Tiểu luận Phân tích kinh tế Nigeria Hồn cảnh lịch sử: Trước năm 1500, mảnh đất Nigeria tồn vương quốc Borno miền bắc, vương quốc Haussa miền tây vương quốc Yorbura miền nam Đến kỷ16, vương quốc tương đối phát triển có giao lưu với người Châu Âu Giữa kỷ 19, thực dân Anh bắt đầu xâm chiếm Nigeria Sau Chiến tranh giới thứ hai, Anh Nigeria tự trị Năm 1957, Chính phủ tự trị thành lập miền tây hai năm sau thành lập miền bắc Nigeria Ngày 1/10/1960, Nigeria thức tuyên bố độc lập Những thập kỷ qua, tình hình trị xã hội Nigeria có nhiều biến động với đảo chính, nội chiến, tranh giành quyền lực tộc miền nam miền bắc Từ cuối năm 1998, sau bầu cử Quốc hội Tổng thống, tình hình Nigeria dần vào ổn định Thể chế trị: thể Cộng hịa, đứng đầu Nhà nước Chính phủ Tổng thống Nhà nước Nigeria Nhà nước Liên bang bao gồm 36 bang, bang có thống đốc đứng đầu Quốc hội lưỡng viện gồm Thượng viện (109 ghế) có nhiệm kỳ năm Hạ viện (360 ghế) có nhiệm kỳ năm Tổng quan phát triển kinh tế : Trong năm 70 80, với dân số lớn Châu Phi nguồn thu ngoại tệ lớn từ dầu mỏ, Nigeria nước có kinh tế mạnh Châu Phi Tuy nhiên, sang thập kỷ 90, với việc giá dầu giảm sút thị trường giới bất ổn trị xã hội nước, kinh tế Nigeria tăng trưởng chậm lại Nền kinh tế Nigeria nhạy cảm với biến động giá dầu Trong thời gian gần đây, Chính phủ Nigeria thực số cải cách kinh tế đẩy mạnh tư nhân hóa, bỏ dần trợ cấp đấu tranh chống tham nhũng để dần làm cho kinh tế Nigeria trở nên đa dạng hóa Trong cấu GDP Nigeria, công nghiệp chiếm tỷ trọng cao phụ thuộc nặng vào dầu mỏ Nigeria nước sản xuất dầu lớn thứ giới lớn thứ Châu Phi sau Libi Nigeria thành viên OPEC, đồng thời nước cung cấp dầu chủ yếu cho Tây Âu M ỹ Hiện nay, ngành cơng nghiệp khí đốt phát triển nên Chính phủ Nigeria hy vọng phụ thuộc vào dầu mỏ giảm xuống thời gian tới M ặc dù ngành cơng nghiệp dầu khí thống trị kinh tế, Nigeria nước nông nghiệp Lực lượng lao động ngành nông nghiệp chiếm 60-70% dân số Các nơng sản khoai lang, sắn, ngơ, lúa miến, kê, lạc, cà phê, cacao, mía, chè, dầu cọ, gạo Nhìn chung sản lượng nơng nghiệp chưa đáp ứng nhu cầu nước hàng năm Nigeria phải nhập khối lượng lớn lương thựcLĩnh vực dịch vụ chiếm mức tỷ trọng thấp so với nước phát triển khác Các hoạt động dịch vụ ngân hàng, viễn thơng, giao thơng vận tải Hoạt động xã hội : Nigeria quốc gia có bất ổn trị, xung đột tôn giáo diễn khiến đời sống người dân trở nên khó khăn Các lĩnh vực giáo dục, y tế, quyền người, phúc lợi xã hội quốc gia chưa thực ý I Tổng quan Nigeria Tên quốc gia: Cộng Hòa liên bang Nigeria (Federal Republic of Nigeria) Địa lý: ( Quốc kì) ( Bản đồ Nigeia) Quốc gia liên bang Tây Phi, Bắc giáp Niger, Nam giáp vịnh Guinea, Đông giáp Cameroon, Đông Bắc giáp Chad, Tây giáp Bénin Địa hình mấp mơ vùng cao nguyên sa thạch phía Bắc, thoải dần phía vùng đồng thuộc lưu vực sông Niger sông Benue phía Nam vùng chậu quanh hồ Chad Vùng bờ biển đầy cát Vùng châu thổ sông Niger bao quanh khu rừng sú vẹt Nigeria quốc gia đông dân châu Phi với 200 nhóm dân tộc khác chung sống sử dụng ngơn ngữ riêng Phía Nam vùng đất nhộn nhịp đất nước, nơi tập trung phần lớn số dân thị Các sơng Sơng Niger (4.200 km), sông Benue (1.083 km), sông Kaduna Tơn giáo , sắc tộc: - Sắc tộc: Có 250 nhóm sắc tộc, chủ yếu : Hausa Fulani 29%, Yoruba 21%, Igbo (Ibo) 18%, Ijaw 10%, Kanuri 4%, Ibibio 3,5%, Tiv 2,5% - Tôn giáo: Hồi giáo 50%, Cơ đốc giáo 40%, tín ngưỡng địa 10% Ngơn ngữ : Anh ( thức), Hausa, Fulani, Yoruba, Igbo Thủ đô : Abuja Ngày độc lập : 1- 10- 1960 ( từ Anh) Hệ thống luật pháp: dựa theo luật Anh luật Hồi giáo Diện tích tổng 923,768.00 km² đất 910,768.00 km² nước 13,000.00 km² 135 triệu người Dân số (2007) Mật độ dân cư (2007)146.17 người/km² 10 Khí hậu Khí hậu tương đối đa dạng: miền Nam chịu ảnh hưởng khí hậu xích đạo nóng ẩm; miền Trung chịu ảnh hưởng khí hậu nhiệt đới, miến Bắc chịu ảnh hường khí hậu hoang mạc khơ nóng Vùng biển có lượng mưa