín, vị thế của KTV và họ phải chịu trách nhiệm về ý kiến của mình

- Đối với đơn vị được kiểm toán:

+ Khẳng định vị thế, uy tín của đơn vị

+ Xác định độ tin cậy của thông tin cung cấp cho các nhà quản lý

83

* Nội dung của báo cáo kiểm toán

- Tiêu đề

- Người nhận báo cáo

- Đối tượng kiểm toán: các thông tin đã được kiểm toán

- Các chuẩn mực kiểm toán và các nguyên tắc được dùng làmchuẩn mực đánh giá trong cuộc kiểm toán

- Công việc kiểm toán viên đã làm

- Các giới hạn về phạm vi kiểm toán (nếu có)

- Ý kiến của KTV về các thông tin được kiểm toán

- Nhận xét và giải pháp cải tiến đối với kiểm soát nội bộ (nếu cần)

- Ngày, tháng, năm lập báo cáo kiểm toán

- Chữ ký, đóng dấu

84

Trang 16

1 Tên báo cáo

5 Ý kiến kiểm toán

6 Tên công ty kiểm toán

7 Ngày báo cáo kiểm toán

2.1 Nội dung & ý nghĩa của báo cáo kiểm toán Các đoạn chính trong báo cáo kiểm toán

-BCTC nào được kiểm toán

-Trách nhiệm của BGĐ về việc lập BCTC

-Trách nhiệm của KTV về việc cho ý kiến về BCTC

Phạm vi và căn cứ thực hiện

86

Phạm vi và căn cứ thực hiện cuộc kiểm tóan

-Căn cứ vào chuẩn mực nào?

-Phương pháp thực hiện cuộc kiểm toán

Ý kiến của kiểm toán viên

-Ý kiến chấp nhận tòan phần

-Ý kiến chấp nhận từng phần

-Ý kiến trái ngược

-Ý kiến từ chối đưa ra ý kiến

Các loại báo cáo kiểm toán 2.2 Các loại ý kiến trên kiểm toán trên BC KT

Ý kiến chấp nhận toàn phần

Ý kiến chấp nhận từng phần

từ chối đưa ra ý kiến

87

Kiểm toán viên chấp nhận toàn

bộ các thông tin được kiểm toán

trên tất cả các khía cạnh

Báo cáo chấp nhận toàn bộ

2.2 Các loại ý kiến trên kiểm toán trên BC KT

trên tất cả các khía cạnh trọng yếu.

Tuy nhiên cần chú ý rằng chỉ trên những khía cạnh trọng yếu Vì vậy báo cáo kiểm toán không thể là 1 tài liệu có thể bảo đảm hoàn hảo cho tất cả những người sử dụng không gặp rủi ro gì.

88

Báo cáo chấp nhận từng phần

Với loại báo cáo này, KTV đưa ra ý kiến chỉ chấp

nhận từng phần đối với những thông tin được kiểm

toán, bên cạnh đó còn những thông tin chưa chấp

nhận

ậ

+ Dạng tuỳ thuộc: Phạm vi kiểm toán bị giới hạn hoặc tài liệu không rõ ràng

mà kiểm toán viên chưa nhất trí, chưa diễn đạt được ý kiến của mình

+ Dạng ngoại trừ: KTV còn có những ý kiến bất đồng với nhà quản lý đơn vị

trong từng phần của đối tượng kiểm toán

Phần chưa chấp nhận này có thể ở 2 dạng:

89

Báo cáo bày tỏ ý kiến trái ngược

KTV bày tỏ ý kiến không chấp nhận đối với các thông tin được kiểm toán

Loại báo cáo này được phát hành khi có sự bất đồng lớn giữa các KTV và các nhà quản lý đơn vị.

Ví dụ: Các BCTC được lập không đúng theo các chuẩn mực kế toán hiện hành

90

Trang 17

Báo cáo từ chối đưa ý kiến

KTV từ chối bày tỏ ý kiến đối với các thông tin được kiểm toán

Loại báo cáo này được phát hành khi phạm vi kiểm toán bị gới hạn nghiêm

trọng hoặc các tài liệu quá mập mờ, không rõ ràng khiến KTV không thể tiến

hành kiểm toán theo chương trình đã định.

