Hóa công nghệ và môi trường II- Chương I

Sự tác động của con người vào đất chính là tác động tới các hệ sinh thái đó.. Thành phần Hoá học của thạch quyển• Định nghĩa: Đất là vật thể thiên nhiên được hình thành qua một thời gian

Chương IV MÔI TRƯỜNG THẠCH QUYỂN

Giảng viên chính - Thạc sĩ Võ Thị Bích Lâm

Mục tiêu

Học xong phần này sinh viên hiểu được :

trường thạch quyển

bảo vệ môi trường đất

• Thảo luận 1

Hãy cho biết vai trò và chức năng và cấu trúc của thạch quyển?

Vai trò chức năng của thạch quyển

 Vai trò trực tiếp

Vai trò gián tiếp

Theo quan điểm sinh thái môi trường : Đất như một một vật thể sống vì trong đất có chứa

nhiều sinh vật bậc thấp và bậc cao Đất

được xem là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá và có thể tái tạo được Đất cũng tuận thủ các qui luật sống: Phát sinh, phát triển , thoái hoá và già cỗi Do vậy độ màu mỡ của đất

phụ thuộc vào thái độ ứng xử của con người

• Về mặt sinh thái: Đất còn là vật mang của

các hệ sinh thái tồn tại trên cạn Sự tác động của con người vào đất chính là tác động tới các hệ sinh thái đó Để các hệ sinh thái trên cạn phát triển bền vững ,đòi hỏi con người

phải có những hiểu biết , có tri thức nhất

định về đất

Cấu trúc của thạch quyển

Lớp A: Vỏ Trái Đất Lớp B, C, D :Quyển Manti Lớp E, F, G: Nhân Trái Đất

G F E D C B

A

Km 0

80

400 900 2900

5100

6371 5000

Thành phần Hoá học của thạch quyển

• Định nghĩa: Đất là vật thể thiên nhiên được hình thành qua một thời gian dài do kết quả tác động tổng hợp của năm yếu tố: đá mẹ,

động vật, thực vật , khí hậu , địa hình và

thời gian. Các loại đất, đá và khoáng cấu tạo nên vỏ Trái Đất dưới tác động của khí hậu, sinh vật , địa hình , trải qua một thời gian

nhất định dần dần bị vụn ra và cùng với chất hữu cơ rồi sinh ra đất.

Đ= f(Đa, Sv, Kh, Nc, Đh, Ng) t

• Thành phần của đất:

– Thành phần vô cơ

–Thành phần hữu cơ

Tại sao nói đất là tài nguyên? Tài nguyên đất là đất thuộc tài nguyên tái tạo được hay thuộc tài nguyên

không tái tạo được?

I Các chất dinh dưỡng vi lượng, vĩ lượng

• Thế nào là chất dinh dưỡng vi lượng và chất dinh dưỡng vĩ lượng? Vai trò và tác dụng của các chất dinh dưỡng vi lượng và chất dinh dưỡng vĩ lượng?

Thảo luận 2

• 1.Các chất dinh dưỡng vi lượng: Là những nguyên tố mà cây trồng chỉ cần một lượng rất nhỏ khoảng 10-3 ppm nếu lượng lớn sẽ gây độc cho cây : B,

Na, Cu, Zn, V, Mo , Fe, Mn … Phân lớn trong số

này có trong thành phần của enzim, một số khác như: Cl, Fe, Mn , Zn tham gia vào quá trình tổng hợp quang học

• 2.Các chất dinh dưỡng vĩ lượng: Là nguyên tố chủ yếu cần thiết cho sự sinh trưởng của cây trồng:

C,H, O, N, P, K,Ca… Không khí và nước là nguồn cung cấp C,H,O Các chất dinh dưỡng có chứa

nguyên tố N được tạo ra từ một số thực vật ( cây họ đậu, cây Đinh lăng…) và từ nitơ của khí quyển nhờ vi khuẩn cố định nitơ

phụ thuộc nhiều vào sự có mặt của N,P,K

• 3 Vai trò của các chất dinh dưỡng vi lượng, vĩ lượng và mối quan hệ tương hỗ giữa chúng.

• Các chất dinh dưỡng vĩ lượng có mối quan hệ mật thiết và tác động tương hỗ với nhau:

xâm nhập vào thực vật các nguyên tố P, K, Ca,

Mg, Cu, Fe, Zn, Mn

•

• - Đảm bảo nhu cầu N, P, K cho thực vật thì

thực vật sẽ tăng nhu cầu các nguyên tố vi lượng : B, Na, Cu, Zn, Mo …ngược lại các nguyên tố này lại đóng vai trò quan trọng trong việc giảm hiệu lực các nguyên tố đa lượng VD: Sự xâm nhập nitơ vào thực vật trong nhiều thí nghiệm làm giảm sự thiếu hụt Fe, M n, Zn nhưng không ảnh hưởng tới Cu, B, Cl

• - Dư P sẽ ngăn cản sự hút thu Zn và giảm sự xâm nhập Cu, Fe, Mn vào thực vật, sự thu

hút P bởi thực vật sẽ tăng cường khi xuất

hiện các nguyên tố Cu, Zn, Ca, Mo…

• - Hiện tượng đối kháng giữ sự tốn tại các nguyên tố như Fe và Ca; Mn và Zn….Hiện

tượng điều phối giữa các nguyên tố như: S và

Mn, Zn; Cu và Co, B, Zn …

• Tóm lại:

xấu hay tốt lên sự hút các ion khác Sự thay đổi

mức độ cung cấp những nguyên tố dinh dưỡng làm tăng những phản ứng cơ thể , nghĩa là nếu thừa

một nguyên tố nào đó thì phản ứng bảo vệ của

thực vật được thể hiện trong việc tăng sự hút thu các nguyên tố khác

lượng , khi mà thực vật chưa bị chết , thường làm giảm sút trầm trọng các nguyên tố khoáng khác

II Chu trình của nitơ ,photpho, kali trong tự

nhiên

• II.1 Chu trình của nitơ

Thảo luận 3

Hãy trình bày vai trò của nitơ và

Phần còn lại của động vật

Phần còn lại của thực vật

Các vi khuẩn trong đất

II.2 Chu trình của photpho

Nguyên sinh vật

Cặn lắng không hoạt tính

Phần hữu cơ còn lại

Động vật ăn thịt

Nguyên sinh động vật

Lân hữu cơ hoà tan Keo

Dinh dưỡng

Chất dinh dưỡng

III Ô nhiễm môi trường đất

• Sơ đồ quá trình hình thành hệ sinh thái đất

Đá Phong hoá

Hoá học, lí hocï Vụn ra Mẫu chấtSin

Hệ sinh thái đất

Không khí, ánh sáng Nước, sinh vật, con người

Môi trường

Phong hoá Hoá học, lí học

III.1 Các nguyên nhân gây ô nhiễm môi

trường đất

• Ô nhiễm đất do hoá chất

• Ô nhiễm đất do tác nhân sinh học

• Ô nhiễm đất do tác nhân vật lí

• Ô nhiễm đất do các chất phóng xạ

III.2.Biện pháp bảo vệ và quản lí môi trường

đất

• (Đọc và tóm tắt trang 126, 127 trong giáo trình)