Năm học 2009 - 2010 là năm học “Đổi mới công tác quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục”; Ngành Giáo dục và Đào tạo huyện nhà tiếp tục thực hiện ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý
Trang 1Gi¸o viªn thùc hiÖn: Hoµng ThÞ Thu
Trang 2Giỏo dục cú một vai trũ vụ cựng quan trọng đối với sự tăng trưởng và phỏt triển của mỗi Quốc gia Giỏo dục Việt Nam phải
đảm nhận nhiệm vụ đú là đào tạo thế hệ trẻ trở thành những
người lao động năng động, tự chủ, sỏng tạo “ vừa hồng, vừa
sự phỏt triển của đất nước và tiến kịp với cỏc nước cụng nghiệp phỏt triển.
Tại hội nghị lần thứ hai BCH Trung ương Đảng khoỏ VIII đó khẳng định: “ Đổi mới mạnh mẽ phương phỏp giỏo dục đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rốn luyện nếp tư duy sỏng tạo của người học Từng bước ỏp dụng phương phỏp tiờn tiến,
phương phỏp hiện đại vào quỏ trỡnh dạy học”.
Phần I: Phần Mở đầu
I Lý do chọn đề t i ài
Trang 3Trước những yêu cầu thực tế đó, chất lượng
dạy học trong mỗi nhà trường Tiểu học là vấn đề quan tâm của toàn xã hội, đặc biệt quyết định đến sự tồn tại của nhà trường Chất lượng dạy học ấy phải được thể hiện bằng chất lượng toàn diện của các môn học
Năm học 2009 - 2010 là năm học “Đổi mới công tác
quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục”; Ngành
Giáo dục và Đào tạo huyện nhà tiếp tục thực hiện ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý, giảng dạy và
thực hiện “Đổi mới hình thức, nâng cao chất lượng
công tác thao giảng và phong trào tự quản” góp phần nâng cao chất lượng giáo dục Vậy làm thế nào để
nâng cao chất lượng dạy học ? Một trong những giải pháp đó là
Trang 4
nâng cao chất lượng công tác thao giảng trong nhà trường,
phát huy ưu thế của công nghệ thông tin, đổi mới phương pháp giảng dạy phù hợp đối tượng học sinh vùng miền.
Công tác thao giảng có vai trò quan trọng trong nhà
trường Đây là một hoạt động chuyên môn cần thiết vì nhờ vào hoạt động này các giáo viên có điều kiện giao lưu, học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp hoặc trao đổi tìm biện pháp dạy hiệu quả đối với tiết học khó
Bên cạnh đó, việc thay chương trình sách giáo khoa và
phương pháp giảng dạy khiến một số giáo viên còn lúng túng trong việc lựa chọn phương pháp, hình thức tổ chức dạy học Chính vì thế, qua thao giảng giúp cho các đồng chí giáo viên nhất là các đồng chí giáo viên mới ra trường giải quyết được khó khăn trên.
Trang 5
Ngoài ra trong những năm gần đây, việc ứng dụng công
nghệ thông tin trong soạn giảng đang được các đồng chí giáo
viên dần dần tiếp cận, làm quen Tuy nhiên, các đồng chí mới ứng dụng vào việc soạn giáo án bằng máy vi tính còn việc soạn giáo
án điện tử và sử dụng giáo án điện tử còn rất hạn chế Chính vì thế, công tác thao giảng có tầm quan trọng trong việc kích thích giáo viên ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy Việc
nâng cao chất lượng thao giảng gắn kết với việc tìm tòi ứng dụng những cái mới, giải quyết một số tồn tại về phương pháp, hình
thức tổ chức dạy học
Với vai trò lợi ích của công tác thao giảng đã cho thấy,
nâng cao chất lượng thao giảng là rất cần thiết Có thể nói, đây là cuộc thi “tay nghề” hàng năm của giáo viên và là đợt học tập, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ quan trọng cho giáo viên trong mỗi nhà trường.
Trang 6II Mục đích nghiên cứu
- Tìm ra biện pháp nâng cao chất lượng thao giảng.
- Kích thích việc ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy.
- Trao đổi phương pháp, hình thức tổ chức dạy học góp phần nâng cao chất lượng dạy học.
