ly thuyet ve te bao mam

Tế bào mầm hay còn gọi là tế bào gốc, là những tế bào chủ của cơ thể, còn trong tình trạng trứng n ớc, có thể đ ợc nuôi d ỡng cho lớn để trở thành các loại mô bào tr ởng thành khác... Sự

- Trøng vµ tinh trïng ® îc t¹o ra tõ ®©u?

- Qu¸ tr×nh t¹o trøng vµ tinh trïng diÔn

ra nh thÕ nµo?

Tế bào mầm hay còn gọi là tế bào gốc, là những tế bào chủ của cơ thể, còn trong tình trạng trứng n ớc, có thể đ ợc nuôi d ỡng cho lớn

để trở thành các loại mô bào tr ởng thành khác.

1.1 C¸c lý thuyÕt vÒ tÕ bµo mÇm

- ThuyÕt bµo t ¬ng mÇm cña August Weismann (1885 - 1896).

- ThuyÕt h¹t n©u cña Theodor Boveri (1899 - 1910).

1.2 Sù t¹o thµnh c¸c tÕ bµo mÇm s¬ khai

Hîp tö sau khi ® îc t¹o thµnh, qua nh÷ng lÇn ph©n chia ®Çu tiªn c¸c

tÕ bµo con ® îc sinh ra Nh÷ng tÕ bµo nµy sÏ biÖt ho¸ theo c¸c h íng kh¸c nhau víi cÊu tróc vµ chøc n¨ng riªng biÖt Mét trong nh÷ng h íng biÖt ho¸ lµ h íng h×nh thµnh nªn c¸c tÕ bµo mÇm s¬ khai (tÕ bµo sinh dôc nguyªn thuû)

Sù ph©n bè cña tÕ bµo chÊt mÇm trong qu¸ tr×nh ph©n bµo

1.3 Sự phân chia sinh - thể

Sinh và thể là hai phần khác nhau của một cơ thể sống Trong đó phần sinh là phần gen, phần này bất tử qua các thế hệ và phần thể là phần thân thể, phần soma, phần này sẽ chết khi cơ thể chết đi

Phần thể có nhiệm vụ bảo vệ phần sinh, đảm bảo sự sinh sản cho các tế bào của phần sinh, nhằm duy trì nòi giống Đúng nh các nhà khoa học đã diễn đạt “Gà mái là ph ơng tiện để nhờ đó mà cái trứng này lại sinh ra cái

1.4 Sù di chuyÓn vµ biÖt ho¸ cña c¸c tÕ bµo mÇm

-Sù di chuyÓn cña c¸c tÕ bµo mÇm

- Sù biÖt ho¸ cña tÕ bµo mÇm

2 Sù sinh tinh (Spermatogenese) 2.1 CÊu t¹o tinh hoµn

2.2 Cấu tạo tinh trùng

- Đầu: Cấu trúc gồm hai phần thể

đỉnh và nhân

• Thể đỉnh: có chứa các enzim thuỷ phân không đặc hiệu có vai trò quan trọng trong sự xâm nhập của tinh trùng vào trứng

• Nhân: chứa vật liệu di truyền

-Cổ: là phần nối giữa đầu và đuôi

-Giữa: cấu tạo bởi sợi trục và tế bào chất xung quanh, trong chứa nhiều ti thể

- Đuôi

2.3 Sự sinh tinh

Quá trình này gồm có hai giai đoạn

- Hình thành tinh tử

Các tinh tử đ ợc tạo ra là kết quả của các quá trình phân bào liên tiếp, bắt

đầu từ các tế bào mầm sinh dục

Quá trình phân bào đẳng nhiễm (mitosis):

Quá trình phân bào giảm nhiễm (meiosis):

Trong các đợt phân bào, sự phân chia tế bào chất xảy ra không triệt để Do

đó, đã tạo ra các thể hợp bào (syncytium)