lớn, sâu vào nội địa lượng mưa giảm dần 11 Tài nguyên thiên nhiên Dầu mỏ, khí đốt, thiếc, columbit (khống vật màu đen, ánh kim, khoáng quặng chủ yếu nguyên tố niobi), quặng sắt, chì, kẽm, than đá, đá vôi 12 Môi trường: Nạn phá rừng; đất bị bạc màu; sa mạc hóa; nạn hạn hán miền Bắc làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến nông nghiệp vùng đất nghèo II Lịch sử Nigeria: - Nigeria đời khoảng kỷ 11 trước Công nguyên với Vương quốc Borno miền Bắc, Vương quốc Haussa miền Tây Vương quốc Yoruba miền Nam Đến kywr 16, Vương quốc tương đối phát triển có giao lưu với Châu Âu Năm 1849, đế quốc Anh xâm chiếm Nigeria, đến năm 1914 đặt toàn l;ãnh thổ Nigeria cai trị chung toàn quyền Anh Từ năm 1920, sau chiến tranh giới II, phong trào đấu tranh đòi độc lập nhân dân Nigeria lên mạnh mẽ Trước tình hình đó, Anh buộc phải Nigeria tự trị - Ngày 1/10/1960 Nigeria trao trả độc lập Ông Abukaba Towoga Balawa làm Thủ tướng Ba năm sau (1/10/1960) Nigeria tuyên bố láy tên nước Cộng hòa Liên bang Nigeria, nằm khối liên hiệp Anh III Chính trị  Chính thể Cộng hịa Tổng thống  Khu vực hành 36 bang địa hạt thủ đô liên bang  Hiến pháp Ban hành năm 1979, sửa đổi năm 1998  Cơ quan hành pháp Đứng đầu Nhà nước Chính phủ Chủ tịch Hội đồng cầm quyền lâm thời kiêm Tổng tư lệnh lực lượng vũ trang Tổng thống bầu theo phổ thông đầu phiếu, nhiệm kì năm (khơng q hai nhiệm kì)  Cơ quan lập pháp Quốc hội lưỡng viện: Thượng nghị viện gồm 109 thành viên, bang thành viên thành viên dành cho vùng thủ đô liên bang, bầu theo phổ thơng đầu phiếu, nhiệm kì năm Hạ nghị viện gồm 360 thành viên, bầu theo phổ thơng đầu phiếu, nhiệm kì năm  Cơ quan tư pháp Tòa án Tối cao, thẩm phán Hội đồng cầm quyền lâm thời bổ nhiệm; Tịa thượng thẩm liên bang, thẩm phán Chính phủ liên bang bổ nhiệm dựa tư vấn Ủy ban tư vấn quan tòa  Chế độ bầu cử Từ 18 tuổi trở lên, phổ thông đầu phiẽu  Tham gia tổ chức quốc tế ACP, AfDB, AU, C, ECOWAS, FAO, G-15, G-24, G- 77, IAEA, IBRD, ICAO, ICC, ICCt, ICRM , IDA, IDB, IFAD, IFC, IFRCS, IHO, ILO, IM F, IM O, IM SO, Interpol, IOC, IOM , IPU, ISO, ITSO, ITU, ITUC, M IGA, M INURSO, M ONUC, NAM, OAS (quan sát viên), OIC, ONUB, OPCW, OPEC, PCA, UN, UNCTAD, UNESCO, UNHCR, UNIDO, UNITAR, UNM EE, UNM IL, UNMIS, UNM OVIC, UNOCI, UNWTO, UPU, WCO, WFTU, WHO, WIPO, WMO, WTO  Nigeria theo chế độ đa đảng, có quốc hội lưỡng viện, Tổng thống đồng thời người đứng đầu phủ Khơng có nguyên thủy quốc gia Nigeria nằm khối liên hiệp Anh  Đảng phái trị : Đảng dân chủ nhân dân (PDP) – Đảng tổng thống Obasanjo, Đảng Toàn dân ( All people Party), Đảng liên minh dân chủ (Aliance for Democacy), số Đảng khác  Tình hình nay:  Sau ông Abacha vào tháng 6/1998, tướng Abdul Salam Abubakar, Tổng tư lệnh lực lượng vũ trang nhận chức thành lập nội gồm thành phần dân quân Tháng 12/1998 tiến hành bầu cử quyền địa phương tháng 2/1999 bầu cử quốc hội , Đảng dân chủ nhân dân (PDP) ông Olusegun Obasanjo ( tướng hưu) giành thắng lợi lớn (181/360 đại biểu quốc hội 56/109 Thượng nghị sĩ) Cũng năm 1999, Hiến pháp thông qua  Ngày 27/2/1999 diễn tổng tuyển cử bầu tổng thống theo chế độ dân chủ đa đảng Ông olusegun Obasanjo trúng cử tái đắc cử tổng thống bầu cử tháng 4/2003 với 61,9% số p hiếu bầu Theo quy định Hiến pháp, Tổng thống khơng có quyền tranh cử q nhiệm kỳ Tháng 4/2007, Nigeria tổ chức bầu cử Tổng thống  Tháng 5/2007, ông Umaru Yar Adua trứng cử Tổng thống với 70% số p hiếu bầu, đánh dấu việc lần quyền dân cầm quyền thay cho quyền quân trước  Quốc hội Nigeria: Quốc hội Nigeria có hai viện Thượng viện Hạ viện Thông thường, Hạ viện đại diện cho toàn thể nhân dân quốc gia, Thượng viện đại diện cho vùng, tiểu bang nhằm bảo đảm đa dạng thực thể thống M ối quan hệ liên bang tiể bang thể qua thành phần Thượng viện Nigeria  M ỗi tiểu bang có số lượng nghị sỹ mà không phụ thuộc vào dân số Quy định góp phần cân quyền lực tiểu bang Các thượng nghị sỹ Quốc hội liên