Chuyen de - Dia ly - HVT

đặt vấn đềNhững năm gần đây, sự tích hợp của ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy đã mở ra nhiều khả năng ứng dụng, tạo bước phát triển mới làm thay thay đổi xã hội nói chung và

Sở giáo dục và đào tạo quảng ninh

Trường thpt hoàng văn thụ

Tổ xã hội

Bố cục báo cáo

Phần 1: Đặt vấn đề

Phần 2: Nội dung và biện pháp thực hiện

I Một số ưu thế, bất cập của việc ứng dụng CNTT trong dạy học môn Địa Lý

II Một số biện pháp ứng dụng CNTT để góp phần nâng cao chất lượng trong dạy học môn Địa Lý

III Một số kết quả đạt được

Phần 3: Kết luận

đặt vấn đềNhững năm gần đây, sự tích hợp của ứng dụng công nghệ

thông tin trong giảng dạy đã mở ra nhiều khả năng ứng dụng, tạo bước phát triển mới làm thay thay đổi xã hội nói chung và ngành giáo dục nói riêng

Người giáo viên khi đứng trên bục giảng luôn gặp những vấn

đề và tình huống đa dạng, phong phú nhất là trong thời cuộc

bùng nổ CNTT đòi hỏi phải có cách sử lý, giải quyết sáng tạo,

nhanh nhạy

Mục tiêu đào tạo trong giáo dục là giúp học sinh phát triển toàn diện, giúp hình thành những phẩm chất cơ bản của con ngư

ời, với những vốn kiến thức cơ bản về tự nhiên xã hội làm cho

các em học nắm bắt kiến thức một cách được dễ dàng Một yêu cầu đặt ra: Là một giáo viên cần phải làm gì? Làm thế nào trong các giờ dạy của mình có chất lượng để “ Sản phẩm” do mình tạo

ra có một nền móng thật vững chắc

Xu hướng chung của sự đổi mới phương pháp giảng dạy ở bậc trung học phổ thông là làm sao để giáo viên không chỉ là người truyền thụ kiến thức mà còn là người tổ chức định hướng cho học sinh hoạt động để học sinh huy động vốn hiểu biết và kinh nghiệm của bản thân vào sự chiếm lĩnnh tri thức mới.

Vì thế việc đổi mới phương pháp giảng dạy bằng cách tạo

ra nhiều hình thức học tập là cần thiết nhằm cuốn hút học sinh say mê hào hứng, tự giác lĩnh hội tri thức, từ đó phát huy năng lực, trí sáng tạo của mỗi học sinh

Xuất phát từ yêu cầu đó mà vấn đề ứng dụng CNTT trong các giờ học phục vụ đổi mới phương pháp dạy học được quan tâm Vậy làm thế nào để việc ứng dụng CNTT trong dạy học có hiệu quả nhất trong các giờ lên lớp phục vụ đổi mới phương

pháp dạy học, mà cụ thể là môn địa lý, chúng tôi xin đưa ra một

số giải pháp ứng dụng CNTT có hiệu quả trong môn Địa Lý để thảo luận

Phần 1: nội dung và biện pháp thực hiện

I Ưu thế của việc ứng dụng CNTT trong giảng dạy môn Địa Lý

- Minh hoạ được những hình ảnh, mô phỏng những hoạt động, quá trình hình thành, phát triển và tạo thành của các đối tư

ợng địa lý mà nếu không có nó thì học sinh rất khó tưởng tượng và giáo viên cũng rất khó giải thích

Chuyển động của các hành tinh trong hệ Mặt Trời nếu không

có hình ảnh minh hoạ học sinh sẽ rất khó tưởng tượng

Giúp học sinh thấy được những hình ảnh thực tế của hiện tư ợng động đất, núi lửa – những hình ảnh giáo viên không thể diễn tả bằng lời giảng của mình

Giúp học sinh thấy được những hình ảnh thực tế của hiện tư ợng động đất, núi lửa – những hình ảnh giáo viên không thể diễn tả bằng lời giảng của mình