III Thời gian - Địa điểm
- Thời gian: Năm học 2009 - 2010
- Địa điểm: Trường Tiểu học Thị Trấn
Trang 7PHẦN II: PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG I: NỘI DUNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
I Đặc điểm tình hình nhà trường
1 Những thuận lợi, khó khăn.
a Thuận lợi.
- Trường nằm trên địa bàn thị trấn trung tâm của
huyện Trình độ dân trí tương đối phát triển, đại đa số phụ huynh học sinh quan tâm đến việc học của con
em mình Giáo viên và học sinh có điều kiện tiếp cận công nghệ thông tin và ứng dụng CNTT vào giảng
dạy
- Nhà trường thường xuyên nhận được sự quan
tâm, chỉ đạo của các cấp lãnh đạo trực tiếp là Phòng giáo dục và Đào tạo đã tạo điều kiện tốt nhất cho giáo viên hoàn thành tốt nhiệm vụ
Trang 8những chỉ đạo chuyên môn do ngành, trường yêu cầu.
- Đa số học sinh có ý thức học tập chuyên cần Các
em có đồ dùng học tập tương đối đầy đủ.
- Đồ dùng dạy học, SGK, tài liệu phục vụ giảng dạy được trang bị khá đầy đủ, đảm bảo cho việc dạy và học Nhà trường được trang bị một máy chiếu đa năng vì thế
đã tạo điều kiện cho giáo viên có thể sử dụng giáo án điện tử.
- Bản thân luôn yên tâm công tác, có ý thức tự học, tự bồi dưỡng, tích cực nghiên cứu nội dung, chương trình SGK phương pháp dạy học và từng bước ứng dụng
công nghệ thông tin trong công tác soạn giảng sao cho phù hợp đối tượng học sinh.
Trang 9
b Khó khăn.
- Đối tượng học sinh đa dạng về khả năng nhận thức Một số học sinh chưa có ý thức học tập, một số em gia đình có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn gia đình chưa quan tâm đến việc học của con em.
- Đồ dùng thiết bị dạy học còn hạn chế Chưa có phòng
chuyên dụng dành cho giảng dạy giáo án điện tử (trình chiếu),
số lượng máy chiếu đa năng còn quá ít Giáo viên chưa thành thục về thiết kế, sử dụng giáo án điện tử Khả năng tự thiết kế bài giảng điện tử của giáo viên còn hạn chế.
- Bản thân tôi là giáo viên ra trường nhiều năm công tác ở các trường thuộc vùng khó khăn của huyện Năm học này
được phân công giảng dạy tại trường Tiểu học Thị Trấn nên việc nắm bắt đặc điểm đối tượng học sinh còn hạn chế
Trang 10II Thực trạng và một số tồn tại trong công tác thao giảng.
1 Thực trạng
Trong những năm qua, công tác thao giảng luôn nhận được
sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Ban giám hiệu, Tổ chuyên môn nhà trường Hàng năm nhà trường chỉ đạo Tổ chuyên
môn tổ chức thao giảng 2 lần/ năm: Học kỳ I vào tháng 10; Học
kỳ II vào tháng 3 Cụ thể cách tổ chức như sau:
*Khâu chuẩn bị:
- Nhà trường xây dựng kế hoạch tổ chức, thông báo đến tất
cả giáo viên trong trường
- Tổ chuyên môn chia giáo viên dạy thành 2 nhóm
+ Nhóm 1: Gồm giáo viên dạy khối 1, 2, 3.
+ Nhóm 2: Gồm giáo viên dạy khối 4, 5.
- Giáo viên tự chọn lớp dạy, môn dạy, bài dạy và tự chuẩn bị
đồ dùng cho tiết dạy Đăng kí bài dạy với Tổ chuyên môn.
- Tổ chuyên môn lên lịch cụ thể cho từng nhóm, từng giáo
viên và thông báo đến giáo viên.
Trang 11*Khâu tổ chức thực hiện:
- Từng giáo viên thực hiện tiết dạy đã đăng kí.
- Giáo viên trong nhóm dự giờ, ghi chép tiến trình tiết dạy của đồng nghiệp.
- Giáo viên trong nhóm họp rút kinh nghiệm, nhận xét, đánh giá tiết dạy cho đồng nghiệp và tự rút kinh nghiệm cho bản thân.