bang nghị viện tiểu bang bầu theo đề cử Thống đốc bang Do đó, nói chế đại diện Nigeria phản ánh lợi ích quyền tiểu bang đại diện trực tiếp cho dân cư tiểu bang  Thượng viện Nigeria thiết chế thu hút tham gia vùng địa phương vào vấn đề quốc gia, lẽ thượng nghị sỹ thành viên đảng Điều góp phần làm cho chế độ liên bang Nigeria có sức sống so với nhiều nước, nơi quyền lực tập trung nhiều quyền liên bang Ngoài ra, giống nhiều nước phát triển, Thượng viện Nigeria bao gồm đại diện tầng lớp bình dân, nhóm thiểu số  Vốn nằm quyền bảo hộ Anh, Thượng viện Nigeria có đặc điểm giống với Thượng viện Anh chỗ quan thực quyền việc sửa đổi đạo luật ngân sách, tài Khi có khác biệt hai viện xem xét dự luật ngân sách, tài chính, Chủ tịch Thượng viện thành lập Ủy ban Tài hỗn hợp để xem xét dự luật Nếu Ủy ban Tài hỗn hợp khơng giải mâu thuẫn, hai viện họp chung để tìm giải pháp dung hòa Đối với đạo luật khác, Thượng viện Nigeria có thẩm quyền trì hỗn việc thơng qua tháng Ngược với đặc điểm nói trên, đặc điểm hạn chế tham gia tiểu bang vào vấn đề liên bang Nó biến Thượng viện thành quan có tính tư vấn quan lập pháp Tuy nhiên, Thượng viện có tiếng nói quan trọng việc sửa đổi Hiến pháp đệ trình dự luật Trong trường hợp dự luật xuất phát từ Thượng viện, phải Hạ viện xem xét thơng qua trước chuyển cho Tổng thống ký ban hành  Hơn nữa, Thượng viện Nigeria bị tách rời khỏi quyền lực thực tế Chính phủ chịu trách nhiệm trước Hạ viện Anh không phụ thuộc vào Thượng viện, chí trưởng phải đồng thời hạ nghị sỹ Tuy nhiên, Thượng viện có quyền phê chuẩn ứng viên vào ghế trưởng Tổng thống đề xuất Chủ tịch Thượng viện có vai trị quan trọng q trình luận tội Tổng thống Phó Tổng thống Bởi Chủ tịch Thượng viện có thẩm quyền tiếp nhận kiến nghị luận tội, yêu cầu Chánh án Tòa án Tối cao thành lập Ban hội thẩm để điều tra Còn trường hợp Tổng thống có vấn đề sức khỏe, Chủ tịch Thượng viện thành lập Ban hội thẩm y khoa để kiểm tra sức khỏe Tổng thống Ngoài ra, trường hợp chức danh Tổng thống Phó Tổng thống bị trống, Chủ tịch Thượng viện tạm giữ chức Tổng thống vòng ba tháng Bên cạnh đó, Hiến pháp quy định cho Thượng viện thẩm quyền phê chuẩn ứng viên vào chức danh Chánh án Toà án Tối cao Nigeria, Chánh án Toà án Thượng thẩm, Chánh án Toà án cấp cao liên bang Tổng thống đề xuất IV Thể chế kinh tế Nigeria:  Khi thuộc địa Anh: - Nền kinh tế Nigeria đơn nông nghiệp trì trệ Khi Anh xâm chiếm Nigeria để mở rộng thị trường xây dựng tảng cho kinh tế Nigeria ngành công nghiệp khai thác mỏ - Những người dân Nigeria trở thành nô lệ cho hầm mỏ, nhà máy Anh  Khi Nigeria giành độc lập: Sau phong trào đấu tranh giành tự Châu Á Châu M ỹ La Tinh lan rộng đến Châu Phi buộc Anh phải trao trả độc lập cho Nigeria vào năm 1960, Từ kinh tế Nigeria bước sang trang sử mới, chia thành giai đoạn sau: Giai đoạn 1: Từ năm 1960- 1998 Đây giai đoạn Nigeria nằm cai trị phủ quân độc tài 1.1 Từ năm 1960- 1970: Đây giai đoạn Nigeria có bất ổn trị, nội chiến - Chính phủ Nigeria ban hành Luật M ỏ theo phủ có quyền can thiệp vào khu vực này, không cho công ty tham gia khai thác - Trong giai đoạn phủ Niegria can thiệp sâu vào kinh tế - Nền kinh tế bị suy thoái giảm sút 1.2 Những năm 1970 - 1980: Khủng hoảng dầu mỏ diễn - Nigeria nước xuất dầu mỏ nên thu nhiều ngoại tệ  Nigeria lên mẫu hình dân cư kinh tế phát triển - Năm 1971 Nigeria tham gia vào tổ chức dầu mỏ OPEC trở thành nước sản xuất dầu thứ khu vực Châu Phi sau LiBi đứng thứ giới - Nigeria không theo thể chế kinh tế tự hóa thương mại cạnh tranh bình đẳng - Những năm 1980, Nigeria không sử dụng hiệu nguồn tài nguyên dầu mỏ Từ năm 1980 – 1990 thu nhập bình quân đàu người : 290 USD nước hạ Sahara 490 USD/ người/năm 1.3 Những năm 1990: Đây giai đoạn giá dầu mỏ thị trường giảm sút bất ổn trị xã hội nước - Trong giai đoạn tăng trương Nigeria chậm lại bình quân 2%/ năm - Năm 1991 nước ECOWAS điều chỉnh mức thuế hải quan nội khu vực