Trong chương trình Địa lý lớp 12, bằng hình ảnh minh hoạ học sinh có thể thấy được hình ảnh của mọi miền đất nước, từ đó khắc sâu thêm kiến thức qua sách vở

Thức Bản Giốc Cao Bằng– Đồi chè Tuyên Quang–

Vịnh Hạ Long

Nha Trang

R ừng Chàm – U Minh

R ừng Khộp – Tây Nguyên

Trong chương trình Địa lý lớp 11, học sinh có thể thấy được hình ảnh của nhiều nước trên thế giới

Nỳi Phỳ Sĩ - Nhật Bản

Đền ĂngCo – Cămpuchia Khu phố Mahattan – Hoa Kỳ

Hồng Kụng về đờm

Tận dụng được kho thông tin, hình ảnh khổng lồ trên mạng

In ternet, phần mềm Encatar , tạo lập bản biểu đồ, bảng số liệu nhanh chóng và chính xác, điều đó giúp các em dễ dàng liên hệ thực tế, có thêm nhiều kiến thức về địa lí tự nhiên, kinh tế, văn hoá xã hội mà trong sách giáo khoa không thể đưa ra hết, nó giúp chúng ta cập nhật thông tin, tiết kiệm thời gian trong việc chuẩn

bị thiết bị , đồ dùng dạy học

Để phát huy tích tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong quá trình học tập, giáo viên có thể đưa ra nhiệm vụ yêu cầu học sinh nghiên cứu, sử dụng bản đồ, biểu đồ, bảng biểu ở trên màn hình một cách nhanh chóng, đầy đủ, rõ ràng , học sinh sẽ tự nghiên cứu, thảo luận nhóm và rút ra được những kiến thức cần thiết, giáo viên có thể đưa lên màn hình bảng nội dung , kết luận của câu trả lời một cách ngắn gọn, đầy đủ,chính xác nhất, như vậy chúng ta sẽ dễ dàng hơn trong việc hướng dẫn học sinh tự nghiên cứu, thảo luận

Dựa vào bản đồ Địa lý tự nhiên Trung Quốc, tìm hiểu đặc điểm tự nhiên miền Đông và miền Tây Trung Quốc

Dựa vào bản đò,

xác định các trung tâm du lịch của Việt nam?

TT Nước Tổng số Xuất khẩu Nhập khẩu Cán cân

Dựa vào biểu đồ, nhận xét tốc độ tăng trưởng kinh tế của Liên Bang Nga?

Đối với việc kiểm tra đánh giá, củng cố bài, khi sử dụng giáo án điện tử học sinh có thể tham gia giải ô chữ, với

những ô chữ liên quan đến những nội dung cơ bản cần ghi nhớ của bài học, đó là cách củng cố bài rất thú vị, nó tạo cho giờ học sự sôi động, vui vẻ thoải mái và khắc sâu được kiến thức, hoặc trong một thời gian ngắn chúng ta lần lượt đưa được lên màn hình nhiều câu hỏi trắc nghiệm cho học sinh trả lời

Như vậy máy tính được sử dụng trong việc cung cấp thông tin bằng hình ảnh, truyền thụ kiến thức, phát triển tư duy, hướng dẫn hoạt động, rèn luyện kĩ năng, kiểm tra, đánh giá , tạo hứng thú cho học sinh trong học tập Địa lí nói

riêng và trong học tập nói chung

II BÊt cËp cña viÖc øng dông CNTT trong gi¶ng d¹y m«n §Þa Lý

Trước hết chúng ta cần phải xác định việc sử dụng công nghệ hiện đại trong giảng dạy không có nghĩa là đổi mới

phương pháp dạy học.Nếu chúng ta chỉ trình chiếu những trang

kí tự thay cho viết bảng, đưa ra hình ảnh, bản đồ thay cho sử dụng những bản đồ, tranh vẽ bên ngoài và thuyết trình thì học sinh vẫn chỉ tiếp nhận kiến thức một cách thụ động

