Lịch sử phép Ghép Giác Mạc pps

Từ rất lâu, người ta đã nhận thấy nhiều khó khăn khi giác mạc bị mờ và nguời ta đã tưởng tượng các cách chữa trị khác nhau để chữa sự rối loạn này hầu giúp những bệnh nhân nhìn tốt hơn..

Lịch sử phép Ghép Giác Mạc

Giác mạc - hình của Patrick Carrier

cornée = giác mạc

Giác mạc là mô trong suốt duy nhất của cơ thể sinh vật Tính chất này

có được là nhờ tổ chức cơ cấu của nó rất đều đặn nên cho ánh sáng qua được Từ rất lâu, người ta đã nhận thấy nhiều khó khăn khi giác mạc bị mờ

và nguời ta đã tưởng tượng các cách chữa trị khác nhau để chữa sự rối loạn này hầu giúp những bệnh nhân nhìn tốt hơn Cuộc giải phẫu này có nhiều tiến bộ lớn, giúp nhiếu bệnh nhân có được cuộc sống bình thường như mọi người

Thời xa xưa

Chắc là người Ai Cập thán phục sự trong suốt của giác mạc nên họ để các bức tượng có cái nhìn sâu thẳm với giác mạc trong suốt

Galien : Y sĩ Hy Lạp Galien nói rằng có thể gỡ phần ngài của giác

mạc - Kératectomie superficielle (Abrasio cornea) Giải phẫn này chắc chắn

là rất khó thực hiện thời bấy giờ

Guillaume Pellier de Quengsy (1751-1835) là bác sĩ nhãn khoa ở

tỉnh Montpellier Pháp Năm 1789 ông có in quyển sách tưa đề "Précis ou Cours d'Opérations sur la Chirurgie des Yeux" nói rằng có khả năng thay thế giác mạc bị hỏng bằng miếng kính đặt trong một cái vòng bằng bạc được gắn liền với sclère bằng chỉ coton Việc này đã hìh dung trước giác mạc nhân tạo mà ngày nay các nhà khoa học nghiên cứu Pellier de

Quengsy học Nhãn khoa từ cha ông và được xem là chuyên môn khó nhất của các ngành giải phẫu

Erasmus Darwin (1731-1802) tưởng tượng thủ thuật khoan xương

(trépanation) để gỡ giác mạc mờ, như này ngày nay đang dùng

Thời Hiện đại

Phải chờ đến năm 1847 Sir William Bowman (1816-1892) mới mô tả

rõ ràng mô giác mạc Tên ông được đưa vào - màng Bowman- để chỉ cái màng ở giữa biểu mô (épithélium) và stroma, phần sâu hơn của giác mạc

Sự xuất hiện của đèn có khe (Lampe à fente) cuối thế kỳ XIX và đầu

thế kỳ XX cho phép nghiên cứu giác mạc in vivo bởi vì kính hiển vi sinh

học này giúp cho nghiên cứu tinh vi giác mạc

Alfred Vogt (1879-1943) là một trong những người dẫn đầu nghiên

cứu giác mạc nhờ đèn này

Các nhà giải phẫu mắt đầu tiên:

Hình như một trong những nhà giải phẫu mắt đầu tiên là Johan von Autenrieth (1772-1835) Ông thực tập giải phẫu trên thú vật

Năm 1824 Reisinger (1768-1855) đề nghị thay thế một giác mạc

hỏng bằng giác mạc thú vật.Ông đặt tên cuộc giải phẫu này là

"Kératoplastic" , từ mà ngày nay người ta vẫn dùng để chỉ phép ghép giác

mạc Thất bại liên tục của ông làm các nhà giải phẫu nghi ngờ Các đồng nghiệp của ông cũng không thành công

Năm 1834, luận án của Wilhelm Tohmé tựa đề là "De Corneae

Transplantatione" diễn tả một kỹ thuật mới để rạch (incision) giác mạc

nhưng số lần thất bại vẫn cịn cao Tuy vậy tác giả luận án này vẫn khuyến khích những y sĩ đương thời nên kiên trì theo con đường này

Sự gây mê tồn thân bằng éther năm 1846 và bằng chloroforme năm

1847 cho phép cải thiện các điều kiện giải phẫu

Gây mê bằng cocạne do Carl Koller (1858-1944) đưa ra cùng với sự

khử trùng Tất cả chuẩn bị cải thiện ngành giải phẫu

Năm 1841 Konigshofer cho đăng một biên khảo trong đĩ ơng tả sự ghép từng lớp (greffe lamellaire) giác mạc tưởng tượng bởi Philipp Franz von Walther (1782-1849) Với phép này, nguời ta chỉ gỡ lớp ngồi cũng

của giác mạc ra và để lại lớp phía sau đĩ là cơ chất (stroma) và màng Descemet Kết quả khả quan hơn

Cải thiện kỹ thuật

Máy khoan trịn Trépan

Arthur Von Hippel (1841-1916) áp dụng nguyên tắc của Theodor

Leber (1840-1917) giải nghĩa sự trong suốt của giác mạc là do tính toàn vẹn của nội bì (endothélium} khi tiếp xúc với dịch pha lê (humeur aqueuse), và

màng Descemet Ông chỉ thực hiện phép ghép từng lớp mỏng (greffes

lamellaires) với kết quả đáng ghi nhớ

Sự phát minh ra máy khoan tròn Trépan tự động để cắt giác mạc của người cho và giác mạc người nhận làm kỹ thuật ghép giác mạc tiến một bước khá xa

Henri Power (1829-1911) khác hẳn Von Hippel, ông thích ghép

nguyên cả bề dày của giác mạc, gọi là kératoplastie transfixiante Vị bác sĩ nhãn khoa người Anh này cho rằng các giác mạc của thú vật quá khác biết

so với giác mạc người nên ông khuyên người ta dùng các giác mạc lấy từ các con mắt bị rớt tròng vì những nguyên nhân khác nhau Mặc dù vậy vẫn thường xuyên thất bại

Tìm hiểu hiện tượng

Ernst Fuchs (1851-1955) nghiên cứu trên phương diện mô học

những

phép ghép giác mạc Khác với Von Hippel, ông không nghĩ là sự lu

mờ của mắt sau khi ghép giác mạc là do dịch pha lê thấm xuyên qua mà cho rằng đó là do các tế bào của giác mạc người cho ùa đến

F Salzer, giữa những năm 1900 và 1937 mô tả các phép ghép khác

nhau: autoplastie trên cùng một người, homoplastie trên những động vật cùng loài, hétéroplastie giữa các loài Đương nhiên ông khuyên là nên dùng những giác mạc người

Ngày 7/12/1905, Eduard Konrad Zirm (1887-1944) ghép thành

công kératoplastie transfixiante đầu tiên cho người Một bệnh nhân 45 tuổi gần như mù do các vảy cá vì bị phỏng Vị bác sị nhãn khoa này gỡ giác mạc của con mắt bị tai nạn một đứa bé trai 11 tuổi (cơ thể lạ intra-oculaire) Ông có thể ghép hai bên của tròng mắt bằng cách cắt giác Gây mê toàn thân mạc người cho ra hai phần Giải phẫu thành công tốt đẹp và bệnh nhân thấy rõ ràng và vống cuộc đời bình thường

Mặc dù sự thành công rực rỡ này, người ta phát triển ghép từng lớp giác mạc (kératoplasties lamellaires) và phải đợi đến những công trình của

Anton Elschnig ở Prague

Năm 1914 Anton Elschnig giải phẫu thành công kératoplastie

transfixiante Trong suốt cuộc đời ông đã thực hiện 180 cuộc ghép bằng cách dùng máy trépan của Von Hippel và làm 22% bệnh nhân của ông được thấy được

Tiếp theo, Vladimir Filatov (1875-1956) thực hiện 3500 giải phẫu

mắt và thành công 65% trong các trường hợp Ông cải thiện các dụng cụ máy móc khác nhau và trình bày sự ích lợi của giác mạc các tử thi

Các nhà nghiên cứu nhãn khoa phát triển ngành ghép giác mạc nổi tiếng như Arruga, Barraquer, Castroviejo, Franceschetti, Sourdille hay Vannas

Ngày nay

Từ năm 1960, thành cơng tiến bộ rõ ràng với Alberth nhờ dùng các

corticọdes Năm 1963, giác mạc ghép của Strampelli (kératoprothèse de Strampelli ) cải tiến phép chẩn đốn