xuống 25% 91 mặt hàng - Luật thuế quan ( cho hàng hóa bán phá giá hàng hóa bảo hộ) năm 1958 Nigeria cho phép áp dụng loại thuế đặc biệt đánh vào hàng hóa bị coi bán phá giá hay tổ chức phủ bên ngồi lãnh thổ Nigeria bảo hộ Năm 1991, luật sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với điều khoản đa phương mà Nigeria tham gia ký kết Các điều khoản đạo luật sử dụng xuất nguy đe dọa ngành công nghiệp mũi nhọn hay tiềm Nigeria, việc áp dụng không trái với cam kết Ngeria thỏa thuận quốc tế - Những mặt hàng miễn thuế gồm: thuốc men, dược phẩm, sách báo, tạp chí, văn phịng phẩm, sản phẩm dành cho trẻ em Các nguyên liệu thô nhập để làm hàng xuất miễn thuế hải quan, thuế tiêu thụ đặc biệt loại thuế khác - Trợ cấp giảm thuế: Các nhà sản xuất, chế tạo miễn giảm thuế thu nhập doanh nghiệp năm đầu hoạt động với điều kiện trị giá xuất nhà sản xuất phải đạt 50% doanh số mình.Để hưởng ưu đãi này, nhà sản xuất phải gửi đơn xin trợ cấp hay giảm thuế chứng từ thể trị giá số lượng sản phẩm vòng năm liên tục tới NEPC NEPC xem xét định có trợ cấp hay giảm thuế cho nhà sản xuất hay không, trợ cấp, giảm thuế %  Thành lập nguyên tắc chi tiêu công giữ mức thâm hụt ngân sách không vượt 5% GDP - Những thay đổi cấu kinh tế vĩ mơ:  Giảm vai trị phủ tham gia vào q trình sản xuất hàng hóa, mặc khác tăng vai trị phủ hoạt động điều tiết kinh tế  Nigeria tiếp tục đẩy mạnh q trình tư nhân hóa xác định rõ tư nhân hóa, điều chỉnh, tự thương mại chìa khóa thành cơng cho nề kinh tế  Phối hợp chiến lược phát triển kinh tế quốc gia khu vực nông nghiệp công nghiệp  Vượt qua lỗ hổng vầ sở hạ tầng đặc biệt lĩnh vực phục vụ đời sống dân cư, sản xuất: điện, nước, giao thông  Giải vấn đề việc cấp vốn, huy động nguồn tiết kiệm đầu tư dài hạn  Tạo điều chỉnh có hiệu bao gồm tiêu chuẩn mơi trường V Hoạt động ngoại thương: Tình hình hoạt động ngoại thương: - Nigeria nước có ngoại thương lớn thứ Châu Phi Trong thập kỷ 90, ngoại thương tăng bình qn 3,6%/năm, xuất tăng 4,6%/ năm nhập tăng 2,2%/ năm Tuy nhiên tăng trưởng khơng mang tính ổn định, thay đổi thất thường hang năm Đáng lưu ý Nigeria ln trì mức xuất siêu lớn - Dầu mỏ sản phẩm dầu mỏ bình quân chiếm khoảng 95% kim ngạch xuất Nigeria Vì biến động giá dầu thị trường giới mang tính định xuất nước Năm 2000, xuất dầu đạt 19,6 tỷ USD Năm 2001, số giảm xuống 17,6 tỷ USD Ngoài dầu sản phẩm từ dầu, số mặt hàng xuất khác bông, cà phê, than đá, quặng sắt, cacao cao su - Các mặt hàng nhập Nigeria gồm: máy móc cơng nghiệp, hóa chất, phương tiện vận tải, tư liệu sản xuất, đồ gia dụng lương thực – thực phẩm Đặc biệt, gạo mặt hàng nhập quan trọng Nigeria Ước tính năm Nigeria nhập khoảng từ 1,5- 1,7 triệu gạo, chủ yếu gạo đồ Gạo nhập vào Nigeria từ nguồn khác quan quản lý nhà nước khơng kiểm sốt Do khả tốn thị trường Nigeria bị giảm sút nhiều so với thời gian trước hình thức mua bán thơng qua mở tín dụng (L/C) bị thu hẹp phương thức “ trả tiền – nhận hàng” mở rộng - Bạn hàng Nigeria: M ỹ, EU, Trung Quốc, Ấn Độ, Brazil,Pháp, Tây Ban Nha, Đức, M ỹ bạn hàng lớn Năm 2000, thị trường xuất là: Mỹ (36%), Ấn Độ 9%, Tây Ban Nha 8%, Brazil 6%, thị trường nhập :Anh 11%, Đức 10%, M ỹ 9%, Pháp 8% Trung Quốc 6% - Nigeria nước nhập dịch vụ thương mại lớn Giá trị nhập tăng từ 1,9 tỷ USD năm 1990 lên xấp xỉ tỷ USD năm 2001 Cũng nước Tây Phi khác, Nigeria phụ thuộc vào nước phương Tây nhiều hình thức dịch vụ tài ngân hàng, bảo hiểm, giao thơng vận tải,…Ngược lại, xuất dịch vụ Nigeria không tăng, năm 1990 dạt 965 triệu USD, đến năm 2000 đạt 1.005 triệu USD Biểu đồ 1: Hoạt động xuất nhập Nigeria giai đoạn 2000 - 2006 Hạn chế: Do tình hình trị xã hội không ổn định xảy xung đột đảng, sắc tộc, Nigeria thị trường hấp dẫn nhà đầu tư nước Từ năm 19972001, tổng vốn FDI vào nước đạt 5,6 tỷ USD, đứng thứ Châu Phi Đầu tư chủ yếu đến M ỹ số nước Tây Âu tập trung vào lĩnh vực dầu khí Quan hệ ngoại thương Việt Nam – Nigeria: - Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao: 25/5/1976 - Tháng 6/2001, Việt Nam kí hiệp định thương mại với Nigeria - Ngày 17 – 18/4/2005, Tổng thống Nigeria Olusegun Obasanjo đồng thời chủ tịch đương nhiệm AU sang thăm Việt Nam M ục đích chuyến thăm: Nigeria mong muốn trao đổi kinh nghiệm với Việt Nam lĩnh vực nông nghiệp, phát triển doanh nghiệp vừa nhỏ dầu khí - Từ ngày 23 – 25/11/2005, quốc vụ Bộ ngoại giao Nigeria thăm Việt Nam Nhân dịp phủ hai nước ký hiệp định hợp tác kinh tế, thương mại, văn hóa, khoa học cơng nghệ - Từ ngày 10 – 12/12/2006, Thứ trưởng ngoại giao Vũ Dũng thăm Nigeria nhằm thúc đẩy hợp tác hai nước, đặc biệt lĩnh vực dầu khí, nơng nghiệp nuôi trồng thủy sản Bảng 4:Kim ngạch xuất nhập Việt Nam – Nigeria, 2001 – 2006 - Đơn vị : triệu USD Năm Tổng kim ngạch Xuất Nhập 2001 19,634 8,157 11,477 2002 15,368 9,408 5,960 2003 20,9 10,8 10,1 2004 26 12 14 2005 48 17,6 30,4 tháng 2006 13,207 10,737 2,470 - Nguồn : Tổng cục Hải quan Việt Nam - - Những mặt hàng mà Việt Nam có khả xuất vào thị trường săm lốp loại, gạo, hàng dệt may, sản phẩm cao su, thủ công mỹ nghệ, cà phê, chè, vật liệu xây dựng, sản phẩm nhựa điện tử Riêng gạo, Nigeria thị trường tiêu thụ lớn với mức nhập thức hàng năm lên tới 1,5-1,7 triệu - Ngược lại, Việt Nam nhập số mặt hàng mà Nigeria mạnh nước có nhu cầu sở giá chất lượng hợp lý nhựa, nguyên liệu, phân bón Đặc biệt, ngành công nghiệp chế biến hạt điều Việt Nam tương đối phát triển Việc tìm kiếm nguồn nguyên liệu để phục vụ chế biến hạt điều xuất vấn đề cần thiết nước chưa đáp ứng đủ Trong số nguồn cung cấp hạt điều thô, Nigeria thị trường quan trọng - Với việc Cơ quan đại diện Thương mại ta thành lập vào hoạt động Lagos tạo điều kiện thuận lợi cho việc tăng cường trao đổi hợp tác thương mại hai nước - Ngày 12/11/2007 có 12 tập đoàn kinh tế Nigeria sang thăm Việt Nam, Nigeria đưa mong muốn hợp tác với Việt Nam, tìm hiểu ngành trồng trọt, chế biến bn bán khoai mì ( sắn) sản phẩm từ khoai mì Việt Nam, sách phát triển nông nghiệp hợp tác với doanh nghiệp Việt Nam lĩnh vực nông nghiệp VI Hệ thống kinh tế Nigeria: - Cơ chế kinh tế Nigeria: thị trường có điều tiết nhà nước Giai đoạn 1: Từ năm 1960 – 1998 : Kinh tế Nigeria chủ yếu độc quyền nhà nước, khu vực tư nhân hóa có hội Các hoạt động khai thác mỏ dầu to tập đồn dầu khí nhà nước đảm nhiệm Thuế nhập mặt hàng cao để bảo hộ hàng hóa nước - Giai đoạn 2: Từ năm 1999 – nay: Vai trò khu vực nhà nước dần giảm xuống, khu vực tư nhân có hội đầu tư Nhà nước không can thiệp vào hoạt động nhập gạo mà để công ty tư nhân đảm nhận, nhà nước can thiệp bàng thuế nhằm bảo hộ sản xuất gạo nước - Vai trị phủ: Chính phủ Nigeria đóng vai trị tích cực phát triển kinh tế.Như nước châu M ỹ La Tinh, nhờ vào sách thay nhập để phát triển cơng nghiệp nước nhà, Chính sách thể cách, Trước tiên công nghiệp Nigeria bao gồm ngành dệt, xe động cơ, dụng cụ gia đình, sản xuất kính thiết bị bảo vệ nghiêm ngặt hàng rào thuế quan Các thuế quan liên tục gia tăng dẫn đến việc giảm tỷ lệ gia tăng hàng hóa Thứ là: lĩnh vực ngành công nghiệp sản xuất khác hưởng tối ưu sách thuế bao gồm giảm nhanh trợ giúp đặc biệt từ thuế giai đoạn 3- năm tùy thuộc vào tổng vốn địa phương đầu tư Thứ : nhiều thương nhân giỏi làm việc cho Nigeria Điều hạn chế lượng thu hút người nước ngồi ngành cơng nghiệp địa phương - Chính phủ Nigeria dựa vào kế hoạch kinh tế để tạo điều kiện thuận lợi cho q trình phát triển kinh tế xã hội thơng qua việc tạo mục đích ưu tiên quỹ hiệp hội quỹ tín dụng đề xuất M ột gồm quỹ tiền tệ giới, có quỹ dầu khí thành lập năm 1995 để mở rộng vốn ngân sách Bất kì khoản doanh thu từ dầu dành để xây dựng sở hạ tầng cải thiện mức sống người dân thông qua kênh phát triển ngành dịch vụ Ban đầu quỹ tài trợ cho phát triển tăng giá gấp dầu mỏ năm 1994 Các dự án để cải thiện sở hạ tầng ngành dầu mỏ như: xây dựng đường ống dẫn dầu, nhà máy tinh chế trách nhiệm tập đồn dầu khí quốc gia Nigeria sở hữu - Chi tiêu phủ: Ngành kinh tế quốc doanh Nigeria đóng vai trị quan trọng hệ thống kinh tế Nigeria Phần lớn chi tiêu Chính phủ hàng hóa, dịch vụ xây dựng mua từ thị trường nước - Khu vực tư nhân: Lĩnh vực tư nhân kinh tế Nigeria tăng đáng kể suốt thời gian độc lập tiếp sau Tổng vốn đầu tư cố định cá nhân tăng từ mức thấp nửa tổng vốn đầu tư cố định năm 1960 lên tới 65% năm 1975 Hầu hết việc gia tăng dẫn đến hình thức đầu tư trực tiếp nước Nhờ vào đầu tư cá nhân nói chung đầu tư trực tiếp nước ngồi nói riêng khuyến khích đầu tư nội địa cá nhân nước ngồi việc khuyến khích tài trợ để đầu tư lĩnh vực mà góp phần đáng kể cho phát triển kinh tế - Kết quả: Các doanh nghiệp Nigeria thành lập lượng doanh nghiệp nhỏ đa dạng khác Việc dễ để bắt đầu, chí người đàn ơng hay người phụ nữ mà có trình độ học vấn, kinh nghiệm kinh doanh hạn chế, có hội để tham gia vào lĩnh vực kinh doanh Các doanh nghiệp Nigeria chủ yếu có quy mơ vốn nhỏ, kỹ thuật cịn hạn chế, lực lượng lao động không chuyên nghiệp bán chuyên nghiệp Thị trường cung cấp sản phẩm doanh nghiệp tư nhân Nigeria chủ yếu thị trường địa phương Hạn chế doanh nghiệp : khó khăn để huy động vốn bí cơng nghệ VII Chất lượng dân số, văn hóa- xã hội Chất lượng dân số:  Dân số: 135 triệu người  M ật độ dân số: 146,17 người /km2  Tốc độ tăng dân số: 2,38% tốc độ tăng dân số giảm so với giai đoạn 1980 – 1997 là: 2,9% -  Tỷ lệ sinh (2007): 40,2% Tỷ lệ chết (2007):16,68% Cơ cấu dân số: - – 14 tuổi: 46,9% - 15 – 64 tuổi: 50,6% - Trên 65 tuổi:2,41% Nigeria có cấu dân số trẻ, thuận lợi cho phát triển nguồn lực lao động  Lực lượng lao động theo lĩnh vực: - Nông nghiệp: 70% - Công nghiệp:10% - Dịch vụ: 20% Như dân số lao động Nigeria chủ yếu nông nghiệp, công nghiệp dịch vụ  Tỷ lệ giới tính nam/nữ (2007) - Lúc sinh :1,03 - Dưới 14 tuổi:1,02 - Từ 15 – 64 tuổi:1,04 - Trên 65 tuổi: 0,91 - Tồn dân: 1,02 Nigeria có nguy bình đẳng giới  Tỷ lệ trẻ tử vong lúc sinh (2007) - Toàn bộ: 95,52% - Nam:102,44% - Nữ: 88,38% Khả tử vong trẻ em sinh ả Nigeria mức cao điều kiện chăm só sức khỏe cho bà mẹ mang thai kém, điều kiện sở y tế chưa đảm bảo  Bình quân số trẻ phụ nữ sinh (2007): 5,45 trẻ  Tuổi thọ trung bình: - Tồn dân: 47,44 tuổi - Nam: 46,83 tuổi - Nữ: 48,07 tuổi M ức tuổi thọ trung bình cịn thấp so với giới  Tỷ lệ người mắc HIV/AIDS độ tuổi 15 – 49 (2003):5,4%  Số người nhiễm HIV/AIDS (2003): 3.600.000 người  Số người chết HIV/AIDS (2003): 310.000 người  Tỷ lệ số người sống mức nghèo (2007): 60% Như nửa dân số Nigeria bị rơi vào cảnh nghèo Văn hóa- xã hội 2.1 Giáo dục:  Tỷ lệ biết đọc biết viết 15 tuổi (2003) - Nam : 75,7%  Toàn dân : 68% Nữ : 60,6% M ỗi bang có giáo dục tiểu học trung học, số bang cịn có giáo dục đại học Hầu hết trẻ em Nigeria học tiểu học, khoảng 1/5 số học lên trung học Ngơn ngữ giảng dạy thức tiếng Anh Chính phủ liên bang tài trợ cho hầu hết trường đại học Nhiều sinh viên nước ngồi du học (do Chính phủ Nigeria trợ cấp)  Ở Nigeria có 47% trẻ em độ tuổi học tới trường Trong nước, Nigeria có 39 sở giáo dục đại học, với khoảng 200.000 sinh viên, chất lượng trường đại học vẫ cịn thấp Nigeria nước có tỷ lệ kỹ sư lành nghề thấp nước giới thứ 2.2 Y tế - Cả nước có khoảng 1/2 số dân chăm sóc mặt y tế Cơ sở vật chất việc chăm sóc sức khỏe vùng nông thôn chưa đầy đủ Các bệnh nhiệt đới cịn phổ biến Nigeria có tỉ lệ tử vong trẻ sơ sinh mức cao - Vào năm 2003, miền Bắc Nigeria ngưng chủng ngừa bại liệt cho trẻ em Các giáo sĩ Hồi giáo bảo thủ cịn kêu gọi tẩy chay chuyện chủng ngừa Họ tố giác nước phương Tây Hoa Kỳ đứng đầu bỏ thêm số chất vào thuốc chủng để làm người Hồi giáo khơng cịn sinh nữa, làm người Hồi giáo mắc bệnh AIDS - Hậu virut gây bại liệt Nigeria lây sang cho 23 quốc gia khác giới trước xem khơng cịn ca bại liệt nào; kể nước xa xôi Indonesia Yemen; làm cho gần 1,500 trẻ em tàn tật suốt đời - Trước tình hình đó, Chính