Các biện pháp ngăn ngừa quan trọng bao gồm: • Tất cả các bệnh nhân nên ngưng hút thuốc • Duy trì cholesterol ở mức hợp lý bằng cách thực hiện chế độ ăn kiêng giúp tim khỏe mạnh, tập thể
Trang 1BỆNH TIM MẠCH VÀNH
Phần V - A
NGĂN NGỪA
Việc ngăn ngừa bệnh tim được xem là quan trọng trước và sau khi bệnh nhân được
chẩn đoán mắc bệnh tim Biện pháp ngăn ngừa đầu tiên là làm giảm bớt nguy cơ
mắc bệnh tim ở mọi người Biện pháp ngăn ngừa thứ hai là làm giảm bớt nguy cơ
tiến triển của bệnh tim ở bệnh nhân đã được chẩn đoán mắc bệnh tim Có rất nhiều
biện pháp tương tự hoặc giống như biện pháp ngăn ngừa đầu tiên
Các biện pháp ngăn ngừa quan trọng bao gồm:
• Tất cả các bệnh nhân nên ngưng hút thuốc
• Duy trì cholesterol ở mức hợp lý bằng cách thực hiện chế độ ăn kiêng giúp tim
khỏe mạnh, tập thể dục, và uống thuốc
• Duy trì huyết áp ở mức hợp lý
• Duy trì lối sống tích cực vận động
Trang 2• Sử dụng các loại thuốc hủy tiểu cầu
• Chăm sóc và quản lý bệnh tiểu đường và bệnh thận khi mắc phải
Ngưng Hút Thuốc
Bác sĩ của bạn sẽ hỏi bạn về thói quen hút thuốc của bạn mỗi khi bạn đi khám
bệnh Hút thuốc là một chứng mãn tính và thường đòi hỏi lập lại trị liệu sử dụng
nhiều biện pháp
Các Rối Loạn Về Cholesterol và Lipid
Tất cả các bệnh nhân nên bắt đầu theo đuổi một chế độ ăn uống giúp tim khỏe
mạnh và tập thể dục thường xuyên sau khi đã nói chuyện với bác sĩ
Trang 3Quitting smoking, a healthy diet and exercise may reduce your risk of heart disease: Bỏ thuốc lá, chế độ ăn uống lành mạnh và tập thể dục có thể làm giảm bớt nguy cơ mắc bệnh tim
Plaque in coronary artery: Vữa trong động mạch vành
Chế độ ăn uống lành mạnh, tập thể dục thường xuyên, và bỏ hút thuốc có thể ngăn ngừa bệnh tim Hãy làm theo những đề xuất của bác sĩ cho việc trị liệu và ngăn ngừa bệnh tim
Trang 4Đối với những bệnh nhân không mắc bệnh tim, bác sĩ sẽ bắt đầu hoặc xem xét việc
điều trị bằng thuốc, gia tăng liều lượng thuốc, hoặc thêm vào loại thuốc mới khi:
• Hàm lượng cholesterol “xấu” LDL ở mức 190 mg/dL hoặc cao hơn
• Hàm lượng cholesterol “xấu” LDL ở mức 160 mg/dL hoặc cao hơn và bệnh nhân
có một yếu tố gây nguy cơ mắc bệnh tim
• Hàm lượng cholesterol “xấu” LDL ở mức 130 mg/dL hoặc cao hơn và bệnh nhân
bị bệnh tiểu đường cũng như những yếu tố gây nguy cơ mắc bệnh tim khác
• Hàm lượng cholesterol “xấu” LDL ở mức 100 mg/dL hoặc cao hơn và bệnh nhân
mắc bệnh tiểu đường Ngay cả khi không mắc bệnh tiểu đường, việc điều trị bằng
thuốc có thể được xem xét khi hàm lượng cholesterol “xấu” LDL ở mức 100
mg/dL