91

2.3 Xác định các điều kiện cần thiết để phát hành báo cáo chấp nhận toàn phần (không có đoạn giải thích)

Điều kiện của báo cáo chấp nhận toàn phần

1 Có tất cả các báo cáo tài chính.

2 Tuân thủ các chuẩn mực kế toán chung.

3 Thu thập được đầy đủ bằng chứng khi tiến hành kiểm toán để rút ra kết luận trên cơ sở các chuẩn mực đã được tuân thủ.

4 Không có trường hợp nào đòi hỏi có thêm đoạn giải thích

92

1 Áp dụng các nguyên tắc kế toán chung không

nhất quán, hoặc ảnh hưởng đến tính có thể so

5 Báo cáo liên quan đến các KTV khác.

1 Thay đổi về nguyên tắc kế toán

2 Thay đổi đơn vị báo cáo

3 Sửa chữa sai sót liên quan đến nguyên tắc

94

Tính nhất quán và Tính có thể so sánh Thay đổi ảnh hưởng đến tính có thể so sánh nhưng không ảnh hưởng đến tính nhất quán:

1 Thay đổi một ước tính

2 Sửa chữa sai sót không liên quan tới các nguyên tắc

3 Cách trình bày và định dạng thông tin tài chính có sự

Nghi ngờ về Khả năng tiếp tục hoạt động

1 Lỗ hoặc thiếu hụt vốn hoạt động xảy ra liên tục

2 Công ty không có khả năng thanh toán nợ đến hạn

3 Mất các khách hàng chủ yếu hoặc không được bảo đảm khi xảy ra tai hoạ

4 Đang liên quan đến vấn đề về luật pháp có thể gây nguy hiểm đến khả năng hoạt động của công ty

96

Trang 18

KTV chấp nhận một điều chỉnh đối với một nguyên tắc đã

ban hành

KTV phải thoả mãn và nêu rõ giải thích

KTV phải thoả mãn và nêu rõ, giải thích trong một đoạn riêng biệt của báo cáo kiểm toán rằng việc tuân thủ hoàn toàn nguyên tắc này

sẽ dẫn đến kết quả sai lệch trong trường hợp cụ thể được nêu.

98

Báo cáo liên quan đến các KTV khác

1 Không đề cập đến trong báo cáo KT

2 Đề cập đến trong báo cáo

2.5 Sự ảnh hưởng của tính trọng yếu đến quyết định trong báo cáo kiểm toán

Tính trọng yếu Một sai phạm trên báo cáo tài chính được coi là trọng yếu nếu sai phạm này ảnh hưởng đến quyết định của người sử dụng báo cáo tài chính.

101

Mối quan hệ giữa tính trọng yếu và các loại ý kiến kiểm

toán Mức

Trọng yếu Rất trọng yếu

Chấp nhận toàn phần Chấp nhận từng phần

Từ chối hoặc trái ngược

102

Trang 19

Quyết định về tính trọng yếu Không tuân theo GAAP

Báo cáo KT

Chấp nhận toàn phần

Giá trị tương đối

Có thể đo lường

Bản chất của khoản mục

105

Thảo luận về các điều kiện yêu cầu điều chỉnh

Phạm vi hoạt động của KTV bị giới hạn.

2.6 Phác thảo báo cáo kiểm toán trong các trường hợp khác nhau

Báo cáo không thống nhất với GAAP.

KTV không độc lập.

106

Phạm vị KT bị giới hạn bởi Khách hàng hoặc các điều

Từ chối đưa ra

ý kiến

107

Báo cáo tài chính không tuân thủ GAAP

Không

Mức độ trọng yếu

Rất trọng yếu

g

Báo cáo chấp nhận toàn phần

Có thêm doạn giải thích,

ý kiến chấp nhận từng phần (ngoại trừ) trái ngược Ý kiến

108

Trang 20

KTV không độc lập

Mức độ trọng yếu

Rất trọng yếu

g trọng yếu

Quá trình quyết định của KTV

Xác định liệu có tồn tại điều kiện nào yêu cầu sự điều chỉnh đối với báo cáo chấp nhận toàn phần hay không.

Quyết định tính trọng yếu với từng điều kiện.

Quyết định loại báo cáo.

Viết báo cáo.

CHƯƠNG 3: ĐẠO ĐỨC NGHỀ NGHIỆP

VÀ TRÁCH NHIỆM PHÁP LÝ CỦA KTV

Hà Nội 05/2010

CHƯƠNG 3: ĐẠO ĐƯC NGHỀ NGHIỆP VÀ TRÁCH

NHIỆM PHÁP LÝ CỦA KTV

Theo ông Vương Đình Huệ, Tổng KTNN, người làm công tác kiểm toán

cũng giống như công chứng viên trong lĩnh vực tài chính Theo đó, nếu

xã hội không tin vào bản “công chứng” mà cơ quan kiểm toán đưa ra thì nghề công chứng không còn giá trị Để có thể thuyết phục được công chúng tin vào kết quả kiểm toán, cần phải chuyên nghiệp hoá đội ngũ kiểm toán viên Ngoài việc chính qui hoá và hiện đại hoá công nghệ kiểm toán, KTNN cũng như các doanh nghiệp (DN) cung cấp dịch vụ kế

toán, kiểm toán (KTKT) còn phải đào tạo đội ngũ kiểm toán viên có

Các nguyên tắc đạo đức

1 Trách nhiệm

KTV phải đảm bảo thái độ hòai nghi nghề

nghiệp trong mọi hành động.

KTV phải có nghĩa vụ hành động đảm bảo

tôn trọng công chúng.

2 Đảm bảo tôn trọng công chúng

114

Trang 21

Các nguyên tắc đạo đức (tiếp)

3 Tính chính trực

KTV phải có trách nhiệm đảm bảo tính chính

trực nhằm duy trì lòng tin của công chúng.

KTV phải khách quan, độc lập và không có xung đột về lợi ích.

4 Khách quan và độc lập

115

Các nguyên tắc đạo đức (tiếp)

5 Tính cẩn thận

KTV cần tuân thủ chuẩn mực nghề nghiệp và

không ngừng nâng cao năng lực chuyên môn.

KTV phải tuân thủ các nguyên tắc về đạo

117

Lợi ích về kinh tế

Chuẩn mực kiểm toán cấm KTV

có lợi ích kinh tế trực tiếp tại công ty khách hàng

Lợi ích kinh tế trực tiếp Lợi ích kinh tế gián tiếp Trọng yếu và rủi ro

118

Các ví dụ về lợi ích kinh tế

Cho vay Người thân có lợi ích kinh tế

Người thân có lợi ích kinh tế hoặc giữ vai trò quản lý

Có mối quan hệ đầu tư hoặc được đầu tư với khách hàng Làm giám đốc, nhân viên, nhà quản lý của công ty khách hàng

119

Môi trường pháp luật

KTV chịu trách nhiệm trước pháp luật

về các thỏa thuận trong hợp đồng với khách hàng.

3.2 Trách nhiệm pháp lý của KTV

KTV chịu trách nhiệm nếu như không cung cấp dịch vụ theo đúng hợp đồng

và không đủ năng lực chuyên môn.

120

Trang 22

Thất bại kinh doanh, thất bại kiểm toán, rủi ro kiểm toán

Thất bại

Thất bại kiểm toán

Rủi ro kiểm toán

121

Thất bại kinh doanh Xảy ra khi doanh nghiệp không thể

Xảy ra khi doanh nghiệp không thể trả các khoản nợ hoặc đáp ứng được mong đợi của các nhà đầu tư

vì các lý do về kinh tế hoặc kinh doanh.