phủ liên bang Nigeria đặt số kế hoạch Đầu tiên hết tất cả, kế hoạch huy động toàn dân cách phát tán thông tin mở chiến dịch tuyên truyền đến tận người dân để giải thích chủng ngừa Kế hoạch tiến hành cách động để bảo đảm chuyện chủng người theo định kỳ trọng trờ thành thơng lệ Thu nhập bình qn đầu người: Bảng 5: Thu nhập bình quân đầu người TN đầu người(USD) 1980 - 2003 2005 2006 1990 Nigeria 290 400 586 620 Các nước hạ Sahara 490 - - 842 Các nước thu nhập thấp - - - 650 Thu nhập bình quân đầu người Nigeria tăng qua năm so với quốc gia hạ Sahara nước có thu nhập thấp thấp Theo thống kê dân số Nigeria sống mức 2USD/ ngày: 92,4% (Theo Nigeria country report 2007) Bảng : S ố dân sống mức US D/ ngày 2US D/ ngày Country Pop ulation below 1$ a Pop ulation below 2$ a day(%) day(%) Coote d’Ivoire 17.7 54.8 Egypt 7.6 51.9 Guinea- Bissau 88.2 96.7 Kenya 50.2 78.1 Lesotho 48.8 74.1 M adagascar 72.3 93.2 Nigeria 31.1 59.9 Rwanda 45.7 88.7 Senegal 54.0 79.6 South Africa 23.7 50.2 Tanzania 10.5 45.5 Tunisia 3.9 22.7 Uganda 69.3 92.2 Zambia 84.6 98.1 Zimbabwe 41.0 68.2 (Nguồn: The World Bank, World Development report, 1998- 1999) Trong giai đoạn 1998- 1999 , có nửa dân số Nigeria Nigeria sống mức USD/ ngày Hiện số tăng lên cho thấy đời sống người dân Nigeria khó khăn - Hệ số GINI(2007): 0,437 chứng tỏ bất bình đẳng Nigeria tương đối cao - Chỉ số HDI: Bảng 7: Chỉ số HDI xếp hạng HDI Niegria 1998 2007 HDI 0.391 0.45 Xếp hạng 142/174 159/177 (Nguồn: United National Development Report, Human Development, 1998 and Nigeria Country Report 2007) Chỉ số HDI Nigeria có tăng lên chứng tỏ chất lượng sống người dân Nigeria cải thiện mức hạn chế thứ hạng Nigeria có xu hướng bị giảm Thực tế quốc gia đến 50% dân số sống 1$/ ngày VIII Những vấn đề nóng Nigeria : Nạn tham nhũng: - Chỉ số cảm nhận tham nhũng từ 1,6 năm 2004 lên 1,9 năm 2005 xếp hạng thứ 152/159, Nigeria có cố gắng tích cực phịng trào chống tham nhũng - Tham nhũng thật cuốc Nigeria tồn nhiều hình thức Đút lót mức độ thấp gọi dash or chai, mục đích đáp lại, biết trước, hình thức gói dao cạo dâu, thùng rượu uyski đòng hồ số Đút lót mức đọ cao bao gồm việc dùng tiền quà có giá trị để trả Rồi đến tham nhũng trị bao gồm việc đút lót, hậu : lạm phát cao, gói bầu cử giả tạo ngược lại với kết bầu cử Các tập đoàn nhà nước thường hoạt động việc thuê trị viên thuê cơng chức địa tạo Các dự án cơng thường khơng hồn thành trị viên hay nhà thầu thường biển thủ quỹ Hệ thống thuế nước hoạt động khơng có hiệu tiềm doanh thu không rõ việc trốn thuế p hổ biến công chức thuế thường tham nhũng - Theo ước tính từ giành độc lập vào năm 1960 đến nay, khoảng 300 – 400 tỷ USD thu nhập từ dầu mỏ bị giới cầm quyền biển thủ tiêu xài hoang phí, tức gần tương đương với tổng số tiền viện trợ nhân đạo mà phương Tây dành cho tất nước Châu Phi giai đoạn - Nigeria quốc gia có tới 95% thu nhập từ dầu mỏ khồn thu nhập khơng sử dụng hiệu quả, kinh tế Nigeria không đa dạng , hầu hết nguồn thu nhập phân tán vào hoạt động trợ cấp để giữ yên tộc người - Từ năm 1980 – 2000, Nigeria nhận 3,5 tỷ USD tiền viện trợ khoản viện trợ bị nhà độc tài Sani Abacha tham nhũng Sau biết điều này, nước giàu cắt giảm viện trợ cho Nigeria - Tuy nhiên, nhiệt tình nước giàu bắt đầu hâm nóng sau Olusegun Obasanjo trúng cử Tổng thống Nigeria vào năm 1999 Ông Olusegun Obasanjo người tiếng với sách chống tham nhũng Từ sau ông lên nhậm chức, mức tài trợ cho Nigeria tăng gấp đôi Khoản nợ 32 tỉ USD trước chưa có khả xóa xem xét - Được dân tín nhiệm, Olusegun Obasanjo tiếp tục nhiệm kỳ hai với thành tích đặc biệt chống tham nhũng thải hồi Bộ trưởng Giáo dục tội đút lót nghị sĩ Quốc hội; Bộ trưởng Nhà bị đuổi việc khai bán cơng với giá rẻ mạt để trục lợi; Bộ trưởng Bộ An ninh quốc gia bị bỏ tù tội rửa tiền - Chỉ số cảm nhận tham nhũng từ 1,6 năm 2004 lên 1,9 năm 2005 xếp hạng thứ 152/159, Nigeria có cố gắng tích cực phịng trào chống tham