bai:QUA ĐÈO NGANG

Bước tới Đèo Ngang , bóng xế tàCỏ cây chen đá , lá chen hoa Lom khom dưới núi , tiều vài chú Lác đác bên sông , chợ mấy nhà Nhớ nước đau lòng , con quốc quốc Thương nhà mỏi miệng , cái g

CHÀO MỪNG CÁC THẦY CÔ GIÁO VỀ DỰ GIỜ THĂM LỚP !

Đèo Ngang ở trên núi Hoành Sơn

được tách ra từ dãy Trường Sơn,

cao 256m, dồn đuổi nhau từ

Tây sang Đông, chạy dài ra tận biển,

trở thành biên giới tự nhiên

của hai quốc gia Đại Việt và

Chiêm Thành ngày xưa,

và nay là mốc đại giới giữa hai tỉnh

Hà Tĩnh và Quảng Bình.

Theo sử cũ thì đường thông qua

Qua Đèo Ngang Tiết 29 Tiết 29

Biên soạn và thực hiện : PHAN THỊ BẠCH TUYẾT

Giáo viên Ngữ văn Trýờng THCS PHAN CHU TRINH –

Bà Huyện Thanh Quan

Tiết 29 Tiết 29

I/ Đọc hiểu chú thích

1/ Tác giả :

• 2/ Tác phẩm :

( Sgk)

• 3/ Từ khĩ :

-Tên thật là Nguyễn Thị Hinh,

giỏi văn thơ thời Minh MạngVà Tự Đức -Người làng Nghi Tàm, Hồng Long, Hà Đơng ( Hà Nội )

- Chồng bà là L ư Nguyên Uẩn u từng làm tri huyện Thanh Quan Sau thăng lên chức Viên ngoại lang -Để lại 6 bài thơ Nơm ,thơ của bà

trang nhã, điêu luyện ,

tả cảnh ngụ tình mang tâm sự hồi cổ

•Tiều phu: Người đốn củi

•Quốc: nước

•Gia: nhà

 Đều là các từ Hán Việt

Qua Đèo Ngang

Tiết 29 Tiết 29

Bà Huyện Thanh Quan

Qua Đèo Ngang

II/Đọc,hiểu cấu

trúc:

1.Đọc:

2.Thể loại:

-Thất ngôn bát

cú ngôn Đường

luật.

Tiết 29 Tiết 29

Bà Huyện Thanh Quan

Tiết 29 Tiết 29

Bước tới Đèo Ngang , bóng xế tà , Cỏ cây chen đá , lá chen hoa

Lom khom dưới núi , tiều vài chú , Lác đác bên sông , chợ mấy nhà Nhớ nước đau lòng , con quốc quốc , Thương nhà mỏi miệng , cái gia gia Dừng chân đứng lại , trời , non , nước , Một mảnh tình riêng , ta với ta

Giới thiệu thể thơ thất ngôn bát cú

Đường luật

Vần Vần

Vần

Vần

Vần

1

2

3

5

6

7

8

Thực

Đề

Luận

Kết

4

Bước tới Đèo Ngang , bóng xế tà

Cỏ cây chen đá , lá chen hoa

Lom khom dưới núi , tiều vài chú

Lác đác bên sông , chợ mấy nhà

Nhớ nước đau lòng , con quốc quốc

Thương nhà mỏi miệng , cái gia gia

Dừng chân đứng lại , trời , non , nước

Một mảnh tình riêng , ta với ta

Qua Đèo Ngang

Tiết 29 Tiết 29

Bà Huyện Thanh Quan

• III/ PHÂN TÍCH :

• 1/ Hai câu đề :

Bước tới Đèo Ngang bóng xế t à ,

Cỏ cây chen đá, lá chen ho a

Cảnh Đèo Ngang được tác giả miêu tả qua chi tiết nào ? Nhân xét về thời gian nghệ thuật ? Cách sử dụng tu từ ? Qua đó cảnh vật hiện lên như thế nào ? Tâm ttrạng của tác giả hiện lên như thế nào ?

 tiểu đối , điệp ngữ,

Vấn lưng, , vần chân, thời

gian nghệ thuật đặc sắc

=> Cảnh núi rừng đẹp ,

Hoang sơ, rậm rạp

vắng lặng đến nao lòng

Qua Đèo Ngang

Tiết 29 Tiết 29

Bà Huyện Thanh Quan

• III/ PHÂN TÍCH :

• 2/ Hai câu thực : Lom khom dưới núi tiều vài chú

Lác đác bên sông chợï mấy nhà

Có nét nào bổ sung trong cảnh tả ? Nhận xét về cách sử dụng từ , câu, phép tu từ ? Cảnh Đèo Ngang hiện lên như thế nào ? Đã hé mở trạng thái tâm hồn nào của nhà thơ ?