122

Thất bại kiểm toán 3.2 Trách nhiệm pháp lý của KTV

Xảy ra khi KTV đưa ra

ý kiến kiểm toán sai

do không tuân thủ các chuẩn mực kiểm toán (GAAS).

123

Rủi ro kiểm toán

Là rủi ro KTV đưa ra kết luận BCTC

được trình bày trung thực

và cho ý kiến chấp nhận tòan phần mặc dù BCTC có sai phạm trọng yếu.

124

Luật chứng khoán Khách hàng

Các nguồn liên quan đến trách nhiệm pháp lý của KTV

125

Trách nhiệm đối với khách hàng

Các vụ kiện KTV

Các vụ kiện KTV chủ yếu bắt nguồn

từ khách hàng.

126

Trang 23

Các thuật ngữ pháp lý ảnh hưởng đến trách nhiệm của

KTV

Thuật ngữ về tính cẩu thả và gian lận 3.2 Trách nhiệm pháp lý của KTV

Sự cẩu thả thông thường

Rất cẩu thả

Gian lận suy diễn

Gian lận

127

Các thuật ngữ pháp lý ảnh hưởng đến trách nhiệm của

KTV

Thuật ngữ liên quan đến luật hợp đồng 3.2 Trách nhiệm pháp lý của KTV

Vi phạm hợp đồng

Lợi ích của bên thứ 3

128

Các ví dụ về việc công ty kiểm toán làm để KTV không bị

kiện

Chỉ làm việc với các khách hàng tin cậy Tuyển dụng các KTV có trình độ 3.2 Trách nhiệm pháp lý của KTV

Tuân thủ các chuẩn mực nghề nghiệp Giữ vững tính độc lập

129

Các ví dụ về việc công ty kiểm toán làm để KTV không bị

kiện

Hiểu biết về tình hình kinh doanh của khách hàng Tiến hành các cuộc kiểm tóan đảm bảo chất lượng 3.2 Trách nhiệm pháp lý của KTV

Lưu trữ tài liệu kiểm toán cẩn thận Thu thập thư bảo đảm của khách hàng Duy trì các mối quan hệ tối mật Đảm bảo thái độ hòai nghi nghề nghiệp

CHƯƠNG 4: MỤC TIÊU KIỂM TOÁN

Hà Nội 05/2010

Trang 24

Tình huống thực tế

Cứ kiểm toán là ra tiền tỉ

Kể từ khi Kiểm toán Nhà nước (KTNN) công khai kết quả KT, số tiền "có vấn đề" luôn

khiến người ta giật mình.

Cụ thể, sau khi KT tài chính năm 2005 của 41 tỉnh, thành, bộ, ngành, 19 tổng Cty; số tiền

tăng thu, giảm chi, đưa vào quản lý lên tới hơn 4.400 tỉ đồng Đầu năm 2007, KTNN

công bố kết quả KT trong năm 2006.

Số tiền thuộc diện "có vấn đề" lần này tăng lên 11.054,6 tỉ đồng Mới đây nhất, KTNN

công bố kết quả KT của TCty Đường sắt VN Chỉ ở một TCty, vậy mà việc quản lý tài

chính xảy ra hàng loạt vấn đề Theo đó, KTNN yêu cầu DN này nộp trả NSNN 52,6 tỉ đồng

tiền thuế; xử lý 1.791 tỉ đồng thu nội bộ; 1.840 tỉ đồng trả nội bộ

Đến đây, một chuyên gia kinh tế nhận định ở tầm vĩ mô: Khi các bộ, ngành, tỉnh, thành

không minh bạch tài chính sẽ khiến bộ máy hành chính hoạt động kém hiệu quả Tương

tự, các DNNN không minh bạch tài chính; nền kinh tế nhà nước (có vai trò chủ đạo) cũng

vì thế mà trì trệ Nhưng, ở tầm vi mô thì thấy: Cứ KT là có sai phạm và khoản tiền "có vấn

