KIỂM TRA BÀI CŨ: Giải thích trong văn nghị luận: là làm cho người đọc hiểu rõ các tư tưởng, đạo lý, phẩm chất, quan hệ … cần được giải thích nhằm nâng cao nhận thức, trí tuệ, bồi dưỡng
Trang 1NGỮ VĂN
LỚP 7/3
Trang 2Nguyễn Văn Tuấn
1 Thế nào là giải thích trong văn nghị luận?
KIỂM TRA BÀI CŨ:
Giải thích trong văn nghị luận: là làm cho
người đọc hiểu rõ các tư tưởng, đạo lý, phẩm chất, quan hệ … cần được giải thích nhằm nâng cao
nhận thức, trí tuệ, bồi dưỡng tư tưởng, tình cảm
cho con người.
2 Trong văn nghị luận người ta thường giải thích bằng cách nào?
Trong văn nghị luận người ta thường giải thích
bằng cách: nêu định nghĩa, kể ra các biểu hiện, so
sánh, đối chiếu với các hiện tượng khác, chỉ ra các
mặt lợi, hại, nguyên nhân, hậu quả, cách đề phòng
hoặc noi theo … của hiện tượng hoặc vấn đề được
giải thích.
2
Trang 3Tiết 107 – Tập làm văn:
Tuần 29
Trang 4Nguyễn Văn Tuấn
Tiết 107 – Tập làm văn: CÁCH LÀM BÀI VĂN LẬP LUẬN GIẢI THÍCH
4
I/ Các bước làm bài văn lập
luận giải thích:
Đề bài: Giải thích câu tục ngữ “Đi một
ngày đàng học một sàng khôn”
Muốn làm được bài văn nghị luận trên bước đầu tiên ta phải làm gì?
1.Tìm hiểu đề và tìm ý:
Đề bài yêu cầu gì?
Theo em làm thế nào để hiểu được
ý nghĩa của câu tục ngữ?
Hỏi người hiểu biết hơn,đọc sách báo,tra từ điển,tự mình suy nghĩ thêm
a/ Tìm hiểu đề :
Nội dung của đề bài trên nói lên điều gì?
Nội dung: Khuyên ta đi đây, đi
đó để mở rộng tầm nhìn và sự hiểu biết
Từ tìm hiểu trên em rút ra kết luận gì về tìm hiểu đề?
Tìm hiểu yêu cầu và nội dung của
đề
-Yêu cầu của đề: Giải
thích câu tục ngữ.
-Nội dung: Khuyên ta đi
đây đi đó để mở rộng tầm
nhìn,sự hiểu biết.
Trang 5Tiết 107 – Tập làm văn: CÁCH LÀM BÀI VĂN LẬP LUẬN GIẢI THÍCH
I/ Các bước làm bài văn lập
luận giải thích Tìm một số câu ca dao, tục ngữ
có ý nghĩa tương tự?
Ví dụ:
- Làm trai cho đáng nên trai Phú Xuân đã trải, Đồng nai cũng từng
- Đi cho biết đó biết đây
Ở nhà với mẹ biết ngày nào khôn
1/ Tìm hiểu đề và tìm ý:
a/ Tìm hiểu đề:
b/ Tìm ý:
Em rút ra kết luận gì từ việc tìm ý?
- Liên hệ với một số câu ca
dao, tục ngữ có ý nghĩa
tương tự.
-Trả lời một số câu hỏi:
+ Câu tục ngữ có ý nghĩa
như thế nào?
+ Vì sao đi một ngày đàng
học một sàng khôn?
+Chúng ta phải đi như thế
nào?
Theo em có cần phải giải thích tại
sao lại “Đi một ngày đàng học
một sàng khôn” không?
Trang 6Nguyễn Văn Tuấn
Tiết 107 – Tập làm văn: CÁCH LÀM BÀI VĂN LẬP LUẬN
GIẢI THÍCH
I/ Các bước làm một bài văn
lập luận giải thích:
1/ Tìm hiểu đề và tìm ý:
Bài văn nghị luận gồm mấy phần chính?
2/ Lập dàn bài:
6
a/ Mở bài:
Với đề bài trên ta có mấy cách mở bài?