nhũng Nhưng Nigeria cần cố gắng để đấu tranh chống nạn tham nhũng Xung đột tôn giáo: - Dân số Nigeria chia thành hai khối: Hồi giáo Kito giáo, bên hai khối có đến 250 lạc khác Cho nên xung đột quốc gia chủ yếu xung đột tôn giáo - Năm 2004: xảy xung đột vùng cao nguyên, nơi người chăn ni phía Bắc nơng đân phía Nam trnh kiểm sốt cánh đồng phì nhiêu Cuộc xung đột kéo dài tháng, nhóm Hồi giáo sát hại 48 tín đồ hữu Kito - Nhưng kể từ năm 1999, dân chủ trở lại với đất nuớc, nguời Nigeria lại đuợc tự để trút hết ẩn ức họ Hơn 10.000 nguời hồi giáo thiệt mạng đụng độ mà nguyên nhân có chẳng gì: từ phản đối chống lại dội bom Hoa kỳ xuống Afghanistan việc tẩy chay việc tổ chức tuyển lựa Hoa Hậu Thế Giới thủ đô Abuja - Nhiều người Nigeria khẳng định lý lo đích thực xung đột chia rẽ chủng tộc hay tơn giáo, bao kỷ, người Nigeria chung sống hồ bình với nhau, mà tình trạng kinh tế yếu trục lợi trị - Ngồi xung đột đất đai xung đột bất công phân phối nguồn thu nhập từ dầu mỏ: nguồn thu nhập từ dầu mỏ nằm tay nhà trị chi cho vụ giải xung đột tôn giáo - Các đụng độ vấn đề tôn giáo, sắc tộc trị hàng năm cướp sinh mạng nhiều người dân Nigeria Kể từ Tổng thống Olusegun Obasanjo đắc cử năm 1999 có 10.000 người chết vụ bạo lực Bất bình đẳng giới: - Vị trí xếp hạng hệ số GDI Nigeria 120/136 - Nigeria nước phê chuẩn Cương lĩnh Hành động Bắc kinh bình đẳng giới, thơng qua năm 1995, theo đó, quốc gia cam kết dành 30% ghế cho phụ nữ quan nhà nước M ặc dù vậy, tỷ lệ nữ giới bầu cử khiêm tốn - Vào năm 1999, có 12 phụ nữ Nigeria bầu vào Quốc hội tiểu bang số lượng nam giới trúng cử 978 người Kết bầu cử lập pháp không mang lại tranh tươi sáng Tại Thượng viện, có tổng số 109 thành viên nữ giới Và số nữ nghị sỹ Hạ viện đạt 13 người số nghị sỹ nam 347 nghị sỹ Cuộc bầu cử quốc hội tiểu bang năm 2003 chứng kiến tỷ lệ nữ giới tăng nhẹ có 39 phụ nữ bầu so với 951 nam giới Tuy vậy, có 6,1%, tương đương với 21 phụ nữ bầu vào Hạ viện (so với 339 nam giới) 3,7% (4 phụ nữ) bầu vào Thượng viện (so với 105 thượng nghị sỹ nam giới) Trong bầu cử lập pháp diễn tháng vừa qua, có 59 tổng số 799 ứng cử viên Thượng viện 2342 ứng cử viên Hạ viện, có 150 phụ nữ Kết bầu cử cịn đáng buồn có phụ nữ trúng cử vào Thượng viện 27 phụ nữ trúng cử Hạ viện - Nguyên nhân tỷ lệ nữ tham gia hoạt động trị cịn hạn chế:  Tình trạng mù chữ: Theo báo cáo ủy ban phụ trách giáo dục phổ thông LHQ, số 135 triệu dân Nigeria, khoảng 64,4 triệu người chữ, đó, tỷ lệ phụ nữ chiếm 60% Điều khiến phụ nữ tiếp cận với vấn đề mang tính trị, hoạt động Nghị trường hấp dẫn nữ giới  Tài chính: Khơng phải việc họ đáp ứng yêu cầu tài chính, mà điều kiện kèm theo từ ngân hàng quan bảo trợ trở ngại hoạt động trị phụ nữ  Bạo lực: Ở Nigeria, tình trạng bạo lực bầu cử nguyên nhân khiến phụ nữ e ngại phải "dấn thân" vào đường Tình trạng phân biệt đối xử nam - nữ, định kiến xã hội rào cản phụ nữ q trình tìm kiếm vị trị lớn Tài liệu tham khảo Nigeria Country Report 2007 Nigeria Economic Reforms.(Progress and challengens, Tác giả: Ngozi Okonjo- Iweala Philip Osafo – Kwaako) Nigeria NEEDS The economic development in Nigeria Trang Web: http://www.vietrade.gov.vn/old/market.asp?lang=vn&market=90 http://www.thitruongnuocngoai.vn/?ssoft=2006&newsID=4296&Region_id=176&subId =1 www.nigeria.gov.ng www.workbank.org/Nigeria ... ổn trị xã hội nước, kinh tế Nigeria tăng trưởng chậm lại Nền kinh tế Nigeria nhạy cảm với biến động giá dầu Trong thời gian gần đây, Chính phủ Nigeria thực số cải cách kinh tế đẩy mạnh tư nhân... Nam lĩnh vực nông nghiệp VI Hệ thống kinh tế Nigeria: - Cơ chế kinh tế Nigeria: thị trường có điều tiết nhà nước Giai đoạn 1: Từ năm 1960 – 1998 : Kinh tế Nigeria chủ yếu độc quyền nhà nước, khu... sâu vào kinh tế - Nền kinh tế bị suy thoái giảm sút 1.2 Những năm 1970 - 1980: Khủng hoảng dầu mỏ diễn - Nigeria nước xuất dầu mỏ nên thu nhiều ngoại tệ  Nigeria lên mẫu hình dân cư kinh tế phát