đề" đều lên tới hàng ngàn tỉ đồng

Bên cạnh đó là hàng loạt hệ lụy Liệu hàng ngàn tỉ đồng đó "có còn tồn tại" để truy thu,

quản lý và xử lý? Ai sẽ chịu trách nhiệm? Năm 2007, KTNN sẽ KT 46 tỉnh, thành, bộ,

ngành; 16 đầu mối xây dựng cơ bản và vài chục DN lớn Rất có thể, số tiền "có vấn đề"

của đợt KT này còn khiến người ta giật mình mạnh hơn

(Theo Báo Lao Động)

133 TS Đào Thanh Bình – BM QLTC ĐH BK Hà Nội

CHƯƠNG 4: MỤC TIÊU KIỂM TOÁN

4.1 Mục tiêu kiểm toán chung4.2 Phân biệt trách nhiệm của nhà quản lý và trách nhiệm của KTV4.3 Cách tiếp cận kiểm toán theo chu trình

4.4 Mục tiêu quản lý và mục tiêu kiểm toán cụ thể4.5 Mối quan hệ giữa mục tiêu kiểm toán và thu thập bằng chứng kiểm toán

134 TS Đào Thanh Bình – BM QLTC ĐH BK Hà Nội

3.1 Mục tiêu kiểm toán chung

Mục tiêu cơ bản của cuộc kiểm toán là đưa ra được ý kiến về

các thông tin được kiểm tra.

VD: Mục tiêu cơ bản của cuộc kiểm toán BCTC là đưa ra ý kiến

về các báo cáo tài chính

135

Các bước để đạt được mục tiêu kiểm toán

Hiểu rõ mục tiêu và trách nhiệm đối với cuộc kiểm toán.

14.1 Mục tiêu kiểm toán chung

về quản lý của các tài khoản.

136

Các bước để đạt được mục tiêu kiểm toán (tiếp)

Hiểu được mục tiêu kiểm toán chung đối với từng loại nghiệp vụ và tài khoản.

Nhà quản lý chịu trách nhiệm đối với các BCTC

và kiểm soát nội bộ.

4.2 Phân biệt trách nhiệm của Nhà QL và trách nhiệm của KTV

KTV phát hành ý kiến

về tính trung thực của các BCTC.

138

Trang 25

Ví dụ về đường đi của các nghiệp vụ

Nhật ký mua hàng

các sổ chi tiết

Sổ cái Bảng cân đối thử Báo cáo tài chính

139

Ví dụ về đường đi của các nghiệp vụ

Thanh toán lương

Nhật ký chung

các sổ chi tiết

Sổ cái Bảng cân đối thử Báo cáo tài chính

140

Mối quan hệ giữa các chu trình nghiệp vụ Tiền

Chu trình nhận và hoàn trả vốn

4.3 Cách tiếp cận kiểm toán theo chu trình

nhận và hoàn trả vốn Chu trình

bán hàng

và thu tiền

Chu trình mua vào

và thanh toán

Chu trình tiền lương

và nhân sự Chu trình

hàng tồn kho

141

Ví dụ về việc các số dư và các nghiệp vụ ảnh hưởng đến số dư

cuối kỳ

$ 19,454 144,328 139,020 Thu tiền Doanh thu

TK Phải thu SDĐK

4.3 Cách tiếp cận kiểm toán theo chu trình

144,328

$ 20,197

139,020 1,242

3,328

Ghi giảm các khoản nợ không thể thu hồi

Doanh thu hàng bán bị trả lại

Các mục tiêu kiểm toán cụ thể

4.4 Mục tiêu quản lý và mục tiêu kiểm toán cụ thể

Tính đầy đủ

Tính chính xác

Tất cả các nghiệp vụ đều được ghi nhận Giá trị các nghiệp vụ được ghi nhận

là chính xác

144

Trang 26

Các mục tiêu kiểm toán cụ thể (tiếp)

4.4 Mục tiêu quản lý và mục tiêu kiểm toán cụ thể

145

Đạt được mục tiêu kiểm toán bằng cách nào?

