BỆNH TIM MẠCH VÀNH - Phần VI pdf

Có nhiều loại thuốc được sử dụng để trị chứng đau thắt ngực và bệnh động mạch vành.. Thuốc chặn beta được sử dụng hoặc được khuyến khích sử dụng trong một số trường hợp sau: • Hầu hết bệ

BỆNH TIM MẠCH VÀNH

Phần VI

ĐIỀU TRỊ

Thay đổi lối sống là biện pháp phòng chống đầu tiên cho mọi mức độ của bệnh

động mạch vành Tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng và tình trạng của từng cá

nhân, bệnh nhân có thể cũng cần đến việc dùng thuốc, phẫu thuật, hoặc cả hai

Có nhiều loại thuốc được sử dụng để trị chứng đau thắt ngực và bệnh động mạch

vành

Các Loại Thuốc Chặn Beta

Các loại thuốc chặn beta rất hữu hiệu trong việc ngăn ngừa những cơn đau thắt

ngực và giúp làm giảm huyết áp Chúng làm giảm nhu cầu về oxy của tim bằng

cách làm chậm nhịp đập của tim và hạ bớt huyết áp Những loại thuốc này được

nhìn nhận có tác dụng làm giảm tỉ lệ tử vong do bệnh tim và do phẫu thuật tim,

bao gồm phẫu thuật thông tim và bắt cầu mạch vành

Thuốc chặn beta được sử dụng hoặc được khuyến khích sử dụng trong một số

trường hợp sau:

• Hầu hết bệnh nhân vừa bị nhồi máu cơ tim hoặc bị hội chứng mạch vành cấp

tính

• Đây là những loại thuốc được chọn lựa cho những người cao tuổi mắc chứng đau

thắt ngực ổn định và cũng có thể có lợi cho những người bị chứng thiếu máu cục

bộ âm thầm Tuy nhiên, những loại thuốc này ít hữu hiệu cho việc chữa trị chứng

đau ngực Prinzmetal’s

• Những loại thuốc này được dùng riêng hoặc cùng với các loại thuốc khác để

quản lý những nhiễu loạn về nhịp tim hoặc cao huyết áp

Thuốc chặn beta đặc trị Thuốc chặn beta bao gồm propranolol (Inderal),

carvedilol (Coreg), bisoprolol (Zebeta), acebutolol (Sectral), atenolol (Tenormin),

labetalol (Normodyne, Trandate), metoprolol (Lopressor, Toprol-XL), và esmolol

(Brevibloc) Một dạng thuốc propranolol xịt vào mũi xem ra rất hiệu quả trong

việc làm giảm bớt những cơn đau thắt ngực do hoạt động thể dục gây ra

Tác Dụng Phụ Các tác dụng phụ của loại thuốc chặn beta bao gồm mệt mỏi, hôn

mê, gặp ác mộng, trầm cảm, mất trí nhớ, và chóng mặt Chúng có thể làm hạ bớt

mức cholesterol “tốt” HDL Các loại thuốc chặn beta được phân loại không chọn

lọc và chọn lọc Các loại thuốc chặn beta không chọn lọc, ví dụ như carvedilol và

propranolol, có thể làm thu hẹp phế quản Những loại thuốc chặn beta này không

nên dùng cho bệnh nhân mắc bệnh suyễn, khí thũng, hoặc viêm phế quản mãn

tính

BỆNH NHÂN KHÔNG NÊN NGƯNG DÙNG NHỮNG LOẠI THUỐC NÀY MỘT CÁCH ĐỘT NGỘT Việc ngưng dùng thuốc chặn beta một cách đột ngột có thể

gia tăng nhanh chóng số lần đập của tim và huyết áp Bác sĩ có thể khuyên bệnh

nhân nên giảm bớt từ từ liều lượng sử dụng trước khi ngưng dùng thuốc hoàn toàn

Thuốc Ức Chế Men Chuyển Hóa Angiotensin (ACE)

Thuốc ACE là những loại thuốc bảo vệ tim quan trọng, đặc biệt cho những người

bị tiểu đường và cao máu Chúng giúp giảm bớt sự sản xuất chất angiotensin, một

hóa chất làm cho động mạch bị thu hẹp, và vì thế được dùng để hạ huyết áp một

cách phổ biến Chúng cũng có thể làm giảm bớt nguy cơ bị nhồi máu cơ tim, đột

quỵ (tai biến mạch máu não), các biến chứng của bệnh tiểu đường, và tử vong ở

những bệnh nhân có nhiều nguy cơ mắc bệnh tim

Thuốc ức chế ACE được chỉ định cho:

• Những bệnh nhân bị bệnh động mạch vành và bệnh tiểu đường hoặc những bệnh

nhân bị chứng mất chức năng tâm thất trái (khi buồng tim chính không bơm máu

theo đúng chức năng)

• Có chứng cứ cho thấy hiệu quả khi kê toa những loại thuốc này cho phần lớn

những bệnh nhân bị bệnh động mạch vành hoặc bất cứ những bệnh tim mạch khác,

như bệnh mạch ngoại biên

Thuốc ức chế ACE bao gồm captopril (Capoten), ramipril (Altace), enalapril

(Vasotec), quinapril (Accupril), benazepril (Lotensin), perindopril (Aceon), và

lisinopril (Prinivil, Zestril)

Tác Dụng Phụ Các tác dụng phụ của thuốc ức chế ACE thì không phổ biến nhưng

có thể bao gồm một cơn ho gây khó chịu, huyết áp hạ xuống khá thấp, và bị dị

ứng Trong quá khứ, các bác sĩ thường tránh cho bệnh nhân uống aspirin chung

với thuốc ức chế ACE vì sự kết hợp này có thể gây ra những vấn đề về thận

Nhưng, một nghiên cứu năm 2005 về những bệnh nhân bị mắc cả hai bệnh động

mạch vành và suy tim đã tìm thấy rằng uống aspirin cùng với thuốc ức chế ACE là

an toàn Các nhà nghiên cứu cũng lưu ý rằng uống aspirin cùng với thuốc ức chế

ACE có thể làm giảm một cách đáng kể nguy cơ tử vong ở những bệnh nhân cao

niên bị bệnh động mạch vành và suy tim

Các Loại Thuốc Nitrates

Nitrates được dùng để điều trị chứng đau thắt ngực trong hơn 100 năm nay Những

loại thuốc này tiết ra nitric oxide, do đó làm thư giãn cơ mềm trong các mạch máu

Những loại thuốc này được dùng chủ yếu để kiểm soát những triệu chứng đau thắt

ngực Có nhiều loại nitrate được pha chế Loại được dùng phổ biến nhất là

nitroglycerin, isosorbide dinitrate, và isosorbide mononitrate Nitrate có thể được

hấp thu từ đường tiêu hóa (viên nén uống bằng miệng), da (dầu bôi hoặc miếng

dán), hoặc dưới lưỡi (viên nén ngậm dưới lưỡi hoặc thuốc phun)

Artery: Động mạch

Tunica media: bao gồm các tế bào cơ trơn và sợi đàn hồi

Tunica intima: màng trong lót thành bên trong các mạch máu

Tunica adventitia: sợi tạo keo

Các Loại Thuốc Nitrate Có Tác Dụng Nhanh Chúng được dùng để trị cơn đau tim

cấp tính Nitroglycerin được dùng rộng rãi nhất cho mục đích này Nó có thể được

ngậm dưới lưỡi (dưới lưỡi hay thuốc xịt) hoặc ngậm trên lưỡi và có thể làm giảm

cơn đau thắt ngực trong vòng vài phút Tiến trình dùng thuốc nitroglycerin khi gặp

cơn đau như sau:

• Lúc bắt đầu cơn đau thắt ngực, bệnh nhân ngậm một viên nén dưới lưỡi hoặc một

liều thuốc xịt

• Nếu cơn đau không giảm bớt trong vòng 5 phút thì bệnh nhân dùng thêm liều thứ

hai; liều thứ 3 có thể được sử dụng sau 5 phút nếu triệu chứng vẫn tiếp diễn

• Nếu cơn đau tiếp tục sau khi đã dùng 3 liều trong 15 phút, bệnh nhân nên đến

phòng cấp cứu ngay lập tức

Nitroglycerin thì rất dễ bay hơi do đó thuốc dễ mất hiệu lực Bệnh nhân nên lưu ý:

• Mang theo khoảng dưới 100 viên thuốc, và bảo quản thuốc trong hộp thuốc

nguyên thủy của nó

• Đầu tiên khi mở hộp thuốc, nên bỏ đi bông gòn trong đó, và vặn chặt nắp lại

ngay sau khi dùng

• Nên giữ một ít thuốc ở bên cạnh để phòng khi cơn đau tim bộc phát, số còn lại

bảo quản ở nơi khô ráo mát mẻ

Các Loại Thuốc Nitrate có tác dụng vừa và dài hạn Những viên isosorbide

dinitrate ngậm dưới lưỡi có tác dụng phần nào chậm hơn nitroglycerin nhưng rất

hiệu quả trong việc ngăn ngừa chứng đau thắt ngực do tập thể dục Thuốc mỡ,

miếng dán, và thuốc viên uống bằng miệng được dùng để ngăn ngừa dài hạn

những cơn đau thắt ngực:

• Những miếng dán trên da được dùng vào buổi sáng ở những khu vực không có

lông hoặc không có vết thương ở trên ngực, lưng, bụng, đùi, hoặc bắp tay Nên rửa

tay sau khi bôi thuốc mỡ hoặc đắp miếng dán, và nên thay đổi luân phiên những

vùng được đắp miếng dán hoặc bôi thuốc mỡ để tránh bị ngứa da

• Thuốc mỡ nitroglycerin được bôi lên một miếng giấy dán, rồi đắp lên ngực,

bụng, hoặc đùi, không được chà xát hoặc mát xa Những phần thuốc mỡ còn dính

lại trong lần bôi trước đây nên được làm sạch

Những dạng có tác dụng dài hạn có thể làm mất hiệu lực của thuốc theo thời gian,

vì thế các bác sĩ thường cho ngưng dùng thuốc nitrates một thời gian để tránh tình

trạng lờn thuốc Có một số lo ngại cho rằng những khoảng thời gian ngưng dùng

thuốc nitrates có thể làm gia tăng nguy cơ bị đau thắt ngực và những tình trạng trở

xấu của tim Tuy nhiên, trong một cuộc nghiên cứu quy mô người ta đã tìm thấy

rằng khi bệnh nhân dùng miếng dán nitroglycerine kết hợp với khoảng thời gian

ngưng dùng nitrates đã không tạo ra sự nguy hiểm nào Việc sử dụng thuốc ức chế

ACE trị cao huyết áp có thể giúp ngăn ngừa tình trạng lờn thuốc nitrates

Tác Dụng Phụ Nitrates có thể có nhiều tác dụng phụ, một số tác phụ có thể rất

nghiêm trọng

Các tác dụng phụ phổ biến của thuốc nitrate bao gồm nhức đầu, chóng mặt, buồn

nôn và nôn mửa, mắt bị nhòa, tim đập nhanh, chảy mồ hôi, và bị ửng đỏ trên mặt

và cổ Nằm đưa hai chân lên có thể giúp hạ huyết áp và làm giảm bớt tình trạng

chóng mặt Những tác dụng phụ này càng trở xấu hơn khi sử dụng rượu bia, thuốc

chặn beta, thuốc chặn kênh canxi, sildenafil (Viagra), và một số thuốc trị trầm

cảm Bác sĩ có thể viết những toa thuốc giúp giảm bớt những tác dụng phụ này

Bệnh nhân nên liên lạc với bác sĩ nếu những tác dụng phụ này vẫn tiếp tục hoặc

trở nên nghiêm trọng

Các tác dụng phụ nghiêm trọng cần được điều trị ngay bao gồm sốt, đau khớp và

đau ngực, đau họng, ngứa ở da (đặc biệt ở mặt), bị chảy máu hoặc bị vết thâm tím

một cách bất thường, lên cân, và sưng mắt cá chân

Ngưng Sử Dụng Thuốc Ngưng sử dụng thuốc nitrates nên được tiến hành từng

bước Việc ngưng sử dụng thuốc đột ngột có thể gây ra cơn đau thắt ngực

Các loại thuốc chặn kênh canxi (CCBs)

Các loại thuốc chặn kênh canxi làm giảm số lần đập của tim và làm giãn nở các

mạch máu ở tim, do đó làm giảm nhu cầu về oxygen vì vậy làm gia tăng nguồn

cung cấp oxygen Chúng cũng làm giảm huyết áp Tuy nhiên, các loại thuốc chặn

canxi có tính chất hóa học khác nhau, và mặc dù một số loại thuốc tỏ ra hiệu quả,

nhưng những loại khác có thể rất nguy hiểm cho một số bệnh nhân bị đau thắt

ngực

Right coronary artery: Động mạch vành phải

Left coronary artery: Động mạch vành trái

Anterior interventricular artery: Động mạch gian tâm thất trước

Những động mạch vành có nhiệm vụ cung cấp máu cho cơ tim Động mạch vành phải cung cấp máu cho cả hai bên của tim; động mạch vành trái cung cấp máu cho nửa bên trái của tim

