Chuyen de 1 doc

Đặt vấn đề Bệnh lây lan, có tác động xấu về dinh dưỡng xuất hiện các chủng vi khuẩn kháng đa kháng sinh  là thể bệnh tiêu chảy nặng nhất.. đặc điểm chung của lỵ do shigella1.. Đặc điểm

NCS Nguyễn Thị Bạch Yến

 Trong 1,1 triệu người bị tử vong do Shigella ở các

nước đang phát triển thì 60% là trẻ dưới 5 tuổi

 Bệnh có thể gây nên những đợt bùng nổ dịch và thậm chí gây thành đại dịch

Đặt vấn đề

 Bệnh lây lan, có tác động xấu về dinh dưỡng xuất hiện các chủng vi khuẩn kháng đa kháng sinh  là thể bệnh tiêu chảy nặng nhất.

 Do số lượng lớn bệnh nhân cần khám và điều trị tại các cơ sở y tế  là nguyên nhân cho

khoản chi tiêu lớn phần ngân sách vốn đã hạn hẹp cho y tế

Mục tiêu chuyên đề

 Tỡm hiểu một số khớa cạnh liờn quan đến

đặc điểm chung của lỵ do shigella

1 Đặc điểm sinh vật hoỏ học của Shigella

 Là bệnh nhiễm khuẩn đường ruột cấp tớnh do Shigella,

trực khuẩn Gram õm, khụng vỏ khụng sinh nha bào,

khụng lờn men đường Lactoza

 Cú 4 nhúm: A(S.dysenteriae), B(S.flexneri), C(S.boydii), D(S.sonnei), hiện diện khỏc nhau giữa cỏc nước , hiện diện khỏc nhau giữa cỏc nước

 Cú khả năng chịu đựng yếu tố ngoại cảnh tương đối

tốt, chết khi tiếp xỳc trực tiếp với mụi trường khụ / ỏnh sỏng mặt trời

đặc điểm chung của lỵ do

shigella

2 Đường lõy truyền và sinh bệnh học

 Nguồn lõy bệnh: cơ thể con người

 Phương thức lõy truyền: Đường phõn miệng cú thể thành vụ đại dịch

 Cơ chế sinh bệnh: Theo đường ăn uống xõm nhập

vào TB thượng bỡ đại tràng  gõy phản ứng viờm

niờm mạc đại tràng

 VK chết giải phúng nội độc tố gõy loột niờm mạc, tổn thương thần kinh giao cảm  đau quặn  đỏp ứng miễn dịch hiệu quả tự khỏi trong 1-2 tuần

đặc điểm chung của lỵ do

shigella

3 Biểu hiện lõm sàng, chẩn đoỏn và điều trị

- Thời gian ủ bệnh:1-4 ngày, xuất hiện hội chứng lỵ điển hỡnh: đau quặn, mút rặn, đi ngoài phõn mỏu mũi.

- Chẩn đoỏn xỏc định dựa vào dịch tễ học, hội

chứng lỵ, kết quả cấy phõn Shigella (+).

- Điều trị: bồi phụ nước điện giải và dựng khỏng sinh theo khỏng sinh đồ, khỏi sau 5-7 ngày.

đặc điểm chung của lỵ do

 Khỏng thuốc ngày càng lan rộng, khỏng đa khỏng sinh

 Shigella là một trong những VK khỏng thuốc ở mức độ

cao nhất  điều trị lỵ do Shigella ngày càng gặp khú

khăn

dÞch tÕ häc cña lþ do shigella ë c¸c n íc

trªn ThÕ Giíi

1.2.Tiêu­chảy­do­Shigella­ở­trẻ­>­5­tuổi­và­người­

trưởng­thành

Nguồn thông tin:Giám sát tại nhà, các cơ sở y tế điều trị bệnh

 ước tính được số đợt mắc lỵ do Shigella ở các nhóm tuổi: Nhóm 5-14: 14.654.230;

dÞch tÕ häc cña lþ do shigella ë c¸c n íc

trªn ThÕ Giíi

2 Lỵ do Shigella­ở các nước phát triển.

 Ước tính dựa trên báo cáo giám sát của các quốc

gia và sử dụng các yếu tố hiệu chỉnh

 Dựa trên báo cáo và chỉ số hiệu chỉnh là 20 tỷ lệ mới mắc lỵ do Shigella là 13 ca bệnh/100.000 dân  mỗi năm có 1,5 triệu người trải qua một đợt lỵ

