Bài 1. Cấu tạo hạt nhân

Mô hình Rơ – dơ – pho: Nguyên tử có kích thước rất nhỏ, bao gồm một hạt nhân mang điện tích dương ở giữa, xung quanh là các electron... Cấu tạo hạt nhân Hạt nhân lại được cấu tạo từ nhữn

Ch ươ ng 7:

Bài 35:

TÍNH CHẤT VÀ CẤU TẠO

HẠT NHÂN

I C u t o h t nhân ấ ạ ạ

1 Mô hình Rơ – dơ – pho:

Nguyên tử có kích thước rất nhỏ, bao gồm một hạt nhân mang điện tích dương ở giữa, xung quanh là các electron

I C u t o h t nhân ấ ạ ạ

2 Cấu tạo hạt nhân

Hạt nhân lại được cấu tạo từ những hạt rất nhỏ gọi là nuclôn Có hai loại nuclôn:

 Protôn p (hay ) :

 Nơtrôn n (hay) : nơtrôn không mang điện

1,0073

p p

q e

=



 = +



1,0087

n





I C u t o h t nhân ấ ạ ạ

3 Kí hiệu hạt nhân

Kí hiệu :

Trong đó:

 A : Số nuclôn (số khối hay khối lượng) , A = Z +

N

 Z : Số protôn (điện tích hạt nhân nguyên tử,

cũng là vị trí của hạt nhân X trong bảng HTTH)

 N : Số nơtrôn

A

I C u t o h t nhân ấ ạ ạ

4 Đồng vị

Các nguyên tử có cùng số protôn Z nhưng có số nơtrôn N khác nhau gọi là đồng vị

Ví dụ : nguyên tử Hidrô có 3 đồng vị:

 Hidrô thường (99,99% hidro thiên nhiên)

 Hidrô nặng (đơtơri) : hoặc D (0,015% hidro thiên nhiên)

 Hidrô siêu nặng (triti) hoặc T (không bền, thời gian sống

10 năm)

Nguyên tử Cacbon có 7 đồng vị , trong đó có 2

II Kh i l ố ượ ng và năng l ượ ng h t ạ

nhân

1 Đơn vị khối lượng hạt

nhân(u)

 Ví dụ: Khối lượng tính

ra u:

Electron Proton Nơtron Heli 5,486.10-4 1,00728 1,00866 4,00150

27

1

1 1,66058.10

12 C

II Kh i l ố ượ ng và năng l ượ ng h t ạ nhân

2 Khối lượng và năng lượng

a Hệ thức Anhxtanh giữa năng lượng và khối

lượng:

m: khối lượng của vật c: vận tốc ánh sáng trong chân không E: năng lượng nghỉ

Xuất phát từ việc tính năng lượng 1u ta được:

(MeV cũng được coi là đvkl hn)

2

II Kh i l ố ượ ng và năng l ượ ng h t ạ nhân

b Sự phụ thuộc của khối lượng và năng lượng vào vận tốc chuyển động của hạt nhân:

 Theo thuyết Anhxtanh một vật có khối lượng nghỉ m0

và năng lượng nghỉ E0 chuyển động với vận tốc v thì khối lượng và năng lượng của nó tăng lên thành m

và E

0 2

1

m m

v

=

−

2

1 1

E mc

II Kh i l ố ượ ng và năng l ượ ng h t ạ nhân

Động năng vật: