Chăm sóc tại nhà sau cơn tai biến pptx

Chăm sóc tại nhà sau cơn tai biến Để giảm bớt các di chứng và phòng tái phát tai biến mạch máu não, khi trở về nhà sau giai đoạn cấp cứu, bệnh nhân phải được chăm sóc và điều trị theo

Chăm sóc tại nhà sau cơn tai biến

Để giảm bớt các di chứng và phòng tái phát tai biến

mạch máu não, khi trở về nhà sau giai đoạn cấp cứu,

bệnh nhân phải được chăm sóc và điều trị theo chế

độ đặc biệt

Ngoài việc chăm sóc

“Tai biến mạch máu não” là thuật

ngữ chung để chỉ các bệnh nhồi

máu não do tắc mạch não, và

chảy máu não Bệnh có thể gây

đột tử hoặc liệt nửa người, thất

ngôn, rối loạn tâm thần Nhiều

trường hợp được cứu sống

nhưng có thể tàn phế suốt đời,

giảm tuổi thọ và không còn khả

năng lao động

về dinh dưỡng đầy đủ

cho người bệnh, cũng

cần quan tâm đến tinh

thần để việc hồi phục

sau bệnh được nhanh

chất minh hoạ Ảnh:

L.H.T

Cho bệnh nhân ăn đúng, ăn đủ

Khi xảy ra tai biến mạch máu não, hầu hết người bệnh

đều nằm tại giường hoặc đi lại hạn chế nên nhu cầu năng

lượng sẽ thấp hơn bình thường Chính vì vậy, phải tuỳ

từng trường hợp bệnh nặng hay nhẹ mà có một chế độ

dinh dưỡng và cách chăm sóc khoa học, hợp lý

Đối với trường hợp ăn được: nên cho ăn uống như người

bình thường, nếu ăn ít thì tăng thêm bữa Thực phẩm chế

biến phải phù hợp với khả năng nhai: cắt nhỏ, băm

nhuyễn, nấu cho mềm Thức ăn phải cân đối và đáp ứng

các chất dinh dưỡng cần thiết như chất đạm từ thịt, cá,

trứng, sữa, tôm, cua, đậu hũ, đậu phộng, mè…; chất bột

đường từ cơm, xôi, bắp, khoai, bánh mì ; chất béo như

dầu, bơ, mỡ ; rau củ quả và trái cây

Đa số người bệnh đều nằm tại giường hoặc đi lại hạn chế

nên nhu cầu năng lượng thấp hơn so với bình thường,

mỗi ngày chỉ cần 25 – 30kCal/kg Chú ý, khi ăn phải lạt

hơn bình thường, uống đủ nước (40ml/kg cân nặng/ngày)