3 Gánh nặng toàn cầu:

 Đến năm 1996 có 164,7 triệu đợt mắc lỵ nhưng đến

1997 có 167 triệu lượt hàng năm

 Số tử vong ở các nước đang phát triển:

 1.093.505 trường hợp trong đó trẻ dưới 5 tuổi

chiếm 61%

dÞch tÕ häc cña lþ do shigella ë c¸c n íc

trªn ThÕ Giíi

5 Phân phối các chủng Shigella­theo nhóm huyết thanh

và theo tuyp huyêt thanh

Theo nhóm huyết thanh:

Ở các nước đang phát triển: S.flexnerie; S.sonnei;

- Khoa Lây BV Bạch Mai 1990-1994:

- Nhóm dưới 4 tuổi: 53 bệnh nhân

- Nhóm 4-15 tuổi: 11 bệnh nhân

- Nhóm trên 17 tuổi: 96 bệnh nhân

- Viện LSCBNĐ tháng 6-10/1996: 18 bệnh nhân

Xuất hiện 1977-1980 tại Khoa lây

Bệnh viện Bạch mai: 50 bệnh nhân

Từ sau năm 1980 không có trường

hợp tử vong nào tại bệnh viện.

1997 1998Năm 1999Năm 2000Năm 2001Năm 2002Năm 2003Năm 2004Năm 2005Năm

Tỷ suất chết/100 000 dân do lỵ qua các năm theo niên giám thống kê 1986-2005

0 0.1 0.2 0.3 0.4 0.5 0.6 0.7 0.8 0.9 1

Năm 1986 Năm 1990 Năm 1994 Năm 1998 Năm 2000 Năm 2005

Tỷ suất mắc và tử vong theo niên giám thống kê của BYT

- Số đợt nhiễm Shigella phải nhập viện:101

- Tỷ lệ hiện mắc /1000 người /năm: 0,6%

- Tỷ lệ hiện mắc ở trẻ dưới 5 tuổi: 4,9%

- Số đợt nhiễm Shigella phải nhập viện:101

 Trước năm 1970 Ampicilline và Tetracycline

Kanamycine

bắt đầu kháng lại loại kháng sinh này

Kết luận

 ở Việt Nam hàng năm số tr ờng hợp mắc lỵ trực khuẩn vào bệnh viên vẫn khoảng trên 40 nghìn tr ờng hợp và còn tử vong xảy ra

 Trực khuẩn lỵ kháng lại đa kháng sinh tại nhiều nơi trên thế giới nên việc phòng chống còn gặp nhiều khó khăn

 Việc dự phòng đặc hiệu bằng vắc xin hiện vẫn đang trong quá trình nghiên cứu Do trực khuẩn lỵ có nhiều type huyết thanh  sản xuất vắc xin gặp phải những khó khăn nhất định

truyền thông giáo dục cộng đồng về vệ sinh các

nhân, sử dụng n ớc n ớc sạch, vệ sinh môi tr ờng, sử

dụng an toàn vệ sinh thực phẩm

Kết luận

 Giám sát dịch tễ lỵ là biện pháp có thể thực hiện

ở các nơi có điều kiện để ngắn chặn, phát

hiện sớm và giải quyết sớm các vụ dịch lỵ bùng

phát

 Cần tiếp tục nghiên cứu và thử nghiệm các loại

vắc xin để có công cụ phòng lỵ hiệu quả trong t

ơng lai