2 Một số tồn tại trong công tác thao giảng.
Với cách tổ chức như trên, công tác thao giảng được đa số giáo viên tham gia tích cực Tuy nhiên, là giáo viên tham gia trực tiếp tôi nhận thấy còn một số tồn tại sau:
- Giáo viên tự chọn bài, chọn môn dẫn đến có tình trạng dạy
đi dạy lại một bài, một phương pháp mà không đổi mới gì nhiều hoặc sự chuẩn bị quá kĩ khiến tiết dạy mất đi sự tự nhiên và
nặng về vấn đề thao diễn, sắp đặt sẵn có khiến giờ học thiếu tình huống Vì thế làm cho học sinh không phát huy được năng lực của mình
Trang 12các đồng chí chưa dám thử nghiệm Vậy trong quá trình tổ
chức thao giảng cần có biện pháp khuyến khích giáo viên thực hiện
- Với cách thực hiện như trên thì việc ứng dụng công nghệ, trao đổi phương pháp, hình thức tổ chức dạy học giữa các giáo viên trong các giờ thao giảng còn nhiều hạn chế Ngoài ra còn làm cho cả giáo viên dạy và giáo viên dự sẽ thấy nhàm chán,
có cảm giác như một buổi trình diễn và không đúc rút được
kinh nghiệm gì cho bản thân Đặc biệt với cách làm như trên đã không tạo được hứng thú trong học tập cho học sinh, thậm chí học sinh sẽ thấy nặng nề, gò bó, hiệu quả thiếu thực chất.
Trang 13
- Kết quả thao giảng năm học 2008-2009, tôi tham
gia một giờ dạy và được xếp loại tốt Tuy vậy, tôi
không tự bằng lòng với kết quả trên Năm học này
được chuyển công tác về trường Tiểu học Thị Trấn, tôi vẫn tiếp tục nâng cao chất lượng thao giảng để giờ thao giảng thực sự bổ ích góp phần nâng cao nghiệp
vụ, chuyên môn cho bản thân và điều quan trọng nhất
là học sinh nắm được kiến thức cần cung cấp, góp
phần nâng cao chất lượng giáo dục
Trang 14III Biện pháp thực hiện nâng cao chất lượng thao giảng.
Trong năm học 2009 - 2010, nhà trường đã chỉ đạo
tổ chức đổi mới công tác thao giảng góp phần nâng
cao chất lượng thao giảng Vì vậy hình thức tổ chức thao giảng được nhà trường quan tâm chỉ đạo sát
sao Tổ chuyên môn nhà trường đã chọn một số bài trong các môn và yêu cầu giáo viên bốc thăm chọn bài dạy Đây có thể coi là một biện pháp góp phần nâng cao chất lượng công tác thao giảng Thực hiện đúng theo sự chỉ đạo của Tổ chuyên môn nhà trường, tôi
đã tham gia bốc thăm bài dạy và để nâng cao chất
lượng thao giảng của mình, tôi đã xây dựng kế hoạch chuẩn bị và thực hiện như sau:
Trang 151 Khâu chuẩn bị:
a Bước 1: Tôi tiến hành dự giờ một số đồng chí có kinh
nghiệm giảng dạy, dự giờ một số tiết của đồng chí dạy giáo án điện tử và một số tiết dạy thao giảng không thuộc ưu thế của mình… Từ đó tự rút kinh nghiệm cho bản thân.
b Bước 2: Tham khảo giáo án điện tử trên mạng và thông tin liên quan đến bài dạy trên mạng hoặc tài liệu khác.
c Bước 3: Nghiên cứu nội dung bài dạy, xác định mục tiêu của bài dạy Xác định đồ dùng, thiết bị cần chuẩn bị cho tiết dạy Lựa chọn phương pháp, hình thức tổ chức dạy học phù hợp.
d Bước 4: Xây dựng kế hoạch bài dạy Thiết kế các hoạt động dạy học hướng vào đối tượng HS, lấy HS làm trung tâm, quan tâm đến tất cả các đối tượng HS.
Trang 162 Khâu tổ chức thực hiện:
a Bước 1: Tiến hành thực hiện các hoạt động dạy học theo kế hoạch bài dạy đã chuẩn bị.
b Bước 2: Rút kinh nghiệm tiết dạy.