Quy trình kiểm toán là phương pháp

tổ chức một cuộc kiểm toán

146

Bốn giai đoạn của một cuộc kiểm toán

Giai

đoạn

I

Giai đoạn III

Lập kế hoạch và thiết kế cuộc kiểm toán

Tiến hành các thủ tục phân tích và Kiểm tra chi tiết

cuộc kiểm toán.

Tiến hành thử nghiệm kiểm soát các nghiệp vụ

Kiểm tra chi tiết các số dư

Hoàn thành cuộc Kiểm toán và phát hành báo cáo kiểm toán

CHƯƠNG 5: LẬP KẾ HOẠCH KIỂM TOÁN VÀ CÁC THỦ TỤC PHÂN TÍCH

Hà Nội 05/2010

CHƯƠNG 5: LẬP KẾ HOẠCH KIỂM TOÁN VÀ CÁC THỦ TỤC PHÂN TÍCH

5.1 Ý nghĩa của lập kế hoạch kiểm toán 5.2 Các bước lập kế hoạch kiểm toán 5.3 Các thủ tục phân tích sơ bộ 5.4 Các phương pháp kiểm toán

5.4.1 Phương pháp kiểm toán hệ thống

ể 5.4.2 Phương pháp kiểm toán cơ bản

150

Trang 27

5.1 í nghĩa của lập kế hoạch kiểm toỏn

Khỏi niệm và mục tiờu:

- Khỏi niệm:

Là việc phỏt triển 1 chiến lược tổng thể và 1 phương phỏp

tiếp cận với đối tượng kiểm toỏn trong 1 khuụn khổ nội

dung và thời gian dự tớnh.

- Mục tiờu:

Là để cú thể thực hiện cuộc kiểm toỏn cú hiệu quả và theo

đỳng thời gian dự kiến Đồng thời giỳp cho việc phõn cụng

cụng việc 1 cỏch hợp lý cho cỏc kiểm toỏn viờn trong đoàn

và đảm bảo sự phối hợp cụng tỏc giữa cỏc kiểm toỏn viờn

với nhau và với cỏc chuyờn gia khỏc => í nghĩa

151

Kế hoạch kiểm toỏn được xõy dựng dựa trờn sự hiểu biết về khỏch hàng

Cơ sở lập kế hoạch

Tỡm hiểu khỏch hàng

+ Lĩnh vực hđkd + Cơ cấu tổ chức + Ban giam đốc + Nhõn sự + Mụi trường kiểm soỏt + ICS

Đỏnh giỏ về rủi ro tiềm tàng (IR) và rủi ro kiểm soỏt (CR) của đơn vị, nhằm đưa ra dự kiến về rủi ro phỏt hiện (DR)

152

Thời điểm lập kế hoạch

Lập kế hoạch kiểm toỏn (KTĐL) được bắt đầu ngay từ khi nhận được

giấy mời và viết thư xỏc nhận kiểm toỏn (HĐKT)

Trở thành chuẩn mực nghề nghiệp:

KTV phải lập kế hoạch kiểm toỏn để trợ giỳp cho cuộc kiểm toỏn tiến

hành cú hiệu quả và đỳng thời gian Kế hoạch kiểm toỏn được lập trờn

cơ sở những hiểu biết về đặc điểm hoạt động kinh doanh của khỏch

hàng (ISA 300)

153

Kế hoạch kiểm toỏn

Nội dung

+ Mục tiờu kiểm toỏn + Khối lượng, phạm vi cụng việc

Nhõn sự

+ Số lượng kiểm toỏn viờn cần thiết tham gia cuộc kiểm toỏn

+ Yờu cầu về chuyờn mụn

Thời gian

+ Số ngày cụng cần thiết

+ Thời gian bắt đầu, thời gian kết thỳc

=> Dự kiến chi phớ kiểm toỏn

+ Phương phỏp kiểm toỏn chủ yếu sẽ ỏp dụng

+ Trỡnh tự cỏc bước kiểm toỏn

+ Yờu cầu về chuyờn mụn, nghiệm nghề nghiệp + Yờu cầu về mức độ độc lập của KTV

+ Bố trớ KTV theo cỏc đối tượng kiểm toỏn cụ thể + Mời thờm chuyờn gia

thời gian kết thỳc + Thời gian để phối hợp cỏc bộ phận, cỏc KTV riờng lẻ, cỏc bước cụng việc

