Các loại viêm dạ day mạn ư Viêm dạ day type B antral predominant, HP gastritis, environmental gastritis: loại nay rất thường gặp, ở người trẻ bệnh chỉ ảnh hưởng đến vùng hang vị nhưng
Trang 1những goblet cell va la yếu tố tiềm ẩn cho việc ung thư hoá
b Các loại viêm dạ day mạn
ư Viêm dạ day type B (antral predominant, HP gastritis,
environmental
gastritis): loại nay rất thường gặp, ở người trẻ bệnh chỉ ảnh hưởng
đến
vùng hang vị nhưng ở người gia lại lan toả toan bộ dạ day Tỷ lệ viêm
121
Copyright@Ministry Of Health
nay sẽ gia tăng theo tuổi kể từ khi bệnh nhân bị nhiễm HP (chiếm 78% ở
người trên 50 tuổi va 100% ở người trên 70 tuổi), thời gian quá độ của
hiện tượng viêm từ khu trú đến lan toả trung bình la 15 - 20 năm Nguyên nhân chủ yếu của bệnh la do HP Hình ảnh mô học cho thấy sự
Trang 2tẩm nhuộm day đặc của lympho va tương bao ở lớp lamina propia
va sự thâm
nhập bạch cầu đa nhân vao lớp biểu bì cũng như luôn luôn tìm thấy
HP trong
giai đoạn viêm nông Ngoai ra, người ta cũng có thể tìm thấy
kháng thể kháng
tế bao thanh va kháng gastrin
Viêm dạ day do HP mạn sẽ đưa đến viêm teo dạ day: nhiều điểm hoại tử,
teo dạ day va gây dị sản tuyến niêm mạc dạ day cũng như chính sự
điều trị
bằng các thuốc ức chế sự tiết HCl sẽ phát triển thêm hiện tượng teo dạ day va
lam tăng nguy cơ ung thư, adenocarcinoma (nguy cơ nay cao gấp 3
- 6 lần ở
người có huyết thanh (+) với HP) Do đó để chẩn đoán xác định nên sinh thiết
các vùng nghi ngờ viêm
Trang 3Tuy nhiên, vì cơ chế bệnh sinh giữa loại viêm dạ day typ B với
adenocarcinoma đã rõ nên không có điều trị đặc hiệu cho loại viêm dạ day nay
Ngoai ra sự nhiễm trùng với HP liên quan đến bệnh lypophoma, tế bao
lympho B mức độ thấp ma việc điều trị bằng kháng acid sẽ khiến loại lympho
nay thoái triển
ư Viêm dạ day typ A (body predominant, autoimmune, chronic
atrophy):
loại nay ít gặp hơn, tổn thương viêm thường định vị ở vùng đáy va thân
dạ day, bệnh thường phối hợp với thiếu máu ác tính (pernicious anemia)
Về phương diện miễn dịch học, người ta thấy có sự liên quan giữa bệnh
viêm dạ day typ A, bệnh thiếu máu ác tính va một số bệnh tự miễn khác dựa
trên những dữ liệu huyết thanh học sau đây:
Trang 4+ Kh¸ng thÓ chèng tÕ bao thanh cã trong 90% huyÕt thanh ngưêi
bÞ
thiÕu m¸u ¸c tÝnh va trong 50% huyÕt thanh ngưêi bÞ viªm d¹ day typ A
+ HuyÕt thanh cña nh÷ng ngưêi cã hä hang víi bÖnh nh©n thiÕu m¸u ¸c
tÝnh cã viªm teo d¹ day va v« acid dÞch vÞ, cã kh¸ng thÓ chèng tÕ bao
thanh víi tÇn suÊt cao h¬n ngưêi b×nh thưêng
+ Trong ®iÒu tra vÒ huyÕt thanh häc cña mét quÇn thÓ ngưêi ta nhËn
thÊy kh¸ng thÓ chèng tÕ bao thanh cã mÆt trong: 20% trưêng hîp ngưêi trªn 60 tuæi, 20% trưêng hîp bÖnh nh©n suy tuyÕn phã gi¸p,
bÖnh Adisson va b¹ch biÕn; kho¶ng 50% ngưêi thiÕu m¸u ¸c tÝnh
cã
kh¸ng thÓ chèng tuyÕn gi¸p; kho¶ng 30% ngưêi bÞ bÖnh tuyÕn gi¸p
cã
kh¸ng thÓ chèng tÕ bao thanh
Trang 5122
Copyright@Ministry Of Health
+ Huyết thanh có kháng thể chống nội yếu tố (intrinsic factor) thì
đặc
hiệu với typ A hơn so với kháng thề chống tế bao thanh va chúng cũng
có mặt trong 40% trường hợp bệnh nhân bị thiếu máu ác tính
Ngoai ra người ta còn tìm thấy cơ chế miễn dịch qua trung gian tế bao có
tham gia trong cơ chế gây viêm niêm mạc ở viêm dạ day typ A va ở bệnh nhân
thiếu máu ác tính
Triệu chứng lâm sang va sinh hóa la hậu quả của sự vô acid dịch vị
va
thiếu máu do rối loạn hấp thu B12 (thiếu máu đại hồng cầu va các rối loạn
thần kinh) Ngoai ra còn có tình trạng tăng gastrin/máu (> 500 pg/ ml) tương