Đối với những bệnh nhân mắc bệnh tim, bác sĩ sẽ bắt đầu hoặc xem xét việc điều
trị bằng thuốc, gia tăng liều lượng thuốc, hoặc thêm vào loại thuốc mới khi:
• Hàm lượng cholesterol “xấu” ở mức 100 mg/dL hoặc cao hơn
• Hàm lượng cholesterol “xấu” cao hơn 70 mg/dL Theo những chỉ dẫn áp dụng
trên toàn quốc, bệnh nhân có mức cholesterol “xấu” giữa 70 – 100 mg/dL thì
không đòi hỏi phải điều trị nhưng nên được xem xét một cách hợp lý Điều này có
Trang 5thể đúng đặc biệt đối với những bệnh nhân gần đây bị nhồi máu cơ tim hoặc bị
bệnh tim cùng với bệnh tiểu đường, hiện tại đang có thói quen hút thuốc, bị cao
huyết áp, hoặc hội chứng rối loạn chuyển hóa (cao triglycerides, hàm lượng
cholesterol “tốt” thấp, và béo phì)
Statins là những loại thuốc hạ cholesterol quan trọng nhất Các nhãn hiệu bao gồm
lovastatin (Mevacor), pravastatin (Pravachol), simvastatin (Zocor), fluvastatin
(Lescol), atorvastatin (Lipitor), và rosuvastatin (Crestor) Một sự phân tích quy mô
trên 200 cuộc nghiên cứu đã tìm thấy rằng các loại thuốc statins giúp làm giảm
nguy cơ bệnh tim khoảng 60% và đột quỵ khoảng 17%
Trang 6Normal interior view of artery: Hình chụp bên trong một động mạch ở tình trạng bình thường
Red blood cell: Hồng huyết cầu (tế bào máu đỏ)
Cholesterol là một chất mềm và giống sáp hiện diện ở tất cả các bộ phận của cơ thể bao gồm hệ thống thần kinh, da, cơ, gan, ruột, và tim Nó được tạo ra bởi cơ thể và từ các sản phẩm gia súc trong bữa ăn Cholesterol được sản xuất trong gan
và rất cần thiết cho những chức năng hoạt động bình thường của cơ thể bao gồm việc sản sinh hoocmon, axit mật, và vitamin D Hàm lượng cholesterol quá nhiều trong máu góp phần gây ra chứng xơ vữa động mạch và do đó gây ra bệnh tim Nguy cơ phát triển bệnh tim hoặc xơ vữa động mạch gia tăng khi hàm lượng cholesterol trong máu gia tăng
Quản Lý Huyết Áp Cao
Giữ cho Huyết Áp ở Mức Thấp Những người có sức khỏe bình thường có chỉ số
huyết áp là 120/80 mm Hg hoặc thấp hơn Theo những chỉ dẫn mới nhất, chỉ số
huyết áp 120/80 được xem là bình thường, chỉ số 140/90 hoặc cao hơn được xem
Trang 7là cao máu, và những chỉ số nằm giữa hai chỉ số ở trên được gọi là tiền cao máu
Những bệnh nhân bị tiểu đường hoặc bệnh thận mãn tính nên duy trì huyết áp ở
mức 130/80 mm Hg hoặc thấp hơn, còn những người khác thì không nên có mức
huyết áp cao hơn 140/90 mm Hg
Tùy thuộc vào mức huyết áp và sự hiện diện của những yếu tố gây bệnh tim hoặc
bệnh động mạch vành, bệnh nhân có thể được đề nghị thay đổi lối sống hoặc bắt