154

Kế hoạch kiểm toỏn cần được lập ở 3 mức độ:

Kế hoạch tổng thể

Kế hoạch cụ thể

Chương trỡnh kiểm toỏn chi tiết

155

- Quá trỡnh thực hiện kiểm toán đòi hỏi phải tuân thủ kế hoạch KT đã xây dựng

- KH kiểm toán chỉ bổ sung nếu phát hiện có những tỡnh huống quan trọng ngoài dự kiến có thể ảnh hưởng nghiêm trọng tới kết quả kiểm toán

- Nguyên nhân và nội dung thay đổi KH kiểm toán phải được ghi rõ trong hồ sơ kiểm toán

Mục tiờu chủ yếu là thu thập hiểu biết

về tỡnh hỡnh kinh doanh

và ngành nghề của khỏch hàng

156

Trang 28

5.2 Các bước lập kế hoạch kiểm toán

Chấp nhận KH và tiến hành lập KH sơ bộ

Tiếp tục hoặc

chấp nhận

KH mới

Xác định nguyên nhân

của cuộc KT

Tìm hiểu khách hàng

Lựa chọn nhân viên KT

157

Tìm hiểu hoạt động kinh doanh và ngành của KH

Tìm hiểu môi trường

vĩ mô và môi trường ngành của KH

Tìm hiểu hoạt động, chiến lược và

Đánh giá rủi

ro kinh doanh

của khách hàng

Đánh giá ảnh hưởng của

hệ thống kiểm soát kinh doanh tới rủi ro kinh doanh

Đánh giá rủi

ro có sai pham trọng yếu

159

Tiến hành các thủ tục phân tích sơ bộ

160

Tìm hiểu hoạt động kinh doanh và ngành nghề của khách

hàngTìm hiểu h/đ KD và ngành nghề của KH Môi trường vĩ mô và môi trường ngành5.2 Các bước lập kế hoạch kiểm toán

Các hoạt động và quá trình kinh doanh Quản lý và điều hành Mục tiêu và chiến lược

Đo lường hoạt động

161

Tìm hiểu hoạt động kinh doanh và ngành nghề của khách

Hoạt động toàn cầu

Nguồn nhân lực

162

Trang 29

Tìm hiểu Môi trường vĩ mô

và môi trường ngành Tại sao phải hiểu biết môi trường vĩ mô và môi trường ngành của khách hàng?

Có rủi ro gắn liền với các ngành cụ thể Rủi ro tiềm tàng đối với các khách hàng trong cùng ngành thường giống nhau

Có các yêu cầu riêng về kế toán

163

Tìm hiểu Hoạt động và quá trình kinh doanh của khách hàng KTV cần tìm hiểu:

– nguồn doanh thu chính – nguồn doanh thu khác

– nguồn doanh thu khác – khách hàng và nhà cung cấp chủ yếu

– nguồn tài chính – thông tin về các bên liên quan – khả năng có được nguồn tài chính

