Cấu tạo máy phát điện, phần 1

Kết cấu một máy phát điện Hơi nướclàm mát bằng hydrogen Khung máy phát Bộ làm mát H 2 Chân đế Nắp Lõi từ Stator Dây quấn Stator Gối trục Lõi từ Rotor Đai kiềng Rotor Khoang khí làm mát

Tài liệu hướng dẫn Dành cho công nhân kỹ thuật và

kỹ sư mới ra trường

Phạm Quốc Thái biên soạn

Kết cấu một máy phát điện Hơi nước

làm mát bằng hydrogen

Khung máy phát

Bộ làm

mát H 2

Chân đế Nắp

Lõi từ Stator Dây quấn Stator Gối trục

Lõi từ Rotor

Đai kiềng Rotor

Khoang khí làm mát Động cơ

trở trục

Tổng quan về kết cấu máy phát

 Các máy thời trước thường được làm mát bằng không khí

 Sau này người ta sử sụng khí hy - đrô làm chất làm mát trung gian,

 Có cấu trúc kín hoàn toàn Hệ thống thông khí theo chu trình kín

 Rotor chứa các cuộn dây kích thích, kéo bằng tua-bin, được đỡ bằng các ổ trục đặt trên nắp ở hai đầu khung

 Phải duy trì áp suất, độ tinh khiết hy- đrô, bảo đảm lưu lượng nước làm mát và dầu bôi trơn

 Có các bộ đo nhiệt đo đạc theo dõi các thông số trên

 Phải chịu được mọi chế độ vận hành bình thường, kể cả ngắn mạch 3 pha và đóng tải đột ngột mà không gây ra đột biến

 Vỏ máy được cấu tạo chắc chắn, giảm thiểu sức công phá trong

trường hợp nổ khí hy- đrô

 Có các cánh quạt gắn trên trục của roto máy phát, các bộ làm mát khí hy- đrô và các giàn ống làm mát

Sơ đồ cấu trúc một máy phát

Khung Stator

và các lò xo giảm chấn

 Là một hộp hình trụ hàn

bằng thép lá, gia cường

bằng các tấm đế tĩnh chịu

lực hướng kính và các thanh

lò xo giảm chấn hướng trục.

 Các tấm đế được gắn với

phần bên có thêm các lỗ và

các ống thông khí

 Toàn bộ khung máy phát

được đặt trên bệ máy.

Khung Stator

và các lò xo giảm chấn

 Được làm bằng các lò xo tấm.

 Phần lõi thép được đỡ bằng các lò xo này để dao động không thể truyền tới khung của Sta - to

 Các thanh lò xo được đỡ bằng các tấm đế cố định

 Một chuỗi các tấm đế không cố định được hàn với các thanh lò xo này

Khung Stator

và các lò xo giảm chấn

 Các tấm đế không cố định

này được hàn thêm các

thanh định vị để nâng đỡ

lõi từ Stator

 Lõi từ Stator sẽ được cách

ly với vỏ về mặt chấn động

cả chiều hướng trục lẫn

chiều chu vi, vì thế nó giảm

được rung động và vận

hành êm ái hơn.

Khung Stator

và các lò xo giảm chấn

đứng bên hông máy phát

hai đầu máy phát bằng bu lông.

 Khung vỏ máy phát cũng có vị trí để đặt các bộ làm mát hydrogen

 Tất cả các chỗ ghép nối như chỗ nắp hai đầu, nắp che các lỗ trống để thao tác, các bộ làm mát… đều phải được làm kín cẩn thận để ngăn ngừa khí

hydrogen rò rỉ ra ngoài.

Kết cấu một máy phát điện Hơi nước

làm mát bằng hydrogen

Khung máy phát

Bộ làm

mát H 2

Chân đế Nắp

Lõi từ Stator Dây quấn Stator Gối trục

Lõi từ Rotor

Đai kiềng Rotor

Khoang khí làm mát Động cơ

trở trục

Lõi thép Stator

 Được làm bằng các tấm tôn si-líc để giảm

dòng xoáy

 Được dập thành các cung hình nan quạt

 Có các rãnh hở để lắp đặt cuộn dây Stator Miệng rãnh có khe mang cá để lắp đặt các nêm chận

 Các rãnh đuôi cá ở phía lưng để lắp đặt vào các thanh định vị Các tấm được cách điện với nhau bằng véc-ni

 Được lắp thành các nhóm với độ dầy, khoảng cách phù hợp để tạo thành các khe hở cho khí làm mát thông qua và được gắn vào gân sườn trong khung Stator

 Cả hai đầu được đệm bằng hai tấm chặn làm bằng kim loại không nhiễm từ và được ép

chặt

Cuộn dây Stator

 a) Dây quấn.

 Dây quấn đã tăng cường cách

điện được xếp theo thiết diện

hình chữ nhật

 Phần cuộn dây ở trong rãnh

đặt dây quấn của Sta – to

Các đầu nối kết nối với nhau

thành các cuộn dây

 Đầu các cuộn dây được nối

vào đúng pha bằng các vành

nối

 Các dây dẫn thành phần được tráo vị trí theo kiểu Roebel để

có chiều dài bằng nhau

 Cũng có thể sử dụng cách hàn xoắn tráo đổi đối với các dây dẫn có nhiều thanh dẫn

 Cách bố trí dây như thế làm giảm tổn thất dòng điện vòng xuất hiện khi có tải, ứng với hiện tượng tự cảm khi sự phân bố từ trường không đều.

Cuộn dâyStator

 b) Cách điện của cuộn dây.

 Dây dẫn được quấn băng mica tẩm chất kết dính và được làm cho cứng lại trong môi trường nhiệt độ cao, có chân không, sau đó được đúc trong nhựa epoxy dưới áp suất cao

 Các rãnh cũng được cách điện bằng cách điện tấm

 Các thanh dẫn đã được cách điện ở đoạn bên trong rãnh được sơn phủ một lớp sơn dẫn điện nhẹ và phủ tràn

ra ngoài một đoạn ngắn để tránh hiện tượng vầng quang

 Các đầu ra của cuộn dây được bọc

băng cách điện để bảo vệ lớp mica và sơn phủ bằng một loại vec ni chịu

dầu

Cuộn dây Stator

 Đầu bối dây có một phần

dài nhô ra bên ngoài lõi

sắt từ

 Do lực điện từ tỷ lệ với

bình phương dòng Statro,

đầu bối dây cần thiết phải

gia cố đặc biệt chắc chắn

để không bị hư hỏng

 Để ngăn chặn các hư

hỏng do sự giãn nở về

nhiệt ở máy phát công

suất lớn người ta thực

hiện hệ thống khoá đa

chiều

Hết phần 1:

Cấu tạo Stator

Phần tiếp theo:

Các thiết bị phụ của Stator.