- Từ láy tượng hình

hai câu đối, đảo trật tự

cú pháp=> Cảnh và người

mờ xa, nhỏ hun hút có

sự sống nhưng vẫn

vắng vẻ, lặng lẽ -> Sự cô

đơn , buồn trước cảnh

tượng hoang vắng

Qua Đèo Ngang

Tiết 29 Tiết 29

Bà Huyện Thanh Quan

• III/ PHÂN TÍCH :

• 3/ Hai câu luận Nhớ nước đau lòng con quốc quốc

Thương nha ømỏi miệng cái gia gia

Phép đối được sử dụng ở đây như thế nào ?Tác giả sử dụng nghệ thuật gì ?

Hiệu quả thẩm mĩ của nó ? Cảnh vật và tâm trạng của tác giả được thể hiện như thế

nào ?

Tả âm thanh , sử dụng

phép đối: đối ý, đối thanh

Chơi chữ, ẩn dụ tượng

trưng, đảo ngữ nhạc điệu

du dương -> Cảnh vật

trở nên hoang vắng

⇒Tâm trạng nhớ nước

Thương nhà

Qua Đèo Ngang

Tiết 29 Tiết 29

Bà Huyện Thanh Quan

Tiết 29 Tiết 29

• III/ PHÂN TÍCH :

• 4/ Hai câu kết :

Dừng chân đứng lại trời, non, nước

Một mảnh tình riêng ta với ta

Toàn cảnh Đèo Ngang hiện lên như thế nào ? Nhận xét về cách sử dụng hình ảnh ? Hiểu gì về Cụm từ “ta với ta ”?

Không gian vũ trụ

rộng lớn bao la mênh

mông

-Sử dụng tương phản

ẩn dụ>Nỗi buồn nhớ

nước,thương nhà

niềm cô đơn , lẻ loi

của nữ sĩ khi đứng trên

đỉnh Đèo Ngang

lúc hoàng hôn

Tiết 29

QUA ĐÈO NGANG

Bà Huyện Thanh Quan

Câu hỏi thảo luận

Bài thơ “Qua Đèo Ngang” rút cuộc tả cảnh hay tả tình? Đặc sắc của nó là ở đâu?

1 34 5

8 10

IV / TỔNG KẾT

Tả cảnh thiên nhiên Đèo Ngang

qua cảm nhận của nhà thơ

Cảnh đẹp lặng lẽ , mênh mông

, hoang dã, tiêu sơ như một bức

tranh sơn thuỷ bằng thơ

Tả tình : Bày tỏ tâm trạng Đó là

nỗi u hoài, nỗi buồn nhớ tiếc quá

khứ, nỗi thương nước,nhớ nhà ,

nỗi cô đơn lẻ loi của Bà Huyện

Thanh Quan

Qua Đèo Ngang là bài thơ

tả cảnh ngụ tình đặc sắc

Cảnh - tình hoà quyện trong

kết cấu một bài thơ thất ngôn

bát cú Đường luật

Lời chữ trau chuốt,nghệ thuật

gieo vần, phép đối, đảo ngữ,

nhạc điệu du dương

- Cảnh Đèo Ngang được miêu

tả bằng những đường nét

tiêu biểu cuả cảnh thực

lại vừa tiêu biểu cho nỗi lòng

10 10

LuyÖn tËp cñng cè

C©u 01

C©u 02

Đèo Ngang thuộc địa phương nào ?

Đà Nẳng

A

Quảng Bình

01

Giáp ranh giữa Đà Nẳng và Quảng Bình

B

C

Giáp ranh giữa Quảng Bình Và Hà Tỉnh

D

Quay l¹i

Cô đơn trước thực tại, da diết nhớ về quá khứ

Tâm trạng của tác giả thể hiện qua bài thơ là :

Thích thú trước cảnh đẹp thiên nhiên

A

02

Buồn thương da diết khi sống trong cô đơn

B

C

D Đau xót ngậm ngùi trước sự thay đổi

Quay l¹i

Đều là tác phẩm của nhà thơ nữ

Cùng một phong cách sáng tác

So sánh điểm giống nhau giữa Qua Đèo Ngang

và Bánh trôi nước

Đều tả cảnh để gợi tình

A

03

Đều viết theo cùng một thể thơ Đường

C

B

D

Quay l¹i

Bài thơ kết hợp hài hoà phong cách

cổ điển và hiện đại

Nhạc điệu của bài thơ du dương réo

rắt

Nhận định nào không đúng về bài thơ ?

Là bài thơ tả cảnh ngụ tình đặc sắc

A

04

Bài thơ có ma lực tạo nên sự cuốn hút ghê gớm

B

C

D

Quay l¹i

HƯỚNG DẪN BÀI VỀ NHÀ

- Khái quát giá trị nội dung , nghệ thuật của bài thơ

- Học thuộc lòng bài thơ

- Viết đoạn văn trình bày cảm nhận của em về bài thơ

TIẾT HỌC ĐÃ KẾT THÚC !

Xin chào tạm biệt