164

Tìm hiểu hệ thống quản lý và điều hành của khách hàng

Quản lý là việc thiết lập chiến lược và các quá trình kinh doanh của khách hàng

Điều hành bao gồm cơ cấu tổ chức, hoạt động của ban giám đốc của khách hàng

Điều lệ công ty Biên bản các cuộc họp quan trọng

165

Tìm hiểu Mục tiêu và chiến lược của khách hàng

Chiến lược là cách mà đơn vị tiếp cận

để đạt được các mục tiêu tổ chức đề ra

KTV cần hiểu rõ mục tiêu của khách hàng

Độ tin cậy của báo cáo tài chính

Tính hiệu năng

và hiệu quả của hoạt động

Tuân thủ luật pháp

và các quy định

166

Tìm hiểu hệ thống đo lường hoạt động của khách hàng

Hệ thống đo lường hoạt động của khách hàng bao gồm các chỉ số hoạt động chủ yếu

Đo lường hoạt động bao gồm việc phân tích các

chỉ số và so sánh với đối thủ cạnh tranh chủ yếu

167

Đánh giá rủi ro kinh doanh của khách hàng

RR kinh doanh của KH là rủi ro

KH không đạt được các mục tiêu của họ

KTV quan tâm đến diều gì?

– sai phạm trọng yếu của BCTC

do rủi ro kinh doanh của khách hàng

168

Trang 30

Tình hình kinh doanh và rủi ro của KH, KTV đánh giá rủi ro

Môi trường vĩ mô và ngành Hoạt động và quá trình kinh doanh Quản lý và tổ chức

Tìm hiểu tình hình kinh

doanh và ngành của KH

Mục tiêu và chiến lược

Đo lường và hoạt động Đánh giá rủi ro kinh

So sánh các tỷ suất của khách hàng với

tỷ suất ngành hoặc của đối thủ cạnh tranh

để đánh giá tình hình hoạt động của công ty Các thủ tục phân tích cũng là một phần quan trọng trong suốt quá trình kiểm toán

170

Thời gian và mục đích của các thủ tục phân tích

(bắt buộc)

Giai đoạn lập KH Mục đích

Tìm hiểu tình hình kinh doanh

ầ

5.3 Các thủ tục phân tích sơ bộ

và ngành của KH Đ/giá khả năng tiếp tục kinh doanh

Chỉ ra các sai sót có thể có

Giảm kiểm tra chi tiết

Mục đích ban đầu Mục đích chính Mục đích ban đầu Mục đích chính

171

Giai đoạn kiểm tra Mục đích

Tìm hiểu tình hình kinh doanh 5.3 Các thủ tục phân tích sơ bộ

và ngành của KH Đ/giá khả năng tiếp tục kinh doanh Chỉ ra các sai sót có thể có Giảm kiểm tra chi tiết

Mục đích chính Mục đích ban đầu

172

(bắt buộc) Giai đoạn kết thúc Mục đích

Tìm hiểu tình hình kinh doanh

và ngành của KH Đ/giá khả năng tiếp tục kinh doanh

Chỉ ra các sai sót có thể có

Giảm kiểm tra chi tiết

Mục đích chính Mục đích ban đầu

các thông tin phi tài chính

174

Trang 31

So sánh với số liệu của ngành

175

So sánh với số liệu kỳ trước

Các tỷ suất tài chính thông dụng

Khả năng thanh toán nợ ngắn hạn

Khả năng hoạt động Khả năng thanh toán nợ dài hạn Khả năng sinh lời

177

Khả năng thanh toán nợ ngắn hạn

Khả năng thanh toán tức thời:

(Tiền + Chứng khoán dễ bán) ÷ Nợ ngắn hạn 5.3 Các thủ tục phân tích sơ bộ

Khả năng thanh toán nhanh:

(Tiền + Chứng khoán dễ bán + + Khoản phải thu) ÷ Nợ ngắn hạn

Khả năng thanh toán hiện hành:

Vòng quay khoản phải thu:

Doanh thu thuần ÷ Khoản phải thu bình quân 5.3 Các thủ tục phân tích sơ bộ

Số ngày thu nợ:

365 ngày ÷ Vòng quay khoản phải thu

Vòng quay hàng tồn kho:

Giá vốn hàng bán ÷ Hàng tồn kho bình quân

Tiêu đề	Bài giảng Kiểm toán
Tác giả	TS. Đào Thanh Bình
Trường học	Khoa Kinh tế và Quản lý, Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội
Chuyên ngành	Quản lý tài chính
Thể loại	Bài giảng
Năm xuất bản	2010
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	63
Dung lượng	4,27 MB