đầu điều trị bằng thuốc ngay Một số loại thuốc được dùng để trị bệnh động mạch
vành cũng có tác dụng làm giảm huyết áp
Bệnh Tiểu Đường
Tất cả bệnh nhân bị tiểu đường nên được quản lý bệnh chặt chẽ Mục tiêu là làm
cho mức HbA1c xuống tới khoảng 7%
Chế Độ Ăn Uống Lành Mạnh Cho Tim
Những hướng dẫn mới đây của Hiệp Hội Tim Hoa Kỳ đề xuất:
• Quân bình lượng calorie đưa vào cơ thể và hoạt động thể chất để đạt được hoặc
duy trì cân nặng khỏe mạnh cho cơ thể (Kiểm soát cân nặng, bỏ hút thuốc, và tập
Trang 8thể dục thường xuyên, cùng với chế độ ăn kiêng là rất cần thiết Cố gắng tập thể
dục ít nhất 30 phút mỗi ngày, tốt nhất là tập từ 60 đến 90 phút)
• Tiêu thụ nhiều loại rau quả trong bữa ăn Những loại rau quả có màu đậm (như
rau bina, cà rốt, đào, và dâu tây) đặc biệt được khuyến khích tiêu thụ vì chúng có
hàm lượng vi dinh dưỡng cao nhất
• Chọn những thực phẩm nguyên hạt (whole-grain), giàu chất xơ Những loại này
bao gồm trái cây, rau, và rau đậu (các loại đậu) Những thực phẩm nguyên hạt tốt
bao gồm lúa mì nguyên hạt, bột yến mạch, lúa mạch đen, lúa mạch, gạo nâu, kiều
mạch, lúa mạch trung đông, hạt kê, và hạt quinoa
• Tiêu thụ cá, đặc biệt cá có tinh dầu, ít nhất một tuần 2 lần (khoảng 8 ounces/tuần
hay 227 grams/tuần) Cá có tinh dầu như cá hồi, cá thu, và cá sardines rất giàu axit
béo omega-3 có tên axit eicosapentaenoic (EPA) và axit docosahexaenoic (DHA)
Tiêu thụ những loại axit béo này giúp giảm nguy cơ đột tử và tử vong do bệnh
động mạch vành Phụ nữ có bệnh tim nên dùng thực phẩm chức năng dầu cá có
chứa 850 đến 1000 mg axit eicosapentaenoic (EPA) và axit docosahexaenoic
(DPA)
• Hạn chế tiêu thụ hàng ngày mỡ bão hòa (tìm thấy phần lớn ở những sản phẩm
gia súc) tới dưới 7% trong tổng số calories, mỡ không bão hòa (tìm thấy trong mỡ
được hydro hóa, những sản phẩm nướng bằng lò công nghiệp, và nhiều loại thức
ăn nhanh) tới dưới 1% trong tổng số calories, và cholesterol (tìm thấy trong trứng,
Trang 9sản phẩm sữa, thịt, thịt gia cầm, cá, và các động vật biển có vỏ) tới dưới 300 mg
mỗi ngày Hãy chọn thịt nạt và các loại rau quả (như đậu nành) Hãy chọn các sản
phẩm làm từ sữa (dairy products) không có chất béo hoặc có ít chất béo Hãy
nướng vĩ, đút lò, hoặc nướng lò cá, thịt, và thịt gia cầm bỏ da
• Dùng ít hoặc không dùng muối để nêm thức ăn Giảm bớt muối có thể hạ được
huyết áp và làm giảm nguy cơ phát bệnh tim và suy tim
• Hạn chế các loại nước giải khát và thực phẩm có chứa thêm đường (xi-ro bắp,
đường sucrose, glucose, fructose, maltrose, dextrose, nước ép trái cây đậm đặc, và
mật ong.)