- Giáo viên trong nhóm dự giờ rút kinh nghiệm, nhận xét,
đánh giá tiết dạy cho tôi
- Bản thân tôi tự rút kinh nghiệm qua giờ dạy, kết hợp những
ý kiến đồng nghiệp với tự đánh giá của bản thân từ đó rút kinh nghiệm để thực hiện tốt hơn trong quá trình giảng dạy
c Bước 3: Đánh giá, xếp loại giờ dạy Việc đánh giá xếp loại giờ dạy không quá nặng nề, cầu toàn mà chủ yếu căn cứ vào kết quả học tập của HS Mỗi tiết giảng thành công được đánh giá ở sự hiểu bài và vận dụng kiến thức của HS.
Trang 17Tôi đã thực hiện việc chuẩn bị bài và tiến hành dạy như
trên Tuy nhiên để nâng cao chất lượng thao giảng, trong quá trình tham gia thao giảng, tôi luôn coi trọng khâu chuẩn bị và
xác định tiết dạy có thành công hay không phụ thuộc phần lớn vào việc chuẩn bị bài của giáo viên Chính vì thế, khi chuẩn bị bài dạy, việc đầu tiên là tôi xác định mục tiêu bài dạy căn cứ
vào tài liệu chuẩn kiến thức, kỹ năng Căn cứ vào mục tiêu bài dạy, tôi tiến hành xây dựng kế hoạch bài dạy, lựa chọn phương pháp, hình thức dạy phù hợp, hiệu quả Để có kế hoạch bài dạy hay, hiệu quả, tôi tiến hành tham khảo tài liệu như SGV, TKBD
và thông tin trên mạng, giáo án điện tử và tài liệu khác liên
quan đến bài dạy Từ việc tham khảo các tài liệu, tôi lựa chọn những thông tin cần thiết, phù hợp, hiệu quả để đưa vào bài
dạy
Trang 18Ngoài việc chuẩn bị của giáo viên, tôi luôn giao
nhiệm vụ để HS chuẩn bị cho bài học sau Với nhiệm
vụ được giao, nhiều HS rất hứng thú tìm hiểu thông tin trên mạng liên quan đến bài học hoặc thử làm thí nghiệm trước ở nhà Chính vì có sự kết hợp hài hòa giữa giáo viên và học sinh ngay trong khâu chuẩn bị bài đã giúp cho cả người dạy và người học có cơ hội tìm hiểu về nội dung bài, điều đó sẽ góp phần làm nên
sự thành công của tiết học
Với khâu thực hiện tiết dạy, tôi luôn xác định phải dạy sao cho giờ học là giờ hoạt động của học sinh,
học sinh có hứng thú, tự giác, tích cực hoạt động Với bất kỳ biện pháp, hình thức, phương tiện, cách dạy
thông thường (không trình chiếu) hay dạy bằng giáo
án điện tử nếu giúp cho học sinh càng hoạt động
nhiều thì người dạy càng thành công trong đổi mới
Trang 19Trong quá trình dạy, tôi luôn chú trọng gây hứng thú
để học sinh độc lập, tự giác, tích cực làm việc, làm
sao cho học sinh biết làm, biết trao đổi, biết phân tích, tổng hợp đúng, phát hiện đúng để có tri thức đúng:
*Ví dụ: như khi dạy bài tập đọc Cái cầu lớp 3, tôi
lựa chọn cách dạy thông thường (không trình chiếu)
và hiệu quả đạt được theo đúng mục tiêu Chính vì
thế, tôi đã xây dựng kế hoạch tiết dạy thật cụ thể (xem
ở các trang 13, 14, 15, 16), xác định mục tiêu cần đạt, chuẩn bị đồ dùng chu đáo cho tiết dạy (tranh ảnh, viết bảng phụ…)
Khi xây dựng phương án và lựa chọn cách dạy
thông thường, đối với bài này, tôi phải chuẩn bị nhiều tranh ảnh, đồ dùng dạy học, thiết kế các hoạt động
sao cho hài hòa và nắm bắt rừ từng đối tượng học
sinh Trong quá trình thực hiện, tôi lựa chọn hình thức