-Cách 1: Đi thẳng vấn đề -Cách 2: Đối lập hoàn cảnh với ý thức -Cách 3: Đi từ cái chung đến cái riêng
Qua đó em hãy cho biết phần mở bài của bài văn giải thích cần đạt yêu cầu gì?
Giới thiệu điều cần giải
thích và gợi ra phương
hướng giải thích
Đề bài:Giải thích câu tục ngữ “Đi một
ngày đàng học một sàng khôn”
Trang 7Tiết 107 – Tập làm văn: CÁCH LÀM BÀI VĂN LẬP LUẬN
GIẢI THÍCH
I/ Các bước làm một bài văn
lập luận giải thích:
1/ Tìm hiểu đề và tìm ý:
Phần thân bài của bài văn lập luận giải thích làm nhiệm vụ gì?
2/ Lập dàn bài:
a/ Mở bài:
Tìm hiểu vấn đề, chọn lọc và đưa ra một số ý để lập luận nhằm làm cho người đọc người nghe đồng tình và chấp nhận
Vậy nếu cần giải thích câu tục ngữ
“Đi một ngày đàng, học một sàng khôn” thì ta phải giải thích điều gì?
-Đi như thế nào? Học như thế nào?
b/ Thân bài: -Đi một ngày đàng là đi đâu?
-Một sàng khôn là gì?
-Vì sao đi một ngày đàng học một sàng khôn?
Qua đó em rút ra kết luận gì về nhiệm vụ của phần thân bài?
-Giải thích vấn đề.
-Lần lượt trình bày theo
từng nội dung
-Sử dụng các cách lập
luận giải thích phù hợp
Trang 8Nguyễn Văn Tuấn
Tiết 107 – Tập làm văn: CÁCH LÀM BÀI VĂN LẬP LUẬN
GIẢI THÍCH
I/ Các bước làm một bài văn
lập luận giải thích:
1/ Tìm hiểu đề và tìm ý:
Kết bài ấy đã cho thấy rõ là vấn đề được giải thích xong chưa?
2/ Lập dàn bài:
9
a/ Mở bài:
b/ Thân bài:
c/ Kết bài:
Nêu ý nghĩa của điều
được giải thích đối với mọi
người.
Có phải mỗi đề văn chỉ có một cách kết bài duy nhất hay không?
Phần kết bài của bài văn lập luận giải thích làm nhiệm vụ gì?
Trang 9Tiết 107 – Tập làm văn: CÁCH LÀM BÀI VĂN LẬP LUẬN
GIẢI THÍCH
I/ Các bước làm một bài văn
lập luận giải thích:
1/ Tìm hiểu đề và tìm ý:
Khi viết bài chúng ta cần lưu ý điều gì?
2/ Lập dàn bài:
3/ Viết bài:
- - Lưu ý:
+ Trình bày các ý theo trình tự hợp lý.
+ Có nhiều cách mở bài, nên mỗi cách
mở bài đều có cách viết thân bài và kết bài
khác nhau.
+ Lời văn giải thích cần sáng sủa.
+ Giữa các phần, các đoạn phải có liên
Trang 10Nguyễn Văn Tuấn
Tiết 107 – Tập làm văn: CÁCH LÀM BÀI VĂN LẬP LUẬN
GIẢI THÍCH
II/ Luyện tập:
1/ Tìm hiểu đề và tìm ý:
Bước thứ tư trong quá trình làm bài văn giải thích là gì?
2/ Lập dàn bài:
11
3/ Viết bài:
I/ Các bước làm một bài văn
lập luận giải thích:
Hãy viết thêm những cách kết bài khác cho đề bài trên?
Trang 11HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ:
- Chuẩn bị đề: Một nhà văn nói: “Sách là ngọn đèn
sáng bất diệt của trí tuệ con người” Hãy giải thích nội dung câu nói trên.
-Yêu cầu:
+ Thực hiện theo 4 bước
+ Viết phần mở bài cho đề trên theo 3 cách vào tập.
- Học bài:
+ Học kỹ các bước làm bài văn lập luận giải thích
+ Tập viết các cách mở bài cho đề văn dưới đây
Đề: Giải thích câu tục ngữ “Tốt gỗ hơn tốt nước.
Trang 12Nguyễn Văn Tuấn
13