Kỹ thuật được cải tiến, cĩ ngân hàng giác mạc và các dụng cụ phẫu thuật tinh vi , lại nữa, kính hiển vi nghiên cứu sinh học do Maurice cho ra ggời năm 1968 để quan sát nội bì và đếm các tế bào bội bì

Ngồi ra ngày nay người ta dùng tia laser đễ giải phẫu mắt cận thị, gọi là lasik

Trang web đọc thêm:

http://www.snof.org/chirurgie/lasik.html

http://www.snof.org/chirurgie/keratoplastie.html

http://www.snof.org/histoire/histoire.html

Mắt và màu sắc

Phan Chiêu Quân

1) Sự cảm nhận một tác nhân kích thích (stimulus):

Mắt ta cĩ một chủ đích chính xác khi nhìn những đồ vật chung quanh

ta : nhận một tác nhân kích thích màu sắc đến võng mạc (rétine), là phần nhạy cảm với tia sáng.Muốn vậy, nhiều yếu tố được dùng mà chủ yếu là giác

mạc (cornée), tròng đen (iris), thủy tinh thể (cristallin) và thủy tinh dịch (humeur aqueuse)

Nhỡn cầu

Tác nhân đi xuyên qua những thứ này: Giác mạc , khi nó bẻ gãy tia sáng, là yếu tố đầu tiên tham gia vào sự tạo thành hình ảnh trên võng mạc Con ngươi (pupille) là trung tâm của lòng đen, kiểm soát lượng ánh sáng phải đi vào trong mắt Thủy tinh thể, kiểm soát bởi những cơ mí (muscles ciliaires) (ở phía trong mắt), thi hành sự điều chỉnh: nó điều tiêu (focaliser) hình của vật nó quan sát (gần hay xa) để thành hình ảnh chính xác nơi võng mạc

2) Võng mạc:

Những hình ảnh mà ta nhận được , thí dụ từ một phim hay một tuồng hát mà ta đã quan sát, sẽ truyền đến đây Võng mạc chứa hai loại cơ quan

tiếp thu, những tế bào nhạy cảm với những tia sáng, gọi là tế bào hình nón (cône) hay hình que (bâtonnet) bởi hình dáng của chúng Hai loại tế bào này khác nhau, chúng không cùng độ nhạy nơi quang phổ Võng mạc còn chứa nhiều loại tế bào khác, nhất là những tế bào lưỡng cực (cellule bipolaire), được hoạt động nhờ những phân tử neurotransmetteurs tạo thành bởi những

tế bào hình nón và hình que Những phân tử này tạo ra những khớp thần kinh (synapse) Sau đó những tế bào lưỡng cực liên lạc với những tế bào hạch (cellule ganglionnaire) có chứa những sợi trục (axone) để tạo thành dây thần kinh mắt (nerf optique).Ngoài ra, trong võng mạc còn có những tế bào dọc (cellule horizontale) và những tế bào amacrine (xem hình) Chúng phát

từ nguồn gốc thần kinh và dùng để giữ cho nối giữa những tế bào lưỡng cực

và tế bào hạch chắc chắn

Võng mạc (cắt dọc mắt)

a) Cắt dọc mắt

b) Cắt ngang võng mạc, mô tả cấu trúc từng lớp của nó

c) Cấu trúc một tế bào nón và một tế bào que riêng rẽ

d) Nối khớp thần kinh (liaison synaptique) ở vùng cơ sở tế bào que e) Những khúc ngoài của tế bào que

f) Nối khớp thần khinh que với những tế bào mõng mạc khác

3) Hố màng lưới (fovéa), tế bào hình nón và hình que:

Lấy bất kỳ một vật Ta biết là chúng truyền những tia sáng Những tia này hội tụ trên một vùng của giác mạc: hố màng lưới, là một vùng mà nơi đó mắt thu nhận cao nhất Hố màng lưới chứa một số lớn tế bào tiếp thu là những neurone đẵ được bổ túc như ta vừa nói

Có 3 loại Tế bào hình nón:

Nón S nhạy cảm với những sóng ngắnNón M: nhạy cảm với những sóng trung bình

Nón L: nhạy cảm với những sóng dài

Những nón S nhạy cảm với màu xanh dương

Trong mắt có 100 triệu tế bào que, 4 triệu tế bào nón và chỉ 1 triệu tế bào hạch đủ bảo đảm sự dẫn truyền của thần kinh não