• Nifedipine (Adalat, Procardia) và nisoldipine (Sular) có tác dụng dài hạn và

những loại thuốc chặn kênh canxi mới, như amlodipine (Norvasc) và nicardipine

(Cardene), có thể có hiệu quả cho những bệnh nhân bị đau thắt ngực Chúng có thể

được chỉ định dùng riêng cho bệnh nhân không thích hợp dùng thuốc chặn beta,

nhưng có thể có hiệu quả tốt nhất khi dùng kết hợp với một loại thuốc chặn beta

Nhiều nghiên cứu cho thấy rằng các loại thuốc này giúp giảm bớt nhu cầu phẫu

thuật đặt ống thông Các tác dụng phụ của chúng bao gồm tỉ lệ tử vong và nhồi

máu cơ tim thì chưa được rõ ràng

• Các loại thuốc chặn kênh canxi có tác dụng ngắn hạn, bao gồm những dạng có

tác dụng ngắn hạn như verapamil, diltiazem, nifedipine, và nicardipine, rất hiệu

quả cho nhiều bệnh nhân bị chứng đau thắt ngực Prinzmetal Tuy nhiên, những

dạng thuốc chặn kênh canxi (CCBs) có tác dụng ngắn hạn, như nifedipine và

nisoldipine, có liên quan đến các tác dụng phụ nghiêm trọng và nguy hiểm, bao

gồm gia tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột tử ở một số bệnh nhân bị đau thắt

ngực không ổn định Chúng cũng làm gia tăng nguy cơ bị những tác dụng phụ

nguy hiểm ở những bệnh nhân bị chứng đau thắt ngực ổn định Do đó, các loại

thuốc chặn kênh canxi có tác dụng ngắn hạn không được dùng cho bệnh nhân bị

chứng đau thắt ngực ổn định và không ổn định

Chưa có chứng cứ rõ rằng nào cho rằng các loại thuốc chặn kênh canxi cải thiện tỉ

lệ sống sót Sử dụng thuốc quá liều có thể gây ra tình trạng huyết áp xuống thấp

một cách nguy hiểm và tim đập chậm Những bệnh nhân bị suy tim có nguy cơ tử

vong cao hơn khi dùng những loại thuốc này do đó không nên sử dụng chúng

Bệnh nhân sử dụng thuốc chặn kênh canxi không nên ngưng dùng thuốc một cách

đột ngột vì làm như vậy có thể làm tăng huyết áp một cách nguy hiểm Lưu ý:

Bưởi và Cam Seville tăng cường tác dụng cho thuốc chặn kênh canxi, thỉnh thoảng

tăng đến mức độc hại (Các loại cam thông thường xem ra không tạo ra nguy cơ

nào)

Các Loại Thuốc Khác

Ranolazine (Ranexa) được chấp thuận vào năm 2006 để điều trị chứng đau thắt

ngực mãn tính Thuốc này được khuyến khích sử dụng cho những bệnh nhân khi

dùng những loại thuốc trị đau thắt ngực không có hiệu quả Ranolazine được sử

dụng chung với amlodipine, thuốc chặn beta, hoặc các loại thuốc nitrate Thuốc

này xem ra có tác dụng tốt đối với đàn ông hơn là với phụ nữ

Các loại thuốc đang được thử nghiệm

Trị Liệu Gen và Sự Tạo Mạch Các protein tăng trưởng đang được xem xét về khả

năng tạo ra mạch máu mới để cung cấp oxy cho tim Sau một vài thử nghiệm nhỏ

đầy hứa hẹn, hai nghiên cứu lớn về dạng công nghệ di truyền về yếu tố tăng

trưởng của nội mô mạch (vascular endothelial) (VEGF) và yếu tố tăng trưởng

nguyên bào sợi (xơ sụn) [FGF (GenerX)] đã không thành công trong việc tìm ra

bất kỳ lợi ích nào Các nghiên cứu về trị liệu mà thực sự áp dụng việc mã hóa gen

những loại protein này hiện đang được thực hiện