Dấu hiệu đủ nước là tiểu nhiều (đêm tiểu một – hai lần),

môi không khô, không khát nước Ăn đúng sẽ giúp da

người bệnh hồng hào, không viêm loét; niêm mạc không

bị lở loét; cân nặng đạt mức lý tưởng; cơ chắc; tóc mượt,

không rụng

Đối với người bị tai biến nặng: không tự ăn được, phải

nuôi ăn qua ống thông mũi, dạ dày, mỗi ngày cần cung

cấp 1.800 – 2.000ml sữa (nên dùng sữa bột) hoặc 1 lít

cháo xay (nên sử dụng men amylaz để làm lỏng cháo,

nhằm tránh nghẹt ống) Ngoài ra còn có các loại bột dinh

dưỡng cao năng lượng, cần 750 – 1.500ml/ngày Nên cho

ăn năm bữa/ngày, bơm 15 – 20 phút/bữa Khoảng cách

giữa các bữa ăn từ hai – ba giờ tuỳ theo lượng thức ăn

Tư thế khi cho ăn là nửa nằm nửa ngồi

Chú ý khi cho ăn qua ống thông, nếu bệnh nhân bị nôn,

đầy bụng hay tiêu chảy thì phải giảm lượng thức ăn, giảm

độ đậm của thức ăn bằng cách nhỏ giọt liên tục Những

biến chứng trên nếu không cải thiện, cần hỏi ý kiến bác sĩ

điều trị và bác sĩ dinh dưỡng Cũng cần kiểm tra lượng

thức ăn ứ đọng trước bữa ăn mới, nếu còn trên một nửa

thì tham khảo ý kiến bác sĩ

Tăng cường tập luyện

Trong trường hợp bệnh diễn tiến nặng, người bệnh chưa

tự vận động được, người nhà cần giúp người bệnh thay

đổi tư thế ba giờ một lần để tránh loét Mỗi lần lật người,

có thể xoa rượu, cồn hoặc phấn rôm vào lưng, mông và

các vị trí bị tì đè khác

Ai dễ bị tai

biến?

Có nguy cơ tai

biến mạch máu

não cao là những

người trên 55

tuổi, người bị

tăng huyết áp, đái

tháo đường, xơ

vữa động mạch,

rối loạn lipit máu,

các bệnh mạch

vành, van tim,

loạn nhịp tim, hút

Đối với trường hợp nhẹ hơn, tuỳ mức

độ di chứng liệt, cần đề ra một kế

hoạch cụ thể cho bệnh nhân tập luyện

hàng ngày Cố gắng để cho họ tự làm

ở mức tối đa, người nhà chỉ hỗ trợ

hoặc giúp đỡ khi bệnh nhân không thể

tự làm

Quá trình tập luyện đòi hỏi sự kiên trì của cả bệnh nhân

và người hướng dẫn Nên duy trì việc này cả khi các di

chứng đã được khắc phục Trong sáu tháng đầu tiên, tập

thuốc lá, béo phì

– thừa cân, lười

vận động và bị

stress nặng hay

thường xuyên

cho bệnh nhân đi bộ mỗi ngày khoảng năm phút; cho tập

những động tác như cầm cốc, cầm sách, gấp quần áo, tập

cầm nâng những đồ vật kích cỡ, nặng nhẹ khác nhau Mỗi

ngày tập luyện khoảng 20 phút cho đến khi bệnh nhân tự

làm được động tác này Nếu bệnh nhân không thể tự làm,

có thể tập bằng các dụng cụ trợ giúp tay hoặc chân

Ngoài sáu tháng, tăng cường đi bộ Nếu bệnh nhân mất

tiếng nói, nên cho nghe và đọc các câu chuyện trên báo

chí, truyền hình, rồi ngay lập tức cho bệnh nhân kể lại câu

chuyện Tập những kỹ năng này với độ khó tăng dần,

khoảng 20 giờ mỗi tuần Với những bệnh nhân bị liệt nửa

người, phải tập luyện những động tác hỗ trợ như tự

chuyển từ giường qua xe lăn hoặc tự di chuyển bằng kỹ

năng dùng một tay Sự tập luyện tích cực với cường độ

cao (16 giờ hoặc hơn mỗi tuần) có tác dụng hồi phục tốt

hơn hẳn những bệnh nhân chỉ tập luyện vài giờ mỗi tuần

Phòng bệnh tái phát

Cẩn thận giữ thân nhiệt hợp lý khi thời tiết chuyển lạnh

hay khi nắng nóng Tránh tắm khuya hoặc ở nơi gió lùa,

nhất là với người bị cao huyết áp Tránh trạng thái căng

thẳng thần kinh, xúc động mạnh Tránh mất ngủ Điều trị

các nguyên nhân gây tai biến mạch máu não như tăng

huyết áp, xơ vữa động mạch, tiểu đường, rối loạn nhịp

tim Tránh táo bón, kiêng rượu bia, thuốc lá và các chất

kích thích Tránh vận động thể lực quá mức như mang

vác nặng, chạy nhanh, phòng ngừa tình trạng đông máu

bằng thuốc…