tổ chức phù hợp với nội dung như học nhóm, cá
nhân, cả lớp
Trang 20Cụ thể khi luyện đọc câu HS đọc cá nhân, đọc đoạn thì kết hợp cá nhân và nhóm; Khi tìm hiểu nghĩa của
từ, giáo viên giúp HS hiểu nghĩa từ thông qua hệ
thống tranh ảnh hiệu quả đạt được cũng không kém gì
so với việc sử dụng hình ảnh thật Khi tổ chức HS tìm hiểu nội dung bài, giáo viên đặt câu hỏi HS suy nghĩ độc lập và trả lời nhưng cũng có câu hỏi tổ chức HS
thảo luận nhóm để tìm câu trả lời VD: Theo em, bạn
nhỏ yêu cái cầu nào nhất ? Vì sao? Để luyện đọc
thuộc lòng bài thơ có nhiều hình thức, song hình thức chép bài thơ lên bảng để HS nhẩm sau đó GV xóa
dần bảng để lại từ điểm tựa rất hiệu quả Với cách
dạy thông thường, hiệu quả tiết dạy cũng đạt được
theo mục tiêu đặt ra Tuy nhiên, giáo viên phải mất
nhiều thời gian chuẩn bị cho tiết học như tranh ảnh,
đồ dùng, viết bảng bài thơ… nếu sử dụng giáo án
điện tử thì giáo viên không phải sưu tầm tranh ảnh,
không mất thời gian viết bảng
Trang 21Vậy để dạy thành công một tiết, giáo viên cần linh hoạt trong việc sử dụng phương pháp, hình thức tổ chức, xác định đồ dùng cần chuẩn bị căn cứ vào thực tế ở trường lớp, tình hình địa phương để lựa chọn cách
dạy hiệu quả:
*Ví dụ: khi dạy bài TNXH Hoa ở lớp 3, tôi xác định
đặc thù ở địa phương khó có thể chuẩn bị được nhiều loài hoa để HS quan sát Vì thế tôi đã chọn cách dạy bằng giáo án điện tử có sự kết hợp hài hòa giữa việc
HS nhận thấy sự đa dạng về mùi hương và thấy được ích lợi của hoa
Trang 22Một VD khác đó là khi dạy môn Khoa học
lớp 4 bài: Nguyên nhân làm nước bị ô nhiễm
Nếu dạy bằng cách dạy thông thường, HS sẽ không thấy hết được sự nguy hiểm cũng như nguyên nhân làm nước bị ô nhiễm nhưng nếu dạy bằng giáo án điện tử với những hình ảnh chứng minh về nguyên nhân làm nước bị ô nhiễm và hình ảnh về tác hại của nguồn nước
bị ô nhiễm HS thấy rõ được sự nguy hiểm của nguồn nước bị ô nhiễm và cần có trách nhiệm bảo vệ nguồn nước.
Trang 23N ớc thải của khu tập thể đổ thẳng ra sông, suối.
Trang 25N ớc thải nhà máy thuỷ sản đổ ra sông Hậu
Trang 27Hố tiêu không đủ tiêu chuẩn Nghề giặt rác ở Bắc Ninh
Rác đầy lòng suối Nghĩa trang bên bờ biển
Trang 29T¾m ë nguån n íc bÞ « nhiÔm g©y bÖnh ngoµi da.
Trang 33Tóm lại, chất lượng giờ dạy không phụ thuộc vào việc giáo viên sử dụng cách dạy thông thường hay giáo án điện tử mà phụ thuộc vào việc chuẩn bị kế hoạch bài dạy, lựa chọn phương pháp, hình thức dạy phù hợp với kiểu bài, sự kết hợp hài hoà giữa cách dạy thông thường và công nghệ Giáo viên không nên quá lạm dụng biện pháp trình chiếu mà cần lựa chọn
sử dụng một cách hợp lí Giảng dạy giáo án điện tử cũng là con dao hai lưỡi, nếu quá lạm dụng, học sinh
bị cuốn hút vào âm thanh, hình ảnh mà quên đi nội dung bài Việc ứng dụng công nghệ trong giảng dạy không chỉ là sử dụng giáo án điện tử mà cách dạy thông thường cũng có thể tham khảo thông tin trên mạng vì có rất nhiều thông tin có thể phục vụ cho bài dạy