• Nếu bạn uống rượu, hãy uống vừa phải Hiệp Hội Tim Hoa Kỳ đề xuất uống 2 ly
mỗi ngày cho đàn ông và 1 ly mỗi ngày cho phụ nữ
Giảm Cân
Mọi người nên đặt mục tiêu để đạt được chỉ số phần trăm mỡ và khối lượng cơ thể
(BMI index) trong khoảng 18.5 – 24.9 Việc giảm cân được khuyến khích đối với
những người béo phì có huyết áp cao, cao cholesterol, hội chứng chuyển hóa, hoặc
tiểu đường
Trang 10BMI = BMI =
Một số bệnh nhân béo phì mắc bệnh động mạch vành có thể nên xem xét phương
pháp giải phẫu giảm cân (giải phẫu bắt cầu bao tử) để giảm bớt cân thừa Việc
giảm cân sau khi giải phẫu có thể giúp cải thiện huyết áp, cholesterol, hàm lượng
đường trong máu và những yếu tố khác có liên quan đến bệnh động mạch vành
Tập Thể Dục và Phục Hồi Chức Năng Tim
Những người có sức khỏe bình thường nên tham gia vào những hoạt động thể dục
nhẹ, ít nhất là từ 30 đến 60 phút mỗi ngày trong tuần
Dù tập thể dục vừa phải hoặc nhiều (đi tản bộ, hoặc đi bộ nhanh 12 dặm hoặc 19
km một tuần) cũng có thể tạo ra những thay đổi có lợi cho hàm lượng cholesterol
và mỡ Tuy nhiên, tập thể dục căng thẳng được yêu cầu để thay đổi đáng kể mức
cholesterol, đáng chú ý là sự gia tăng cholesterol “tốt” HDL Những người thừa
cân mà gặp khó khăn trong việc giảm cân vẫn có thể đạt được những lợi ích đáng
kể giúp cho tim khỏe mạnh bằng việc tập thể dục Tập tạ cũng có liên quan đến
Trang 11việc bảo vệ tim Những bài tập thể dục rèn luyện hoặc làm gia tăng cơ ngực có thể
rất quan trọng cho những bệnh nhân bị đau thắt ngực
Không đủ máu truyền đến cơ tim từ những động mạch vành bị hẹp có thể gây đau thắt ngực (đau ngực)
Plaque in coronary artery: mảng vữa trong động mạch vành
Đau thắt ngực là một loại đau ngực đặc thù vì không đủ máu lưu thông trong những mạch máu (mạch vành) của cơ tim (mô cơ tim)
Một số nghiên cứu cho thấy rằng, để có thể bảo vệ tim tốt nhất, thời gian giành
cho mỗi lần tập thể dục không quan trọng, nhưng quan trọng là tổng số năng lượng
Trang 12đã tiêu hao Do đó, cách tốt nhất để tập thể dục có thể là tập nhiều bài tập ngắn
nhưng tập nặng, mà có thể đặc biệt có lợi cho những người lớn tuổi
Hoạt động mang tính thể dục có tính căng thẳng và đột ngột (như xúc tuyết và cắt
cỏ) đặt nhiều người vào nguy cơ bị đau thắt ngực và nhồi máu cơ tim Những hoạt
động bao gồm đưa qua khỏi đầu cũng có nguy cơ Bệnh nhân bị đau thắt ngực
không bao giờ nên tập thể dục ngay sau khi ăn Những người có nguy cơ bị bệnh
tim nên được đánh giá bởi nhân viên y tế chuyên môn để xem có thể tham gia hoạt
động thể dục hay không và nên có một sự hướng dẫn thể dục chi tiết Và tất cả mọi
người, bao gồm những cá nhân khỏe mạnh, nên lắng nghe một cách cẩn thận cơ
thể của mình để tìm ra những dấu hiệu bất thường khi tập thể dục
Chích Ngừa Cúm
Chích ngừa cúm Bệnh nhân mắc bệnh động mạch vành được xem là có nhiều
nguy cơ bị các biến chứng cúm Những người mắc bệnh động mạch vành nên
chích ngừa cúm hàng năm Bằng chứng cho thấy chích ngừa cúm giúp bảo vệ biến
chứng nguy hiểm của bệnh tim (bao gồm sau khi phẫu thuật tim), đột quỵ, và tử
vong từ tất cả các nguyên nhân ở người lớn tuổi Tuy vậy, các nghiên cứu cho thấy
rằng chỉ có 2 phần 3 những người có nguy cơ mắc bệnh được tiêm chủng, phần
lớn vì lo sợ tiêm chủng không có hiệu quả hoặc bị tác dụng phụ