- Quá trình biệt hoá tinh tử thành tinh trùng

Tr ớc hết là việc hình thành thể ngọn hay thể đỉnh (acrosome) từ bộ máy

Golgi, tạo ra một nón bao phủ nhân tinh trùng Đuôi tinh trùng đ ợc đ ợc đ ợc hình thành từ trung tử sẽ xoay dần vào lòng ống tạo tinh Nhân nén chặt lại khiến phần lớn tế bào chất bị tách bỏ Các ti thể hợp thành một vòng quanh gốc đuôi tinh trùng

Qu¸ tr×nh h×nh thµnh tinh tö

Sù biÖt ho¸ tinh tö thµnh tinh trïng

2.4 Điều hoà thần kinh - hormon tới quá trình sinh tinh

Sự điều hoà sinh tinh đ ợc thực hiện theo cơ chế ng ợc (feedback), nhờ tác động qua lại của các hormon, theo sơ đồ sau

GnRH

3 Qu¸ tr×nh t¹o trøng (Oogenesis)

3.1 CÊu t¹o cña trøng

3.2 C¸c giai ®o¹n t¹o trøng

-Giai ®o¹n sinh s¶n c¸c no·n nguyªn bµo

- Giai ®o¹n t¨ng tr ëng no·n bµo

Tæng hîp c¸c chÊt dù tr÷:

No·n hoµng: no·n hoµng cña no·n bµo ® îc t¹o ra tõ hai nguån, bªn trong no·n bµo gäi lµ néi sinh vµ tæng hîp trong c¬ thÓ mÑ gäi lµ ngo¹i sinh

- Giai ®o¹n thµnh thôc no·n bµo

- Sự rụng trứng

D ới dự điều khiển của cơ chế thần kinh - thể dịch, trứng thoát ra khỏi buồng trứng gọi là sự rụng trứng Sự rụng trứng xảy

ra do có thay đổi trong t ơng quan FSH

và LH trong máu động vật Do ảnh h ởng của các tác nhân kể trên, phần nang lồi

ra ngoài buồng trứng bị biến đổi, mạch máu teo lại, thành nang căng mỏng tạo nên một dải hẹp Tại đây xảy ra sự thoái hoá tế bào, dẫn đên vỡ nang và giải phóng trứng vào xoang bụng Trứng trong giai đoạn chờ thụ tinh có kích th ớc tăng tr ởng cực đại và có các biểu hiện chín muồi

Sự tạo thể vàng: sau khi vỡ, nang trở thành thể vàng Nếu sự thụ thai không xảy ra, thể vàng thoái hoá vào cuối chu kì , để lại một “vết sẹo” (corpus albicans) trong buồng trứng

Chu kì kinh nguyệt:

- Pha nang: pha chuẩn bị cho sự rụng trứng và hình thành lớp màng nhày tử

cung

- sự rụng trứng

- Pha thể vàng: Màng nhày phát triển để chuẩn bị đón nhận trứng thụ tinh

làm tổ

- Pha phân giải thể vàng: khi không có thụ tinh, thể vàng sản sinh ocytocine

gây ra sự phân giải chính nó Sự giảm hàm l ợng progesterone và estradiol do

sự phân giải thể vàng làm bông lớp màng nhày tử cung, gây ra hiện t ợng chảy

máu - kinh nguyệt

3.3 §iÒu hoµ sù t¹o trøng

 Quá trình tạo tinh trùng và quá trình tạo trứng là những quá trình tạo giao tử diễn ra ở giới đực và giới cái Đây là khâu tạo ra nguyên liệu chuẩn bị cho quá trình thụ tinh, để từ đó hình thành nên một cơ thể mới

Có rất nhiều điểm khác biệt giữa hai quá trình, nh ng chúng cũng có những đặc điểm chung nhất định Đó là, chúng cùng bắt nguồn từ những

tế bào mầm sinh dục, trải quá các giai đoạn phân chia và biệt hoá

 Có rất nhiều vấn đề liên quan đến quá trình sinh tinh và quá trình sinh trứng Tuy nhiên ở m c độ một bài tiểu luận, tôi xin đ ợc trình bày một cách khái quát nhất những vấn đề cơ bản của hai quá trình này Mong thầy cô và các bạn cùng đóng góp ý kiến !