Qua quá trình soạn giảng tôi thấy rằng: những gì mà phấn trắng bảng đen làm được thì không cần thiết phải soạn thành giáo án điện tử Trong thực tế không phải bài nào cũng có thể

sử dụng giáo án điện tử ,chúng ta cần phải biết chọn lọc các bài

có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin đạt hiệu quả cao

Khi đưa ra những đoạn video clip hấp dẫn, những hình ảnh đẹp,

lạ mà không có sự định hướng, chỉ đạo của giáo viên trong việc hướng dẫn học sinh nghiên cứu, tìm tòi kiến thức thì có thể làm cho học sinh chỉ chú ý đến hình ảnh, âm thanh, các em sẽ dễ bị phân tán, không tập trung vào nội dung cần tìm hiểu Việc phô diễn quá mức những kĩ

năng, kĩ xảo tin học trong việc tạo hiệu ứng, âm thanh cũng làm học sinh mất tập trung vào nội dung bài Khi dạy giáo án điện tử việc thu hút học sinh bằng những cử chỉ, sự diễn cảm…của người thầy cũng bị giảm ý nghĩa hơn

Học sinh khó ghi bài nếu chúng ta đưa ra quá nhiều chữ trong

một slide, hoặc chúng ta lướt qua quá nhanh Hơn nữa cũng khó phân biệt đâu là phần chữ cần ghi bài, đâu là phần chữ dẫn dắt nội dung bài hay phần yêu cầu của giáo viên trong việc hoạt động nhóm

Nếu sử dụng phương pháp ghi bảng, bố cục của bài, nội dung cơ bản của bài còn lưu lại trên bảng, còn chỉ lần lượt đưa ra các slide thì cuối cùng học sinh khó nhớ hơn

Đôi khi xảy ra những sự cố bất thường như đoạn video clip ở máy nhà chạy được mà máy của trường không chạy được, hoặc ở máy trường phông chữ không tương thích hay

vì một lí do nào đó sẽ không đọc được Đặc biệt đang dạy lại bị mất điện thì thật là rắc rối lớn

Một giáo án sử dụng dạy ở nhiều lớp có đối tượng học sinh với trình độ quá chênh lệch thì sẽ phù hợp với lớp này mà không phù hợp với lớp khác, như vậy tính linh hoạt của nó không cao

III Một số biện pháp ứng dụng CNTT để góp phần

nâng cao chất lượng trong dạy học môn Địa Lý

- Giỏo viờn phải chủ động tự bồi dưỡng nõng cao trỡnh độ tin học của mỡnh

- Khi đưa ra một nội dung cú kốm hỡnh ảnh, bản đồ, biểu đồ yờu cầu học sinh nghiờn cứu , thảo luận, chỳng ta phải sỏt sao, kiểm tra việc thực hiện của cỏc em, cho cỏc em tự đưa

ra kết luận, tự gúp ý, đỏnh giỏ

- Nờn qui định trang với hai nền màu khỏc nhau, hoặc hai lọai màu chữ khỏc nhau để phõn biệt phần cần ghi bài và những phần khỏc Nội dung đưa lờn mỗi trang phải ngắn gọn , xỳc tớch, cú chọn lọc để nội dung bài khụng bị loóng

- Khi ghi lại bài soạn chỳng ta phải cú chế độ lưu đặc biệt để khụng lỗi phụng, khi chốn đoạn video phải chọn mẫu slide chuyờn dựng, hoặc phải liờn kết slide Khi xảy ra sự cố mất điện nhất là trong cỏc tiết dạy thao giảng phải bỡnh tĩnh để

sử dụng những thiết bị dự phũng bờn ngoài cho tốt

- Không thể coi CNTT thay thế hoàn toàn vai trò chủ đạo của người thầy mà nó chỉ như là một chiếc bảng phụ để từ những hình ảnh trình chiếu, học sinh có thể phân tích, nhận xét dưới sự hướng dẫn của giáo viên rút ra kiến thức cần nắm

của bài, phải phát huy được vai trò chủ động sáng tạo của học sinh, giáo viên phải kết hợp được máy chiếu và ghi

bảng

- Không được trình chiếu liên tục trong suốt tiết học, phải chú

ý đến phông chữ, hình nền

IV Kết quả đạt được

Sau một năm thực hiện việc đưa ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học môn Địa lý tôi nhận thấy so với những năm học không đưa công nghệ thông tin vào trong giảng dạy và những tiết không đưa công nghệ

thông tin vào trong giảng dạy:

- Với học sinh: việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học giúp cho học

sinh được quan sát các hiện tượng mà các em không thể quan sát trực tiếp trong thực tế, trong thiết bị dạy học, giúp học sinh có thể nắm được các

hiện tượng có tính chuyển động, diễn biến theo giai đoạn trong thời gian dài Đã tạo nên không khí sôi nổi, thay đổi nếp học thầm lặng, tẻ nhạt mà học sinh phải học cả ngày Nhất là nó giúp học sinh có điều kiện để nêu suy nghĩ của mình Từ đó giúp các em tự tin, hiểu biết lẫn nhau Cũng từ đó xây dựng được mối liên hệ giữa thầy và trò trong giờ học.

Sử dụng CNTT trong dạy học còn rèn được trí thông minh, sáng tạo, giúp học sinh ôn luyện, củng cố khắc sâu kiến thức, khai thác được nhiều kiến thức, tao cho các em chủ động tự giác trong học tập.

Khi ứng dụng CNTT trong dạy học giúp học sinh phán đoán nhanh chóng, chính xác các tình huống xảy ra, tìm được nhanh nhất các câu trả lời Sử dụng giáo án điện tử trong học tập trong các giờ dạy góp phần làm giàu thêm kiến thức cho trẻ, thúc đẩy năng lực hoạt động thực tiễn, giúp học sinh tiếp thu bài học nhẹ nhàng, thoải mái không mang tính cưỡng ép,

gò bó

- Đối với giáo viên: có điều kiện thu nhập được giáo án mẫu,

các phương pháp giảng dạy tốt để vận dung vào bài giảng

của minh hợp lý hơn cũng từ đó chủ động hơn trong việc

truyền thụ kiến thức cho học sinh Giáo viên thành thạo

trong việc sử dung máy chiếu, máy S can nhịp nhàng, ít lạm dung máy chiếu trong giảng dạy cho phù hợp với tiết học đạt hiệu quả cao

Nếu thực hiện tốt việc ứng dụng CNTT trong dạy học trong các giờ dạy địa lí thì sẽ tạo cho giáo viên tự khẳng

định mình thông qua việc tự nghiên cứu phương pháp dạy học góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy

Kết luận

ứng dung công nghệ thông tin trong giảng dạy môn Địa lý là một việc rất cần thiết nhưmng để đạt hiệu quả cao thì mỗi giáo viên cần phải tự học hỏi nâng cao kiến thức, kinh nghiệm và cách ứng dụng thông tin trong giảng dạy một cách hợp lý.

Trong quá trình giảng dạy, cần kết hợp linh hoạt các phương pháp để giờ dạy học đạt kết quả cao nhất, không nên coi việc sử dung công nghệ thông tin là phương tiện chính để dạy học mà chỉ xác đinh nó chỉ là phương tiện hỗ trợ khi trong thực tế không thể lấy được.

Không nên để giờ dạy học là một tiết cho học sinh xem trình chiếu giáo án của mình.

Trong mỗi nhà trường cán bộ giáo viên cần phải có sự hỗ trợ lẫn nhau trong việc tìm hiểu khai thác công nghề thông tin.

Đó là những ưu điểm của ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy Địa lí cũng như những boăn khoăn, trăn trở của tôi trong việc tìm giải pháp khắc phục những hạn chế của nó, rất mong được sự chia sẻ, trao đổi, góp ý của các

đồng nghiệp để tôi có thể sử dụng công nghệ hiện đại trong dạy học hiệu quả hơn Tôi xin chân thành cảm ơn!